SIM có bị khóa nếu đứng tên người thân?

Theo MIT Technology Review, hôm 9/6, Life Biosciences, công ty công nghệ sinh học tập trung đảo ngược lão hóa và điều trị bệnh liên quan đến tuổi tác, thông báo họ đã tiêm thử nghiệm trực tiếp vào mắt cho tình nguyện viên đầu tiên mắc bệnh tăng nhãn áp. Mục tiêu của công ty là điều trị căn bệnh có thể gây mất thị lực này bằng cách tái tạo các dây thần kinh khỏe mạnh ở mắt. Tuy nhiên David Sinclair, chủ tịch kiêm nhà đồng sáng lập công ty, hy vọng có thể đảo ngược các bệnh lão hóa khác bằng phương pháp tương tự, thậm chí trẻ hóa toàn thân. Vào giữa tháng 6, Sinclair tiết lộ ông dự định thử nghiệm một loại thuốc uống có thể trẻ hóa toàn thân trong khuôn khổ cuộc thi Healthspan trị giá 101 triệu USD do Quỹ XPrize tổ chức. Giải pháp của Life Biosciences hoạt động dựa trên "tái lập trình" tế bào về trạng thái trẻ hơn. Đây là một trong nhiều công nghệ mà các công ty sinh học đang khám phá để làm chậm và đảo ngược quá trình lão hóa.
Khi già đi, con người trải qua nhiều thay đổi phức tạp gần như ở mọi hệ thống sinh học. Hiện nay, giới chuyên gia nghiên cứu lão hóa tập trung vào một dấu hiệu là quá trình lão hóa tế bào, xảy ra khi chúng ngừng phân chia nhưng không chết mà tiến vào trạng thái "thây ma" và sản sinh những hợp chất gây viêm có hại. Chúng dần tích tụ trong phần lớn các cơ quan, góp phần gây tổn thương liên quan đến tuổi tác. Công nghệ tái lập trình biểu sinh hướng tới đưa tế bào lão hóa trở về trạng thái trẻ trung dựa vào phát hiện đoạt giải Nobel Y sinh năm 2012 của giáo sư John B.Gurdon (Anh) và Shinya Yamanaka (Nhật Bản). Họ xác định 4 yếu tố di truyền gọi tắt là OSKM có thể biến một tế bào trưởng thành thành tế bào gốc, phát triển được thành hầu hết tế bào khác.

Theo News Medical, các thí nghiệm đột phá chỉ ra tái lập trình biểu sinh có thể khôi phục sự trẻ trung cho mô lão hóa. Một nghiên cứu quan trọng từ phòng thí nghiệm của tiến sĩ Juan Carlos Izpisua Belmonte, hiện là giám đốc Viện Khoa học San Diego của Altos Lab, chứng minh OSKM có thể kéo dài tuổi thọ và cải thiện dấu hiệu lão hóa ở chuột. Bằng cách kích hoạt OSKM theo từng đợt, nhóm nhà nghiên cứu tránh được rủi ro ung thư thường gắn liền với tái lập trình liên tục. Những con chuột được điều trị cho thấy khả năng tái tạo cơ bắp tốt hơn và chức năng tuyến tụy cải thiện. Một nghiên cứu khác vào năm 2020 do nhóm chuyên gia từ Trường Y Harvard tiến hành chỉ ra biểu hiện của yếu tố OSKM ở tế bào hạch võng mạc chuột giúp cải thiện chức năng thị giác.

