Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 28/5 cho biết cơ quan này đã chuẩn bị bản thiết kế cho tờ tiền mệnh giá 250 USD có in chân dung Tổng thống Donald Trump.
Kế hoạch trên nằm trong chuỗi hoạt động mà chính quyền ông Trump đang thúc đẩy cho dịp kỷ niệm 250 năm ngày Mỹ tuyên bố độc lập, dự kiến bắt đầu từ tháng 7. Chính quyền cũng đã đề xuất xây dựng cổng khải hoàn cao hơn 76 m cùng “vườn anh hùng” với 250 bức tượng tại Washington.
Tuy nhiên, khác với các biểu tượng mang tính trang trí hoặc tưởng niệm, việc phát hành tiền giấy mới tại Mỹ chịu sự kiểm soát chặt chẽ của luật liên bang và quy trình kỹ thuật phức tạp.
Rào cản lớn nhất với kế hoạch của Bộ Tài chính Mỹ là “điều khoản Thayer” có hiệu lực từ năm 1866, quy định chỉ người đã qua đời mới được xuất hiện trên tiền tệ Mỹ. Điều khoản này bắt nguồn từ bê bối của Spencer Clark, quan chức đứng đầu cơ quan tiền thân của Cục Khắc và In ấn Mỹ (BEP).
Trong thời kỳ nội chiến, Mỹ thiếu kim loại để đúc tiền xu nên quốc hội cho phép phát hành tiền giấy mệnh giá nhỏ như 5, 10 hay 50 cent để thay thế. Năm 1864, quốc hội quyết định đưa chân dung nhà thám hiểm William Clark lên tờ 5 cent, nhưng văn bản chỉ ghi là “Clark”.
Lợi dụng cách viết mơ hồ này, Spencer Clark cho in chính chân dung của ông lên tờ tiền phát hành năm 1866. Động thái được coi là lạm quyền và vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ quốc hội. Nghị sĩ Martin Russell Thayer sau đó đã bổ sung một điều khoản vào luật ngân sách Bộ Tài chính, quy định không được in hình người còn sống trên trái phiếu hay tiền giấy Mỹ.
Kể từ đó, không có bất cứ chân dung người còn sống nào được in lên các loại tiền của Mỹ. Luật hiện hành cũng không cho phép lưu hành tờ tiền mệnh giá 250 USD, đồng nghĩa kế hoạch đưa hình ông Trump lên tờ tiền mệnh giá mới phải được quốc hội Mỹ thông qua trước khi Bộ Tài chính có thể tiến hành in ấn, theo các chuyên gia về tiền tệ Mỹ.
“Bộ trưởng Tài chính phải được quốc hội chấp thuận trước khi thực hiện điều này”, Larry Felix, cựu giám đốc BEP, nói với Washington Post.
Để giải quyết rào cản pháp lý, hạ nghị sĩ Cộng hòa Joe Wilson ngày 27/2/2025 đã đệ trình “Dự luật tờ tiền 250 USD in hình Donald J. Trump” nhằm thiết lập ngoại lệ cho ông chủ Nhà Trắng. Văn kiện đã được chuyển đến Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện, nhưng ủy ban này chưa có thêm động thái nào mới liên quan đến tờ tiền mệnh giá mới.
Một trợ lý của ủy ban nói với Axios rằng các nghị sĩ Cộng hòa đang tiếp tục trao đổi với thành viên Hạ viện và Thượng viện về đề xuất.
“Tổng thống không làm việc này. Hạ viện và Thượng viện phải hành động”, Bộ trưởng Bessent nói, hàm ý lưỡng viện cần sớm thông qua dự luật. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries chỉ trích đề xuất phát hành tờ 250 USD hình ông Trump, gọi đây là “tiền trong Monopoly”, nhắc đến trò chơi cờ tỷ phú nổi tiếng.
Bộ Tài chính Mỹ khẳng định việc chuẩn bị các mẫu thiết kế không đồng nghĩa kế hoạch đã được phê duyệt. Họ chỉ đang “thực hiện các bước chuẩn bị và thẩm định phù hợp”, từ đó có thể sẵn sàng bắt đầu nếu quốc hội thông qua dự luật liên quan.
Một trở ngại nữa là các nhân viên tại BEP cho rằng quá trình phát triển một loại tiền giấy mới không thể diễn ra trong thời gian ngắn như các quan chức mong muốn.
