Trong cuộc trao đổi về an ninh mạng doanh nghiệp và giáo dục tại TP.HCM với Báo Thanh Niên, Eugene Kaspersky – CEO của Kaspersky cho rằng bài toán nhân lực của ngành này không bắt đầu từ phần mềm hay công cụ, mà từ nền tảng tư duy. Theo ông, khi các mối đe dọa trên không gian mạng liên tục thay đổi và AI ngày càng được cả bên phòng thủ lẫn bên tấn công khai thác, người trẻ muốn đi đường dài với an ninh mạng cần chuẩn bị từ rất sớm những năng lực cốt lõi, trong đó toán học là nền tảng quan trọng nhất.
Ông nhìn nhận nhận thức về an ninh mạng của người dùng hiện nay đã tốt hơn trước, bởi sau hơn 30 năm sống cùng internet, phần lớn đã hiểu công nghệ số vừa mang lại tiện ích, vừa kéo theo rủi ro. Tuy vậy, các mối đe dọa mạng không đứng yên. Mỗi năm lại xuất hiện thêm những phương thức tấn công mới, từ các kịch bản nhắm vào hệ thống công nghiệp đến việc lợi dụng AI và deepfake để tăng hiệu quả lừa đảo. Theo ông Eugene, điều này khiến việc học hỏi trong lĩnh vực an ninh mạng không thể dừng lại ở kiến thức nền hay kinh nghiệm cũ.
Khi được hỏi nên dạy gì từ sớm cho học sinh nếu muốn chuẩn bị cho lĩnh vực an ninh mạng, CEO Eugene Kaspersky đưa ra câu trả lời trực diện: hãy học toán. Theo ông, toán học không chỉ là một môn học mà là công cụ giúp hình thành cấu trúc tư duy, khả năng suy luận logic và cách tiếp cận vấn đề có hệ thống.
Từ góc nhìn này, toán học không chỉ phục vụ riêng cho kỹ sư hay nhà nghiên cứu, mà còn tạo nền cho nhiều hướng nghề nghiệp khác nhau. Riêng với an ninh mạng, đây là lớp kiến thức giúp người học có thể đi sâu hơn vào công nghệ, từ phân tích dữ liệu, xây dựng thuật toán đến phát triển các hệ thống AI. Trong bối cảnh AI phát triển nhanh, thị trường không chỉ cần người biết sử dụng công cụ mà cần thêm những người có thể tham gia xây dựng chúng.
Thông điệp này cũng cho thấy cách nhìn khá rõ của ông về giáo dục an ninh mạng. Thay vì chạy theo các kỹ năng ngắn hạn hay những công cụ đang phổ biến, người học cần xây một nền tư duy đủ chắc để thích nghi với sự thay đổi của công nghệ. Nếu có được tư duy toán học, người trẻ sẽ có lợi thế lớn hơn khi bước vào những lĩnh vực đòi hỏi phân tích sâu như AI hay bảo mật.
Ngoài nền tảng toán học, ông Eugene cho rằng người làm an ninh mạng trong giai đoạn mới phải chấp nhận một thực tế: đây là nghề học liên tục. Theo ông, an ninh mạng không phải một dự án có điểm kết thúc mà là một quá trình. Các mối đe dọa thay đổi theo từng năm, nên nhân lực trong ngành cũng phải liên tục cập nhật kiến thức, kỹ năng và cách ứng phó.
An ninh mạng không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Trong nhiều vụ tấn công thành công, yếu tố con người vẫn là mắt xích quan trọng, bên cạnh các lỗ hổng kỹ thuật. Những hình thức lừa đảo dựa trên kỹ nghệ xã hội, liên kết độc hại hay deepfake cho thấy chỉ một thao tác sai của người dùng cũng có thể mở đường cho kẻ tấn công. Vì vậy, theo ông, đào tạo nhận thức bảo mật phải đi cùng đào tạo chuyên môn.
Ở cấp độ nghề nghiệp, nhân lực an ninh mạng hiện nay còn phải có khả năng điều tra và phân tích. Đây là lĩnh vực vừa cần người phát triển công nghệ mới, vừa cần người có thể lần theo dấu vết, hiểu động cơ của đối tượng tấn công và dự đoán bước đi tiếp theo. Nói cách khác, ngành này không chỉ cần những người biết xây dựng hệ thống, mà còn cần những người có thể “đọc” cách đối phương hành động trên không gian mạng.
