Trong khi nhiều người bàn bạc về thời gian, sự kiên nhẫn, lòng quyết tâm để tập thể dục thể thao, tôi phát hiện ra một thực tế rằng, ở Việt Nam, muốn chơi thể thao “đúng nghĩa” không hề rẻ.
Nhiều người vẫn nghĩ thể thao là thứ “miễn phí”: chạy bộ ngoài đường, đá bóng với bạn bè, đánh cầu lông ở sân gần nhà. Nhưng xin hỏi chạy bộ thì chạy ở đâu? Lòng đường hay lề đường? Chơi cầu lông kiểu hai người ra đường nội bộ khu dân cư cầm hai cây vợt khều qua khều lại hay sao?
Xin thưa, khi bắt đầu chơi một cách bài bản, tức là có lịch tập cố định, có ý thức bảo vệ cơ thể và cải thiện hiệu suất luyện tập, chi phí tiền của là điều không thể né tránh.
Hãy nhìn vào những môn được coi là bình dân nhất như đá bóng, cầu lông hay chạy bộ.
Một đôi giày tốt không còn là lựa chọn, mà gần như là điều bắt buộc nếu bạn không muốn trả giá bằng chấn thương. Hãy biết yêu lấy đôi bàn chân, các khớp gối của mình. Một đôi giày chạy hoặc giày sân cỏ nhân tạo có giá vài triệu đồng là chuyện bình thường.
Quần áo thể thao không cần hàng hiệu, nhưng cũng phải đủ tiêu chuẩn để thấm hút mồ hôi, vận động thoải mái. Cộng lại, khoản này khó dưới 5-7 triệu đồng mỗi năm nếu bạn thực sự sử dụng thường xuyên.
Đó là chưa kể đến chi phí sân bãi. Tôi đánh một buổi đánh cầu lông 2 tiếng, 4 người, mỗi người chia tiền từ 50-60 nghìn đồng một buổi. Nhân lên với tần suất 3 buổi một tuần, con số hàng tháng đã không còn nhỏ.
Chưa kể các chi phí mua cầu lông, vợt, bóng, nước uống, gửi xe, thậm chí là những buổi giao lưu, liên hoan sau trận những thứ tạo nên “văn hóa thể thao” của người Việt (cái này gọi là giao lưu), cũng làm đội chi phí lên.
Và nếu đã bước chân sang những môn “có độ nghiện cao” như đạp xe, tennis hay gym chuyên sâu, chi phí còn tăng theo cấp số nhân. Một chiếc xe đạp thể thao cơ bản cũng đã 40-50 triệu đồng cho trọn bộ.
Một gói tập gym có huấn luyện viên cá nhân có thể lên đến hàng chục triệu mỗi năm. Khi đó, thể thao không còn là thói quen đơn giản, mà trở thành một khoản đầu tư thực sự.
Rõ ràng, sức khỏe là thứ xứng đáng để đầu tư. Nhưng điều đáng bàn là: Vì sao một nhu cầu cơ bản như vận động lại đang trở nên tốn kém với phần đông người dân đô thị? (Gấp nhiều lần mức lương bình quân, ý tôi là vậy).
Có lẽ, câu trả lời nằm ở hạ tầng công cộng. “Đường bé tí, ôtô xe máy đi còn chật, đâu ra chỗ cho người chạy bộ, đạp xe”, có lẽ nhiều người sẽ bật câu nói này trong đầu.
Ở nhiều thành phố lớn trên thế giới, người dân có thể chạy bộ trong công viên rộng rãi, chơi thể thao trên các sân miễn phí hoặc chi phí rất thấp, sử dụng hệ thống đường dành riêng cho xe đạp… Những không gian đó không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn tạo ra thói quen vận động tự nhiên cho cộng đồng.
Trong khi đó, ở các đô thị lớn, không gian công cộng cho thể thao vẫn còn thiếu và phân bổ chưa hợp lý. Công viên không nhiều, sân chơi miễn phí lại càng hiếm. Người dân muốn vận động một cách nghiêm túc gần như buộc phải xã hội hóa bằng cách trả tiền cho các dịch vụ tư nhân.
Tôi nghĩ một thành phố đáng sống không chỉ có trung tâm thương mại, cao ốc hay đường sá rộng, mà còn phải có đủ không gian để người dân vận động, hít thở và chăm sóc sức khỏe một cách bình đẳng.
Khuyến khích người dân tập thể dục không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu. Nó cần được hiện thực hóa bằng những công viên đủ lớn, những sân chơi mở, những tuyến đường thân thiện với người chạy bộ và xe đạp. Khi đó, chi phí để “chơi thể thao đúng nghĩa” sẽ không còn là rào cản quá lớn.
Năm 43 tuổi, tôi quyết định xin nghỉ hưu sớm sau nhiều năm làm trong môi trường áp lực cao, khi sức khỏe bắt đầu lên tiếng rõ ràng. Tôi khi đó đang giữ vị trí Giám đốc pháp chế tại một doanh nghiệp, với mức lương khoảng 120 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể thưởng cuối năm.
