Trước những bất cập phát sinh tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, đặc biệt là vụ việc tiêu cực xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, đề xuất nghiên cứu tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học thu hút nhiều sự chú ý của dư luận.
Trao đổi với Người Đưa Tin, TS. Lê Viết Khuyến, Nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết ông “rất ngạc nhiên” trước đề xuất này. Theo ông, cách gọi “kỳ thi hai trong một” lâu nay chưa phản ánh đúng bản chất chủ trương của ngành giáo dục.
Ông phân tích, Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã quy định rất rõ việc đổi mới phương thức thi và công nhận tốt nghiệp THPT theo hướng giảm áp lực, giảm tốn kém cho xã hội nhưng vẫn bảo đảm đánh giá trung thực, khách quan năng lực học sinh. Kết quả của kỳ thi này đồng thời được sử dụng làm cơ sở cho công tác tuyển sinh vào giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.
“Như vậy, Nghị quyết 29-NQ/TW không có khái niệm ‘kỳ thi hai trong một'”, TS. Lê Viết Khuyến khẳng định.
Ông nhấn mạnh, bản chất chỉ tồn tại một kỳ thi duy nhất là kỳ thi tốt nghiệp THPT với mục tiêu công nhận học sinh hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông. Việc các trường đại học sử dụng kết quả của kỳ thi này để tuyển sinh không đồng nghĩa với việc đây là một kỳ thi có hai mục đích.
“Chỉ có một kỳ thi duy nhất là kỳ thi tốt nghiệp THPT nhằm mục đích công nhận tốt nghiệp. Kết quả của kỳ thi được sử dụng làm cơ sở để các trường tuyển sinh chứ không phải là một kỳ thi ‘hai trong một’ như nhiều người vẫn quen gọi. Chỉ có một kỳ thi thì hà cớ gì phải tách ra”, TS. Lê Viết Khuyến nói.
Theo ông, Nghị quyết 29-NQ/TW cũng khẳng định quyền tự chủ tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học. Các trường có thể lựa chọn nhiều phương thức tuyển sinh khác nhau như xét tuyển, tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực hoặc kết hợp nhiều phương thức, tùy theo đặc thù đào tạo.
“Không ai cấm các trường tổ chức kỳ thi riêng nếu thấy cần thiết. Luật Giáo dục đại học cũng trao quyền tự chủ tuyển sinh cho các trường. Vì vậy, không có lý do gì phải tách thành hai kỳ thi quốc gia như đề xuất”, ông nói.
Trong khi đó, TS. Hoàng Ngọc Vinh, Nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho rằng điều cần làm lúc này không phải là vội vàng thay đổi mô hình thi cử mà phải xác định đúng nguyên nhân dẫn đến những sai phạm vừa qua. Hiện chưa có đủ cơ sở để khẳng định mô hình kỳ thi hiện tại là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tiêu cực.
“Qua một hiện tượng thì chưa đủ để kết luận nên thay đổi như thế nào. Phải tìm nguyên nhân cốt lõi của vấn đề rồi mới có cơ sở đưa ra giải pháp phù hợp”, TS. Hoàng Ngọc Vinh nhấn mạnh.
Theo TS. Hoàng Ngọc Vinh, những sai phạm phát sinh không đơn thuần xuất phát từ mô hình kỳ thi mà liên quan đến nhiều yếu tố như hệ thống khảo thí và quản trị kỳ thi, từ chính sách, quy trình tổ chức, ứng dụng công nghệ đến chất lượng đội ngũ làm công tác khảo thí.
Ông ví von: “Đau đầu thì phải tìm nguyên nhân gây đau đầu, chứ không phải cứ đau đầu là uống thuốc giảm đau. Trong giáo dục cũng vậy, phải xử lý tận gốc vấn đề”.
Theo TS. Lê Viết Khuyến, nếu tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, Việt Nam sẽ quay trở lại mô hình từng tồn tại trước đây, khi học sinh phải trải qua hai kỳ thi liên tiếp với nhiều áp lực và chi phí.
