Chuyến bay không bị hủy. Không đổi ngày. Vẫn đúng hãng, đúng hành trình. Nếu nhìn trên hệ thống, đó chỉ là một thay đổi nhỏ: Thời gian transit từ 4 tiếng bị kéo thành 13 tiếng. Nhưng làm du lịch đủ lâu, tôi hiểu có những chuyến đi không đổ vì một biến cố lớn. Nó đổ vì một chi tiết tưởng như kỹ thuật, nhưng đánh trúng đúng chỗ mệt nhất của khách.
Đó là đoàn khách Ấn Độ mà tôi theo sát từ đầu. Họ không phải kiểu khách thấy giá hợp là đặt ngay. Họ đã chủ động tìm hiểu, đã chuẩn bị tinh thần bay xa, đã sẵn sàng cho một hành trình gắn với Đức Phật. Họ đi với một tâm thế khác. Không chỉ là một chuyến du lịch, mà là một chuyến đi có ý nghĩa riêng, có niềm tin riêng, có cảm giác phải thực hiện ít nhất một lần trong đời.
Nhưng ngay cả với một đoàn khách như vậy, chỉ một thay đổi ở thời gian nối chuyến cũng đủ làm cả đoàn chao đảo.
Với khách du lịch, nhất là khách lớn tuổi, 13 tiếng trong sân bay không còn là di chuyển. Nó là một cuộc chịu đựng. Chưa tới nơi mà người đã mỏi. Chưa bắt đầu hành trình mà nhịp ăn, nhịp ngủ đã xô lệch. Trên giấy chuyến đi vẫn thế. Nhưng trong đầu khách, nó đã thành một thứ khác.
Lựa chọn đặt ra cho cả đoàn rất rõ: Hoặc đi trong mệt mỏi, hoặc dừng lại.
Cuối cùng, từ gần 60 khách, chỉ còn khoảng 20 người chấp nhận lên đường. Họ đi không phải vì hành trình còn thuận tiện, mà vì đây là chuyến đi gắn với yếu tố tâm linh, nên họ chấp nhận bỏ qua những bất tiện. Nhưng cũng chính điều đó cho tôi một kết luận rõ ràng hơn: Nếu đây chỉ là một tour thông thường, một chuyến nghỉ dưỡng hay tham quan, con số giữ lại có thể bằng 0.
Sau câu chuyện ấy, tôi nghĩ khác về lý do khách rời tour.
Lâu nay, chúng ta thường nói khách bỏ đi vì giá tăng. Điều đó không sai. Nhưng cái làm khách đổi ý nhanh hơn nhiều lại là cảm giác họ không còn biết chắc chuyến đi mình mua sẽ diễn ra theo cách nào. Giá chỉ là phần dễ nhìn thấy. Sự bất định mới là phần làm người ta chùn lại.
Câu chuyện cũng không dừng ở 9 tiếng chờ thêm trong sân bay. Gần ngày khởi hành, khách mới hoàn tất thanh toán và giá vé lúc ấy lại được tính theo phụ thu nhiên liệu tại thời điểm xuất vé. Nghĩa là một tour đã chốt từ trước vẫn có thể nhúc nhích vào phút cuối. Mức tăng có thể không quá lớn nếu chỉ nhìn vào con số, nhưng điều làm khách ngại không hẳn là vài triệu đồng tăng thêm. Điều làm họ chùn lại là đến rất sát giờ, họ vẫn chưa biết chính xác số tiền cuối cùng mình phải trả.
Người làm nghề hiểu đó là cách thị trường vận hành. Nhưng khách không nhìn chuyến đi bằng ngôn ngữ kỹ thuật. Họ không nghĩ theo kiểu phụ thu nhiên liệu, thời điểm xuất vé hay biên độ giá. Họ chỉ cảm nhận một điều đơn giản hơn: tại sao một thứ đã chốt rồi mà vẫn có thể đổi.