Với nhiều người, đó là một công việc đáng mơ ước. Nhưng với tôi, nó đi kèm sự mệt mỏi kéo dài cả về thể chất lẫn tinh thần. Sức khỏe suy giảm, nhiều bệnh mãn tính xuất hiện sau thời gian dài làm việc căng thẳng khiến tôi phải nhìn lại. Tôi chọn nghỉ, ban đầu chỉ nghĩ tạm dừng để trị liệu, thư giãn rồi tìm một công việc nhẹ nhàng hơn.
Thực tế, việc tìm một công việc mới ở tuổi ngoài tuổi 40 không hề dễ dàng. Tôi đã ở nhà gần hai năm. Nhưng quãng thời gian đó không hề áp lực hay u ám như nhiều người nghĩ. Ngược lại, tôi thấy mình sống chậm lại và nhẹ nhõm hơn rất nhiều.
Một ngày của tôi trôi qua khá đơn giản: sáng đưa con đi học, ăn sáng, uống cà phê thong thả, rồi đi chợ, nấu ăn. Trưa đợi các con về nhà cùng ăn cơm. Chiều tôi đi tập thể dục, tối về nấu ăn, dọn dẹp. Những việc tưởng như lặp lại ấy lại mang đến cảm giác bình yên mà trước đây tôi hiếm khi có được.
>> Tôi 'sợ' nghỉ hưu sớm dù có nhà, đất và 2,7 tỷ đồng tiết kiệm
Tôi vẫn duy trì thói quen đọc tin tức, nghiên cứu và đầu tư, đồng thời làm thêm một số công việc freelancer. Trong gần hai năm đó, tôi vẫn tạo ra thu nhập đáng kể. Tôi cũng có nhiều thời gian hơn để chăm sóc sức khỏe, về quê thăm bố mẹ, gặp gỡ bạn bè, và thỉnh thoảng đi du lịch.
Sau đó, tôi quyết định nghỉ hẳn khi vừa tròn 45 tuổi. Quyết định này khiến người thân, bạn bè, đồng nghiệp khá ngạc nhiên. Với họ, tôi đang ở đỉnh sự nghiệp, thu nhập cao, không lý do gì để dừng lại. Có người nghĩ tôi thất nghiệp, rồi nhiệt tình rủ đi làm sale bất động sản hay bán bảo hiểm. Tôi chỉ biết mỉm cười và cảm ơn. Mỗi người có một lựa chọn và một ngưỡng chịu đựng khác nhau, không phải ai cũng hiểu được. Họ không ở trong tình trạng của tôi để hiểu vì sao tôi chọn như vậy?
May mắn là từ khi còn trẻ, tôi đã sống tiết kiệm, không chạy theo lối sống hào nhoáng, nên tích lũy đủ tốt. Thế nên, khi nghỉ làm, tôi có một khoản tiết kiệm đủ để đầu tư và tạo ra thu nhập ổn định cho bản thân, thậm chí không thua kém nhiều so với lúc còn đi làm công ty.
Những trải nghiệm này giúp tôi nhận ra đôi khi, dừng lại đúng lúc là một cách để giữ mình không rơi quá xa. Nếu có sự chuẩn bị và hiểu rõ điều mình cần, thì "nghỉ hưu sớm" không phải là thất bại, mà có thể là một lựa chọn chủ động và đáng giá.
Tony DaoLý do tôi 70 tuổi vẫn chưa nghỉ hưu dù dư tiền dưỡng già
Đắn đo bỏ việc lương 40 triệu để nghỉ hưu sớm ở tuổi 47
Cuộc sống của tôi sau khi nghỉ hưu sớm tuổi 45
45 tuổi nghỉ hưu sớm, sống nhờ lãi tiết kiệm tháng 25 triệu đồng
Vỡ mộng nghỉ hưu sớm dù tháng kiếm 40 triệu từ dãy trọ cho thuê
Tại sao môn Toán ở bậc phổ thông lại hay bị chê? Theo tôi là vì chúng ta bắt học sinh học quá nặng ở bậc học quá thấp, với cách giảng dạy có phần qua loa. Lấy ví dụ như kiến thức tích phân, đạo hàm, đối với một học sinh THPT, tính ứng dụng của nó rất thấp. Trong khi đó, việc giảng dạy của thầy cô trên lớp lại chủ yếu là nhớ công thức rồi áp dụng vào bài tính toán. Vì thế, học sinh có cảm giác mình như một con vẹt, chỉ sao làm vậy.
Thực tế, chúng ta rất thiếu các buổi giảng dạy cho học sinh hiểu tại sao phải học tích phân, nguồn gốc tích phân đến từ đâu, lý do gì mà các nhà Toán học phát triển ra tích phân, ứng dụng của nó vào đời sống thế nào...? Vì rõ ràng là tích phân ra đời từ thế kỷ 17, nhưng ứng dụng của nó trong cuộc sống suốt bao năm qua như thế nào thì chẳng bao giờ thấy ai đề cập.
