Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan ngày 22/4 tới Đồi Capitol, gặp gỡ các nghị sĩ để thảo luận về kế hoạch đóng một lớp chiến hạm mới được đặt theo tên của Tổng thống Donald Trump, cũng như đệ trình đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc.
Thiết giáp hạm lớp Trump là điều mà Tổng thống Mỹ mong muốn nhất từ Phelan, nhà đầu tư và sưu tầm nghệ thuật được ông chọn làm Bộ trưởng Hải quân sau khi đắc cử nhiệm kỳ hai.
“Chúng sẽ là những con tàu nhanh nhất, lớn nhất và mạnh hơn gấp 100 lần so với bất kỳ chiến hạm nào từng được chế tạo”, ông Trump tuyên bố tại cuộc họp báo ở khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago hồi tháng 12/2025.
Phelan được giao nhiệm vụ phải bàn giao thiết giáp hạm lớp Trump đầu tiên vào năm 2028. Song đây là một mốc thời gian gần như bất khả thi và chương trình chế tạo thiết giáp hạm lớp Trump cũng đã gây ra nhiều bất đồng bên trong Lầu Năm Góc.
5 quan chức am hiểu vấn đề từ Lầu Năm Góc cho biết trong khi Phelan kiên trì với ý tưởng xây dựng những chiến hạm khổng lồ tốn kém hàng tỷ USD, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Thứ trưởng Steve Feinberg lại muốn chuyển hướng sang các tàu mặt nước không người lái nhỏ gọn, có giá thành rẻ và linh hoạt hơn.
Chiến hạm đầu tiên thuộc lớp Trump có giá dự kiến 17 tỷ USD, đắt hơn 4 tỷ USD so với siêu tàu sân bay lớp Ford. Những con tàu đắt đỏ như vậy sẽ khiến Bộ Quốc phòng tiêu tốn hàng tỷ USD chỉ riêng cho khâu phát triển, chúng “hoàn toàn không phù hợp với định hướng mà ông Hegseth và Feinberg mong muốn”, một nguồn tin cho hay.
Trong khi Phelan thuyết trình trước các nghị sĩ về dự án này, một cuộc họp khác đang diễn ra tại Nhà Trắng nhằm quyết định về chiếc ghế Bộ trưởng Hải quân của ông, theo các quan chức Mỹ.
Trong cuộc họp, Bộ trưởng Hegseth và Thứ trưởng Feinberg lập luận rằng Phelan không hành động đủ nhanh đối với ưu tiên đóng tàu mà Tổng thống Trump đặt ra. Họ xác định rằng hải quân Mỹ cần một đội ngũ lãnh đạo mới.
Phelan sau đó nhận được cuộc gọi từ Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth, yêu cầu ông từ chức.
Trong nỗ lực cuối cùng nhằm cứu vãn sự nghiệp, Phelan đã gọi nhiều cuộc điện thoại, gồm cả cho trợ lý của Tổng thống, nói rằng ông cần nói chuyện với ông Trump.
Sau đó Phelan đi đến Nhà Trắng và ngồi ở sảnh Cánh Tây hơn một giờ vào tối 22/4. Ông muốn chờ xem liệu Tổng thống Trump, người bạn và người hàng xóm lâu năm của mình, có thể giúp ông giữ lại chiếc ghế Bộ trưởng Hải quân hay không.
Khi gặp Tổng thống, Phelan đã xin được giữ lại chức vụ, nhưng cuối cùng phải ra về trong nỗi thất vọng, các quan chức Mỹ giấu tên nói với WSJ.
Tổng thống Trump đã đứng về phía Bộ trưởng Hegseth thay vì người bạn lâu năm từng gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của ông trước đây. Các quan chức chính quyền cho biết ông Trump đã chỉ thị cho người đứng đầu Lầu Năm Góc trực tiếp xử lý việc sa thải Phelan.
Phát biểu tại Nhà Trắng vào hôm 23/4, Tổng thống Trump thừa nhận Phelan “đã có một số xung đột với những người khác, chủ yếu là về việc đóng và mua tàu. Tôi đang thúc đẩy mạnh mẽ chương trình đóng tàu mới và bằng cách nào đó ông ấy đã không hòa hợp được với họ”.
Ông Phelan là Bộ trưởng Hải quân đầu tiên bị buộc rời khỏi Bộ Quốc phòng trong chính quyền Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ này. Ông cho biết việc phục vụ trên cương vị Bộ trưởng Hải quân là “vinh dự của cuộc đời tôi”.
Việc Phelan cố gắng nói chuyện trực tiếp với ông Trump trước khi chấp nhận quyết định từ Bộ trưởng Quốc phòng đã chỉ ra một lý do khiến ông mất chức: Ông đã hành động vượt cấp mà không tuân thủ chuỗi chỉ huy, theo những người am hiểu vấn đề. Tổng thống Mỹ xem đó là điều khó có thể chấp nhận.
WSJ trước đó đã đưa tin rằng Bộ trưởng Hegseth và Thứ trưởng Feinberg vài tháng trước đã đặc biệt khó chịu khi ông Phelan trực tiếp đề xuất ý tưởng về chiến hạm lớp Trump với Tổng thống mà không thông qua cấp trên.
