Trong cuộc trao đổi về an ninh mạng doanh nghiệp và giáo dục tại TP.HCM với Báo Thanh Niên, Eugene Kaspersky – CEO của Kaspersky cho rằng bài toán nhân lực của ngành này không bắt đầu từ phần mềm hay công cụ, mà từ nền tảng tư duy. Theo ông, khi các mối đe dọa trên không gian mạng liên tục thay đổi và AI ngày càng được cả bên phòng thủ lẫn bên tấn công khai thác, người trẻ muốn đi đường dài với an ninh mạng cần chuẩn bị từ rất sớm những năng lực cốt lõi, trong đó toán học là nền tảng quan trọng nhất.
Ông nhìn nhận nhận thức về an ninh mạng của người dùng hiện nay đã tốt hơn trước, bởi sau hơn 30 năm sống cùng internet, phần lớn đã hiểu công nghệ số vừa mang lại tiện ích, vừa kéo theo rủi ro. Tuy vậy, các mối đe dọa mạng không đứng yên. Mỗi năm lại xuất hiện thêm những phương thức tấn công mới, từ các kịch bản nhắm vào hệ thống công nghiệp đến việc lợi dụng AI và deepfake để tăng hiệu quả lừa đảo. Theo ông Eugene, điều này khiến việc học hỏi trong lĩnh vực an ninh mạng không thể dừng lại ở kiến thức nền hay kinh nghiệm cũ.
Khi được hỏi nên dạy gì từ sớm cho học sinh nếu muốn chuẩn bị cho lĩnh vực an ninh mạng, CEO Eugene Kaspersky đưa ra câu trả lời trực diện: hãy học toán. Theo ông, toán học không chỉ là một môn học mà là công cụ giúp hình thành cấu trúc tư duy, khả năng suy luận logic và cách tiếp cận vấn đề có hệ thống.
Từ góc nhìn này, toán học không chỉ phục vụ riêng cho kỹ sư hay nhà nghiên cứu, mà còn tạo nền cho nhiều hướng nghề nghiệp khác nhau. Riêng với an ninh mạng, đây là lớp kiến thức giúp người học có thể đi sâu hơn vào công nghệ, từ phân tích dữ liệu, xây dựng thuật toán đến phát triển các hệ thống AI. Trong bối cảnh AI phát triển nhanh, thị trường không chỉ cần người biết sử dụng công cụ mà cần thêm những người có thể tham gia xây dựng chúng.
Thông điệp này cũng cho thấy cách nhìn khá rõ của ông về giáo dục an ninh mạng. Thay vì chạy theo các kỹ năng ngắn hạn hay những công cụ đang phổ biến, người học cần xây một nền tư duy đủ chắc để thích nghi với sự thay đổi của công nghệ. Nếu có được tư duy toán học, người trẻ sẽ có lợi thế lớn hơn khi bước vào những lĩnh vực đòi hỏi phân tích sâu như AI hay bảo mật.
Ngoài nền tảng toán học, ông Eugene cho rằng người làm an ninh mạng trong giai đoạn mới phải chấp nhận một thực tế: đây là nghề học liên tục. Theo ông, an ninh mạng không phải một dự án có điểm kết thúc mà là một quá trình. Các mối đe dọa thay đổi theo từng năm, nên nhân lực trong ngành cũng phải liên tục cập nhật kiến thức, kỹ năng và cách ứng phó.
An ninh mạng không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Trong nhiều vụ tấn công thành công, yếu tố con người vẫn là mắt xích quan trọng, bên cạnh các lỗ hổng kỹ thuật. Những hình thức lừa đảo dựa trên kỹ nghệ xã hội, liên kết độc hại hay deepfake cho thấy chỉ một thao tác sai của người dùng cũng có thể mở đường cho kẻ tấn công. Vì vậy, theo ông, đào tạo nhận thức bảo mật phải đi cùng đào tạo chuyên môn.
Ở cấp độ nghề nghiệp, nhân lực an ninh mạng hiện nay còn phải có khả năng điều tra và phân tích. Đây là lĩnh vực vừa cần người phát triển công nghệ mới, vừa cần người có thể lần theo dấu vết, hiểu động cơ của đối tượng tấn công và dự đoán bước đi tiếp theo. Nói cách khác, ngành này không chỉ cần những người biết xây dựng hệ thống, mà còn cần những người có thể “đọc” cách đối phương hành động trên không gian mạng.
Từ những nhận định đó, thông điệp ông gửi tới học sinh, sinh viên khá rõ: muốn theo đuổi an ninh mạng trong thời AI, không thể chỉ học để dùng công cụ. Điều quan trọng hơn là rèn tư duy logic, giữ thói quen học liên tục và chuẩn bị cho một lĩnh vực luôn vận động, nơi kiến thức kỹ thuật phải đi cùng khả năng phân tích con người và bối cảnh tấn công.
Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm cạnh tranh trực tiếp với Meta trong phân khúc thiết bị đeo vốn đang tăng trưởng mạnh mẽ.
