Khách Việt đổ tới Trung Quốc: Visa thuận lợi chỉ là một phần lý do
Trong 6 tháng đầu năm nay, Trung Quốc ghi nhận lượng xuất nhập cảnh cao kỷ lục với 369 triệu lượt, tăng 10,8% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, Việt Nam nằm trong Top 10 quốc gia có lượng khách đến Trung Quốc nhiều nhất, trong bối cảnh chính sách miễn thị thực tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ đà phục hồi của ngành du lịch và giao lưu quốc tế.
Theo số liệu vừa được Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Trung Quốc (NIA) công bố mới đây, các cơ quan quản lý xuất nhập cảnh nước này đã xử lý 369 triệu lượt xuất nhập cảnh trong 6 tháng đầu năm và là mức cao nhất từng được ghi nhận.
Trong tổng số này, con số 45,91 triệu lượt thuộc về người nước ngoài, tăng tới 20,6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đặc biệt, lượng khách quốc tế nhập cảnh vào Trung Quốc đạt 22,91 triệu lượt, tăng 20,4%, cho thấy xu hướng phục hồi và tăng trưởng mạnh của du lịch quốc tế.
Con số 17,82 triệu lượt khách nước ngoài nhập cảnh theo diện miễn thị thực, chiếm 77,7% tổng số lượt nhập cảnh của người nước ngoài và tăng 30,6% so với cùng kỳ năm 2025.
Kết quả này phản ánh hiệu quả rõ rệt của các chính sách mở rộng miễn thị thực mà Trung Quốc triển khai trong thời gian qua nhằm thu hút khách quốc tế.
Theo NIA, 10 quốc gia có lượng khách đến Trung Quốc nhiều nhất trong nửa đầu năm 2026 gồm Hàn Quốc, Nga, Malaysia, Việt Nam, Thái Lan, Singapore, Mỹ, Nhật Bản, Mông Cổ và Australia.
Như vậy, Việt Nam đứng thứ 4 trong Top 10 thị trường gửi khách đông nhất tại Trung Quốc.
Số liệu mới nhất cho thấy hoạt động giao lưu, du lịch và đi lại quốc tế với Trung Quốc đang phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn chịu tác động của đại dịch.
Chính sách miễn thị thực mở rộng cùng việc đơn giản hóa các thủ tục xuất nhập cảnh được đánh giá là những yếu tố quan trọng giúp Trung Quốc tiếp tục thu hút ngày càng nhiều du khách quốc tế, trong đó Việt Nam là một trong những thị trường nguồn nổi bật.
Đà tăng trưởng này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc liên tục nới lỏng chính sách nhập cảnh. Đối với khách Việt, từ ngày 17/6, người xin visa tự túc không cần nộp giấy tờ xác nhận số dư tài khoản ngân hàng tối thiểu 50 triệu đồng, giúp thủ tục trở nên đơn giản hơn.
Từ tour 4 triệu đồng đến hành trình cao cấp
Theo các doanh nghiệp lữ hành, sức hút của Trung Quốc đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố bao gồm khoảng cách gần, giá tour cạnh tranh, chính sách visa thuận lợi, mạng lưới đường bay dày đặc cùng hệ thống điểm đến đa dạng từ cổ trấn, di sản văn hóa cho tới các đô thị hiện đại.
Sự giao thoa về văn hóa lịch sử cùng hệ thống thắng cảnh đa dạng, từ cổ trấn tới kỳ quan hiện đại, mang lại trải nghiệm phong phú.
Theo ông Nguyễn Tiến Đạt, Tổng giám đốc AZA Travel – đơn vị có gần 20 năm đưa khách Việt tới Trung Quốc, khoảng 80% khách Việt khi du lịch quốc tế thường lựa chọn các “cung đường vàng”.
Trong ngành lữ hành, “cung đường vàng” là cách gọi những tuyến du lịch đã được kiểm chứng về sức hút, kết nối nhiều điểm đến nổi tiếng, giao thông thuận lợi và có khả năng mang lại trải nghiệm trọn vẹn nhất cho du khách.