Giám đốc BEP Patricia Solimene đã nhiều lần giải thích với hai quan chức thân cận Nhà Trắng tại Bộ Tài chính là Brandon Beach, phụ trách ký phát tiền giấy Mỹ, và cố vấn cấp cao của ông là Michael Brown, rằng việc phát triển tờ tiền mới có thể cần rất nhiều thời gian.
“Một tờ tiền mới thường mất từ 6 đến 8 năm để hoàn thiện, đặc biệt với loại có mệnh giá cao như vậy”, một nhân viên cho biết.
Một người khác nói thêm rằng việc thiết kế tiền giấy mới không đơn thuần là tạo hình ảnh rồi đưa vào lưu hành.
“Họ nghĩ có thể in thứ gì đó chỉ sau một đêm rồi dùng được trong cây ATM. Điều đó thật điên rồ”, người này nói. “Phải mất rất nhiều năm để tạo ra các tờ tiền đủ độ tin cậy cho công chúng”.
Theo các chuyên gia, quá trình phát triển tiền giấy mới tại Mỹ đòi hỏi sự phối hợp giữa Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Mật vụ Mỹ và các đối tác tư nhân nhằm bảo đảm khả năng chống làm giả cũng như tương thích với hệ thống ATM và thanh toán trên toàn quốc.
Cựu giám đốc BEP Felix cho biết riêng quá trình phát triển mẫu tờ 100 USD hiện nay đã mất hơn một thập kỷ, vì phải bổ sung hàng chục tính năng bảo mật chống tiền giả.
Những tranh cãi quanh dự án cũng được cho là gây căng thẳng trong nội bộ BEP. Bà Solimene được cho là đã bị điều chuyển khỏi vị trí giám đốc cơ quan hồi cuối tháng 4. Trong email chia tay đồng nghiệp, bà viết rằng đây “không phải lựa chọn của tôi”. Bộ Tài chính Mỹ từ chối bình luận về vị trí hiện tại của bà Solimene, nhưng xác nhận ông Brown là quyền giám đốc BEP từ ngày 18/5.
Bên cạnh kế hoạch phát hành tờ 250 USD, chính quyền ông Trump cũng đang thúc đẩy nhiều dự án khác, nhằm đưa hình ảnh và dấu ấn của Tổng thống lên các biểu tượng quốc gia.
BEP đã bắt đầu in các tờ 100 USD có chữ ký của ông Trump. Đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử Mỹ, chữ ký của một tổng thống đương nhiệm xuất hiện trên tiền giấy.
“Dựa trên đề xuất của ông Beach, Bộ trưởng Bessent vinh danh các thành tựu của đất nước và nhiệm kỳ của Tổng thống Trump bằng cách thêm chữ ký của ông vào tiền tệ”, Bộ Tài chính Mỹ cho biết. Khác với in chân dung Tổng thống, việc thêm chữ ký của ông Trump lên tiền giấy không vi phạm luật liên bang và nằm trong thẩm quyền của Bộ Tài chính.
Chính quyền ông Trump cũng thúc đẩy kế hoạch phát hành đồng xu vàng và xu kỷ niệm mang hình Tổng thống. Một hội đồng liên bang đã phê duyệt thiết kế đồng xu vàng có chân dung ông Trump ở mặt trước và hình đại bàng ở mặt sau. Năm 1926, hình ảnh tổng thống Mỹ Calvin Coolidge cũng xuất hiện trên đồng xu nhân dịp kỷ niệm 150 năm lập quốc.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 30-4, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã gửi thông điệp bằng văn bản đến người dân nước này, tuyên bố Tehran sẽ "loại bỏ những hành vi lạm dụng của kẻ thù" tại eo biển Hormuz dưới "cơ chế quản lý mới".
"Những người nước ngoài đến đây từ cách xa hàng nghìn km không có chỗ nào ở vùng biển này, ngoài đáy biển", ông Khamenei khẳng định.
Tuyên bố cho thấy Iran có ý định duy trì quyền kiểm soát đối với tuyến hàng hải chiến lược này.
Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf, lãnh đạo phái đoàn Iran trong những cuộc đàm phán gần đây, cũng đưa ra các phát biểu mang hàm ý tương tự.