Lý do mà Toán ở cấp ba bị chê vô dụng, vì nó quá hàn lâm và ít tính ứng dụng trong thực tiễn cho đa số. Phần lớn thầy cô dạy cấp ba đều lo chạy cho kịp giáo án, thậm chí sách giáo khoa Toán cũng chỉ giải thích bằng một đoạn văn bản ngắn ngủn là "dùng để tính diện tích, thể tích", rồi phía dưới là một dãy công thức khó hiểu và bắt học sinh ghi nhớ.
>> Trả giá vì chê học Toán vô dụng
Khi tôi lên đại học, vì học ngành Kinh tế, nên các kiến thức tích phân tôi học ở phổ thông xem như "vứt thẳng ra sọt rác" sau khi ra trường. Sau này, khi đã lớn dần và bắt đầu nghiên cứu sâu hơn kiến thức sách vở để mở mang đầu óc, tôi mới biết được tại sao tích phân lại được phát triển, ứng dụng của nó trong thực tiễn như thế nào, lý do tại sao người ta sáng tạo ra tích phân (để giải bài toán diện tích hình thang cong, ứng dụng vào nghiên cứu khí hậu, xây dựng...)? Từ đó tôi mới hiểu tại sao tích phân lại quan trọng, ứng dụng của nó sau này là gì?
Tôi tin, nếu thay đổi cách giảng dạy ở bậc phổ thông thì việc học Toán sẽ không bị chê vô dụng nhiều đến thế.
"Có phải ai cũng đủ điều kiện, thời gian để đến viện khám và chờ được bác sĩ kê đơn đâu? Đi khám sức khỏe thường xuyên là tốt, nhưng ở những khu vực nông thôn như nơi tôi sống, có nhiều người hoàn cảnh khó khăn phải ra hiệu thuốc mua chịu vài tháng đến cả năm mới trả được hết tiền. Như vậy thử hỏi sao họ có khả năng đi khám liên tục để lấy đơn thuốc của bác sĩ?".
Đó là thắc mắc của độc giả Dshoanghungbg xung quanh quy định bán thuốc kê đơn thiếu chỉ định bác sĩ bị phạt 20 triệu đồng. Đây là điểm mới trong Nghị định 90/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế vừa được Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ 15/5. Cụ thể, mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng được áp dụng đối với hàng loạt vi phạm trong hoạt động kinh doanh thuốc, như bán thuốc kê đơn khi không có chỉ định của bác sĩ. Mức phạt hiện nay là 5-10 triệu đồng. Thực tế nhiều năm qua, người dân dễ dàng mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc đặc trị mà không cần đi khám bệnh. Tình trạng này làm vi khuẩn kháng thuốc ngày càng nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng.
Ủng hộ quy định mới, nhưng bạn đọc Cau Có Không Quạu cũng trăn trở: "Tôi đồng tình với quy định bán thuốc kê đơn phải có chỉ định của bác sĩ. Nhưng Bộ cũng nên đưa ra các khung kê thuốc tiêu chuẩn để bác sĩ phải nương theo, chứ tôi thấy tình hình kháng thuốc kháng sinh hiện nay cũng có nguyên nhân do bác sĩ lạm dụng kê kháng sinh mạnh, không hoàn toàn do người dân tự ra hiệu thuốc mua. Không nhiều bác sĩ chủ động 'né' kháng sinh cho người bệnh đi khám, có thể do áp lực thời gian, do thói quen, do kỹ năng chuyên môn. Vấn đề này cần nghiên cứu thật thấu đáo".
>> Chỉ mua thuốc cảm nhưng được kê 4 thực phẩm chức năng
Trong khi đó, lo ngại đến khả năng chi trả của người bệnh, độc giả Bocol8te đặt vấn đề: "Hiện nay, có nhiều bác sĩ kê đơn thuốc rất đắt tiền, thậm chí toàn thuốc ngoại. Tôi đi khám chỉ là cái bệnh đơn giản nhưng bác sĩ kê đơn thuốc có giá cả triệu cho 7-10 ngày. Trong khi đó, có nhiều thuốc nội giá mềm hơn gấp đôi, gấp ba lần mà thành phần chính và liều lượng tương đương.
Với người có tiền hoặc thích thuốc ngoại thì không sao, nhưng những người kinh tế không dư dả như rất nhiều bạn bè, đồng nghiệp của tôi thì sẽ rất sợ đi khám bệnh cũng là vì thuốc đắt. Bản thân tôi mỗi khi mua thuốc đều hỏi người bán xem có loại thuốc nội nào tương tự không để mua thay thế, giảm được cả đống tiền chứ chẳng ít".
"Chủ trương là đúng, nhưng vấn đề là làm sao để cho người bệnh được hưởng lợi từ đó, chứ không là tiền lại chảy vào bác sĩ khi được quyền kê đơn và liên kết với nhà thuốc để chia phần trăm hoa hồng, làm giá thuốc bị đẩy lên", bạn đọcNguyenphixua nói thêm.
