Báo cáo đề dẫn hội nghị về giải pháp nâng cao năng suất lao động gắn với phát triển thị trường lao động do Cục Việc làm tổ chức ngày 22-4 tại TP.HCM chỉ ra rằng năng suất lao động Việt Nam tuy có cải thiện, hiện còn rất thấp so với thế giới.
Cụ thể, tỉ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt khoảng 29,2% vào năm 2025, tăng so với mức 15,6% năm 2011, nhưng vẫn còn gần 75% lực lượng lao động chưa có bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn kỹ thuật, tương đương khoảng 38 triệu người chưa qua đào tạo.
Theo báo cáo, năm 2025 năng suất lao động của toàn nền kinh tế ước đạt 245 triệu đồng/lao động, tương đương khoảng 9.809 USD/lao động. Tốc độ tăng năng suất lao động bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt 5,17%/năm, thấp hơn so với giai đoạn trước.
Xét theo khu vực kinh tế, năng suất lao động còn có chênh lệch lớn. Năm 2025, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt khoảng 111 triệu đồng/người; khu vực công nghiệp và xây dựng đạt khoảng 275,6 triệu đồng/người; khu vực dịch vụ đạt khoảng 256,5 triệu đồng/người. Khu vực nông nghiệp vẫn có mức năng suất thấp nhất.
Cơ cấu lao động tiếp tục chuyển dịch theo hướng giảm tỉ trọng nông nghiệp, tăng ở công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên sự chuyển dịch này chưa gắn chặt với nâng cao năng suất lao động.
Đáng chú ý, khu vực lao động phi chính thức vẫn chiếm tỉ trọng lớn trong nền kinh tế. Theo đó, khoảng 63-68% lao động đang làm việc trong khu vực này, với đặc điểm việc làm thiếu ổn định, năng suất thấp, thu nhập bấp bênh và ít được bảo vệ bởi các chính sách an sinh xã hội.
Bên cạnh đó, tại phần thảo luận, một số đại biểu đề cập đến tình trạng “thanh niên 3 không” – tức không có việc làm, không tham gia học tập và không được đào tạo. Theo số liệu từ Cục Thống kê, cả nước có gần 1,6 triệu thanh niên từ 15 – 24 tuổi thuộc nhóm này, chiếm khoảng 11,4% tổng số thanh niên.
Trình bày báo cáo đề dẫn tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Quyên – Phó cục trưởng Cục Việc làm – cho biết mô hình tăng trưởng của Việt Nam hiện vẫn chủ yếu dựa vào lao động chi phí thấp, mở rộng đầu tư và khai thác tài nguyên – những yếu tố đang dần đạt tới giới hạn.
Theo bà Quyên, một trong những hạn chế lớn hiện nay là doanh nghiệp trong nước phần lớn có quy mô nhỏ và vừa, chưa thực sự đóng vai trò dẫn dắt trong nâng cao năng suất lao động. Năng lực công nghệ còn hạn chế, chủ yếu tham gia các khâu lắp ráp, phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, khiến khả năng tạo giá trị gia tăng cao còn thấp.
Liên quan đến vấn đề này, ông Trần Anh Tuấn – Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM – cho rằng cần tăng cường vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng suất lao động.
Theo ông, cần lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong đào tạo chất lượng nguồn nhân lực, trong đó phải có những doanh nghiệp tiên phong đóng vai trò “đầu tàu”, tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo.
Đồng thời cần xây dựng các khung năng lực để doanh nghiệp tham gia đào tạo một cách bài bản, qua đó gắn kết chặt chẽ hơn giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Bên cạnh vai trò của doanh nghiệp, báo cáo cũng cho thấy nhiều “nút thắt” khác đang kìm hãm khả năng cải thiện năng suất lao động.
Trong đó, cơ cấu lao động dù đã chuyển dịch nhưng chưa bền vững. Một bộ phận lao động rời khu vực nông nghiệp song chưa thể tham gia vào các ngành có giá trị gia tăng cao, chủ yếu do hạn chế về kỹ năng và trình độ.
Hệ thống thông tin thị trường lao động được đánh giá còn phân tán, thiếu đồng bộ và chưa đáp ứng yêu cầu dự báo.
Cùng với đó, khu vực phi chính thức với tỉ trọng lớn tiếp tục đặt ra thách thức trong việc nâng cao chất lượng việc làm và bảo đảm an sinh xã hội, khi phần lớn lao động không có hợp đồng lao động và ít tiếp cận các chính sách bảo vệ.
Tử Cấm Thành là quần thể cung điện hoàng gia đồ sộ nằm giữa lòng Bắc Kinh, từng là nơi sinh sống và thiết triều của các hoàng đế hai triều đại Minh – Thanh. Trong suốt hơn 500 năm, từ năm 1420 đến đầu thế kỷ 20, nơi đây chính là trung tâm quyền lực tối cao của Trung Quốc phong kiến.