Theo chuyên gia tin đồn Mark Gurman từ Bloomberg, nhóm thiết kế của Apple đã hoàn thiện ít nhất bốn kiểu dáng gọng kính khác nhau cùng bảng màu sắc phong phú.
Động thái này cho thấy gã khổng lồ công nghệ Mỹ đang ưu tiên cá nhân hóa trải nghiệm, cho phép người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm phù hợp với phong cách cá nhân thay vì gò bó trong một thiết kế duy nhất.
Cụ thể, các nguyên mẫu đang được thử nghiệm bao gồm: Gọng hình chữ nhật lớn (tương đương dòng Ray-Ban Wayfarers phổ biến của Meta), gọng hình chữ nhật thanh mảnh, các biến thể hình bầu dục và hình tròn với hai kích thước lớn/nhỏ.
Bên cạnh kiểu dáng, Apple được cho là đang phát triển một hệ thống camera đặc trưng để tạo nhận diện thương hiệu riêng.
Các nguồn tin nội bộ tiết lộ hãng đang xem xét thiết lập thấu kính camera hình bầu dục đặt theo chiều dọc, đi kèm hệ thống đèn chiếu sáng xung quanh.
Thiết kế này không chỉ phục vụ tính năng quay chụp mà còn là điểm khác biệt lớn so với các đối thủ hiện nay như Meta.
Về tính năng, kính thông minh của Apple dự kiến sẽ hội tụ đầy đủ các công nghệ hỗ trợ người dùng trong đời sống hàng ngày như tích hợp camera, micro và loa chất lượng cao để đàm thoại, nghe nhạc và nhận thông báo.
Đáng chú ý là công ty có thể đưa AI đa phương thức vào sản phẩm, cho phép Siri phản hồi các truy vấn phức tạp và tương tác trực quan với môi trường xung quanh người dùng.
Sự thâm nhập của Apple diễn ra trong bối cảnh thị trường kính thông minh đang bùng nổ.
Theo dữ liệu từ Counterpoint Research, phân khúc này đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 139% trong năm 2025 so với năm 2024, với sự dẫn dắt chủ đạo từ các dòng kính AI của Meta.
Dù thị trường vẫn đang trong giai đoạn sơ khai, sự góp mặt của Apple được kỳ vọng sẽ định hình lại tiêu chuẩn của thiết bị đeo thông minh. Theo lộ trình dự kiến, Apple có thể sẽ công bố dự án này vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau.
Tuy nhiên, sản phẩm thương mại đến tay người dùng sớm nhất phải tới cuối năm 2027. Hiện tại, đại diện Apple chưa đưa ra bất kỳ bình luận chính thức nào về các thông tin trên.
Trong email gửi nhân viên ngày 23/4 được Bloomberg và Business Insider thu thập, Giám đốc nhân sự Janella Gale của Meta cho biết, thông thường họ sẽ hoàn thiện chi tiết kế hoạch trước khi truyền thông rộng rãi, nhưng do thông tin đã bị rò rỉ, công ty quyết định "chia sẻ những gì có thể vào lúc này".
Theo đó, việc cắt giảm sẽ bắt đầu từ ngày 20/5, đồng thời hủy kế hoạch tuyển dụng cho khoảng 6.000 vị trí đang diễn ra. Những người bị tác động sẽ nhận gói thôi việc gồm 16 tuần lương cơ bản cộng thêm 2 tuần cho mỗi năm làm việc.
"Tôi hiểu đây là tin không mong muốn và việc xác nhận khiến mọi người cảm thấy bất an, nhưng chúng tôi tin đây là hướng đi phù hợp nhất trong bối cảnh hiện tại", bà Gale viết trong email. "Gần một tháng chờ đợi sẽ khiến mọi người thấy mơ hồ, nhưng do vẫn đang hoàn thiện chi tiết, chúng tôi chưa thể chia sẻ nhiều cho đến cuối tháng 5".
Bà giải thích động thái của Meta là "một phần trong nỗ lực liên tục nhằm vận hành công ty hiệu quả hơn và bù đắp cho các khoản đầu tư khác". Các khoản này không được nêu cụ thể, nhưng Meta đang chi hàng trăm tỷ USD cho AI, như đầu tư mạnh vào các trung tâm dữ liệu quy mô lớn hay các gói đãi ngộ hấp dẫn dành cho những nhà nghiên cứu AI hàng đầu.
Đợt cắt giảm quy mô lớn này diễn ra sau một số lần tinh giản nhân sự nhỏ hơn. Ví dụ, hồi tháng 1, Meta sa thải 10% nhân viên tại các dự án liên quan đến metaverse, trong đó có 1.000 người tại bộ phận Reality Labs. Một đợt khác bắt đầu vào tháng 3, ảnh hưởng đến hàng trăm nhân viên tại Facebook, Reality Labs, vận hành toàn cầu và bán hàng. Tháng trước, Meta cũng cho biết sẽ giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên thứ ba, vốn đảm nhiệm việc kiểm duyệt nội dung, để chuyển sang sử dụng AI.