Tư lệnh lực lượng hàng không vũ trụ của Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran (IRGC) Majid Mousavi cũng cảnh báo mọi cuộc tấn công của Mỹ vào Iran, dù có giới hạn, sẽ kéo theo "những đòn đánh dài và đau đớn" nhắm vào các tài sản của Mỹ trong khu vực.
"Chúng tôi đã thấy điều gì xảy ra với các căn cứ của các vị trong khu vực. Chúng tôi sẽ thấy điều tương tự xảy ra với các tàu chiến của các vị", truyền thông Iran dẫn lời ông Mousavi.
Phát ngôn trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến nhận báo cáo về kế hoạch một loạt cuộc không kích mới nhằm vào Iran, với mục tiêu buộc Tehran phải đàm phán chấm dứt xung đột. Thông tin được trang tin Axios và Reuters dẫn nguồn thạo tin khẳng định.
Tin tức buổi báo cáo của ông Trump về kế hoạch không kích Iran đã đẩy giá dầu Brent ngày 30-4 có thời điểm vượt 126 USD/thùng, trước khi hạ nhiệt về quanh mức 113 USD/thùng.
Ngày 30-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai chỉ trích Thủ tướng Đức Friedrich Merz về những phát ngôn gần đây của ông liên quan đến tình hình Trung Đông.
"Thủ tướng Đức nên dành nhiều thời gian hơn cho việc chấm dứt chiến tranh Nga - Ukraine (lĩnh vực mà ông ấy hoàn toàn thiếu hiệu quả!) và sửa chữa đất nước đang đổ vỡ của mình, đặc biệt về nhập cư và năng lượng.
Ông ấy nên dành ít thời gian hơn cho việc can thiệp vào những người đang loại bỏ mối đe dọa hạt nhân Iran, qua đó làm cho thế giới, bao gồm cả Đức, an toàn hơn!".
Trước đó, ngày 28-4, ông Trump nói ông Merz "không biết mình đang nói gì", sau khi nhà lãnh đạo Đức cho rằng người Iran đang "sỉ nhục" Mỹ trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài hai tháng.
Theo Hãng tin AFP, ngày 30-4, quân đội Israel thông báo một binh sĩ đã thiệt mạng tại miền nam Lebanon. Đây là trường hợp tử vong thứ tư kể từ khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực tại đây hồi đầu tháng 4-2026.
"Trung sĩ Liem Ben Hemo, 19 tuổi, thiệt mạng trong giao tranh ở miền nam Lebanon", quân đội Israel nêu trong tuyên bố, đồng thời cho biết một binh sĩ khác bị thương trong vụ việc.
AFP không nêu chi tiết về hoàn cảnh giao tranh khiến binh sĩ trên thiệt mạng, cũng như danh tính lực lượng đối phương trong vụ việc cụ thể này.
Tuyên bố của quân đội Israel chỉ ngắn gọn rằng vụ việc xảy ra "trong giao tranh" tại miền nam Lebanon.
Quân đội Israel hôm nay thượng cờ trên lâu đài Beaufort, tuyên bố kiểm soát công trình thời trung cổ cũng như khu vực rặng núi cùng tên, vốn có tầm quan sát rộng khắp miền nam Lebanon.
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) mở rộng hoạt động ở Lebanon, vượt qua sông Litani và chiếm rặng núi Beaufort, một trong những cứ điểm chiến lược quan trọng để bảo vệ các cộng đồng vùng Galilee và đảm bảo an toàn cho quân nhân", Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz nói.
Lâu đài Beaufort, còn được gọi là Qalaat al-Shakif, là pháo đài ra đời trước hoặc trong thế kỷ 12, nằm trên cao điểm có thể quan sát khu vực Galilee ở miền bắc Israel và vùng Nabatieh ở miền nam Lebanon. Israel từng kiểm soát địa điểm này trong thời gian chiếm đóng một phần lãnh thổ Lebanon năm 1982-2000.
IDF cho rằng nhóm vũ trang Hezbollah đã xây dựng nhiều hạ tầng quân sự tại khu vực với sự hỗ trợ của Iran, cho phép họ phát động nhiều đợt phóng rocket nhằm vào Israel.
