Ngày 23-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên nền tảng X: “Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn và tiêu diệt bất kỳ tàu thuyền nào – dù là tàu nhỏ đi chăng nữa – nếu chúng đang rải thủy lôi trong khu vực eo biển Hormuz. Không được do dự.
Ngoài ra, các tàu rà phá thủy lôi của chúng tôi đang làm nhiệm vụ dọn sạch eo biển. Tôi ra lệnh tiếp tục hoạt động này, nhưng với cường độ tăng gấp ba”.
Nhà lãnh đạo Mỹ còn cho rằng hàng loạt tàu chiến của Iran “đều đã nằm dưới đáy biển”.
Theo báo Washington Post, các nhà lập pháp Mỹ mới đây nhận được thông tin Iran có thể đã đặt 20 quả thủy lôi hoặc nhiều hơn trong và xung quanh eo biển Hormuz, trong đó một số được thả trôi và điều khiển từ xa bằng công nghệ GPS, khiến chúng khó bị phát hiện hơn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã cảnh báo về một “vùng nguy hiểm” rộng khoảng 1.400 km² trong khu vực (tức gấp 14 lần diện tích Paris), nơi có thể có thủy lôi.
Hiện nay ông Trump vẫn kiên quyết duy trì lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, trong khi Iran yêu cầu Mỹ phải chấm dứt phong tỏa trước khi có thể xem xét bất kỳ thỏa thuận nào nhằm kết thúc cuộc chiến do Israel và Mỹ phát động vào ngày 28-2.
Hãng tin AFP bình luận rằng bằng việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran vô thời hạn, Tổng thống Trump dường như đang tìm cách thoát ra khỏi cuộc chiến tốn kém này, nhưng Tehran có thể không sẵn sàng trao cho ông chiến thắng.
Sáng 23-4 (theo giờ Việt Nam), Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) bác tin nhiều tàu Iran vượt qua được vòng phong tỏa.
Cùng ngày, Bộ Chiến tranh Mỹ (tức Bộ Quốc phòng) thông báo các lực lượng của họ đã tiến lên kiểm tra tàu M/T Majestic X ở Ấn Độ Dương bị cáo buộc hỗ trợ cho Iran, đánh dấu lần thứ hai trong vòng ba ngày họ thực hiện hành động này. Chiếc tàu này không quốc tịch, bị trừng phạt, và đang vận chuyển dầu mỏ từ Iran.
Phát biểu tại một sự kiện ở thành phố Secunderabad ngày 10/5, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho rằng người dân cần sát cánh cùng chính phủ ứng phó tác động kinh tế từ chiến sự tại Trung Đông, trong đó có nguy cơ giá nhiên liệu tăng mạnh và nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, bằng cách thay đổi hành vi tiêu dùng và đi lại.
Cho rằng Ấn Độ cần đặc biệt chú trọng bảo vệ dự trữ ngoại hối trong giai đoạn hiện nay, ông kêu gọi người dân tránh các khoản chi tiêu không thiết yếu ở nước ngoài và hoãn mua vàng trong ít nhất một năm để giảm bớt nhu cầu nhập khẩu vàng. Ấn Độ là một trong những nước tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới, với nhu cầu khoảng 800 tấn mỗi năm.
"Văn hóa tổ chức đám cưới ở nước ngoài, du lịch và nghỉ dưỡng ở nước ngoài đang xuất hiện trong tầng lớp trung lưu. Chúng ta cũng nên tạm gác lại du lịch nước ngoài ít nhất một năm", ông nói.
Ông Modi khuyến khích người dân ưu tiên du lịch nội địa, đồng thời tổ chức các lễ cưới và kỷ niệm trong nước. Ông nhấn mạnh rằng việc giảm nhu cầu đối với nhiên liệu và vàng nhập khẩu sẽ giúp nền kinh tế có thêm "tấm đệm" chống đỡ trước những biến động toàn cầu do cuộc xung đột tại Trung Đông gây ra.