Ông cho rằng, trong trường hợp các trường đại học đồng loạt tổ chức kỳ thi riêng, thí sinh sẽ phải di chuyển đến nhiều địa điểm thi khác nhau, phát sinh chi phí đi lại, ăn ở, đồng thời tạo áp lực rất lớn cho cả học sinh và phụ huynh.
“Bản chất của Nghị quyết 29-NQ/TW là giảm áp lực, giảm tốn kém cho xã hội nhưng vẫn bảo đảm đánh giá đúng năng lực học sinh. Nếu quay lại hai kỳ thi thì mục tiêu đó sẽ không còn được bảo đảm”, ông nhận định.
Không chỉ vậy, theo ông, không phải cơ sở đào tạo nào cũng đủ nguồn lực để xây dựng đề thi chuẩn hóa và tổ chức một kỳ thi độc lập trên phạm vi cả nước. Điều này có thể dẫn tới sự chênh lệch về chất lượng giữa các kỳ thi, làm phát sinh thêm nhiều bất cập trong tuyển sinh.
Liên quan đến những sai phạm xảy ra tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ở điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, TS. Hoàng Ngọc Vinh cho rằng việc xuất hiện tiêu cực tại một địa phương không đồng nghĩa mô hình tổ chức kỳ thi hiện nay là nguyên nhân trực tiếp.
Theo ông, cần rà soát dữ liệu của nhiều năm, đánh giá xem các dấu hiệu bất thường có mang tính phổ biến hay chỉ là cá biệt trước khi tính đến việc thay đổi chính sách.
“Không thể kết luận rằng kỳ thi hiện nay tự động dẫn đến tiêu cực. Muốn thay đổi phải có đánh giá khoa học, có số liệu và bằng chứng rõ ràng, chứ không thể dựa trên cảm tính”, ông nói.
TS. Hoàng Ngọc Vinh cũng lưu ý, ngay cả khi tách riêng hai kỳ thi thì tiêu cực chưa chắc đã được loại bỏ.
“Tiêu cực gắn với con người. Nếu không kiểm soát tốt thì tiêu cực ở chỗ này có thể chuyển sang chỗ khác. Khi các trường tự tổ chức tuyển sinh cũng vẫn có nguy cơ phát sinh xung đột lợi ích, luyện thi tràn lan hay những hình thức tiêu cực khác”, TS. Hoàng Ngọc Vinh phân tích.
Đồng quan điểm, TS. Lê Viết Khuyến cho rằng cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhưng không nên vì một số vụ việc mà thay đổi toàn bộ chính sách thi cử.
“Nguyên nhân của những bất cập vừa qua không nằm ở mô hình kỳ thi mà ở công tác tổ chức và đặc biệt là chất lượng xây dựng đề thi”, ông nhận định.
Theo TS. Hoàng Ngọc Vinh, trước mắt Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tập trung chấn chỉnh công tác khảo thí, hoàn thiện quy chế tổ chức thi và xây dựng ngân hàng đề thi chuẩn hóa.
Ông cho rằng một ngân hàng đề đủ lớn, được thử nghiệm và phân tích kỹ lưỡng sẽ giúp lựa chọn các câu hỏi có độ khó và độ phân hóa phù hợp, qua đó đánh giá chính xác năng lực học sinh. Đồng thời, nên tăng cường các câu hỏi tự luận ngắn ở một số môn như Toán nhằm đánh giá khả năng tư duy thay vì chỉ dựa vào hình thức trắc nghiệm.
“Muốn có đề thi tốt phải có quá trình thử nghiệm, chuẩn hóa và phân tích dữ liệu. Nếu chỉ xây dựng một vài đề thi thì rất khó bảo đảm chất lượng và năm nào cũng sẽ phát sinh tranh luận về độ khó, độ phân hóa”, ông nhận định.
TS. Lê Viết Khuyến cũng cho rằng việc Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa hoàn thiện ngân hàng đề thi chuẩn hóa là một trong những nguyên nhân khiến chất lượng đề thi chưa thật sự ổn định. Theo ông, ngân hàng câu hỏi phải được xây dựng trên cơ sở thử nghiệm thực tế, phân tích độ khó và độ phân hóa để đánh giá chính xác năng lực người học.
