Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết đột quỵ não là bệnh lý xảy ra đột ngột, diễn tiến nhanh, biến chứng nặng nề. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, chủ yếu là người từ 55 tuổi trở lên, hiện xu hướng trẻ hóa.
Dấu hiệu nhận biết sớm đột quỵ là: Liệt nửa người (biểu hiện giơ hai tay bằng vai, một tay sẽ bị rơi xuống); liệt dây thần kinh số VII (méo miệng khi làm động tác nhe răng hoặc cười); rối loạn ngôn ngữ (hiểu được lời nói mà không diễn đạt được hoặc không hiểu lời người khác).
Bác sĩ cảnh báo một số thói quen thường gặp có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, như sau:
Uống rượu trước và sau khi đi massage
Nhiều người sau khi uống rượu thích đi massage để “giải rượu”. Thực tế, uống nhiều rượu bia dẫn tới đi tiểu nhiều hơn bình thường, mất nước, nhức đầu… Quan niệm xông hơi massage sau khi ăn nhậu để giải rượu, bài tiết mồ hôi, từ đó giúp giảm nhanh nồng độ cồn là hoàn toàn sai lầm, thậm chí gây nguy hiểm tính mạng.
Uống nhiều rượu làm giãn mạch, gặp hơi nóng đột ngột khi xông hơi khiến mạch máu giãn to hơn, tăng nhịp tim, choáng váng, khó thở. Nếu không cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến đột quỵ và tử vong. Ngoài ra, rượu bia vốn làm cho cơ thể nóng hơn mức bình thường, kết hợp xông hơi sẽ tăng nguy cơ chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, mất nước, mệt mỏi nhiều.
Chưa kể, những động tác có tác động lực không phù hợp như trên sẽ gây tổn thương cơ xương khớp, dây chằng, cột sống, tổn thương mạch máu, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như đột quỵ. Nắn chỉnh, bẻ khớp cũng có thể gây chèn ép phần tủy tại cổ, biến chứng thần kinh, liệt tứ chi.
Do đó, sau khi uống rượu, bạn nên nghỉ ngơi, bổ sung nước trắng, nước dừa, đồ uống có tính kiềm kèm điện giải như kali, magie để trung hòa cồn. Có thể ăn một chút bánh mì nướng, bánh quy giòn, nước sốt táo để cung cấp năng lượng. Không uống paracetamol để giảm đau đầu hay lạm dụng thuốc giải rượu, thải độc.
Tắm ngay sau uống rượu
Rượu chủ yếu chuyển hóa ở gan, phần rất nhỏ thải qua hơi thở, nước tiểu và mồ hôi. Việc ra mồ hôi không làm giảm nồng độ cồn trong máu. Rượu làm giãn mạch máu, nước nóng cũng gây giãn mạch, kết hợp hai yếu tố có thể gây choáng váng, tụt huyết áp, ngất xỉu. Lúc này, cơ thể mất nước nhiều, dễ mệt mỏi hơn. Sau khi uống rượu, tinh thần chưa tỉnh táo, bạn có thể bị ngất, ngã, gây hại sức khỏe.
Nếu tiếp xúc với nước lạnh đột ngột, mạch máu có thể co thắt mạnh, gây rối loạn lưu thông máu và ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh khiến cơ thể không kịp thích nghi, làm thần kinh ngoại biên bị tổn thương, dẫn đến tình trạng liệt mặt tạm thời hoặc kéo dài.
Do đó, tắm không đúng cách trong lúc thể trạng không đảm bảo càng kích hoạt mối nguy đột quỵ, tăng huyết áp. Người cao tuổi, người tăng huyết áp, bệnh mạch vành,suy tim, đái tháo đường, người từng đột quỵ có nguy cơ cao hơn.
Vận động quá sức
Nhiều người có thói quen chạy bộ, chơi thể thao sau uống rượu để “giải rượu”, tỉnh táo. Tuy nhiên, khi vận động mạnh, cơ thể tiêu tốn nhiều năng lượng dẫn đến tình trạng mất nước và rối loạn điện giải. Rượu bia có tác dụng lợi tiểu, có thể làm tình trạng mất nước trở nên nghiêm trọng hơn, khiến cơ thể mệt mỏi, chuột rút cơ bắp…
Chưa kể, rượu bia sẽ khiến gan và thận phải làm việc vất vả hơn để xử lý các chất độc hại có trong đồ uống này. Lúc này, cơ thể đang trong trạng thái mệt mỏi sau khi tập thể thao, gan và thận lại phải hoạt động để loại bỏ cồn và các độc tố khác từ bia, gây áp lực lớn lên các cơ quan nội tạng.
Bác sĩ khuyến cáo khi phát hiện có người bị đột quỵ, mọi người không cho bệnh nhân ăn uống hoặc ngậm bất cứ loại thuốc nào, kể cả nước lọc hay thuốc hạ huyết áp. Không tự ý cho bệnh nhân dùng thuốc. Sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc không đúng chỉ định trong giai đoạn cấp có thể làm bệnh nặng thêm hoặc gây sặc vào phổi. Không châm cứu, chích máu ở đầu ngón tay. Phương pháp này không có tác dụng làm tan cục máu đông, trái lại còn làm mất “thời gian vàng” cho can thiệp y khoa.