Nếu Nhật Bản nổi bật với cung đường Tokyo – Núi Phú Sĩ – Kyoto – Osaka, Hàn Quốc có tuyến Seoul – Nami – Everland – Busan, còn Thái Lan được biết đến với hành trình Bangkok – Pattaya, thì Trung Quốc sở hữu hệ thống “cung đường vàng” phong phú hơn nhờ diện tích rộng lớn, cảnh quan và văn hóa đa dạng.
Theo ông Đạt, chỉ riêng Trung Quốc đã có hàng chục tuyến hành trình nổi bật.
Trong đó, những cung đường được khách Việt lựa chọn nhiều nhất gồm Bắc Kinh – Vạn Lý Trường Thành – Tử Cấm Thành, Thượng Hải – Hàng Châu – Tô Châu, Trương Gia Giới – Phượng Hoàng cổ trấn, Côn Minh – Đại Lý – Lệ Giang, Vân Nam – Châu Hồng Hà, hay các hành trình khám phá Tân Cương, Tây Tạng dành cho phân khúc cao cấp.
“Chính sự đa dạng về cảnh quan, chiều sâu văn hóa lịch sử cùng nhiều mức giá khác nhau giúp khách Việt có rất nhiều lựa chọn khi đến Trung Quốc”, ông Đạt nhận định.
Ngoài ra, theo đại diện một đơn vị chuyên tour Trung Quốc tại Hà Nội, một trong những lợi thế lớn của thị trường Trung Quốc là biên độ giá rất rộng.
Khách chỉ cần khoảng 4-7 triệu đồng đã có thể tham gia tour đường bộ qua cửa khẩu tới Vân Nam hoặc Châu Hồng Hà.
Với phân khúc trung cấp, các hành trình bay tới Quế Lâm, Trương Gia Giới – Phượng Hoàng cổ trấn dao động từ 7-15 triệu đồng. Trong khi đó, các tuyến trải nghiệm cao cấp như Tân Cương, Tây Tạng có giá từ 45 triệu đồng trở lên tùy từng thời điểm.
Vào các kỳ nghỉ lễ lớn trong năm như tết Dương lịch, giỗ Tổ, dịp 30/4 hay Quốc khánh 2/9, lượng khách Việt đổ về các cửa khẩu sang Trung Quốc tăng cao, nhiều người phải đợi hàng giờ để hoàn tất thủ tục. Mệt mỏi, đông đúc song vì giá tour rẻ, nhiều du khách vẫn hào hứng xuất ngoại.
Bà Ngọc Châm, đại diện Top One Travel, đơn vị chuyên tour đường bộ Trung Quốc, cho biết, trong dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và cao điểm 30/4 các năm, đơn vị đã phục vụ khoảng 3.300 khách di chuyển qua các cửa khẩu.
Được biết, trong các tour đi Trung Quốc theo đường bộ, tour Vân Nam thu hút nhiều du khách Việt. Lý do là khí hậu nơi đây mát mẻ, lại đang vào mùa trái cây, mùa hoa rất đẹp. Tour đi châu Hồng Hà (Bình Biên – Kiến Thủy – Mông Tự) hay Côn Minh, Lệ Giang, Đại Lý có mức giá từ 3 triệu đồng đến 10 triệu đồng được nhiều khách lựa chọn.
Không chỉ là lựa chọn của những chuyến đi ngắn ngày với chi phí hợp lý, Trung Quốc đang dần trở thành điểm đến đa dạng cho nhiều phân khúc khách Việt, từ du lịch tiết kiệm đến trải nghiệm cao cấp.
Sự bùng nổ của thị trường này cho thấy xu hướng du lịch quốc tế của người Việt đang ngày càng linh hoạt và rộng mở hơn.
Nằm trong quần thể đền Ajmer Sharif Dargah tại bang Rajasthan, chiếc vạc khổng lồ Badi Deg từ lâu trở thành biểu tượng về văn hóa sẻ chia và bình đẳng tôn giáo.
Badi Deg gắn liền với hoàng đế Akbar của triều đại Mughal. Sau khi lời cầu nguyện có con nối dõi tại đền được linh nghiệm, hoàng đế dâng tặng chiếc vạc này cho đền vào năm 1569. Suốt hơn 450 năm, hoạt động nấu ăn và phát thực phẩm miễn phí tại đây chưa từng bị gián đoạn.