Từ những nhận định đó, thông điệp ông gửi tới học sinh, sinh viên khá rõ: muốn theo đuổi an ninh mạng trong thời AI, không thể chỉ học để dùng công cụ. Điều quan trọng hơn là rèn tư duy logic, giữ thói quen học liên tục và chuẩn bị cho một lĩnh vực luôn vận động, nơi kiến thức kỹ thuật phải đi cùng khả năng phân tích con người và bối cảnh tấn công.
Đáng chú ý, đây chỉ là một trong bốn nâng cấp camera mà Apple đang phát triển cho các mẫu iPhone tương lai, bắt đầu với iPhone 18 Pro ra mắt trong năm nay. Tuy nhiên, khẩu độ thay đổi là tính năng nổi bật nhất, cho phép người dùng kiểm soát lượng ánh sáng đi vào cảm biến camera, từ đó điều chỉnh độ sâu trường ảnh.
Theo Digitaltrends, nhờ trang bị khẩu độ thay đổi, camera trên iPhone 18 Pro có thể cải thiện khả năng chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng, tăng độ mờ hậu cảnh trong ảnh chân dung, hoặc giảm ánh sáng khi chụp phong cảnh dưới ánh sáng ban ngày. Nói cách khác, iPhone 18 Pro có thể sẽ có khả năng điều chỉnh khẩu độ tương tự như máy ảnh DSLR, nhưng thông qua các nút điều khiển trên màn hình thay vì vòng xoay cơ học.
Ngoài nâng cấp khẩu độ, ba cải tiến khác cũng đang được Apple phát triển, mặc dù chưa rõ khả năng công ty áp dụng ngay với iPhone 18 Pro hay triển khai dần cho các mẫu iPhone tương lai.
Đầu tiên, camera chính có thể được trang bị cảm biến lớn hơn với kích thước 1/1,12 inch, giúp tăng độ chi tiết và cải thiện hiệu suất chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng. Thứ hai, camera siêu rộng sẽ được trang bị tính năng chống rung quang học (OIS), cho phép thu được góc nhìn rộng hơn trong chế độ chụp ảnh hành động thay vì sử dụng ổn định hình ảnh điện tử (EIS) như hiện tại. Cuối cùng, camera tele có thể đạt độ phân giải 200 MP, giúp camera zoom trên iPhone có thể cạnh tranh mạnh mẽ với các sản phẩm như Find X9 Ultra và vivo X300 Ultra.
Ở thời điểm hiện tại, Apple vẫn chưa xác nhận bất kỳ thông tin nào về những nâng cấp này. Mặc dù nâng cấp khẩu độ thay đổi trên iPhone 18 Pro rất đáng mong đợi, ba cải tiến còn lại có thể mang lại nhiều lợi ích hơn. Sẽ không ngạc nhiên nếu ba tính năng nói trên sẽ được Apple triển khai dần cho các thế hệ iPhone tiếp theo nhằm tạo ra sự khác biệt theo từng năm.
Mỗi bản cập nhật iOS của Apple thường mang đến những chức năng mới, giúp người dùng tận hưởng trải nghiệm với iPhone được tốt hơn. Một trong những tính năng thú vị được Apple giới thiệu gần đây nhưng ít người biết là máy tính tích hợp trong ứng dụng Tin nhắn, vốn được ra mắt cùng với iOS 18 vào năm 2024.
Tính năng này cho phép người dùng giải các bài toán đơn giản mà không cần rời khỏi cuộc trò chuyện. Đặc biệt, máy tính trong Tin nhắn không chỉ hỗ trợ các phép toán cơ bản mà còn có khả năng tính toán các hàm lượng giác như sin, cosin và tang. Tuy nhiên, nếu cần giải quyết các phương trình đại số phức tạp, tính năng này có thể không đáp ứng được yêu cầu của người dùng.
Để sử dụng tính năng máy tính này, người dùng cần cài đặt từ phiên bản iOS 18 trở lên (phiên bản mới nhất tính đến tháng 4.2026 là iOS 26.4.2). Ví dụ, trong một cuộc trò chuyện, người dùng chỉ cần nhập phép tính như 48 + 27 - 15 và nhấn dấu "=" để nhận kết quả ngay trên công cụ bàn phím tiên đoán. Tính năng này cũng hỗ trợ các phép toán như phân số, số mũ, phép nhân và phép chia.