Ngoài thị trường, tình hình còn thô hơn thế.
Có những đoàn buổi sáng còn chốt phương án bay, buổi chiều đã phải gọi lại xin lỗi vì giờ nối chuyến thay đổi, kéo dài thêm vài tiếng, buộc phải sửa toàn bộ lịch trình. Có những booking đã giữ chỗ, nhưng đến ngày xuất vé thì giá bật lên theo phụ thu nhiên liệu. Doanh nghiệp hoặc phải bù tiền để giữ khách, hoặc chấp nhận để khách rời đi. Không ít lần, người làm du lịch phải ngồi trước mặt khách không phải để bán tour, mà để giải thích vì sao một thứ đã chốt rồi vẫn có thể thay đổi.
Cái khó vì thế không nằm ở việc tăng vài triệu đồng.
Cái khó là không ai dám chắc lần thay đổi đó đã là lần cuối hay chưa.
Một lần đổi giờ nối chuyến, khách còn cố hiểu. Một lần giá vé nhúc nhích, khách còn cố thông cảm. Nhưng khi những thay đổi ấy lặp lại, hoặc luôn treo lơ lửng như một khả năng có thể xảy ra bất cứ lúc nào, thì thứ bị xói mòn không còn là ví tiền trước tiên, mà là niềm tin.
Mà niềm tin trong du lịch lại là thứ mất đi rất nhanh.
Ngành này vốn bán cảm xúc từ trước khi bán dịch vụ. Người ta xuống tiền không chỉ để mua vé máy bay, phòng khách sạn, xe đưa đón hay bữa ăn. Họ bỏ tiền để mua cảm giác yên tâm rằng chuyến đi của mình đã có người tính toán, sắp xếp, giữ nhịp. Họ mua sự háo hức được chuẩn bị từ sớm. Họ mua niềm tin rằng lịch trình nhận về hôm nay sẽ không biến thành một thứ khác vào ngày mai.
Bởi vậy, khi sự không chắc chắn trở thành trạng thái bình thường, quyết định “không đi nữa” bắt đầu trở nên dễ hiểu.
Hiệu ứng domino vì thế lan rất nhanh.
Khách giữ tiền lâu hơn, chậm quyết định hơn, thậm chí không quyết định. Các hội chợ du lịch, chương trình kích cầu vẫn đông người đến. Người ta vẫn hỏi giá, xin chương trình, so sánh đường bay, cân nhắc khách sạn. Nhưng lượng chốt tour giảm rõ. Họ xem, họ hỏi, rồi để đó. Không phải vì không muốn đi, mà vì sự yên tâm để ra quyết định đã mỏng đi.
Doanh nghiệp lữ hành vì thế đứng giữa và trở thành bên gánh rủi ro nhiều nhất. Một bên là chi phí đầu vào biến động liên tục. Một bên là khách hàng ngày càng dè dặt. Giữ giá thì lỗ. Tăng giá thì mất khách. Nhưng khó nhất vẫn là giữ niềm tin, khi chính mình cũng không thể cam kết chắc chắn về những yếu tố quan trọng nhất của chuyến đi.
Người ngoài nhìn vào có thể nghĩ đây là câu chuyện quản trị chi phí. Người trong nghề hiểu rõ hơn: Đây là bài kiểm tra về uy tín.
Trong những giai đoạn bình thường, uy tín có thể được hiểu khá đơn giản. Nói đúng, làm đúng, giao đúng những gì đã hứa. Nhưng trong giai đoạn biến động, uy tín không còn chỉ nằm ở chỗ mọi thứ có diễn ra đúng kế hoạch hay không. Bởi kế hoạch bây giờ có thể xô lệch bất cứ lúc nào. Uy tín lúc này nằm ở việc khi hành trình bắt đầu nhiễu, doanh nghiệp có đủ nhanh để cập nhật, đủ rõ để giải thích, đủ thẳng để nói thật, và đủ trách nhiệm để không đẩy toàn bộ phần khó sang cho khách hay không.