Badi Deg có thể nấu 4.800-5.000 kg thức ăn mỗi lần, đủ sức phục vụ cho hàng chục nghìn người cùng lúc. Ngoài Badi Deg, trong khuôn viên đền còn một chiếc vạc thứ hai nhỏ hơn gọi là Choti Deg với công suất nấu khoảng 2.400 kg.
Để đảm bảo mọi người thuộc các tôn giáo và tầng lớp xã hội khác nhau đều có thể thưởng thức, món ăn trong vạc hoàn toàn là đồ chay. Nguyên liệu chính bao gồm gạo, bơ thực vật, đường, nghệ tây, kết hợp các loại hạt khô như hạnh nhân, hạt điều, hạt dẻ cười, nho khô. Thức ăn sau khi nấu chín được các tu sĩ thực hiện nghi thức cầu nguyện rồi đem phát miễn phí.
Trải nghiệm thực tế của blogger Joe HaTTab cho thấy một số người dân cũng ủng hộ tiền để tự nấu và đem phát cho người nghèo. Thông qua việc từ thiện này, họ tin gia đình nhận được may mắn và điều ước sẽ thành hiện thực.
Blogger Joe HaTTab e ngại về vấn đề vệ sinh khi nhìn một số người bước chân vào vạc để múc đồ ăn. Dù vậy, những người địa phương nói họ đã ăn nhiều năm nay nhưng chưa bao giờ ngộ độc.
Tuy vậy khác với cảnh "nóng sốt" vé trên diện rộng từng xảy ra ở nhiều mùa lễ trước, thị trường năm nay cho thấy trạng thái bớt căng hơn khi nhu cầu đi lại được phân bổ đều hơn trong suốt kỳ nghỉ.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, trong giai đoạn từ ngày 25 đến 29-4, giá vé một chiều hạng phổ thông chặng TP.HCM - Hà Nội dao động khoảng 3,6 - 4,2 triệu đồng/vé, tùy hãng, tương đương giá vé ghi nhận trong dịp Tết Nguyên đán 2026 và cao hơn khoảng 8 - 10% so với cùng kỳ năm trước.
Không chỉ trục bay chính, nhiều đường bay du lịch cũng neo ở vùng giá cao. Với chặng TP.HCM - Đà Nẵng ngày 29-4, giá vé dao động 1,8 - 3,2 triệu đồng một chiều; chặng Hà Nội - Đà Nẵng từ 2,1 - 3,8 triệu đồng.
Riêng Phú Quốc tiếp tục là điểm đến "nóng" nhất trong mùa lễ năm nay. Nhiều chuyến bay thẳng vào ngày cao điểm đã hết vé phổ thông, buộc hành khách muốn đi đúng lịch phải chấp nhận bay nối chặng với chi phí lên tới khoảng 5 triệu đồng/chiều.
Theo các hãng bay, giá vé có điều chỉnh tăng do biến động chi phí nhưng nhu cầu đặt vé của khách vẫn tăng cao. Tuy vậy thay vì dồn mạnh vào một vài ngày đầu và cuối kỳ nghỉ, nhu cầu đang có xu hướng trải đều hơn, giúp áp lực lên hệ thống khai thác không tăng đột biến như trước.
Chẳng hạn trong các ngày đầu kỳ nghỉ như 25, 26, 29 và 30-4, tỉ lệ đặt chỗ trên nhiều đường bay từ TP.HCM và Hà Nội vẫn ở mức thấp, lượng ghế trống còn khá nhiều.
Ngay cả trục bay TP.HCM - Hà Nội, vốn luôn nằm trong nhóm sôi động nhất thị trường nội địa, cũng chỉ ghi nhận tỉ lệ lấp đầy khoảng 20 - 40%, thấp hơn đáng kể so với các dịp lễ lớn trước đây.
Dù vậy một số đường bay đặc thù như TP.HCM - Côn Đảo, Hà Nội - Tuy Hòa, Đồng Hới... vẫn ghi nhận tỉ lệ lấp đầy trên 90% do năng lực cung ứng hạn chế, giá vé tăng mạnh.