“Đề thi khó hay dễ là trách nhiệm của đơn vị ra đề, không thể lấy đó làm lý do để thay đổi cả phương thức tổ chức kỳ thi”, ông nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, về lâu dài, ngành giáo dục cần ứng dụng dữ liệu lớn trong quản lý và đánh giá người học, hướng tới giảm số lượng các kỳ thi nhưng vẫn bảo đảm đánh giá đúng năng lực học sinh. Tuy nhiên, trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi lớn nào đối với mô hình thi cử, cần có những nghiên cứu toàn diện, đánh giá khách quan và tránh các quyết định mang tính nóng vội chỉ xuất phát từ một số sự việc cá biệt.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành công văn về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy chữa cháy đối với các công trình xây dựng sai phép, trái phép, cơ sở bị đình chỉ hoạt động về phòng cháy chữa cháy.
Theo đó, các Sở, ngành và chính quyền xã, phường phải tổ chức rà soát, thống kê toàn bộ các công trình có dấu hiệu vi phạm, đặc biệt là: Xây dựng trái phép, sai phép; sử dụng đất sai mục đích (đất nông nghiệp, lâm nghiệp); vi phạm hành lang bảo vệ đê điều, lưới điện, rừng; các dự án chậm triển khai.
Theo chỉ đạo của UBND Thành phố Hà Nội, các công trình vi phạm hoặc không đủ điều kiện pháp lý sẽ không được cấp điện, nước, hoặc bị ngừng cung cấp nếu đang sử dụng. Đồng thời, thành phố cũng yêu cầu các đơn vị cung cấp dịch vụ rà soát, đảm bảo không cấp điện, nước sai quy định.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, Bão số 1 Maysak đã đi vào vùng biển Quảng Ninh với sức gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 11.
Do ảnh hưởng hoàn lưu của bão số 1, ở đặc khu Bạch Long Vĩ đã có gió mạnh cấp 9, giật cấp 10; Cô Tô (Quảng Ninh) có gió mạnh cấp 8, giật cấp 9, sóng biển cao 2,25m; Cửa Ông (Quảng Ninh) có gió mạnh cấp 8, giật cấp 9; Móng Cái (Quảng Ninh) có gió giật mạnh cấp 10; Quảng Hà (Quảng Ninh) có giật mạnh cấp 8.
Dự báo khoảng chiều tối đến đêm nay (4/7), bão số 1 sẽ đi vào khu vực giữa tỉnh Quảng Ninh nước ta và tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Sau đó, bão sẽ suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới trên đất liền phía Nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc).
Dự báo đến 1h ngày 5/7, bão số 1 di chuyển theo hướng Bắc với tốc độ 10-15 km/h. Tâm bão ở khoảng 22,0 độ Vĩ Bắc - 107,9 độ Kinh Đông, trên khu vực phía Nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Bão mạnh cấp 8, giật cấp 10. Vùng nguy hiểm nằm phía Bắc vĩ tuyến 19,0 độ Vĩ Bắc, từ 106,5 đến 110,0 độ Kinh Đông. Cấp độ rủi ro thiên tai cấp 3 được cảnh báo đối với Vịnh Bắc Bộ (bao gồm đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải, đảo Hòn Dấu) và vùng biển ven bờ các tỉnh từ Quảng Ninh đến Hưng Yên.
Đến 13h ngày 5/7, bão tiếp tục di chuyển theo hướng Bắc với tốc độ 10-15 km/h. Tâm bão ở khoảng 23,4 độ Vĩ Bắc - 108,1 độ Kinh Đông, trên khu vực phía Nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Bão suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới, sau đó tiếp tục suy yếu thành một vùng áp thấp, cường độ dưới cấp 6. Vùng nguy hiểm nằm phía Bắc vĩ tuyến 20,5 độ Vĩ Bắc, từ 106,5 đến 110,0 độ Kinh Đông. Cấp độ rủi ro thiên tai cấp 3 tiếp tục được duy trì đối với khu vực Bắc Vịnh Bắc Bộ (bao gồm đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải, đảo Hòn Dấu) và vùng biển ven bờ các tỉnh từ Quảng Ninh đến Hải Phòng.