Bài viết "Trẻ rối loạn bướng bỉnh gia tăng vì được quá nuông chiều" đăng trên Tuổi Trẻ Online đã "bắt đúng bệnh" của nhiều gia đình: cha mẹ quá cưng chiều con.
Nhiều bạn đọc phản hồi chia sẻ kinh nghiệm đồng hành mà không làm thay với các bạn nhỏ, và cả những lo ngại về tương lai của những "cậu ấm cô chiêu" thời hiện đại.
Trước những đòi hỏi quá đáng của những cô, cậu bé được nuông chiều quá mức, một bạn đọc để lại bình luận ngắn gọn: "Cho vài roi!".
Cùng quan điểm, bạn đọc tên Thơm viết: "Các cụ ngày xưa nói 'thương cho roi cho vọt' mà đúng, giờ cưng chiều quá không thành người nổi!".
"Tôi cũng chưa từng dùng cây roi nào dạy con nên tôi ủng hộ quan điểm của bạn Sao Xẹt", một bạn đọc viết.
Bên cạnh đó cũng có nhiều ý kiến phân tích quá trình hình thành tâm lý của trẻ. Bạn đọc Vũ cho rằng thực tế khá phổ biến trong nhiều gia đình là ông bà thường có xu hướng bênh cháu, trong khi cha mẹ muốn nghiêm khắc hơn.
Sự thiếu thống nhất này khiến trẻ rơi vào trạng thái không biết nghe ai, từ đó hình thành tâm lý thử giới hạn với người lớn.
Một bạn đọc khác cũng đồng tình rằng trẻ con hư có lỗi chính của phụ huynh khi đáp ứng mọi nhu cầu của trẻ ngay từ nhỏ, khiến trẻ hình thành thói quen "đòi là được".
"Trước mỗi vấn đề tôi thường hỏi xem suy nghĩ của con về việc đó, sau đó tôi chia sẻ với con những suy nghĩ của tôi. Chúng tôi có thể cùng bàn luận và trao đổi. Nhờ vậy mọi vấn đề, mọi góc cạnh sẽ được chúng tôi bàn luận mổ xẻ dưới nhiều góc nhìn khác nhau.
Chúng tôi đã trở thành những người bạn thân, có thể chia sẻ và con vẫn luôn biết điều gì đúng sai, cần làm, không nên làm", người đọc tên Yến Nhi viết.
Lập tức bạn đọc Sao Xẹt trả lời: Tôi không ủng hộ cách dạy trẻ như vậy. "Các con tôi nay đã U40, từ nhỏ đến nay, chưa bao giờ vợ chồng tôi la to tiếng chứ đừng nói gì đến đòn roi".
Theo lời bạn đọc này, các con của ông rất ngoan, học giỏi. Hịện các cháu cũng vậy. "Chưa bao giờ chúng tôi phải nặng lời với cháu. Các con, cháu thoải mái nêu ý kiến của mình. Chúng tôi lắng nghe và định hướng. Không áp đặt, không chiều chuộng vô lối. Tất cả phải có mục đích, có đi, có lại".
Theo bạn đọc tên Hải Yến, làm mẹ không phải là chiều trẻ vô lối, mà biết khi nào cần nghiêm khắc, khi nào cần mềm mại, yêu thương.
Bạn đọc Thu Hiền chia sẻ hoàn cảnh gia đình mình rằng bà chỉ có một người con trai, chồng mất sớm. Con trai cưới vợ và cũng cưới con gái một của một gia đình giàu có. Hai bên nội ngoại đều rất có điều kiện nhưng chỉ có duy nhất một đứa cháu.
Gia đình con ở riêng, cuối tuần đưa cháu về ngoại một ngày, về nội một ngày nên cháu được cưng chiều hết mực.
"Tôi muốn chiều cháu để cháu còn muốn đến chơi với bà nội. Đọc bài viết này tôi cũng giật mình mà giờ không biết sao nữa, nhìn thấy cháu chỉ muốn hun, cưng", bạn đọc này viết.
Bạn đọc Minh Thông nêu thực trạng về cách nuôi con hiện nay của nhiều gia đình: trẻ được chăm sóc quá mức, ít phải làm việc nhà, không được giao trách nhiệm phù hợp với độ tuổi. Điều này khiến trẻ thiếu kỹ năng sống, chỉ quen nhận mà không biết cho đi hoặc tự giải quyết vấn đề.
"Giờ nhiều con trẻ đến cấp 3 rồi vẫn không biết cầm cây chổi quét nhà, không biết nấu ăn. Tóm lại không biết làm gì cả mà lúc nào cũng chỉ học. Không biết lớn lên các con sẽ như thế nào?", bạn đọc tên Huệ nêu thực trạng.