Ở chiều ngược lại, áp lực đang dồn dần vào giai đoạn cuối kỳ nghỉ. Các chuyến bay từ địa phương trở lại TP.HCM và Hà Nội trong ngày 2 và 3-5 bắt đầu khan vé ở các khung giờ đẹp. Một số chuyến đã hết vé phổ thông, chỉ còn hạng giá cao.
Doãn Linh Chi (Hà Nội) đặt cặp vé khứ hồi đi Thanh Đảo của Shandong Airlines, khởi hành ngày 12/4. Một tuần trước chuyến đi, cô nhận thông báo hủy cả hai chiều.
Đơn vị đại lý du lịch trực tuyến (OTA) đề xuất đổi lịch sang tháng 5 do hãng này hủy toàn bộ chuyến đến Thanh Đảo trong tháng 4. Do không thể hủy phòng khách sạn đã đặt cọc, Chi đành chấp nhận chờ hãng hoàn tiền vé cũ, đồng thời chi thêm 300.000 đồng mua vé mới của Shenzhen Airlines.
Chuyến bay thay thế phải quá cảnh tại Thâm Quyến với thời gian chờ lên tới 11 giờ, khiến lịch trình vui chơi của cô bị rút ngắn gần một ngày.
Trải nghiệm của Linh Chi không phải cá biệt. Trên các diễn đàn du lịch Trung Quốc, nhiều nhóm khách tự túc cũng phản ánh tình trạng bị hủy chuyến sát ngày bay.
Theo khảo sát, làn sóng điều chỉnh lịch trình này đang tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp lữ hành lớn.
Tình trạng hủy chuyến rộ lên từ giữa tháng 3 và lịch hủy của nhiều hãng đã kéo dài đến tháng 6.
Đại diện một công ty lữ hành tại TP HCM cho biết, Sichuan Airlines đã thông báo hủy tổng cộng 12 chuyến trong tháng 5 và tháng 6 đối với chặng TP HCM - Thành Đô; Juneyao Air cũng cắt giảm gần 20 chuyến chặng TP HCM - Thượng Hải trong tháng 6.
Theo ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty Du Lịch Việt, nhiều đối tác hàng không chặng Trung Quốc như Lệ Giang, Thượng Hải, Thành Đô đã cắt giảm ít nhất 50% tần suất.
Tình trạng này xảy ra ở cả phân khúc bay thương mại lẫn thuê nguyên chuyến (charter). Ông Vũ nhận định nguyên nhân chính là "hiệu quả khai thác thấp trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao".
Từ đầu tháng 4, hơn 10 đoàn khách quốc tế của doanh nghiệp này đã phải thay đổi ngày khởi hành, chặng bay hoặc chuyển hướng điểm đến. Công ty cũng phải tạm dừng bán tour đi Lệ Giang, Trương Gia Giới do lịch bay quá bấp bênh.
Tại Hà Nội, ông Nguyễn Ngọc Tùng, Giám đốc Danh Nam Travel, cho biết có tới 90% các đoàn tour charter đến Trung Quốc bị hủy, tập trung vào các tuyến mới hoặc kén khách như Hà Nội đi Trương Gia Giới - Phượng Hoàng Cổ Trấn, Nội Mông, Hải Nam, Thạch Gia Trang, hay Ân Thi - Phượng Hoàng Cổ Trấn. Ngược lại, các tuyến truyền thống có lượng khách ổn định như Bắc Kinh, Thượng Hải hay Cửu Trại Câu ít bị biến động hơn.
Cùng tình cảnh, bà Lưu Thị Thu, Phó giám đốc Hoàng Việt Travel, cho biết doanh nghiệp đang "đau đầu" khi số đoàn khách bị ảnh hưởng (tính cả lượng khách gửi vào các liên minh lữ hành) lên tới gần 100 đoàn.
Riêng tuyến Hà Nội - Phượng Hoàng Cổ Trấn vốn duy trì 7-8 chuyến mỗi tháng, sau chuyến cuối cùng ngày 30/4, toàn bộ lịch bay charter trong tháng 5 và tháng 6 đã bị hủy bỏ, buộc công ty phải hoàn tiền cho khách.