Tôi nghĩ đây là lúc cách làm du lịch buộc phải thay đổi theo hướng thực tế hơn.
Trước hết, phải bỏ tư duy giữ một mức giá đẹp đến phút cuối để dễ bán. Vé chưa xuất thì phải nói rõ đó là mức giá theo điều kiện hiện tại và có thể thay đổi theo thời điểm xuất vé. Nếu phụ thu nhiên liệu là biến số, phải nói ngay từ đầu. Nếu đường bay có khả năng xê dịch, phải nói từ lúc tư vấn. Nói sớm có thể khiến khách chững lại, nhưng vẫn tốt hơn để họ phát hiện ở phút cuối rằng số tiền thật khác với điều mình hình dung.
Tiếp theo, doanh nghiệp không thể tiếp tục chạy theo những hành trình dài, nhiều chặng bay chỉ vì nhìn trên giấy thấy hấp dẫn hoặc có vẻ cạnh tranh hơn về giá. Một hành trình tiết kiệm được vài triệu đồng nhưng khiến khách phải ngồi 12 hoặc 13 tiếng trong sân bay có thể làm tan cả một đoàn. Với khách lớn tuổi, khách đoàn, khách đi theo yếu tố tâm linh hay khách gia đình, thời gian di chuyển hợp lý phải được đặt ngang với giá tour, thậm chí trong nhiều trường hợp còn quan trọng hơn.
Rẻ hơn chưa chắc tốt hơn.
Có khi đắt hơn một chút lại là cái giá cần trả để giữ được trải nghiệm và tránh mất trắng cả đoàn.
Điều quan trọng nữa là phải chuẩn bị sẵn các phương án thay thế đủ nhanh, đủ rõ. Khi giờ bay đổi, khách không thể chỉ nhận được một câu trả lời mơ hồ là đang kiểm tra lại. Họ cần biết ngay mình có những lựa chọn nào: Đổi chuyến ra sao, đổi ngày thế nào, giữ lịch trình cũ hay cắt bớt điểm, có cần thêm đêm nghỉ hay không. Trong giai đoạn biến động, tốc độ phản ứng không còn là phần cộng thêm của dịch vụ. Nó là một phần của uy tín.
Ở phía thị trường, có lẽ cũng cần nhìn thẳng vào một thực tế: Du lịch giá rẻ và ổn định như trước đây đang dần rời xa. Khi chi phí nhiên liệu trở thành biến số lớn, mọi cam kết về giá và thời gian đều có thể bị thử thách. Điều đó không chỉ thay đổi cách doanh nghiệp bán tour, mà còn thay đổi cách khách hàng quyết định đi hay không đi.
Từ câu chuyện gần 60 khách chỉ còn khoảng 20 người lên đường, tôi rút ra một điều rất rõ: Doanh nghiệp du lịch lúc này không mất khách chỉ vì giá tăng. Doanh nghiệp mất khách khi hành trình trở nên bất định.
Và trong một thị trường mà quá nhiều thứ có thể thay đổi ngoài tầm tay, điều doanh nghiệp còn có thể giữ bằng nỗ lực của mình là cách nói thật với khách, cách chuẩn bị cho biến động, và cách giữ lời trong phần việc mình còn kiểm soát.
Uy tín, sau cùng, không được đo ở lúc mọi thứ diễn ra êm đẹp. Nó được đo ở lúc hành trình gặp nhiễu động mà khách vẫn còn tin để đi tiếp.
Hôm 27/6, HLV Lionel Scaloni có cuộc họp báo trước trận đấu bảng J giữa Argentina và Jordan tại Texas. Khi nhà báo 91 tuổi Enrique Macaya Márquez đứng lên hỏi về khả năng đá chính của Lionel Messi, ông Scaloni đã phá vỡ quy tắc giấu đội hình. Cả phòng họp báo đồng loạt vỗ tay vinh danh nhà báo già.