Ngoài ra, người dùng cũng có thể sử dụng máy tính trong Tin nhắn để chuyển đổi các đơn vị đo lường. Mặc dù không phong phú như ứng dụng Morpho Converter trên Apple Watch, người dùng vẫn có thể nhập các giá trị như 300h= để tìm ra số ngày và giờ tương ứng. Tính năng này cũng cho phép chuyển đổi giữa các đơn vị như pound sang kilogam, độ F sang độ C, feet sang centimet.
Với những tính năng tiện ích nói trên, máy tính tích hợp trong Tin nhắn iPhone hứa hẹn sẽ mang đến trải nghiệm thú vị cho người dùng.
Nghỉ hưu thường được coi là giai đoạn tự do, nơi mọi người có thể dành thời gian cho sở thích, mối quan hệ và phát triển cá nhân. Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại đang nổi lên: nhiều người về hưu đang lãng phí thời gian quý báu vào smartphone và mạng xã hội.
Một bài viết gần đây trên tờ Wall Street Journal chỉ ra rằng, mặc dù có ý định tốt nhưng nhiều người về hưu gặp khó khăn trong việc quản lý thời gian sử dụng màn hình.
Khi rời bỏ công việc, người về hưu không còn bị ràng buộc bởi lịch trình hay trách nhiệm hằng ngày, dẫn đến sự linh hoạt nhưng cũng đồng thời xóa bỏ những ranh giới tự nhiên giúp hạn chế sự xao nhãng từ thiết bị kỹ thuật số. Nhiều người bắt đầu sử dụng điện thoại với lý do thực tế như tìm kiếm thông tin hay giữ liên lạc với gia đình, nhưng những hành động này dễ dàng dẫn đến việc lướt mạng xã hội hay xem video trong thời gian dài mà không nhận ra.
Người về hưu đặc biệt dễ bị tổn thương trước cám dỗ của công nghệ. Thiếu thói quen có cấu trúc, họ ít có sự gián đoạn để rời mắt khỏi màn hình. Trước đây, lịch làm việc và các nghĩa vụ hằng ngày giúp họ hạn chế thời gian sử dụng màn hình. Giờ đây, trách nhiệm quản lý thời gian hoàn toàn thuộc về cá nhân, khiến điện thoại trở thành lựa chọn dễ dàng trong những lúc buồn chán.
Thói quen lướt mạng không chỉ ảnh hưởng đến thời gian mà còn tác động tiêu cực đến tâm lý. Nhiều người cảm thấy không hài lòng sau những phiên lướt mạng dài, tương tự như cảm giác sau khi ăn quá nhiều đồ ăn vặt. Nội dung trên mạng được thiết kế để thu hút, tạo ra một luồng kích thích liên tục, khiến người dùng khó rời mắt khỏi màn hình, dẫn đến cảm giác tội lỗi khi dành thời gian cho những nội dung không mang lại giá trị lâu dài.
Đối với người về hưu, thời gian là nguồn lực quý giá. Cách sử dụng thời gian có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. Khi thời gian bị chiếm dụng bởi việc sử dụng màn hình thụ động, cơ hội cho hoạt động thể chất, tương tác xã hội và phát triển cá nhân sẽ giảm đi, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự hài lòng trong cuộc sống.
Giải quyết vấn đề này không chỉ đơn thuần là ý chí. Các chuyên gia khuyến nghị xây dựng thói quen và hệ thống có cấu trúc để quản lý thời gian sử dụng màn hình hiệu quả hơn. Một số người về hưu đã thử nghiệm các chiến lược như hạn chế sử dụng điện thoại vào những thời điểm nhất định, để thiết bị ngoài tầm với trong các hoạt động cụ thể, hoặc thay thế thời gian sử dụng màn hình bằng sở thích như đạp xe, làm đồ thủ công hay tình nguyện.
Khi lối sống nghỉ hưu tiếp tục thích nghi với thế giới kỹ thuật số, việc quản lý thời gian sử dụng màn hình sẽ trở nên quan trọng không kém gì việc lập kế hoạch tài chính hay quản lý sức khỏe.