Kết quả hứa hẹn từ nghiên cứu tái lập trình biểu sinh thúc đẩy các công ty đầu tư hàng trăm triệu USD vào công nghệ này. Ví dụ, công ty Altos Labs ra mắt năm 2022 được tài trợ bởi tỷ phú Yuri Milner và nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos với số tiền lên đến 3 tỷ USD. Một công ty khác là Retro Biosciences cũng theo đuổi công nghệ tái lập trình biểu sinh để tăng tuổi thọ con người thêm 10 năm và nhận được khoản hỗ trợ 180 triệu USD từ Sam Altman, giám đốc điều hành OpenAI. NewLimit, công ty công nghệ sinh học của tỷ phú Brian Armstrong, giám đốc điều hành sàn giao dịch tiền mã hóa Coinbase, cho biết họ thu được kết quả nghiên cứu tái lập trình biểu sinh đầy hứa hẹn trên chuột. Họ đang lên kế hoạch thử nghiệm một loại thuốc giúp trẻ hóa gan người trong năm sau.
Theo Science Direct, dù có tiềm năng đẩy lùi lão hóa, tái lập trình biểu sinh đối mặt với nhiều trở ngại lớn. Nếu sử dụng quá mức các yếu tố di truyền, tế bào trưởng thành sẽ bị mất hoàn toàn nhận dạng ban đầu và quay trở lại trạng thái gốc phôi, dễ dẫn đến hình thành khối u. Về mặt kỹ thuật, thách thức lớn nhất là tìm ra "điểm dừng" chính xác. Các nhà khoa học phải tìm cách xóa dấu vết lão hóa hoặc bệnh tật nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng của tế bào. Trên thực tế, tỷ lệ tế bào được lập trình lại thành công rất thấp bởi quá trình này đòi hỏi sự phối hợp phức tạp giữa nhiều phân tử tín hiệu và thường bị cản trở bởi cơ chế bộ nhớ nội tại của tế bào.

Hiện nay, những tiến bộ trong di truyền học biểu sinh tế bào đơn, học máy và sinh học tổng hợp sẽ cho phép kiểm soát chính xác hơn quá trình tái lập trình. Trọng tâm nghiên cứu trong tương lai tập trung vào hệ thống vận chuyển không tích hợp như mARN, protein và hạt nano, có thể tránh làm thay đổi hệ gene và tái lập trình một phần nhằm vào các mô hoặc cơ quan cụ thể. Việc áp dụng an toàn và hiệu quả công nghệ này sẽ mang lại hy vọng lớn cho nỗ lực kéo dài tuổi thọ của con người.

Tin Gốc: Vnexpress

Vũ khí giúp IBM đạt được thành tích đáng kinh ngạc đối với chip 0,7nm bắt nguồn từ kiến trúc bóng bán dẫn ba chiều mang tên "nanostack". Công nghệ này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu suất và hiệu quả cho máy tính, thiết bị điện tử tiêu dùng, hệ thống truyền thông, giao thông vận tải và cơ sở hạ tầng quan trọng.

Công nghệ 0,7nm của IBM tích hợp khoảng 100 tỉ bóng bán dẫn trên một con chip có kích thước bằng móng tay, với mật độ bóng bán dẫn gần gấp đôi so với chip 2nm được công bố vào năm 2021. Theo IBM, công nghệ chip 0,7nm có khả năng cải thiện hiệu suất lên tới 50% và hiệu quả năng lượng lên tới 70% so với chip 2nm, mở rộng sức mạnh tính toán và giảm mức tiêu thụ điện năng trong các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cơ sở hạ tầng đám mây và các thiết bị điện tử thế hệ mới.

Nanostack là cấu trúc transistor 3D đầu tiên trong ngành, sử dụng các tấm nano mà IBM đã phát triển. Công nghệ này cho phép xếp chồng các transistor theo chiều dọc, tối ưu hóa hiệu suất và mức tiêu thụ điện năng của từng transistor. IBM đã xác thực nanostack thông qua các mối nối điện môi siêu mỏng và các kỹ thuật thiết kế tiên tiến để chứng minh khả năng xử lý các tác vụ tính toán thực tế.

Giám đốc nghiên cứu IBM Jay Gambetta cho biết: "Với kiến trúc nanostack, chúng tôi không chỉ thu nhỏ các bóng bán dẫn mà còn đang tái tạo lại cách chế tạo chip, cải thiện đáng kể hiệu năng xử lý và hiệu quả năng lượng".

Tại hội thảo nghiên cứu bán dẫn VLSI 2026, nhóm nghiên cứu của IBM đã chứng minh khả năng giảm chiều cao của các ô nhớ SRAM xuống 40% nhờ công nghệ nanostack. Cải tiến này cho phép nhiều ô nhớ SRAM hơn được cài đặt trên cùng một diện tích chip, hỗ trợ tốt hơn cho việc xử lý dữ liệu băng thông cao trong AI.

IBM cho biết, tên gọi 0,7nm không chỉ phản ánh kích thước cấu trúc bên trong chip mà còn đại diện cho thế hệ công nghệ sản xuất. Công ty dự kiến sẽ tiếp tục thu nhỏ công nghệ bán dẫn bằng cách sử dụng nanostack trong ít nhất 10 năm tới, với lộ trình sản xuất sớm nhất trong vòng 5 năm tới.