HLV tuyển Argentina cho biết vinh dự khi nhận câu hỏi từ người đã đưa tin 18 kỳ World Cup. "Tôi thường tránh tiết lộ đội hình, nhưng vì đó là ông nên tôi sẽ trả lời. Ngày mai Messi sẽ ngồi dự bị", Scaloni nói.
Nghe câu trả lời, ông Márquez nói: "Với tôi, thế đủ rồi".
Khi buổi họp báo kết thúc, HLV Scaloni bước xuống bục và chụp ảnh cùng nhà báo 91 tuổi. Trên trang cá nhân, ông Márquez cũng đăng tải khoảnh khắc này cùng các bức ảnh chụp với cầu thủ Argentina.
Ông Márquez sinh năm 1934 tại Buenos Aires, Argentina. Ông bắt đầu sự nghiệp phóng viên năm 15 tuổi tại đài phát thanh Radio Rivadavia. Năm 1958, khi 23 tuổi, ông sang Thụy Điển đưa tin World Cup cho đài Radio Belgrano, khởi đầu chặng đường gắn bó cùng giải đấu này.
Suốt 68 năm qua, ông liên tục tác nghiệp tại các kỳ World Cup, chứng kiến Argentina vô địch năm 1986 cùng Diego Maradona và theo sát quá trình thi đấu của Lionel Messi.
Nhà báo này từng công tác tại Kênh truyền hình 7, ATC, TyC Sports và dẫn chương trình Futbol de Primera giai đoạn 1985-2009. Ông viết bài cho nhiều tờ báo lớn như Noticias Gráficas, Convicción, Diário Clarín, La Nación. Ngoài bóng đá, ông đưa tin giải đua xe Công thức 1 và các trận bảo vệ đai vô địch của võ sĩ Carlos Roque Monzón.
Tại World Cup 2022 ở Qatar, ông được Hiệp hội Báo chí Thể thao Quốc tế (AIPS) và FIFA vinh danh kỷ lục tác nghiệp nhiều kỳ World Cup nhất. Bước sang kỳ World Cup thứ 18 năm nay, Liên đoàn Bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL) tiếp tục tri ân đóng góp của ông. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cũng ca ngợi hành trình lao động bền bỉ này trong tuần khai mạc.
Theo dõi mảng thể thao hơn 7 thập kỷ, ông Márquez cho biết nghề báo thay đổi nhiều theo thời gian. "Công nghệ cung cấp góc nhìn diễn giải mới, song kiến thức của người tác nghiệp luôn giữ vai trò cốt lõi", ông cho biết.
Khi được hỏi về danh xưng cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử, nhà báo 91 tuổi nói không có thước đo chung. "Tôi đã chứng kiến nhiều cầu thủ xuất chúng khẳng định tài năng trước các đối thủ ở những thời đại khác nhau. Vì vậy, không thể dùng một tiêu chuẩn nhất định nào để quyết định ai là người giỏi nhất", ông nói.
Sự việc đau lòng xảy ra tại Trung Quốc gần đây được chia sẻ lại đã nhanh chóng gây chú ý, đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn trong thói quen sử dụng sản phẩm tưởng chừng vô hại hàng ngày.
Kem chống nắng từ lâu đã được xem là "vật bất ly thân" trong mùa hè, giúp bảo vệ da trước tác hại của tia UV. Tuy nhiên, một sự việc đáng lo ngại tại Trung Quốc mới đây cho thấy nếu sử dụng sai cách, ngay cả sản phẩm quen thuộc này cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt với trẻ nhỏ.
Tại thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, một bé trai 5 tuổi đã phải nhập viện cấp cứu sau khi vô tình hít phải kem chống nắng dạng xịt trong lúc mẹ sử dụng sản phẩm cho cả hai mẹ con.
