Đó là cà muối. Mùa hè, khi thời tiết nắng nóng, chỉ cần bát nước rau muống luộc hoặc bát canh cua mùng tơi ăn với cà muối là xua tan sự bức bối.
Tuy nhiên, xét dưới góc độ dinh dưỡng và sức khỏe, đặc biệt là đối với chức năng thận, việc tiêu thụ cà muối thường xuyên lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Những ảnh hưởng này chủ yếu đến từ hàm lượng muối cao, quá trình lên men và các hợp chất sinh ra trong quá trình bảo quản.
Vấn đề lớn nhất của cà muối là lượng natri rất cao. Trong quá trình muối, cà được ngâm trong dung dịch muối đậm đặc để lên men và bảo quản lâu dài.
Khi ăn nhiều thực phẩm giàu natri, cơ thể sẽ phải giữ nước để cân bằng nồng độ muối trong máu, từ đó làm tăng áp lực lên thận – cơ quan chịu trách nhiệm lọc và đào thải các chất dư thừa. Lâu dài, điều này có thể góp phần làm suy giảm chức năng thận, nhất là ở những người đã có bệnh lý nền như tăng huyết áp hoặc suy thận.
Bên cạnh đó, tiêu thụ nhiều natri còn liên quan trực tiếp đến tăng huyết áp – một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận. Khi huyết áp tăng, các mạch máu nhỏ trong thận bị tổn thương, làm giảm khả năng lọc máu. Do đó, việc ăn cà muối thường xuyên có thể gián tiếp làm trầm trọng thêm các vấn đề về thận thông qua cơ chế này.
Ngoài yếu tố muối, quá trình lên men cà muối nếu không đảm bảo vệ sinh có thể sinh ra các vi khuẩn có hại hoặc hợp chất không mong muốn. Những chất này khi tích tụ trong cơ thể không chỉ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa mà còn làm tăng gánh nặng giải độc cho thận. Đối với người có chức năng thận yếu, khả năng xử lý các chất này kém hơn, dẫn đến nguy cơ tích tụ độc tố.
Người có vấn đề về dạ dày: Do đặc tính lên men và vị chua mặn, cà muối dễ kích thích niêm mạc dạ dày, khiến lượng axit tiết ra nhiều hơn. Điều này có thể làm tình trạng viêm loét hoặc trào ngược trở nên nghiêm trọng hơn.
Đặc biệt, cà muối chưa chín kỹ còn dễ gây đầy bụng, khó tiêu, khiến hệ tiêu hóa phải hoạt động quá mức.
Người mắc bệnh thận: Cà muối chứa lượng muối cao, trong khi thận là cơ quan chịu trách nhiệm lọc và đào thải natri. Việc tiêu thụ món ăn này thường xuyên sẽ tạo áp lực lớn lên thận, khiến chức năng lọc suy giảm.
Về lâu dài, người bệnh có thể gặp tình trạng giữ nước, phù nề và rối loạn điện giải.
Người bị cao huyết áp: Hàm lượng muối cao trong cà muối là yếu tố khiến huyết áp dễ tăng. Với những người đã có tiền sử cao huyết áp, việc ăn món này có thể làm huyết áp khó kiểm soát hơn, từ đó gia tăng nguy cơ biến chứng như đột quỵ hoặc các bệnh tim mạch.
Phụ nữ đang mang thai: Trong thai kỳ, chế độ dinh dưỡng cần được kiểm soát chặt chẽ. Cà muối không chỉ mặn mà còn là thực phẩm lên men, dễ ảnh hưởng đến cơ thể nhạy cảm của mẹ bầu. Ăn mặn nhiều có thể dẫn đến phù nề hoặc tăng huyết áp thai kỳ, gây nguy cơ cho cả mẹ và thai nhi.
Người có bệnh tim mạch: Việc tiêu thụ nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, làm tăng gánh nặng cho tim. Với người có bệnh lý tim mạch, ăn cà muối thường xuyên có thể khiến tim phải làm việc nhiều hơn, từ đó làm tăng nguy cơ biến chứng. Một chế độ ăn nhạt và cân bằng sẽ có lợi hơn cho nhóm đối tượng này.
Dù là món ăn quen thuộc, cà muối vẫn cần được sử dụng một cách hợp lý. Hiểu rõ thể trạng của bản thân và điều chỉnh khẩu phần phù hợp sẽ giúp hạn chế rủi ro, đồng thời bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Dù không cần loại bỏ hoàn toàn, nhưng cà muối nên được sử dụng một cách hợp lý để tránh gây hại:
– Chỉ nên ăn với lượng nhỏ: Xem cà muối như món ăn kèm, không nên dùng thường xuyên hoặc ăn quá nhiều trong một bữa.