Theo những người am hiểu vấn đề, ông Hegseth và Feinberg đã nỗ lực gạt ông Phelan sang một bên trong những tháng gần đây bằng cách tước đi một số quyền hạn vốn thuộc về Bộ trưởng Hải quân.
Năm ngoái, Feinberg đã bổ nhiệm “đặc phái viên” về thu mua tàu ngầm, báo cáo trực tiếp với ông, trong khi vấn đề này thông thường nằm trong quyền hạn của hải quân. Ngoài ra, Feinberg thường không mời Phelan tham dự các cuộc họp với các giám đốc điều hành hãng đóng tàu hàng đầu.
Ông Phelan từng đóng vai trò nổi bật trong việc thuyết phục ông Trump về các con tàu mới và việc phục hưng ngành đóng tàu của Mỹ. Ông cho Tổng thống xem các bức tranh sơn dầu về những chiến hạm vĩ đại của hải quân từ thời kỳ trước.
Tổng thống Mỹ sau đó nhiều lần nói về kế hoạch xây dựng đội thiết giáp hạm lớp Trump mới. Trong trí tưởng tượng của ông Trump, chiến hạm này sẽ có lượng giãn nước 40.000 tấn và trang bị đầy đủ hệ thống laser và tên lửa siêu vượt âm. Chính quyền của ông đang yêu cầu 65,8 tỷ USD cho việc đóng tàu trong tổng ngân sách quốc phòng trị giá 1,5 nghìn tỷ USD.
Nhưng các quan chức quốc phòng cấp cao cho biết chương trình này đối mặt nhiều thách thức, vì ngành công nghiệp Mỹ vốn không đủ năng lực để đóng những con tàu như vậy.
Ông Phelan gần đây gợi ý Mỹ có thể dựa vào các xưởng đóng tàu châu Âu để kịp tiến độ, nhưng ông Trump đã bác bỏ ý tưởng này. Ông chủ Nhà Trắng tuyên bố các con tàu sẽ được chế tạo tại Mỹ và bằng thép của nước này.
Nhà của Phelan ở Florida và nằm ngay cùng con phố với khu dinh thự Mar-a-Lago của ông Trump, nơi hai người thường xuyên dùng bữa tối cùng nhau. Năm ngoái, Phelan từng nói với các nhà lập pháp rằng ông đã nhắn tin thảo luận với Tổng thống về vấn đề đóng tàu vào giữa đêm.
Tuy nhiên, mối quan hệ thân thiết đó không đủ để giúp cứu vãn công việc của Phelan. Ông Trump đã đăng một bài viết trên mạng xã hội ngày 23/4 dường như để xoa dịu cảm xúc của người bạn tỷ phú.
“John Phelan là người bạn lâu năm, người đã làm một công việc xuất sắc”, ông Trump viết.
Cuộc hội đàm hôm 28-5 giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul tập trung vào việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước, bao gồm hợp tác về an ninh, kinh tế và thương mại, đặc biệt là gắn kết hai nền kinh tế thông qua chiến lược "Ba kết nối", cũng như hợp tác về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và thúc đẩy quan hệ giao lưu nhân dân.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam cũng hội kiến Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan, gặp Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan, đồng thời chủ trì lễ khai mạc Diễn đàn doanh nghiệp Thái Lan - Việt Nam.
Người dân Thái Lan nhiệt liệt chào đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao tới thăm Thái Lan. Chúng tôi vui mừng khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam cùng đoàn đã nhân dịp này đến thăm tỉnh Udon Thani - nơi có một trong ba khu di tích tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan.
Udon Thani cũng là nơi sinh sống của cộng đồng đông đảo người Thái gốc Việt. Chuyến thăm lịch sử này phản ánh sự tin cậy, tôn trọng lẫn nhau cùng mối quan hệ gần gũi, thân tình giữa Thái Lan và Việt Nam.
Mối quan hệ lâu đời giữa Thái Lan và Việt Nam ngày càng được vun đắp sâu sắc và mở rộng theo thời gian. Hiện nay hai nước là Đối tác chiến lược toàn diện - mức độ gắn kết cao nhất mà hai bên từng đạt được.
Chúng ta có sự tin cậy và tôn trọng lẫn nhau. Các chuyến thăm cấp cao diễn ra thường xuyên, tạo nên những cuộc tham vấn và đối thoại cấp cao đều đặn, đồng thời thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội và giao lưu nhân dân.
Về kinh tế, Thái Lan hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 8 tại Việt Nam xét về vốn đầu tư lũy kế, và các doanh nghiệp Thái Lan tiếp tục xem Việt Nam là điểm đến chiến lược để mở rộng hoạt động trong khu vực.
Trong bối cảnh Việt Nam đang trải qua quá trình chuyển đổi kinh tế mạnh mẽ, được dẫn dắt bởi những cải cách mới và việc hoàn thiện khung pháp lý nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập toàn cầu, các doanh nghiệp Thái Lan có vị thế thuận lợi để vừa đóng góp vừa hưởng lợi từ bối cảnh đang chuyển động này.
