Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 25/4 xác nhận đã bắt tàu container Epaminondas treo cờ Liberia khi đang trên đường đến cảng Mundra của Ấn Độ với cáo buộc tàu này “hợp tác với quân đội Mỹ”.
“Theo dữ liệu, tàu đã cập 11 cảng khác nhau tại Mỹ tổng cộng 36 lần trong giai đoạn từ tháng 10/2024 đến tháng 1/2026, và dỡ khoảng 299.000 tấn hàng hóa trong thời gian này”, theo IRGC.
Epaminondas là một trong hai tàu hàng bị lực lượng hải quân của IRGC bắt giữ gần đảo Larak, phía đông eo biển Hormuz ngày 22/4 rồi áp giải vào lãnh hải Iran để kiểm tra hàng hóa và tài liệu.
Tàu thứ hai bị bắt giữ là Francesca, được IRGC xác định là phương tiện của Israel trong thông báo hôm 22/4.
IRGC trước đó cho biết Francesca và Epaminondas “đã hoạt động mà không có giấy phép cần thiết” ở Hormuz và nhiều lần vi phạm các quy định của Iran đối với eo biển.
Hai tàu còn bị cáo buộc có hành động làm sai lệch hệ thống hỗ trợ điều hướng và đe dọa an ninh hàng hải nhằm bí mật vượt qua eo biển, dường như để chỉ hành động tắt thiết bị phát đáp để che giấu vị trí thực của tàu trên các hệ thống giám sát.
Theo nền tảng theo dõi vận tải biển Marine Traffic, Epaminondas đã không cập nhật dữ liệu vị trí trong hơn hai ngày. Vị trí gần nhất được ghi nhận của tàu là ở vịnh Oman.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại phải xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ và Israel, cùng những bên khác tham gia vào cuộc xung đột.
Trong khi đó, hải quân Mỹ thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Căng thẳng tại Hormuz vẫn ở mức cao, dù Mỹ ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn để tạo điều kiện cho nỗ lực ngoại giao. Iran khẳng định muốn tiếp tục đàm phán hòa bình, nhưng sẽ không tham gia đối thoại nếu Mỹ vẫn duy trì hành động thù địch, như phong tỏa cảng biển Iran.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cùng ngày thông báo đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, sẽ khởi hành đến Pakistan vào sáng 25/4 để tham gia đàm phán với đại diện Iran.
Tuy nhiên, Iran lại tuyên bố sẽ không gặp mặt trực tiếp phái đoàn Mỹ trong các cuộc đàm phán sắp tới do Pakistan làm trung gian.
“Không có bất kỳ cuộc gặp nào giữa Iran và Mỹ được lên kế hoạch. Quan điểm của Iran sẽ được truyền đạt thông qua Pakistan”, ông Esmaeil Baqaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, viết trong bài đăng trên mạng xã hội vài giờ sau thông báo của bà Leavitt.
Reuters và AP ngày 13/4 dẫn nguồn quan chức, nhà ngoại giao Mỹ, cho biết phái đoàn nước này và Iran có thể "tiến tới vòng đàm phán thứ hai" trong ngày 16/4. Theo nguồn tin, dù các cuộc đàm phán lần đầu tại Islamabad, Pakistan đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, phía Mỹ và Iran vẫn đang làm việc với nhau.
Hai quan chức Pakistan cùng ngày cũng cho biết nước này đã đề xuất tổ chức vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran trong những ngày tới, trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần kết thúc. Thỏa thuận hiện tại có hiệu lực từ ngày 8/4.
Một quan chức Mỹ cho biết Geneva cũng có thể được lựa chọn làm nơi tổ chức đàm phán.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 12/4 nói rằng sẵn sàng chấp nhận "một thỏa thuận cân bằng và công bằng" nhằm đảm bảo hòa bình cũng như an ninh lâu dài trên toàn khu vực.
Ông nói trở ngại chủ chốt hiện nay trong nỗ lực đàm phán là "tiêu chuẩn kép" từ phía Mỹ, đồng thời nhấn mạnh một thỏa thuận chỉ có thể đạt được nếu Washington "tuân thủ các khuôn khổ pháp lý quốc tế".
Phó tổng thống Mỹ JD Vance trong khi đó tuyên bố rằng việc có tiếp tục đàm phán trực tiếp hay không là tùy thuộc vào Iran.
"Chúng ta cần họ cam kết dứt khoát không phát triển vũ khí hạt nhân. Nếu Iran sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đó, đây có thể là một thỏa thuận rất tốt cho cả hai nước. Nếu họ không sẵn sàng đáp ứng, mọi chuyện tùy ở họ", ông Vance nói.