Ngay sau đó, bé xuất hiện các triệu chứng bất thường như ho liên tục, tức ngực và khó thở. Gia đình nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện trong tình trạng khẩn cấp.
Kết quả chụp CT khiến bác sĩ bất ngờ: hai lá phổi của bệnh nhi xuất hiện nhiều vùng mờ trắng lan rộng dấu hiệu điển hình của tổn thương phổi cấp tính.
Theo bác sĩ tại Bệnh viện Nhi đồng tỉnh Hà Nam, chỉ số oxy máu của bé đã giảm, cho thấy chức năng hô hấp bị ảnh hưởng rõ rệt.
Các chuyên gia xác định nguyên nhân là viêm phổi hóa chất, xảy ra khi trẻ hít phải các hạt siêu mịn từ kem chống nắng dạng xịt.
Theo bác sĩ, trong sản phẩm dạng này thường chứa các dung môi hữu cơ cùng hoạt chất chống nắng như titanium dioxide hoặc kẽm oxit. Khi được phun ra, chúng tạo thành dạng sương rất mịn, dễ xâm nhập sâu vào đường hô hấp nếu hít phải ở cự ly gần.
Những hạt siêu nhỏ này có thể đi xuống tận phế nang, gây phản ứng viêm mạnh trong phổi, dẫn đến các triệu chứng như ho, khó thở, thở khò khè và tức ngực.
May mắn, sau khi được điều trị kịp thời, tình trạng của bệnh nhi đã ổn định. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo nếu chậm trễ, tổn thương phổi có thể tiến triển nặng hơn, đe dọa tính mạng
Điều khiến nhiều người bất ngờ là nguy cơ không đến từ bản thân kem chống nắng, mà từ cách sử dụng. Theo các chuyên gia, việc hít phải lớp sương siêu mịn tạo ra khi xịt mới là yếu tố có thể gây tổn thương đường hô hấp, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Khác với kem chống nắng dạng kem hoặc sữa, sản phẩm dạng xịt tạo ra hàng triệu hạt li ti lơ lửng trong không khí. Nếu xịt ở cự ly gần hoặc trong không gian kín, người dùng nhất là trẻ em rất dễ vô tình hít phải những hạt siêu nhỏ này. Chúng có thể đi sâu vào đường hô hấp, thậm chí tới tận phế nang của phổi.
Ông Liu Gangyong, Chủ tịch sáng lập Hiệp hội Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ Mỹ phẩm tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, cho biết nhiều loại kem chống nắng dạng xịt chứa titanium dioxide, kẽm oxit cùng các hoạt chất chống nắng hóa học.
Trong đó, các hạt titanium dioxide có kích thước cực nhỏ, thậm chí ở mức nano. Khi xâm nhập vào phổi, chúng có thể kích hoạt phản ứng viêm quá mức. Bên cạnh đó, một số dung môi và hoạt chất chống nắng hóa học cũng có khả năng gây kích ứng đường hô hấp nếu bị hít trực tiếp.
Chính vì vậy, việc hít phải kem chống nắng dạng xịt có thể dẫn đến viêm phổi hóa chất hoặc viêm phổi dị ứng cấp tính, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch hoặc hệ hô hấp nhạy cảm.
Đoạn mở này tạo cảm giác dẫn dắt tốt hơn, nhấn mạnh "điểm bất ngờ" trước khi đi vào giải thích chuyên môn.
Các bác sĩ đưa ra khuyến nghị quan trọng:
- Không xịt trực tiếp lên mặt, nên xịt ra tay rồi thoa lên da.
- Tránh hít phải, có thể nhắm mắt và nín thở khi sử dụng.
- Chỉ dùng ở nơi thông thoáng, không dùng trong phòng kín.
- Giữ khoảng cách phù hợp khi xịt.
- Không để trẻ tự sử dụng hoặc đứng gần khi người lớn xịt.
- Nguy cơ khác: dễ cháy nổ nếu sử dụng sai.