Quân đội Israel đã triển khai chiến dịch trên bộ tại rặng núi Beaufort cùng thung lũng Wadi Saluki những ngày gần đây, phá hủy hạ tầng quân sự Hezbollah và "loại bỏ mối đe dọa trực tiếp" đối với khu vực biên giới phía bắc Israel. Bộ trưởng Katz khẳng định "hàng nghìn thành viên Hezbollah đã bị loại khỏi vòng chiến" và quân đội Israel đã kiểm soát thêm hàng trăm km2 lãnh thổ trong chiến dịch Lebanon.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu sau đó ca ngợi kiểm soát lâu đài Beaufort là "giai đoạn mới và bước ngoặt lớn" trong sách lược quân sự của Israel tại Lebanon. Ông cho biết đã chỉ đạo IDF tiến sâu vào những khu vực thực tế đang do Hezbollah kiểm soát.
"Chúng ta trở lại Beaufort với tâm thế khác, đoàn kết, quyết tâm và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Chúng ta đã phá vỡ rào cản sợ hãi, giành quyền chủ động và hoạt động trên mọi mặt trận từ Syria, Gaza đến Lebanon", ông Netanyahu nói trong video do Văn phòng Thủ tướng Israel công bố.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot thông báo nước này đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc họp khẩn sau khi Israel kiểm soát lâu đài Beaufort. "Không điều gì có thể biện minh cho việc Israel tiếp tục chiến dịch quân sự tại Lebanon và ngày càng chiếm nhiều lãnh thổ hơn", ông nói.
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam cáo buộc Israel theo đuổi chính sách "tiêu thổ" và "trừng phạt tập thể" ở miền nam Lebanon, cho rằng những cuộc tấn công thời gian qua đã cố tình phá hủy các thị trấn và làng mạc, buộc người dân rời bỏ nhà cửa.
IDF đã ra lệnh sơ tán quy mô lớn đối với các khu vực phía nam sông Zahrani và phía bắc sông Litani, cách biên giới Israel khoảng 40 km. Người phát ngôn IDF Avichay Adraee cảnh báo bất kỳ ai ở gần lực lượng hoặc cơ sở của Hezbollah đều có nguy cơ trở thành mục tiêu.
Hãng thông tấn Lebanon cho biết nhiều cuộc không kích đã xảy ra gần thành phố Tyre ở miền nam đất nước, trong đó có một đòn đánh gần bệnh viện. Bộ Y tế Lebanon cho biết những cuộc tấn công của Israel kể từ ngày 2/3 đã khiến gần 3.400 người thiệt mạng.
Theo báo Thế giới và Việt Nam của Bộ Ngoại giao, từ ngày 2 đến 5-6 tại Vũng Tàu (TP.HCM) đã diễn ra đàm phán vòng XVIII Nhóm công tác về vùng biển ngoài cửa vịnh Bắc Bộ, vòng XV Nhóm công tác bàn bạc về hợp tác cùng phát triển trên biển Việt Nam - Trung Quốc và đàm phán vòng XVIII Nhóm công tác về hợp tác trong các lĩnh vực ít nhạy cảm trên biển Việt Nam - Trung Quốc.
Ông Nguyễn Đăng Thắng - Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia (Bộ Ngoại giao Việt Nam) - làm Trưởng đoàn Việt Nam.
Ông Hồ Vĩ - Đại diện các vấn đề biên giới và biển (Bộ Ngoại giao Trung Quốc) - làm Trưởng đoàn phía Trung Quốc.
Hai bên trao đổi sâu trong không khí chân thành, hữu nghị về nội dung công việc của các nhóm công tác.
Hai bên nhất trí thúc đẩy phân định vùng biển ngoài cửa vịnh Bắc Bộ và bàn bạc về hợp tác cùng phát triển trên biển sớm đạt tiến triển thực chất, tích cực triển khai hợp tác trên các lĩnh vực ít nhạy cảm trên biển trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
Hai bên cũng trao đổi thẳng thắn, thực chất về tình hình trên biển, nhấn mạnh cần thực hiện nghiêm túc nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước và Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam - Trung Quốc, nỗ lực kiểm soát tốt hơn và tích cực giải quyết bất đồng trên biển.
Đồng thời cùng nhau duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông và khu vực, góp phần thúc đẩy quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc phát triển ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất theo đúng định hướng "6 hơn".
Hai bên nhất trí tiến hành vòng đàm phán tiếp theo tại Trung Quốc vào thời gian phù hợp.