Vịnh Bắc Bộ (bao gồm đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải và đảo Hòn Dấu) có gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão cấp 8-9, giật cấp 11; sóng biển cao 2,0-4,5m; biển động rất mạnh. Điều kiện thời tiết nguy hiểm có thể gây lật, chìm hoặc hư hỏng tàu cá, tàu vận tải, tàu du lịch và các phương tiện hoạt động trên biển; lồng bè nuôi trồng thủy sản, khu neo đậu tàu thuyền và công trình ven biển có nguy cơ bị hư hỏng. Hoạt động khai thác thủy sản, vận tải và du lịch trên biển có khả năng bị gián đoạn.
Ven biển các tỉnh/thành phố Quảng Ninh, Hải Phòng và Hưng Yên gió mạnh dần lên cấp 6-7, vùng gần tâm bão cấp 8, giật cấp 10-11; sóng biển cao 2,0-3,5m; nước dâng do bão khoảng 0,2-0,4m.
Do ảnh hưởng của bão số 1 Maysak, vịnh Bắc Bộ (bao gồm đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải và đảo Hòn Dấu) có gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão cấp 8-9, giật cấp 11; sóng biển cao 2-4,5m; biển động rất mạnh.
Ven biển các tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng và Hưng Yên, gió mạnh dần lên cấp 6-7, vùng gần tâm bão cấp 8, giật cấp 10-11; sóng biển cao 2-3,5m; nước dâng do bão khoảng 0,2-0,4m.
Đáng lưu ý, từ chiều tối 4/7 đến hết ngày 5/7, khu vực phía Đông Bắc Bộ có mưa to đến rất to, lượng mưa phổ biến 50-120mm, cục bộ có nơi trên 150mm; riêng Đông Bắc Bắc Bộ 150-250mm, cục bộ có nơi trên 400mm.
Cơ quan khí tượng cảnh báo, các hiện tượng giông, lốc, sét và gió giật mạnh có thể xảy ra trước, trong và sau khi tâm bão đi qua, gây thiệt hại đối với nhà cửa, cây xanh, hệ thống điện, công trình hạ tầng và ảnh hưởng đến các hoạt động ngoài trời.
Chính quyền địa phương và người dân cần theo dõi chặt chẽ diễn biến của bão; cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo và chủ động triển khai các biện pháp ứng phó, đảm bảo an toàn cho người và tài sản.
Theo TS. Hoàng Phúc Lâm, đối với khu vực Hà Nội, bão số 1 không ảnh hưởng trực tiếp. Tuy nhiên, do tác động của hoàn lưu phía Tây của bão, từ chiều tối 4/7 đến sáng 5/7, thành phố xuất hiện mưa to với lượng mưa phổ biến 40-70mm.
Đáng chú ý, khu vực phía Bắc và Tây Bắc Hà Nội có thể ghi nhận lượng mưa trên 120mm. Từ trưa và chiều 5/7, mưa tại Hà Nội dự báo giảm nhanh.
Chuyên gia khí tượng nhấn mạnh, trong khi gió mạnh chủ yếu tập trung trong chiều và tối 4/7 thì mưa lớn còn kéo dài đến hết ngày 5/7, khiến rủi ro thiên tai tiếp tục gia tăng trong 1-2 ngày tới.
Những video cổ súy thân hình gầy trơ xương, eo bé như tờ giấy, xương quai xanh càng lộ càng quyến rũ đang gây tranh cãi dữ dội vì bị cảnh báo là cánh cửa dẫn tới rối loạn ăn uống và ám ảnh ngoại hình.
Chỉ cần gõ từ khóa #SkinnyTok trên TikTok trong suốt thời gian qua, người dùng dễ dàng bị cuốn vào hàng chục nghìn video khoe thân hình mỏng dính, xương quai xanh hằn sâu, vòng eo bé đến mức tưởng chỉ còn da bọc xương. Nhiều clip không ngần ngại đưa ra những câu khẩu hiệu như: "Càng đói càng đẹp", "Đừng ăn nếu chưa đủ gầy", "Lộ xương quai xanh mới là đỉnh cao quyến rũ".
