Với 5 chương, 21 điều, nghị quyết được thông qua, đối tượng áp dụng là các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.
Nghị quyết không áp dụng với cơ quan tài phán Việt Nam có thẩm quyền khi xét xử vụ việc tranh chấp đầu tư quốc tế theo hiệp định khuyến khích, bảo hộ đầu tư, hiệp định thương mại hoặc điều ước quốc tế khác có quy định về bảo hộ đầu tư mà Việt Nam là thành viên.
Việc phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế thực hiện theo nguyên tắc tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và điều ước quốc tế. Người đứng đầu cơ quan nhà nước có trách nhiệm về vấn đề này, đặc biệt là khi có quyết định hoặc hành vi là nguyên nhân gây ra vụ việc tranh chấp đầu tư quốc tế.
Để phòng ngừa trước các tranh chấp đầu tư quốc tế, nghị quyết quy định về tham mưu, giải quyết phản ánh, kiến nghị, khiếu nại của nhà đầu tư nước ngoài phù hợp với pháp luật và điều ước quốc tế, thực hiện cơ chế phản hồi nhà đầu tư nước ngoài nhằm ngăn ngừa phát sinh vụ việc tranh chấp.
Các cơ quan có trách nhiệm phối hợp trong xây dựng và thực thi pháp luật, chính sách liên quan đến đầu tư nước ngoài, đàm phán, ký và chấp nhận các cam kết quốc tế. Cùng đó là trách nhiệm phối hợp với cơ quan, tổ chức trong giải quyết phản ánh, kiến nghị, khiếu nại của nhà đầu tư nước ngoài, phản hồi nhà đầu tư.
Đối với việc giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, cơ quan chủ trì là cơ quan trực tiếp có hoặc đề xuất biện pháp bị đe dọa kiện hoặc bị kiện. Trong trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng hoặc có từ hai cơ quan trở lên bị đe dọa kiện hoặc bị kiện, thì các cơ quan này có trách nhiệm thông báo tới cơ quan đại diện pháp lý để báo cáo Thủ tướng quyết định cơ quan chủ trì.
Cơ quan đại diện pháp lý có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chủ trì trong toàn bộ quá trình giải quyết vụ việc tranh chấp. Xây dựng và cập nhật cho cơ quan chủ trì danh sách chuyên gia pháp lý tham gia, cũng như đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ, công chức trong các cơ quan để phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế…
Trước khi Quốc hội bấm nút thông qua, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã có báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình và cho rằng việc không mở rộng áp dụng với toàn bộ các tranh chấp quốc tế là do tính chất đa dạng, phức tạp và khác biệt của từng loại tranh chấp.
Tuy nhiên tiếp thu các ý kiến đại biểu Quốc hội, nghị quyết bổ sung cơ chế cho phép áp dụng một số quy định trong trường hợp bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước, kể cả khi tham gia tranh chấp quốc tế với tư cách là bên chủ động khởi kiện hoặc thực hiện quyền phản tố.
Về xác định cơ quan chủ trì, Chính phủ nhận thấy với trường hợp cơ quan trực tiếp có hoặc đề xuất biện pháp bị khiếu kiện là cơ quan tiến hành tố tụng, việc quy định cứng giao Bộ Tư pháp làm cơ quan chủ trì là không phù hợp. Vì vậy tiếp thu các ý kiến đại biểu, dự thảo điều chỉnh theo hướng giao Thủ tướng quyết định cơ quan chủ trì trên cơ sở xem xét từng vụ việc.
Tính chung, tổng thu ngân sách tháng trước của Mỹ đạt 496 tỷ USD, giảm 6% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, họ phải chi ra 616 tỷ USD, tăng 23%.
Bộ Tài chính Mỹ ngày 13/7 cho biết một phần nguyên nhân là tổng thu thuế hải quan trong tháng 6 đạt 23,6 tỷ USD. Tuy nhiên, tiền hoàn thuế nhập khẩu lên tới 49,2 tỷ USD.
Việc hoàn thuế bắt đầu từ tháng 5, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 ra phán quyết vô hiệu hóa các loại thuế nhập khẩu Tổng thống Mỹ Donald Trump áp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Số tiền hoàn tháng 6 cao gấp đôi tháng 5 (22 tỷ USD).
Tháng 6/2025, khi thuế nhập khẩu của ông Trump dần được áp dụng, Bộ Tài chính Mỹ ghi nhận thu thuế hải quan ròng đạt 26,6 tỷ USD. Tổng thu thuế nhập khẩu lần đầu tiên vượt 100 tỷ USD trong một năm tài khóa.
Tháng đó, ngân sách thặng dư 27 tỷ USD. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent khi ấy cho biết số liệu ngân sách chỉ ra Mỹ đang "gặt hái thành quả" từ chính sách thương mại của ông Trump.
Hiện tại, chính sách thuế của nước này vẫn chưa ổn định. Thuế tạm thời 10% dự kiến hết hiệu lực vào ngày 24/7. Chính quyền Mỹ cũng đang chuẩn bị áp thuế mới với hàng chục quốc gia mà Washington cho là thực thi lỏng lẻo các quy định chống lao động cưỡng bức và duy trì tình trạng dư thừa công suất công nghiệp.