– Ưu tiên cà muối chín kỹ: Cà muối chưa đủ độ chua có thể chứa chất không tốt, dễ gây đầy bụng hoặc khó tiêu.
– Hạn chế ăn quá mặn: Có thể rửa sơ cà trước khi ăn để giảm bớt lượng muối.
– Kết hợp với thực phẩm thanh đạm: Ăn cùng rau luộc, canh nhạt để cân bằng lượng muối nạp vào cơ thể.
– Bảo quản đúng cách: Tránh dùng cà muối đã để quá lâu, có dấu hiệu nổi váng, mềm nhũn hoặc có mùi lạ.
Sử dụng cà muối đúng cách không chỉ giúp giữ được hương vị quen thuộc mà còn hạn chế những tác động tiêu cực đến sức khỏe, đặc biệt với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc đang mắc bệnh lý.
Ngày 16/5, ông Lê Văn Thuận, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân An, tỉnh Nghệ An, cho biết đoàn công tác của Hội đã đến động viên gia đình anh Vũ Đình Thuật (trú xóm Bạch Y, xã Tân An) sau sự cố chuồng trại gây thiệt hại trong chăn nuôi.
“Chiều 15/5, hệ thống dẫn nước làm mát khu chuồng trại chăn nuôi gà của gia đình anh Thuật gặp sự cố, dù đã nhanh chóng được khắc phục nhưng cũng khiến gần 500 con gà 65 ngày tuổi bị chết ngạt”, ông Thuận thông tin.
Gia đình anh Thuật nuôi khoảng 14.000 con gà cho một công ty sản xuất thực phẩm. Đàn gà 65 ngày tuổi, đạt trọng lượng mỗi con hơn 2kg, dự kiến sẽ xuất chuồng trong 10 ngày tới.
Khoảng 14h30 ngày 15/5, hệ thống dẫn nước làm mát trong khu chăn nuôi bị tắc. Dù gia đình anh Thuật nhanh chóng tháo đường ống dẫn nước, tìm và khơi thông vị trí bị tắc nhưng phải gần 30 phút sau sự cố mới được khắc phục.
Thời điểm này, thời tiết nóng bức, hệ thống phun sương trên mái vẫn hoạt động nhưng do thiếu nước làm mát trong khu chăn nuôi khiến nhiều con gà có biểu hiện lả, sốc nhiệt.
Theo chị Hoàng Thị Hà (vợ anh Thuật) số gà bị sốc nhiệt rải rác khắp chuồng, đặc biệt là ở những khu vực có mật độ nuôi cao.
Nhìn số gà chết chất thành đống, chị Hà xót của và hoang mang, không biết xử lý bằng cách gì. Hay tin, nhiều người dân trong xóm đã đến hỗ trợ gia đình làm thịt gà và mua "giải cứu".
“Gà chết do sốc nhiệt, làm thịt ngay nên chất lượng đảm bảo, bà con mua ủng hộ giá 50.000 đồng/con. Thực tế mọi người còn chuyển thêm tiền, thậm chí có người mua 1 con, chuyển tiền 2 con, người mua 900.000 đồng nhưng thanh toán 1 triệu đồng. Không chỉ hỗ trợ làm thịt, mua ủng hộ mà mọi người còn sẵn sàng mang gà đi giao cho những khách ở xa”, chị Hà chia sẻ.
Từ chiều tối đến khoảng 22h ngày 15/5, mặc dù trời mưa, bà con còn bận dọn lúa, rơm nhưng tranh thủ đến hỗ trợ, động viên chị Hà và gia đình. Một số hộ dân mãi đến 23h cùng ngày mới biết vụ việc, vẫn gọi điện hỏi thăm và cho biết sẵn sàng hỗ trợ nếu chị Hà cần giúp đỡ.
“Tình cảm của anh em, họ hàng, làng xóm khiến tôi rơi nước mắt”, bà chủ trang trại chăn nuôi gà tâm sự.
Gia đình chị Hà đầu tư chuồng trại chăn nuôi gà được 4 năm. Đây là lần đầu tiên khu chăn nuôi xảy ra sự cố, ảnh hưởng đến tổng đàn.
Trước dự báo mùa hè khắc nghiệt, sẽ có nhiều đợt nắng nóng kỷ lục, gia đình anh Thuận cũng đã lên phương án chống nóng cho đàn gà. Phương án dự phòng trong tình huống mất điện hay cắt điện luân phiên cũng đã được hộ chăn nuôi chuẩn bị, nhằm không để bị động hay xảy ra sự cố gây thiệt hại về đàn gà.