Được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1987, Tử Cấm Thành hiện là quần thể cung điện hoàng gia được bảo tồn nguyên vẹn lớn nhất thế giới. Với sức hút đặc biệt về lịch sử và kiến trúc, địa danh này đón khoảng 18 triệu lượt khách mỗi năm, trở thành điểm tham quan nổi tiếng bậc nhất Trung Quốc.
Tồn tại qua hơn 6 thế kỷ, Tử Cấm Thành không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô đồ sộ và vẻ đẹp tráng lệ, mà còn khiến nhiều người tò mò với một chi tiết kỳ lạ: mái các cung điện gần như không có dấu vết của chim chóc hay cỏ dại. Đằng sau đó là sự kết hợp tinh tế giữa kiến trúc, vật liệu và cách bảo trì khoa học của người xưa.
Những "bí mật" giúp mái cung điện luôn sạch bóng:
Nổi bật màu ngói vàng gây "nhiễu thị giác"
Toàn bộ mái cung điện được lợp ngói men vàng – biểu tượng quyền lực hoàng gia. Tuy nhiên, màu sắc này khi phản chiếu ánh sáng mạnh lại khiến chim khó định vị, giảm khả năng quan sát, từ đó hạn chế việc sà xuống đậu.
Bề mặt ngói tráng men trơn bóng
Ngói được nung qua hàng chục công đoạn phức tạp, tạo nên lớp men nhẵn và bóng. Khi có ánh nắng chiếu vào, bề mặt này phản quang mạnh, khiến chim khó bám và không muốn tiếp cận.
Kiến trúc mái dốc "nói không" với chim đậu
Kiến trúc mái dốc cùng kích thước viên ngói được tính toán kỹ lưỡng theo nguyên lý "chim không thể đậu". Khoảng cách và độ cong khiến chim khó đứng vững, không thể làm tổ hay lưu lại lâu. Ngoài ra, nếu có hạt giống hay bụi bẩn rơi xuống, chúng nhanh chóng bị trôi đi theo độ dốc mái hoặc bị mưa cuốn sạch, không có cơ hội tích tụ hay phát triển.
Thường xuyên được bảo trì và vệ sinh định kỳ nghiêm ngặt
Từ thời phong kiến, cung điện đã có đội ngũ thợ chuyên tu sửa theo chu kỳ. Ngày nay, công tác vệ sinh và bảo tồn vẫn được duy trì đều đặn, giúp mái các công trình luôn trong tình trạng sạch sẽ gần như tuyệt đối.
Chính sự kết hợp giữa kỹ thuật xây dựng bậc thầy và quy trình chăm sóc tỉ mỉ đã giúp mái Tử Cấm Thành giữ được vẻ hoàn hảo suốt hàng trăm năm.
Trải qua nhiều năm đến nay Tử Cấm Thành không chỉ là biểu tượng quyền lực của các triều đại phong kiến mà còn ẩn chứa vô số điều bí ẩn chưa có lời giải. Từ kiến trúc, vật liệu cho đến những giai thoại kỳ lạ, nhiều chi tiết vẫn khiến giới nghiên cứu phải tranh luận. Chính những điều chưa được lý giải ấy càng làm tăng sức hút huyền bí của công trình nổi tiếng bậc nhất này.
Giữa tháng Năm, nắng New York bắt đầu rực rỡ. Ánh sáng chói chang rọi xuống những con phố đông đúc, báo hiệu mùa hè đang gõ cửa. Tôi đứng trên sân thượng nhà mình, phơi từng bộ quần áo dưới nắng.
Hai em mèo đen nhà tôi cũng thích nắng lắm. Mỗi sáng, chúng theo tôi lên sân thượng, nằm cuộn tròn bên cạnh khi tôi phơi đồ. Chiều đến, chúng lại chờ tôi ra thu quần áo vào. Chỉ sau vài ngày nắng liên tục, hai em đã quen nhịp hoàn toàn. Ngày nào cũng vậy, chúng đợi tôi làm hai việc ấy như một thói quen không thể thiếu.
Tôi nhớ hồi nhỏ, mẹ phơi quần áo mỗi ngày. Sáng sớm mẹ giăng dây, trưa nắng chang chang đã khô giòn. Chiều chị em chúng tôi ra thu, gấp gọn, hít hà mùi nắng thoang thoảng. Dù có máy sấy, mùi ấy vẫn khác hẳn.
Mùi máy sấy sạch nhưng vô hồn. Mùi nắng thì sống động, như mang theo cả gió biển, hơi muối và hơi ấm của quê nhà.
Giờ tôi ở New York bao nhiêu năm, mỗi lần phơi đồ trên sân thượng, tôi lại nhớ mẹ, nhớ cái sân nhà cũ, nhớ những buổi chiều chạy ra thu áo mà lòng vui lạ.