Kem chống nắng dạng xịt vẫn là sản phẩm hiệu quả nếu dùng đúng cách. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ, chuyên gia khuyến nghị ưu tiên dạng kem hoặc sữa để giảm nguy cơ hít phải hạt aerosol.
Sự việc lần này là lời cảnh báo rõ ràng: tiện lợi không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối nếu sử dụng thiếu cẩn trọng.
Mới đây, TS.BS Nguyễn Văn Thắng, Trưởng khoa Phụ ung thư, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết, đơn vị vừa phẫu thuật thành công cho một bé gái 14 tuổi có khối u buồng trứng nặng tới 4,3kg.
Theo thông tin từ gia đình, trong suốt hơn 5 tháng, bệnh nhi xuất hiện tình trạng bụng to nhanh kèm theo cảm giác đau tức âm ỉ. Tuy nhiên, những biểu hiện này lại bị nhầm lẫn với việc tăng cân hoặc thay đổi sinh lý tuổi dậy thì, khiến việc thăm khám bị trì hoãn. Chỉ đến khi bụng bệnh nhi chướng căng rõ rệt, sờ thấy khối cứng lớn lan tới vùng ức, gia đình mới đưa trẻ đến bệnh viện kiểm tra.
Qua thăm khám lâm sàng kết hợp siêu âm và chụp chiếu, các bác sĩ xác định bệnh nhi có một khối u lớn xuất phát từ buồng trứng phải, có đặc điểm nghi ngờ u tế bào mầm ác tính, nhóm ung thư thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Đồng thời phát hiện thêm khối u buồng trứng trái kích thước khoảng 8cm, hướng chẩn đoán là u bì lành tính. Trước nguy cơ khối u tiến triển phức tạp, bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật sớm.
Theo TS.BS Nguyễn Văn Thắng, quá trình phẫu thuật đòi hỏi sự cẩn trọng cao để lấy trọn khối u nguyên vẹn, tránh làm vỡ lớp vỏ. Việc này rất quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ tế bào ung thư lan tràn vào ổ bụng, từ đó giảm khả năng bệnh nhân phải điều trị hóa chất sau mổ.
Trong ca phẫu thuật, ê-kíp đã cắt bỏ hoàn toàn khối u lớn ở buồng trứng phải. Khi kiểm tra bệnh phẩm, các bác sĩ phát hiện bên trong chứa nhiều răng, tóc, xương và các tổ chức kém biệt hóa - đặc trưng của u tế bào mầm. Đồng thời, một khối u khác kích thước khoảng 8cm ở buồng trứng trái cũng được bóc tách, giữ lại tối đa phần mô lành để bảo tồn chức năng sinh sản và nội tiết cho bệnh nhi. Hiện tại, sau phẫu thuật, bệnh nhi tỉnh táo, diễn biến ổn định, ăn uống bình thường.
TS.BS Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, trường hợp u buồng trứng nặng hơn 4kg ở trẻ 14 tuổi rất hiếm gặp. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ qua do thiếu triệu chứng rõ ràng.
U nang buồng trứng là bệnh lý phụ khoa khá phổ biến, phần lớn là lành tính. Dù tỉ lệ chuyển thành ung thư không cao nhưng ung thư buồng trứng lại có mức độ ác tính lớn và thường không có biểu hiện ở giai đoạn sớm. Người bệnh chỉ có thể phát hiện thông qua khám phụ khoa và siêu âm.
Bác sĩ Thắng khuyến cáo không nên xem nhẹ các dấu hiệu như bụng to bất thường, đau bụng kéo dài. Cần phân biệt rõ giữa thay đổi sinh lý và biểu hiện bệnh lý.
"Chủ động đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ, đồng thời duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ. Phát hiện sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn mở ra cơ hội bảo tồn chức năng sinh sản, đảm bảo chất lượng cuộc sống lâu dài cho trẻ", bác sĩ Thắng khuyến cáo.