Theo đó, từ 0h giờ ngày 18/7 đến trưa ngày 19/7/2026, Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã tiếp nhận cấp cứu khẩn cấp một loạt 8 bệnh nhân nam bị ngộ độc khí sunphua hydro (H₂S) trong vụ ngộ độc đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại một trang trại chăn nuôi lợn lớn. 8 bệnh nhân, tất cả là nam giới, tuổi 32 đến 46 tuổi.
Thông tin từ bệnh viện, trong số 13 người gặp nạn, đã có tới 5 trường hợp tử vong do độc tính quá mạnh của khí độc, 8 trường hợp còn lại và người tham gia cứu hộ lập tức được chuyển hướng khẩn cấp về Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong tình trạng cấp cứu ngộ độc.
TS. BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho hay, hiện trường xảy ra vụ tai nạn là một bể chứa nước phân khép kín có kích thước sâu 2m, rộng 2m và dài 3m, nhưng miệng bể chỉ rộng hơn 1m. Trong không gian tù túng này, các vi khuẩn phân hủy chất hữu cơ đã sản sinh ra lượng khí độc sunphua hydro (H₂S) khổng lồ.
"Khi một nam nhân viên sẩy chân rơi xuống và bất tỉnh, các đồng nghiệp theo phản xạ tự nhiên đã lập tức lao xuống cứu hoặc thò đầu sâu vào miệng bể để kéo nạn nhân lên mà không hề có bất kỳ phương tiện bảo hộ nào. Hậu quả là chuỗi tai nạn dây chuyền xảy ra, các nạn nhân ngã gục ngay tại chỗ", BS.Nguyên cho hay.
8 bệnh nhân đang được cấp cứu bao gồm: 2 người xuống bể sau cùng được buộc dây vào người và tay xuống cứu nhưng khi xuống tới nơi thấy khó chịu, nhanh chóng bất tỉnh và được kịp thời kéo ngay lên, sau vài phút thì tỉnh, 6 bệnh nhân còn lại là những người ở trên miệng bể tham gia kéo các nạn nhân lên.
Các bệnh nhân đến viện trong tình trạng tỉnh, đau đầu, một số ca có kích ứng, xung huyết kết mạc, nhiễm toan chuyển hóa lactic, tiêu cơ vân. Tình trạng các bệnh nhân đang được cấp cứu, đánh giá và theo dõi sát.
PGS.TS Đào Xuân Cơ - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai đang trực tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã trực tiếp kiểm tra, lập tức yêu cầu kích hoạt hệ thống "Báo động đỏ toàn viện", tổ chức phối hợp các chuyên khoa như chống độc, hồi sức cấp cứu, truyền nhiễm, chấn thương, chẩn đoán hình ảnh.
Theo BS.Nguyên, H₂S là một loại khí cực độc, có độc tính ức chế hô hấp tế bào nhanh và mạnh tương tự như xianua, bóp nghẹt trực tiếp tất cả các cơ quan, đặc biệt hệ thần kinh trung ương và tim mạch.
Ở nồng độ thấp, khí có mùi trứng thối đặc trưng, nhưng ở nồng độ cao, nó lập tức làm liệt dây thần kinh khứu giác khiến nạn nhân hoàn toàn không cảm nhận được mùi.
Thuật ngữ y khoa gọi hiện tượng ngộ độc cấp H₂S liều cao trong không gian kín là "Hội chứng búa tạ ở lò mổ" - nghĩa là người đi vào khu vực có khí độc hít phải sẽ bất tỉnh, các cơ quan ngừng hoạt động, bị quật ngã gần như ngay lập tức, tỉ lệ tử vong tại hiện trường là cực kỳ lớn. Khí này hấp thu rất nhanh, gần như ngay lập tức vào cơ thể và gây kích ứng cực mạnh lên niêm mạc mắt, hệ hô hấp.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh: "Rất nhiều người dân và ngay cả một số nhân viên y tế tuyến dưới vẫn lầm tưởng các vụ ngạt hầm biogas, giếng khơi là do khí metan (CH₄). Nhưng thực tế, thủ phạm giết người hàng loạt trong tích tắc chính là khí sunphua hydro (H₂S).
Ở Việt Nam, các vụ tai nạn đau lòng này xảy ra hàng năm và tái diễn nhiều lần trong các hoàn cảnh như khơi giếng, chui xuống bể chứa, bể rác, bể phân, chất thải, cống, hầm chứa cá ở các tàu biển,...".
Để phòng tránh ngộ độc khí H₂S, Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo, tuyệt đối không tự ý lao xuống cứu trợ ngay theo quán tính nếu không có đồ bảo hộ (mặt nạ phòng độc với bình dưỡng khí).