Ông khuyến khích người dân hạn chế sử dụng xăng và dầu diesel. Ở những thành phố có hệ thống đường sắt đô thị, người dân nên ưu tiên đi tàu điện, đồng thời đi chung ôtô khi cần dùng phương tiện cá nhân. Ông đồng thời đề nghị khôi phục các hình thức làm việc từ xa từng được áp dụng trong đại dịch Covid-19 nhằm giảm nhu cầu đi lại và tiết kiệm nhiên liệu.
"Trong giai đoạn Covid-19, chúng ta đã phát triển nhiều hệ thống để làm việc tại nhà, họp trực tuyến và tổ chức hội nghị bằng video. Việc khởi động lại những hệ thống này sẽ rất hữu ích cho quốc gia", ông nói.
Ấn Độ, quốc gia có hơn 1,4 tỷ dân, được xem là một trong những nước chịu ảnh hưởng lớn khi eo biển Hormuz, huyết mạch năng lượng với thế giới, bị phong tỏa. Nước này phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu và khí đốt từ Trung Đông. Trong giai đoạn chiến sự Iran căng thẳng, chính phủ Ấn Độ từng kích hoạt quyền khẩn cấp để chuyển nhiên liệu từ khu vực công nghiệp sang đảm bảo nguồn cung cho dân sinh.
Mỹ và Iran đang ngừng bắn, nhưng các cuộc đàm phán kết thúc cuộc chiến rơi vào bế tắc và eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa gần như hoàn toàn.
Thủ tướng Modi cảnh báo căng thẳng địa chính trị kéo dài sẽ tiếp tục gây khó khăn cho kinh tế toàn cầu bất chấp các biện pháp điều tiết thị trường trong nước. Ông nhấn mạnh lòng yêu nước không thể chỉ thể hiện qua khẩu hiệu mà còn thông qua trách nhiệm kinh tế và nghĩa vụ công dân trong thời kỳ khó khăn.
Bên cạnh đó, ông Modi cho biết chính phủ đang đầu tư mạnh vào hạ tầng năng lượng nhằm giảm phụ thuộc vào bên ngoài, như phát triển điện mặt trời, tăng tỷ lệ ethanol pha trong xăng, nhập khí đốt qua đường ống và mở rộng hệ thống giao thông sử dụng khí nén.
Ngày 16-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ bắt đầu từ sáng mai, giờ Việt Nam.
"Hai nhà lãnh đạo này đã nhất trí rằng để đạt được hòa bình giữa hai nước, họ sẽ chính thức bắt đầu một lệnh ngừng kéo dài 10 ngày vào lúc 5 giờ chiều giờ miền Đông (khoảng 5h sáng ngày 17-4 giờ Việt Nam)", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social. Ông không đề cập đến phong trào Hezbollah của Lebanon.
Thông báo đưa ra sau khi ông Trump điện đàm với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Theo nhà lãnh đạo Mỹ, ông đã chỉ đạo Phó tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio, cùng với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Dan Razin Caine, làm việc với Israel và Lebanon để đạt được một nền hòa bình lâu dài.
"Tôi rất vinh dự được giải quyết 9 cuộc chiến tranh trên khắp thế giới, và đây sẽ là cuộc chiến thứ 10 của tôi, vì vậy, hãy cùng nhau hoàn thành nó!", ông Trump tự hào.
Ngày 16-4, Văn phòng Tổng thống Lebanon Joseph Aoun thông báo ông đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump.
"Tổng thống Aoun nhắc lại lời cảm ơn đối với những nỗ lực mà ông Trump đang thực hiện để đạt được lệnh ngừng bắn ở Lebanon và đảm bảo hòa bình và ổn định lâu dài, như một bước chuẩn bị cho việc thực hiện tiến trình hòa bình trong khu vực", Hãng tin AFP dẫn thông báo viết.
Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Aoun bác bỏ yêu cầu của Mỹ về một "cuộc gọi trực tiếp" với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, theo một nguồn tin từ Lebanon. Trước đó, ông Trump tuyên bố lãnh đạo Lebanon và Israel sẽ nói chuyện ngừng bắn.
Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã lan sang Lebanon vào ngày 2-3, khi lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tấn công để ủng hộ Tehran, dẫn đến cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.
"Hòa bình ở Lebanon là điều cần thiết cho các cuộc đàm phán hòa bình (với Iran)", người phát ngôn Tahir Andrabi của Bộ Ngoại giao Pakistan nói. Pakistan đang làm trung gian đàm phán giữa các bên để chấm dứt xung đột.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/5 nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông chỉ còn "một giờ nữa" là ra quyết định nối lại chiến dịch tập kích Iran, song đã hoãn lại mệnh lệnh đó. Ông đề cập tuyên bố được đưa ra trước đó một ngày, khi thông báo đã hoãn kế hoạch tấn công Iran do nhận được đề nghị từ các nước vùng Vịnh.
"Quý vị biết đàm phán với quốc gia mà mình đang đánh cho tơi tả là như thế nào rồi. Họ tới bàn đàm phán và van xin một thỏa thuận", lãnh đạo Mỹ cho biết. "Tôi hy vọng chúng tôi không phải gây chiến, nhưng có thể chúng tôi sẽ phải giáng cho họ một đòn mạnh nữa. Tôi vẫn chưa chắc chắn".
Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ sẽ nối lại tấn công Iran trong những ngày tới nếu hai bên không đạt được thỏa thuận.
"Hai hoặc ba ngày, có lẽ là thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật hoặc đầu tuần tới, một khoảng thời gian giới hạn", ông nói.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance, người đã đối thoại với Iran trong cuộc đàm phán thất bại ở Pakistan hồi tháng 4, cũng cho biết Washington đã sẵn sàng chiến đấu, song vẫn bày tỏ hy vọng đạt được giải pháp ngoại giao.
"Rất nhiều tiến triển tốt đang được tạo ra, chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực về vấn đề này", ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Phát ngôn viên quân đội Iran Mohammad Akraminia cùng ngày 19/5 cảnh báo Tehran sẽ mở "các mặt trận mới" để chống lại Mỹ nếu Washington nối lại chiến dịch tập kích. Ông thêm rằng Iran đã tận dụng khoảng thời gian ngừng bắn để "tăng cường năng lực chiến đấu".
Ebrahim Azizi, người đứng đầu ủy ban an ninh quốc gia của quốc hội Iran, cho biết Tổng thống Trump hoãn kế hoạch tấn công vì nhận ra rằng bất kỳ động thái nào nhằm chống lại Tehran đều sẽ dẫn đến "phản ứng quân sự kiên quyết".
Iran đã phản hồi lại đề xuất hòa bình của Mỹ. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết đề xuất của Tehran có yêu cầu về chấm dứt giao tranh tại mọi mặt trận, trong đó có Lebanon, lực lượng Mỹ rút khỏi các khu vực gần Iran và Washington bồi thường cho những thiệt hại gây ra với Tehran.
Iran còn muốn được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng ở nước ngoài và Mỹ chấm dứt chiến dịch phong tỏa hàng hải.
Các điều kiện này dường như không thay đổi nhiều so với đề nghị trước đó của Iran, vốn đã bị Tổng thống Trump bác bỏ vào tuần trước và gọi là "rác rưởi".
Hàng nghìn người đã thiệt mạng sau các cuộc tập kích của Mỹ - Israel vào Iran trước khi giao tranh ngừng lại vào đầu tháng 4 nhờ thỏa thuận ngừng bắn. Trước đó, các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào Israel và các nước vùng Vịnh cũng đã làm hàng chục người chết.
Thỏa thuận ngừng bắn nhìn chung vẫn được duy trì, dù máy bay không người lái (UAV) gần đây đã được phóng từ Iraq nhằm vào các nước vùng Vịnh, được cho là do Iran và đồng minh thực hiện.
