Nổ súng tại bữa tiệc ông Trump tham dự

NASA đã công bố kế hoạch mặt trăng trị giá 20 tỉ USD vào tháng 3 nhưng thời điểm đó chỉ đưa ra những mục tiêu tham vọng và còn thiếu nhiều chi tiết. Trong cuộc họp báo ngày 26.5, cơ quan mới đưa ra lộ trình cụ thể. Theo đó, việc phát triển căn cứ mặt trăng được chia làm 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 từ nay đến năm 2029 là để thử nghiệm thiết bị, công nghệ. Trong giai đoạn 2 kéo dài từ năm 2029 đến những năm đầu thập niên 2030, NASA sẽ bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng kiên cố, bao gồm cả một mạng lưới điện. Từ năm 2032 trở về sau là giai đoạn hiện diện lâu dài của các phi hành gia trên mặt trăng.

Trong giai đoạn 1, NASA dự kiến thực hiện 25 đợt phóng và 21 lần đổ bộ, đưa khoảng 4 tấn hàng hóa lên mặt trăng. Cơ quan đã bắt đầu đặt hàng các tàu đổ bộ, xe tự hành và thiết bị bay không người lái (drone) cho căn cứ mặt trăng, trao các hợp đồng trị giá hàng trăm triệu USD cho 4 công ty Mỹ.

Công ty Blue Origin của tỉ phú Jeff Bezos nhận hợp đồng 188 triệu USD để phát triển tàu đổ bộ nhằm đưa thiết bị của NASA lên một địa điểm gần khu vực cực nam bề mặt mặt trăng. Hai công ty Astrolab và Lunar Outpost được giao các hợp đồng lần lượt là 219 triệu USD và 220 triệu USD để chế tạo phương tiện địa hình mặt trăng (LTV), giúp các phi hành gia đi lại trên đó. Blue Origin sẽ chịu trách nhiệm đưa các phương tiện này lên mặt trăng với hợp đồng 280 triệu USD.

Ông Carlos Garcia-Galan, Giám đốc chương trình căn cứ mặt trăng của NASA, cho hay căn cứ trải rộng trên hàng trăm ki lô mét vuông, với ranh giới được đánh dấu bằng 4 drone mang tên MoonFall được bố trí tại 4 góc. Các drone này còn giúp nghiên cứu bề mặt, xác định tài nguyên thiên nhiên và các địa điểm hạ cánh tiềm năng. Firefly Aerospace, công ty từng có tàu đổ bộ thành công lên mặt trăng vào năm ngoái, sẽ chịu trách nhiệm vận chuyển những thiết bị này lên "chị Hằng".

Hồi tháng 4, NASA thực hiện sứ mệnh Artemis 2 với việc đưa 4 phi hành gia bay vòng quanh mặt trăng, hành trình thám hiểm không gian có người xa nhất cho đến nay. Dự kiến vào năm 2027, NASA sẽ tiến hành sứ mệnh Artemis 3. Theo đó, một phi hành đoàn sẽ thực hành thử nghiệm kết nối trên quỹ đạo trái đất giữa tàu vũ trụ Orion với các tàu đổ bộ mặt trăng có người đang được Blue Origin và SpaceX của tỉ phú Elon Musk phát triển riêng rẽ. NASA đặt mục tiêu đưa phi hành gia đặt chân lên mặt trăng trong sứ mệnh Artemis 4, sớm nhất là vào năm 2028.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Chỉ thị của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei và sự đồng thuận trong giới cầm quyền là kho uranium làm giàu không được phép rời khỏi đất nước", theo Reuters ngày 21.5 dẫn một nguồn thạo. Theo đó, giới chức cấp cao Iran lo ngại việc đưa vật liệu hạt nhân ra nước ngoài có thể khiến nước này dễ bị tổn thương hơn trước các cuộc tấn công trong tương lai từ Mỹ và Israel.

Israel, Mỹ và các nước phương Tây thường xuyên cáo buộc Iran theo đuổi vũ khí hạt nhân, đặc biệt sau khi Tehran làm giàu uranium lên mức 60%, cao hơn nhiều so với nhu cầu dân sự và gần hơn với mức 90% cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Iran bác bỏ cáo buộc này.

Iran cho hay một phần uranium làm giàu cao của nước này cần được giữ lại để phục vụ mục đích y tế và vận hành lò phản ứng nghiên cứu ở Tehran, vốn sử dụng một lượng uranium tương đối nhỏ được làm giàu ở mức khoảng 20%.

Theo Reuters, chỉ thị mới nếu được xác nhận có thể khiến tiến trình đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran thêm phức tạp. Hãng thông tấn Fars hôm 19.5 đưa tin Mỹ đã đưa ra đề xuất gồm 5 điểm, trong đó yêu cầu Iran chỉ duy trì một cơ sở hạt nhân duy nhất và chuyển toàn bộ kho uranium làm giàu cấp độ cao sang Mỹ.