Thái Lan và Việt Nam đã trở thành những đối tác quan trọng. Thương mại song phương tăng trưởng ổn định, đạt hơn 22 tỉ USD trong năm ngoái và cả hai bên cam kết đạt mục tiêu 25 tỉ USD trong tương lai gần.
Trên cương vị Đại sứ Thái Lan, tôi vinh dự và tự hào được góp phần vào chuyến thăm mang tính lịch sử và đáng nhớ này, một chuyến thăm thể hiện tình hữu nghị nồng ấm và thân thiết lâu đời giữa Chính phủ và nhân dân hai nước Thái Lan - Việt Nam. Mối quan hệ sẽ tiếp tục đơm hoa kết trái từ trái tim đến trái tim.
Vùng lãnh thổ này, vốn đang do Anh kiểm soát, trở thành một bộ phận của khối Schengen và liên minh thuế quan EU dù Anh không còn là thành viên EU. Anh vẫn duy trì căn cứ quân sự ở Gibraltar nhưng quyền kiểm soát xuất nhập cảnh giờ lại do Tây Ban Nha đảm trách. Anh không buông bỏ chủ quyền đối với Gibraltar nhưng yêu cầu của Tây Ban Nha về chủ quyền đối với vùng lãnh thổ này cũng không hề bị sứt mẻ.
Đây là kết quả của việc cả hai bên đều để lý trí khắc chế tình cảm nên đã gạt toàn bộ chuyện tranh chấp đối với Gibraltar sang bên, đánh đổi rủi ro chính trị đối nội tiềm ẩn lâu dài để lấy những cái lợi thiết thực trước mắt.
Gibraltar cách xa Anh về địa lý và hoàn toàn phụ thuộc vào Tây Ban Nha về kinh tế và thương mại, cụ thể là về nhân công lao động và cung ứng hàng hóa. Thỏa thuận mới giúp Anh vừa bảo tồn quyền kiểm soát hiện tại đối với Gibraltar vừa duy trì sự sống về kinh tế và thương mại của vùng lãnh thổ, có được sự tiếp cận và tham gia thị trường chung của EU và vẫn hoàn toàn tự chủ, tự quyết về quân sự ở Gibraltar.
Nhờ thỏa thuận này, Tây Ban Nha có được quyền kiểm soát biên giới bên ngoài của EU (khu vực Schengen) cả ở Gibraltar, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở vùng xung quanh Gibraltar và tận dụng được nguồn vốn của EU cho việc này, đồng thời lại không phải từ bỏ yêu cầu đòi hỏi lâu nay về chủ quyền đối với vùng lãnh thổ.
Thỏa thuận trên nhanh chóng được coi là mô hình khả dĩ mới về giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia ở châu Âu. Điểm yếu chí mạng của nó là có thể bị lật ngược bởi biến động chính trị nội bộ ở hai nước.
CNN ngày 8.7 dẫn thông báo từ văn phòng công tố Argentina cho hay thi thể của huấn luyện viên bay Leandro Andres Bertazzo (42 tuổi) đã được tìm thấy sau vụ việc xảy ra tại thị trấn Toledo, miền trung Argentina vào ngày 4.7.
Ông Bertazzo đang hướng dẫn nữ học viên 22 tuổi tên Rosario trên máy bay hạng nhẹ Cessna 150. Chị Rosario kể lại trước khi có hành động gây bàng hoàng trên, ông Bertazzo chỉ nói ngắn gọn: "Em biết mình phải làm gì rồi đấy, tiếp tục bay đi". Ngay sau đó, người thầy tháo tai nghe, cởi dây an toàn, mở bung cánh cửa và nhảy khỏi máy bay.
Ông Eduardo Alvarez, Giám đốc trường dạy bay Flying Parrot Córdoba - nơi ông Bertazzo làm việc - nói rằng không hề có bất kỳ dấu hiệu cho thấy ông Bertazzo có ý định tự sát. Trước đó cùng ngày xảy ra vụ việc, ông Bertazzo vẫn bay cùng một học viên khác.
"Cậu ấy đã đưa ra quyết định bi thảm này khi đang ở trên không cùng một người khác bên cạnh. Thật không thể giải thích hay thấu hiểu nổi, tâm lý con người quá đỗi phức tạp", ông Alvarez nói.
Ông Alvarez giải thích thêm rằng việc mở cánh cửa của một chiếc máy bay giữa không trung rất khó khăn do chênh lệch áp suất và lực cản của gió.
Dù phải chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng và rơi vào trạng thái "sốc tột độ", nữ học viên Rosario vẫn cố gắng giữ bình tĩnh, áp dụng những kiến thức đã học để tự mình hạ cánh chiếc máy bay an toàn xuống mặt đất. Ông Alvarez xác nhận chiếc Cessna 150 hoàn toàn không bị hư hại sau cú hạ cánh khẩn cấp.
Hiện các công tố viên đang tiến hành điều tra chi tiết nhằm làm rõ nguyên nhân sâu xa dẫn đến quyết định của nam phi công.