Để ứng phó với giá xăng dầu leo thang, các hãng bay thường chọn giải pháp dồn khách từ các khung giờ thưa sang chuyến bay cao điểm để tăng tỷ lệ lấp đầy, hoặc tăng phụ phí nhiên liệu. Các tour charter vốn là dòng sản phẩm giá rẻ, phụ thuộc lớn vào mức trợ giá từ các địa phương Trung Quốc. Khi chi phí vận hành hàng không tăng, khoản hỗ trợ này không còn đủ bù đắp. Nếu doanh nghiệp nâng giá tour theo chi phí thực tế sẽ rất khó bán, dẫn đến nguy cơ thua lỗ lớn.
Theo bà Thu, nhiều tour tuyến nước ngoài khác cũng bị ảnh hưởng nhưng các tour du lịch Trung Quốc ảnh hưởng lớn nhất do nhu cầu cao.
Theo tờ Travel Daily (Trung Quốc), làn sóng hủy chuyến diện rộng tại nước này trong tháng 4 tập trung mạnh vào các tuyến bay quốc tế đến Đông Nam Á và Nhật Bản. Căng thẳng địa chính trị tại eo biển Hormuz đẩy giá dầu thô lên cao, buộc các hãng phải thu hẹp năng lực vận hành để giảm lỗ. Ví dụ, hơn 50% đường bay Trung Quốc - Nhật Bản đã bị hủy trong tháng 3.
Tại thị trường nội địa, tỷ lệ hủy chuyến tính đến giữa tháng 4 cũng chạm mức 15,1%. Phụ phí nhiên liệu tăng chỉ bù đắp được 20-30% chi phí dầu phát sinh thực tế do các hãng phải kìm giá vé để giữ chân hành khách, khiến người dân nước này có xu hướng chuyển sang đi tàu cao tốc, du lịch trong nước thay vì các chuyến bay đường dài.
Trước mắt, để giảm thiểu rủi ro, các công ty lữ hành Việt Nam đang điều chỉnh lại chiến lược. Đại diện Hoàng Việt Travel cho biết sẽ ưu tiên chọn các hãng hàng không lớn, đồng thời đẩy mạnh các tour Trung Quốc đường bộ qua cửa khẩu do phân khúc này không chịu ảnh hưởng từ giá vé máy bay, giá tour chỉ tăng nhẹ.
Danh Nam Travel chọn phương án hỗ trợ 50% mức phụ thu nhiên liệu cho khách (giảm từ 800.000 đồng xuống 400.000 đồng), hoặc hỗ trợ hủy tour miễn phí nếu khách không đồng ý đóng thêm. Trong khi đó, Du Lịch Việt nhanh chóng chuyển hướng dòng khách sang các sản phẩm nội địa đường bộ hoặc tàu hỏa để giảm rủi ro cho khách.
Ở góc độ lạc quan hơn, bà Nguyễn Nguyệt Vân Khanh, Giám đốc Ban Tiếp thị Vietravel, nhận định tình trạng hủy chuyến hiện tại vẫn mang tính cục bộ theo từng hãng chứ chưa lan rộng toàn thị trường, du khách vẫn có thể chủ động đặt tour hè.
"Với ngành lữ hành, chuẩn bị phương án dự phòng là yêu cầu bắt buộc khi vận hành các hành trình có sử dụng dịch vụ hàng không", bà Khanh nói. Công ty đã lên kịch bản tìm chuyến bay thay thế cùng ngày, đổi khung giờ, điều chỉnh điểm nối chuyến hoặc linh hoạt sắp xếp lại thứ tự tham quan, dịch vụ khách sạn, xe đưa đón để đảm bảo hành trình cho khách.
Đối với nhóm khách du lịch tự túc, ông Phạm Anh Vũ khuyến nghị nên ưu tiên mua hạng vé máy bay có điều kiện hoàn đổi linh hoạt và mua kèm bảo hiểm du lịch có quyền lợi hoãn, hủy chuyến. Khách nên đặt dịch vụ qua các đơn vị lữ hành uy tín.
"Khi sự cố xảy ra, khách không chỉ cần thông tin mà cần một ê kíp xử lý chỗ thay thế, điều chỉnh khách sạn, xe, chương trình và hỗ trợ đòi quyền lợi bồi thường theo đúng quy định mới", ông nói.