Trước đó, các quan chức Israel nói rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cam kết với Tel Aviv rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải bao gồm điều khoản đưa kho uranium làm giàu cao của Iran ra khỏi nước này. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gần đây tuyên bố ông sẽ không coi xung đột kết thúc nếu uranium làm giàu chưa được loại bỏ khỏi Iran, cũng như việc Tehran chưa chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm và năng lực tên lửa đạn đạo của nước này chưa bị xóa bỏ.

Trước xung đột bùng phát hồi tháng 2, Iran từng phát tín hiệu sẵn sàng xuất khẩu một nửa kho uranium làm giàu ở mức 60%. Tuy nhiên, lập trường này đã thay đổi sau các lời đe dọa tấn công liên tiếp từ ông Trump, theo Reuters.

Ngoài ra, giới chức Tehran đang nghi ngờ sâu sắc rằng việc tạm ngừng giao tranh có thể là một "chiêu đánh lừa chiến thuật" của Mỹ nhằm tạo cảm giác an toàn trước khi nối lại các đợt không kích. Ngày 20.5, nhà đàm phán hòa bình hàng đầu của Iran - Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf cảnh báo các động thái công khai và ngầm từ phía đối phương cho thấy Mỹ đang chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.

Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) ước tính Iran có 440,9 kg uranium làm giàu ở mức 60% khi Israel và Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của nước này vào tháng 6.2025. Hiện chưa rõ còn bao nhiêu trong số đó. Hồi tháng 3, Giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết phần lớn số uranium còn lại được cho là cất giữ trong hệ thống đường hầm tại cơ sở hạt nhân Isfahan, trong khi một phần khác nằm tại khu phức hợp Natanz.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo trang web của quốc hội Mỹ, Thượng viện nước này ngày 18/5 thông qua đề cử bà Jennifer Wicks McNamara làm nữ đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam, với 46 phiếu ủng hộ và 43 phiếu chống. Đại sứ Mỹ tại Việt Nam gần nhất là ông Marc Knapper đã kết thúc nhiệm kỳ vào hôm 18/1.

Bà Jennifer Wicks McNamara là công chức chuyên nghiệp với gần 31 năm kinh nghiệm làm việc trong chính phủ Mỹ, theo Thông cáo Chứng nhận năng lực cho Ứng viên Trưởng phái bộ được Bộ Ngoại giao Mỹ công bố ngày 29/10/2025.

Bà bắt đầu sự nghiệp trong chính phủ với công việc trong lục quân Mỹ, đồn trú tại Hàn Quốc, sau đó đến Hawaii và Virginia. Năm 2003, bà chuyển công tác sang Bộ Ngoại giao Mỹ và từ đó đã kinh qua nhiều vị trí như chánh văn phòng Cơ quan Nguồn lực Hỗ trợ Nước ngoài, cố vấn cấp cao về hành chính và các vấn đề công chúng cho Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách điều hành và trợ lý đặc biệt cho Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách điều hành.

Bà giữ vị trí Giám đốc Văn phòng Bổ nhiệm của Tổng thống Mỹ tại Nhà Trắng từ tháng 11/2012 và đã phục vụ qua 4 chính quyền. Trong vị trí này, bà thường xuyên làm việc với quan chức cấp cao tại Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao.

Trong bài phát biểu mở đầu phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ vào tháng 12/2025, bà Wicks tái khẳng định cam kết của Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio xem Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của Mỹ tại khu vực. "Một Việt Nam vững mạnh, độc lập và bền bỉ sẽ mang lại lợi ích cho nước Mỹ", bà nói.

Bà mô tả hai nước đang phát triển quan hệ song phương năng động, với hợp tác trên nhiều lĩnh vực từ an ninh - quốc phòng, đến thương mại - đầu tư và ngoại giao nhân dân.

Bà cho rằng nền tảng hợp tác quốc phòng Việt - Mỹ là "nỗ lực sâu rộng để giải quyết hậu quả chiến tranh", trong đó có hỗ trợ rà phá bom mìn, tẩy độc dioxin tại Đà Nẵng và Biên Hòa. Bà nhắc lại rằng Việt Nam trong nhiều thập kỷ qua đã có nhiều hỗ trợ quan trọng trong việc hồi hương hơn 1.000 hài cốt quân nhân Mỹ.

Hai nước cũng đang mở rộng hợp tác trong các vấn đề đảm bảo ổn định khu vực và chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có chống tội phạm lừa đảo trực tuyến.

Bà Wicks đồng thời ca ngợi hợp tác thương mại song phương Việt - Mỹ đã tăng trưởng vượt bậc trong vài năm qua, nhấn mạnh "tiềm năng cùng chia sẻ tăng trưởng kinh tế đáng kinh ngạc" của mối quan hệ này. Gắn kết giữa nhân dân hai nước cũng đang phát triển mạnh mẽ, trong đó người Mỹ gốc Việt hiện là cộng đồng gốc Á đông thứ tư tại Mỹ và hai nước có nhiều trao đổi song phương về giáo dục, văn hóa, du lịch.

"Thông qua đối thoại cởi mở, hai nước sẽ tiếp tục thúc đẩy an ninh khu vực, cùng chia sẻ thịnh vượng và phát triển quan hệ đối tác song phương", bà Wicks nói tại phiên điều trần.

Tin Gốc: Vnexpress