Mẹ gọi điện cho tôi mỗi ngày. Qua những câu chuyện của mẹ, tôi lại nhớ mùa hè hai năm trước khi trở về Nha Trang, nhớ cái nắng chan hòa từ sáng sớm, biển xanh, chợ cá và thói quen phơi đồ quen thuộc của bà vẫn không thay đổi theo năm tháng.
Tôi cười kể với mẹ rằng mấy hôm nay có sinh viên hỏi tôi: “Quần áo của cô thơm mùi gì mà fresh thế?” Tôi đáp: “Đó là mùi nắng”. Mẹ nghe xong cười qua điện thoại, bảo: “Nắng ở đây chan hòa từ sáng sớm rồi con ạ”.
Mẹ dậy từ tờ mờ, đi biển tắm, rồi ghé chợ mua cá tươi về nấu bữa trưa. Dù du khách đến Nha Trang bắt đầu đông khi mùa hè tới, mẹ vẫn giữ thói quen cũ. Sáng sớm mẹ phơi đồ, để nắng hong khô cả ngày. Bà bảo thói quen ấy không bỏ được, dù nhà đã có máy sấy.
Chúng tôi, tôi và em trai, giờ đã rời nhà đi du học rồi định cư xứ người bao nhiêu năm. Nhà chỉ còn ba mẹ trong căn nhà trống vắng, nhưng mẹ vẫn giữ nguyên thói quen phơi đồ dưới nắng mỗi ngày.
Tôi cười, bảo mẹ: “Máy sấy nhanh với tiện mà mẹ”. Mẹ chỉ cười: “Nhanh thì nhanh, nhưng cái mùi nắng khác con ạ”. Có lẽ cái khác ấy chính là mùi quê hương, mùi ký ức, hay cũng là nỗi nhớ của mẹ về hai đứa con từng là những đứa trẻ bé xíu trong nhà, ngày nào cũng chạy ra phơi rồi lại thu quần áo cùng mẹ.
Ở New York, nắng tháng Năm còn mới mẻ, còn e ấp mang theo hơi xuân. Còn ở Nha Trang, nắng tháng Năm đã gay gắt, đã tràn đầy.
Hôm nay, tôi đứng trên sân thượng, nhìn nắng chiếu qua lan can, qua những chậu hoa đang nở rộ, nhìn bộ quần áo trắng bay nhẹ trong gió và hai em mèo đen nằm lim dim hưởng nắng, chợt thấy lòng mình gần gũi với quê nhà hơn bao giờ hết.
Nắng New York tháng Năm khiến tôi nhớ Nha Trang. Nắng Nha Trang khiến tôi nhớ những ngày thơ bé, nhớ ba mẹ, nhớ cái mùi nắng quen thuộc không gì thay thế được.
Dù ở đâu, dù máy sấy hiện đại đến đâu, thói quen phơi đồ dưới nắng vẫn là sợi dây nối tôi với quê hương.
Và mỗi lần phơi áo, có hai em mèo bên cạnh, tôi lại thấy mình đang mang một chút Nha Trang về bên cạnh mình, ngay giữa lòng New York nắng vàng tháng Năm.
Công an tỉnh Hưng Yên ngày 17-4 cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố bị can đối với 3 trường hợp về tội giết người và gây rối trật tự công cộng.
Đây là các bị can liên quan vụ nhóm thanh thiếu niên mang hung khí đuổi, đánh nhau trên đường xảy ra hôm 6-4.
Theo kết quả điều tra, khoảng 1h ngày 6-4, xảy ra vụ việc 2 nhóm thanh thiếu niên (15-20 tuổi) lái xe mô tô, mang theo hung khí truy đuổi, đánh nhau trên đường Võ Nguyên Giáp (phường Trà Lý, tỉnh Hưng Yên).
Khi bỏ chạy, một nạn nhân đã lái xe lao lên vỉa hè, đâm vào cột sắt và tử vong, 2 người khác bị thương.
Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an tỉnh Hưng Yên đã vào cuộc điều tra, làm rõ 3 người trực tiếp liên quan.
Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, lái xe phóng nhanh, lạng lách, đánh võng, mang theo hung khí tiềm ẩn nguy cơ rất lớn dẫn đến tai nạn nghiêm trọng và vi phạm pháp luật.
Cơ quan này đề nghị các phụ huynh tăng cường quản lý, nắm bắt thời gian sinh hoạt, các mối quan hệ của con em, đặc biệt vào ban đêm.
Phụ huynh tuyệt đối không giao xe cho con em khi chưa đủ điều kiện lái xe, nhắc nhở chấp hành nghiêm quy định về an toàn giao thông.
Phụ huynh cần chủ động phối hợp với nhà trường và lực lượng công an trong quản lý, giáo dục thanh thiếu niên, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các biểu hiện tụ tập, đua xe, gây rối trật tự công cộng.