Meta không đưa ra bình luận. Cổ phiếu công ty giảm 2,4% trong phiên giao dịch ngày 23/4.
Việc tinh giản nhân sự được ghi nhận đang gia tăng trên toàn ngành công nghệ khi các công ty điều chỉnh để thích ứng với làn sóng AI. Microsoft cũng xác nhận hôm 23/4 rằng họ sẽ lần đầu đề xuất gói nghỉ việc tự nguyện cho nhân viên tại Mỹ. Một nguồn tin am hiểu kế hoạch nói khoảng 7% người đủ điều kiện tham gia.
Tháng 1, Amazon thông báo cắt giảm 16.000 vị trí, đánh dấu đợt sa thải quy mô lớn thứ hai kể từ tháng 10 năm ngoái.
Trong báo cáo thường niên công bố tháng 1, Meta cho biết họ có 78.865 nhân viên trên toàn cầu tính đến ngày 31/12/2025, giảm so với con số 86.482 vào cuối 2022 - giai đoạn tuyển dụng ồ ạt của ngành công nghệ. Cuối 2020, lực lượng lao động toàn cầu của công ty là 58.604.
Tuần này, Meta cũng gửi email nội bộ rằng họ đang sử dụng một công cụ theo dõi mới mang tên "Model Capability Initiative" để thu thập dữ liệu khi nhân viên sử dụng máy tính làm việc. Phát ngôn viên của công ty xác nhận dữ liệu này, bao gồm thao tác gõ phím và nhấp chuột, cần thiết để huấn luyện tác nhân AI.
Theo Hãng tin Reuters ngày 10-7, Ủy ban châu Âu (EC) công bố kết luận sơ bộ rằng Meta vi phạm Đạo luật Dịch vụ số (DSA), sau cuộc điều tra kéo dài hai năm.
EC cáo buộc Meta chưa đánh giá đầy đủ rủi ro gây nghiện từ hệ thống đề xuất nội dung được cá nhân hóa, tính năng tự động phát video (autoplay) và cuộn nội dung vô hạn (infinite scroll) trên mạng xã hội Facebook và Instagram.
Cơ quan này cũng cho rằng các định dạng Reels và Stories có thể góp phần khiến nhiều người dùng bị lôi cuốn quá mức.
EC nhận định các biện pháp giảm thiểu rủi ro của Meta chưa hiệu quả khi mà các công cụ quản lý thời gian sử dụng dễ bị bỏ qua, còn tính năng kiểm soát của phụ huynh lại khó sử dụng.
EC yêu cầu Meta mặc định tắt tính năng autoplay và infinite scroll, bổ sung các khoảng nghỉ khi sử dụng màn hình và điều chỉnh hệ thống đề xuất để giảm việc thúc đẩy tương tác.
Phản hồi các cáo buộc, người phát ngôn Meta Ben Walters cho biết công ty không đồng ý với kết luận sơ bộ của EC.
"Chúng tôi không đồng ý với các kết luận sơ bộ này, vì chúng chưa phản ánh chính xác những bước đi quan trọng mà chúng tôi đã thực hiện để bảo vệ thanh thiếu niên", ông Walters nói.
Ông Walters chỉ ra rằng Meta đã triển khai Teen Accounts (tài khoản dành cho thanh thiếu niên), tự động áp dụng các biện pháp bảo vệ cho nhóm sử dụng này, cũng như cho phép phụ huynh chặn truy cập Instagram vào ban đêm và giới hạn thời gian sử dụng hằng ngày ở mức 15 phút.
Bà Henna Virkkunen, phụ trách công nghệ của EU, nói với Reuters rằng theo đánh giá, thuật toán hiện nay của Facebook và Instagram có tính gây nghiện quá cao, nên cần được thay đổi. Nếu Meta không điều chỉnh, Ủy ban châu Âu sẽ tiến tới ban hành quyết định kết luận công ty không tuân thủ quy định.
Meta có thể phản hồi trước khi EC đưa ra quyết định cuối cùng trong những tháng tới. Nếu bị kết luận vi phạm, công ty có thể bị phạt tới 6% doanh thu toàn cầu hằng năm.
Đây không phải là động thái duy nhất của EU nhằm vào Meta. EC hiện cũng điều tra hiện tượng "hiệu ứng hố thỏ" (rabbit hole), tức việc thuật toán của Facebook và Instagram liên tục đề xuất các nội dung tương tự nội dung đang xem, khiến người dùng bị cuốn vào việc phải xem tiếp.
Trong một vụ việc khác được công bố vào tháng 4, EC cũng yêu cầu Meta tăng cường các biện pháp ngăn trẻ em dưới 13 tuổi truy cập các mạng xã hội của công ty.
Ủy ban châu Âu dự kiến sẽ nhận báo cáo của các chuyên gia vào ngày 13-7. Báo cáo này có thể tạo cơ sở cho lệnh cấm sử dụng mạng xã hội trên phạm vi toàn châu Âu đối với nhóm đối tượng thanh thiếu niên, dự kiến được Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố vào tháng 9.