Tổng cộng trong tháng 5 và 6, số tiền hoàn thuế vào khoảng 71 tỷ USD, tương đương 42% tiền được Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) thu theo IEEPA. Tính chung 9 tháng đầu tài khóa 2026 (bắt đầu từ tháng 10/2025), thâm hụt ngân sách liên bang tăng 29 tỷ USD, tương đương 2%, lên 1.367 tỷ USD.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết từ 11-31/3, cơ quan này đã làm việc với 26 thương nhân đầu mối nhằm kiểm tra, giám sát việc thực hiện nguồn cung, dự trữ lưu thông xăng dầu.
Qua đó, cơ quan chức năng phát hiện, xử phạt 3 đơn vị không duy trì mức dự trữ tối thiểu theo quy định. Ba thương nhân bị xử lý gồm: Công ty vật tư xăng dầu Hải Dương; Tổng công ty Dầu Việt Nam - Công ty cổ phần (PVOil); Công ty xăng dầu Vĩnh Long Petro. Mỗi doanh nghiệp bị phạt 130 triệu đồng.
"Các doanh nghiệp này không duy trì hoặc duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định", đại diện Bộ Công Thương cho biết.
Ngoài các trường hợp bị xử phạt, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đang làm việc với 5 thương nhân đầu mối khác có dấu hiệu vi phạm liên quan đến mức dự trữ tối thiểu. Trong đó, có trường hợp xuất hiện dấu hiệu găm hàng, đang được xác minh, làm rõ để xử lý.
Việc tăng kiểm tra, giám sát các thương nhân đầu mối trong bối cảnh thị trường xăng dầu đang chịu nhiều bất ổn từ biến động của khu vực Trung Đông.
Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước trải qua 16 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.760 đồng, dầu diesel 31.040 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Tại phiên thảo luận tổ về kinh tế xã hội tuần trước, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng nhìn nhận xung đột tại Trung Đông tạo ra khủng hoảng năng lượng toàn cầu lớn nhất từ 1970, trong đó Việt Nam cũng chịu tác động lớn.
Ông Hùng cho biết mục tiêu điều hành hiện nay là "phải đảm bảo an ninh năng lượng", gồm đủ nguồn cung và đảm bảo khả năng tiếp cận của người dân, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô. Theo đó, nhà điều hành đã triển khai đồng bộ 5 nhóm giải pháp, nâng số ngày dự trữ lưu thông từ 15 lên 26 ngày.
Thông tin trên được ông Nguyễn Ngọc Sơn, đại biểu chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nêu tại phiên thảo luận tổ, chiều 9/4.
Ông Sơn cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chính phủ cần giải quyết nhiều vấn đề, trong đó có đảm bảo năng lượng. "Năng lượng phải luôn đồng hành với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Nếu chúng ta tăng trưởng hai con số mà thiếu điện cục bộ, thì mục tiêu tăng trưởng về công nghiệp, dịch vụ, logistics, dữ liệu, AI... đều bị ảnh hưởng theo dây chuyền", đại biểu chia sẻ.
Bởi vậy, theo ông, Chính phủ cần coi đảm bảo điện cho sản xuất là mục tiêu số một của điều hành tăng trưởng, cũng như thay đổi tư duy từ ngành điện tự cân đối sang an ninh năng lượng là hạ tầng của tăng trưởng.
Đại biểu đoàn TP Hải Phòng góp ý thêm rằng "tiết kiệm điện là nguồn điện rẻ và nhanh nhất". Ông cho rằng Bộ Công Thương cần có giải pháp mạnh mẽ để tiết kiệm tối thiểu 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng và coi đây là giải pháp trực tiếp giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới.
Ngoài ra, ông Sơn cũng nói cần bám sát Quy hoạch điện 8, phát triển hệ thống pin lưu trữ quy mô lớn (dự kiến 10.000-16.300 MW đến năm 2030) và các nguồn điện khí LNG (22.524 MW) để đỡ phụ tải nền. Điện mặt trời với cơ chế tự sản, tự tiêu tại hộ gia đình, công sở, khu công nghiệp cũng cần được đẩy mạnh. Cuối cùng, đại biểu này khuyến nghị giảm sự phụ thuộc quá mức vào nhiên liệu nhập khẩu và xây dựng dự trữ chiến lược.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phạm Thị Thúy Chinh đề nghị Thủ tướng tiếp tục quan tâm đến dự trữ quốc gia. Với xăng dầu - nhiên liệu đầu vào quan trọng cho loạt lĩnh vực sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế, bà cho biết hiện chưa có kho dự trữ quốc gia, chủ yếu sử dụng kho của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp hiện cũng chỉ dự trữ xăng dầu thành phẩm, chưa tích trữ dầu thô.
Bởi vậy, đại biểu này nói cần tăng chi đầu tư cho dự trữ xăng dầu, bởi lĩnh vực này mới chiếm 21% trong tổng chi cho dự trữ. Đồng thời, bà cũng đề xuất hiện đại hóa công nghệ, hệ thống kho bảo quản cho cả các lĩnh vực khác.
Trong báo cáo trình Quốc hội, Chính phủ đặt mục tiêu hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn, nhằm đa dạng và duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày.
Hiện tại, hàng dự trữ xăng dầu đang được tồn trữ tại kho của doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn thông qua hợp đồng, trả phí theo định mức với các đơn vị. Mức dự trữ này chỉ khoảng 7-10 ngày tiêu thụ.
Phát biểu tại hội trường chiều 9/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, Việt Nam sẽ đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là nguồn cung dầu thô, khí đốt. Ông cũng yêu cầu tăng tiết kiệm năng lượng, bảo đảm không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện.