Hiện tại, IBM không tự sản xuất chất bán dẫn mà đang hợp tác với các đối tác tại một cơ sở nghiên cứu bán dẫn ở Albany, New York (Mỹ). Cơ sở này sẽ được trang bị hệ thống quang khắc EUV thế hệ tiếp theo. IBM cũng đang hợp tác với các công ty như Lam Research, Tokyo Electron và SCREEN Semiconductor Solutions để phát triển quy trình và thiết bị cho công nghệ EUV.

Ngoài ra, IBM đã công bố kế hoạch thành lập Anderon, xưởng đúc chuyên dụng cho lượng tử đầu tiên trên thế giới, như một thực thể kinh doanh độc lập.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Techspot, các nhà sản xuất bộ nhớ lớn gồm Samsung, SK Hynix và Micron đã bắt đầu những bước chuẩn bị cho DDR6, chuẩn RAM thế hệ mới dự kiến thương mại hóa trong giai đoạn 2028 - 2029. Động thái này diễn ra giữa lúc thị trường DRAM đang căng thẳng, khiến giá nhiều loại bộ nhớ tăng mạnh và triển vọng giảm giá chưa rõ ràng.

Ba hãng bộ nhớ đã yêu cầu các nhà sản xuất mạch nền xúc tiến công việc liên quan đến DDR6. Các bên hiện phối hợp thiết kế, phát triển sơ bộ và xây dựng mẫu thử ban đầu. Quá trình này bao gồm việc tính toán độ dày bộ nhớ, cấu trúc xếp lớp và hệ thống đường dẫn tín hiệu trên module.

JEDEC (tổ chức xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật cho ngành vi điện tử) đã phác thảo chuẩn DDR6 từ cuối năm 2024, nhưng tiêu chuẩn này chưa được hoàn tất. Một số thông số quan trọng như số lượng cổng I/O, độ dày module và chuẩn tín hiệu vẫn đang trong quá trình xác định. Ở giai đoạn hiện tại, các bên tham gia chủ yếu phối hợp để thống nhất thông số chi tiết dựa trên thiết kế do từng nhà sản xuất đề xuất.

Các báo cáo trước đó cho biết DDR6 có thể mang lại bước nhảy về xung nhịp lớn so với DDR5. Tốc độ cơ bản được nhắc đến là 8.800 MT/giây và có thể tăng lên 17.600 MT/giây, tức gấp đôi mức trần chính thức của DDR5 hiện nay. Với các module ép xung, tốc độ có thể còn cao hơn, hướng tới mốc 21.000 MT/giây.

DDR6 cũng được kỳ vọng thay đổi đáng kể về kiến trúc kênh nhớ. Thay vì bố cục hai kênh phụ 32 bit như DDR5, chuẩn mới dùng bốn kênh phụ 24 bit. Thiết kế này giúp cải thiện khả năng xử lý song song, luồng dữ liệu và hiệu quả băng thông, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về thiết kế I/O và độ ổn định tín hiệu.

Câu hỏi lớn với DDR6 không chỉ nằm ở hiệu năng, mà còn ở giá bán khi sản phẩm đến tay người mua. Thị trường bộ nhớ hiện chịu sức ép lớn từ nhu cầu máy chủ AI, trong khi các nhà sản xuất có xu hướng chuyển công suất sang những dòng sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn. Điều này đã góp phần đẩy giá DDR5 và LPDDR tăng mạnh.

DDR6 nhiều khả năng sẽ xuất hiện đầu tiên ở máy chủ và trung tâm dữ liệu, nơi khách hàng sẵn sàng trả giá cao để có hiệu năng mới. Với người dùng phổ thông, bộ nhớ DDR6 khó xuất hiện trước cuối năm 2028, trong khi năm 2029 được xem là mốc thực tế hơn để sản phẩm có mặt rộng rãi hơn.

Ngay cả khi ra mắt, DDR6 khó có giá dễ chịu. Các bộ kit đầu tiên nhiều khả năng sẽ đắt hơn đáng kể so với DDR5, nhất là nếu nguồn cung mạch nền vẫn hạn chế và các hãng tiếp tục ưu tiên bộ nhớ phục vụ AI. Vì vậy, người dùng PC chơi game và laptop phổ thông có thể phải chờ thêm một thời gian dài trước khi DDR6 đạt mức giá hợp lý.

Tin Gốc: Thanh Niên