Lập tức mở thông thoáng khí khu vực đó, dùng quạt thổi mạnh hoặc bơm khí để đẩy khí độc ra ngoài và đưa khí sạch vào.
Thuộc tỉnh Overijssel, cách trung tâm thủ đô Amsterdam (Hà Lan) khoảng 150km theo hướng đông bắc, Giethoorn gây ấn tượng ngay từ lần đầu đặt chân đến. Nơi nổi lên như một điểm đến độc đáo, yên bình và gần như tách biệt hoàn toàn khỏi nhịp sống hiện đại.
Không tiếng động cơ, không tiếng còi, không cảnh tắc đường, khu trung tâm ngôi làng không có xe ô tô. Đó là bởi, ngôi làng được mệnh danh là "Venice của Hà Lan" này không có đường sá, chỉ có kênh đào. Thuyền là phương tiện chính để đi quanh làng.
Những ngôi nhà trong làng được xây dựng dọc theo các con kênh uốn lượn và liên kết với nhau bởi rất nhiều cây cầu gỗ.
Không gian nơi đây mang đến cảm giác thanh bình hiếm có. Những chiếc thuyền trôi lặng lẽ trên mặt nước, người dân thân thiện vẫy tay chào nhau từ xa, còn du khách thong thả dạo bước trên các cây cầu gỗ nối liền các ngôi nhà. Đặc biệt, để giữ gìn sự yên tĩnh, Giethoorn cấm sử dụng thuyền chạy bằng động cơ diesel, thay vào đó là các loại thuyền gần như không gây tiếng ồn.
Ngôi làng được thành lập vào năm 1230, bởi một nhóm người đến từ phía nam của Hà Lan. Ngôi làng gây ấn tượng với những ngôi nhà mái tranh cổ kính, khu vườn xanh mướt, hồ nước trong lành, tạo nên khung cảnh như bước ra từ truyện cổ tích, theo Islands.
Sự độc đáo của Giethoorn bắt nguồn từ chính lịch sử hình thành của nó. Ngôi làng nằm trong khu vực đất ngập nước rộng lớn. Từ thời Trung cổ, nơi đây giàu tài nguyên than bùn, một nguồn nhiên liệu quý giá. Người dân đã đào các kênh để khai thác và vận chuyển than bùn, vô tình tạo nên mạng lưới đường thủy đan xen như ngày nay.
Theo thời gian, các mảnh đất nông nghiệp dần tách rời, biến thành những "hòn đảo" nhỏ được kết nối bằng hơn 180 cây cầu gỗ và mạng lưới kênh đào. Chính điều này đã tạo nên diện mạo đặc trưng không nơi nào có của Giethoorn.
Người dân địa phương thường lựa chọn đi bộ, đi xe đạp và đi thuyền. Ngôi làng vẫn có bãi đỗ xe miễn phí để phục vụ du khách và phải đi bộ khoảng 10 phút để vào trung tâm.
Loại thuyền phổ biến nhất ở đây là thuyền điện chạy êm, chở khoảng 4–6 người và có thể thuê theo giờ.
Ngoài ra, du khách cũng có thể khám phá làng bằng cách đi bộ hoặc đạp xe dọc theo Binnenpad, con đường chính xuyên qua làng, nối liền các điểm tham quan và những ngôi nhà xinh xắn có mái tranh.
Ngôi làng rất yên bình. Nơi đây trở nên nổi tiếng từ những năm 1960 sau khi đạo diễn người Hà Lan Bert Haanstra lấy nơi đây làm bối cảnh trong một trong những bộ phim của mình. Và ngôi làng càng trở nên nổi tiếng hơn với Grand Café Fanfare, quán cà phê gắn liền với bộ phim là điểm dừng chân không thể thiếu của du khách.
Mùa cao điểm du lịch kéo dài từ tháng 4 đến tháng 10 – khi khí hậu Hà Lan dễ chịu nhất trong năm, cũng là lúc những ngôi nhà trong làng đồng loạt rực rỡ sắc hoa. Trong khi đó, vào những ngày mùa đông, hệ thống đường thủy đóng băng, trở thành sân khấu trượt băng lớn.
Giethoorn không hào nhoáng, không ồn ào, nhưng chính sự tĩnh lặng và nhịp sống chậm rãi lại là điều khiến nơi đây trở nên đặc biệt.
Trong một thế giới ngày càng vội vã, ngôi làng nhỏ này mang đến cho du khách cơ hội tạm rời xa công nghệ và khói bụi, để hòa mình vào thiên nhiên và tận hưởng những khoảnh khắc bình yên đúng nghĩa.