Từ một hashtag tưởng như chỉ chia sẻ bí quyết giảm cân, SkinnyTok nhanh chóng biến thành "thánh địa" mới của những người tôn sùng chuẩn thân hình siêu gầy. Ở đó, việc ăn cực ít, bỏ bữa, cắt sạch tinh bột, uống nước để át cơn đói hay tập luyện đến kiệt sức được mô tả như con đường ngắn nhất để trở nên hấp dẫn hơn.
Theo Healthline, làn sóng này nguy hiểm tới mức TikTok đã phải chặn hashtag #SkinnyTok sau khi chịu sức ép từ các cơ quan quản lý châu Âu vì nội dung cổ súy giảm cân cực đoan và hành vi ăn uống rối loạn. Tuy nhiên, việc xóa hashtag không khiến cơn sốt biến mất. Hàng loạt video tương tự vẫn tiếp tục xuất hiện dưới những tên gọi khác như "thin check", "body check", "what I eat in a day".
Điều khiến SkinnyTok gây tranh cãi nằm ở chỗ nó không chỉ đơn thuần là khoe vóc dáng, mà còn gieo vào đầu người xem một chuẩn đẹp méo mó: càng gầy càng đáng giá. Những cô gái với xương sườn lộ rõ, cánh tay khẳng khiu, gương mặt hóp sâu lại được tung hô là "discipline girl" – biểu tượng của sự kỷ luật và hấp dẫn. Từ đó, không ít bạn trẻ bắt đầu xem việc nhịn đói là thành tích.
Trên nhiều diễn đàn Reddit, chính những người từng giảm cân hoặc mắc rối loạn ăn uống cũng phải lên tiếng rằng SkinnyTok chẳng khác nào cộng đồng "pro-ana" trá hình – nơi tôn vinh chứng biếng ăn dưới lớp vỏ truyền cảm hứng sống healthy. Một tài khoản viết: "Tôi ghét sự trỗi dậy của SkinnyTok vì nó khiến việc chỉ ăn một bữa/ngày được xem như bình thường và quyến rũ."
Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo, chế độ ăn 500–800 calo/ngày mà nhiều TikToker đang khoe khoang gần như không thể đáp ứng nhu cầu tối thiểu của cơ thể. Hậu quả là thiếu sắt, thiếu canxi, mất cơ, rối loạn nội tiết, rụng tóc, mất kinh và thậm chí ảnh hưởng tim mạch. Đáng sợ hơn, tổn thương tâm lý mới là thứ âm thầm ăn mòn người trẻ: cảm giác tội lỗi khi ăn, ám ảnh cân nặng, liên tục soi gương kiểm tra xương và mỡ thừa.
Nhiều chuyên gia gọi đây là sự trở lại của thời kỳ "size zero" từng ám ảnh phụ nữ những năm 2000, nhưng lần này còn nguy hiểm hơn vì nó được thuật toán mạng xã hội khuếch đại. Chỉ cần xem vài video giảm cân, TikTok sẽ liên tục đẩy thêm những nội dung thân hình gầy nhom lên trang chủ, khiến người dùng có cảm giác chuẩn đẹp đó đang là xu thế bắt buộc phải theo.
Từ mong muốn giảm vài ký cho đẹp dáng, không ít cô gái trẻ dần rơi vào cuộc đua vô hình với chính chiếc cân và những khúc xương trên cơ thể mình. Họ không còn hỏi "mình có khỏe không?" mà chỉ chăm chăm nhìn xem xương quai xanh đã đủ sâu, đùi đã đủ nhỏ, bụng đã đủ lép hay chưa.
SkinnyTok vì thế không còn là một trend làm đẹp đơn thuần. Nó là lời nhắc đáng sợ rằng trong thời đại mạng xã hội, chỉ một hashtag cũng có thể biến nỗi tự ti ngoại hình thành cơn ám ảnh tập thể nơi cái đẹp được đo bằng mức độ gầy guộc đến trơ xương.