Phó tổng thống Mỹ cho biết trong cuộc thảo luận cuối tuần trước ở Pakistan, Washington và Tehran đã có cuộc trao đổi tích cực. Mỹ đã nêu rõ những điều khoản nào với họ là bắt buộc, cũng như những điểm có thể nhượng bộ hay linh hoạt.
Ông thêm rằng phái đoàn Mỹ rời bàn đàm phán sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt một thỏa thuận mà cần quay về Tehran xin ý kiến từ cấp cao hơn.
Mỹ và Iran đã đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan, với sự tham gia của nước chủ nhà. Dẫn đầu phía Mỹ là Phó tổng thống Vance, còn trưởng phái đoàn đàm phán của Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
"Tôi nghe nói cuộc đàm phán đang diễn ra rất tốt", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên tại Nhà Trắng ngày 3/6, thêm rằng một thỏa thuận tiềm năng "có thể đạt được vào cuối tuần này".
Ông Trump cũng cho biết muốn tách biệt các cuộc đàm phán Mỹ - Iran khỏi cuộc đối thoại nhằm chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hezbollah ở Lebanon.
Lãnh đạo Mỹ thêm rằng "chúng tôi đã lần đầu nói chuyện với Hezbollah. Hôm qua họ đồng ý sẽ ngừng bắn, Israel cũng sẽ làm điều tương tự. Chúng ta chỉ cần chờ xem", ông nói.
Tuy nhiên, những bình luận mới của ông Trump trái ngược với tuyên bố cùng ngày của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, người cho biết các kênh liên lạc với Mỹ vẫn mở nhưng "không có tiến triển cụ thể" nào trong quá trình đàm phán chấm dứt xung đột.
Ông Araghchi cảnh báo nếu Israel phát động cuộc tấn công vào thủ đô Beirut của Lebanon để chống lại Hezbollah, xung đột có thể sẽ "tái bùng phát toàn diện".
"Lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng tấn công Israel nếu họ tấn công Beirut", ông nói.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết kho dự trữ uranium làm giàu cao của Iran là trọng tâm của các cuộc thảo luận với Tehran. Đồng thời ông bày tỏ hy vọng rằng vòng đàm phán mới nhất tại Washington giữa Israel và Lebanon sẽ mở ra một lộ trình an ninh mới.
Washington nhấn mạnh rằng Tehran cần giao nộp kho uranium đã làm giàu gần cấp độ vũ khí, đồng ý hạn chế hoạt động hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển quan trọng cho dầu khí vùng Vịnh như điều kiện để thỏa thuận hòa bình có hiệu lực.
Mỹ - Iran đạt lệnh ngừng bắn từ đầu tháng 4 và vẫn duy trì tới nay. Nhiều cuộc đấu hỏa lực đã xảy ra kể từ đó, nhưng không leo thang thành xung đột toàn diện.
Những người bị bắt nói trên bị cáo buộc âm mưu đột nhập một sòng bạc ở khu vực biên giới Prek Chak và đánh cắp các vật chứng được lưu giữ sau một chiến dịch trấn áp hoạt động lừa đảo trực tuyến trước đó.
Các nghi phạm bị cáo buộc cắt khóa và đột nhập trái phép vào khu phức hợp sòng bạc, nơi trước đó đã bị giới chức khám xét vì nghi có liên quan đến các hoạt động lừa đảo trực tuyến, nhằm lấy đi những đồ vật được xem là bằng chứng trong vụ án.
Theo các báo cáo được chính quyền địa phương xác nhận hôm 27.5, những người bị bắt giữ bao gồm các sĩ quan cấp cao và trung cấp từ nhiều đơn vị, trong đó có một phó cảnh sát tỉnh phụ trách vấn đề biên giới, thanh tra và phó thanh tra cảnh sát huyện, và chỉ huy đơn vị bảo vệ biên giới, cùng nhiều cảnh sát viên và cảnh sát viên quân cảnh.
Trong một tuyên bố được đưa ra cùng ngày, Cảnh sát tỉnh Kampot đã xác nhận vụ bắt giữ hơn 30 sĩ quan, cảnh sát viên và cảnh sát viên quân sự, cho hay họ đang tiến hành các thủ tục pháp lý.
Giới chức vẫn chưa tiết lộ danh tính của các sĩ quan liên quan hoặc các vật phẩm cụ thể bị đánh cắp từ sòng bạc. Giới chức vẫn đang tiếp tục điều tra vụ án, theo Khmer Times.