Bạn đọc Sơn Tùng cho rằng trẻ em giống như "tờ giấy trắng", và cách giáo dục của gia đình sẽ quyết định nhân cách sau này. Yêu thương nhưng không đúng cách có thể trở thành sự bao bọc, khiến trẻ thiếu khả năng đối mặt với khó khăn.
"Nếu không thay đổi, trẻ sẽ thiếu bản lĩnh, khó thích nghi với thực tế", bạn đọc Phi Hùng nhấn mạnh.
Quan niệm ăn nhiều bữa nhỏ xuất hiện vì được cho là giúp ngăn ăn quá nhiều và hạn chế cảm giác đói đột ngột. Ý tưởng này nghe có vẻ hợp lý: Cơ thể được “nạp nhiên liệu” liên tục thì quá trình trao đổi chất sẽ hoạt động tốt hơn.
Tuy nhiên, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), khi nói đến cân nặng và sức khỏe chuyển hóa, tổng lượng calo tiêu thụ và chất lượng thực phẩm quan trọng hơn nhiều so với số lần ăn trong ngày.
Chuyên gia dinh dưỡng Parul Yadav, Bệnh viện Marengo Asia (Ấn Độ) cho biết, đồ ăn vặt hiện đại thường không phải trái cây, các loại hạt hay món tự nấu mà chủ yếu là bánh quy, snack đóng gói, nước ngọt hoặc thực phẩm chế biến sẵn; dù chỉ ăn từng ít một nhưng tổng lượng calo vẫn có thể vượt mức cần thiết, khiến tăng cân thay vì giảm cân.
Ngoài ra, ăn uống vô thức ngày càng phổ biến trong cuộc sống bận rộn. Nhiều người vừa ăn vừa xem điện thoại, làm việc hoặc xem phim nên dần khó nhận biết cảm giác đói thật sự, theo Times of India (Ấn Độ).
Bác sĩ Shabana Parveen, Trưởng bộ phận Dinh dưỡng Lâm sàng - Tiết chế, Bệnh viện Artemis (Ấn Độ) nói thêm, nhiều trường hợp ăn không phải vì đói mà do căng thẳng, buồn chán hoặc thói quen hằng ngày.
Mỗi lần ăn, đặc biệt là thực phẩm nhiều đường hoặc tinh bột tinh chế, đường huyết sẽ tăng lên và cơ thể tiết insulin để đưa đường vào tế bào. Vấn đề không nằm ở insulin mà ở việc hormone này liên tục ở mức cao suốt cả ngày nếu ăn quá thường xuyên.
Theo bác sĩ Parveen, insulin cao kéo dài có thể làm giảm khả năng đốt mỡ của cơ thể, từ đó dẫn đến tăng cân và tăng nguy cơ kháng insulin. Nghiên cứu từ Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (thuộc NIH) cũng cho thấy việc insulin tăng cao kéo dài có liên quan đến rối loạn chuyển hóa và giảm độ nhạy insulin theo thời gian.
Các chuyên gia cho rằng hệ tiêu hóa không được thiết kế để làm việc liên tục cả ngày mà không có khoảng nghỉ. Ăn liên tục có thể khiến nhiều người cảm thấy đầy bụng, nặng nề hoặc ăn mãi vẫn không thấy thỏa mãn.
Theo bà Yadav, cơ thể cần thời gian nghỉ giữa các bữa để tiêu hóa thức ăn hiệu quả hơn. Nếu lúc nào cũng ăn, nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể có thể bị ảnh hưởng, gây đầy hơi hoặc chán ăn.
Từ đó các chuyên gia nhấn mạnh, với nhiều người khỏe mạnh, việc ăn liên tục chỉ vì “xu hướng sống khỏe” có thể không cần thiết. Bác sĩ Parveen cho rằng điều quan trọng hơn là ăn gì và ăn bao nhiêu, thay vì chỉ tập trung vào việc ăn bao nhiêu lần trong ngày. Các bữa ăn đủ protein, chất xơ và chất béo tốt sẽ giúp no lâu hơn, giữ đường huyết ổn định và hỗ trợ sức khỏe tổng thể tốt hơn.
Ngày 16-4, nhân kỉ niệm Ngày Người khuyết tật Việt Nam (18-4), Trung tâm Bảo trợ người tàn tập Hiệp Bình Chánh đã phối hợp cùng Sở Y tế TP.HCM tổ chức chương trình "Hành trình yêu thương - Tự tin tỏa sáng" .
Ông Phạm Hoàng Anh -Phó Trưởng phòng Bảo vệ Chăm sóc trẻ em và Bảo trợ xã hội Sở Y tế TP.HCM - cho hay công tác chăm sóc người khuyết tật luôn là nhiệm vụ trọng tâm trong chính sách an sinh xã hội của thành phố.
Ngành y tế TP luôn xác định vai trò nòng cốt trong công tác chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người khuyết tật.
Theo báo cáo trong quý I-2026, Trung tâm Bảo trợ người tàn tập Hiệp Bình Chánh hiện đang quản lý 234 người khuyết tật, đây là những nhóm yếu thế cần được chăm sóc toàn diện cả về thể chất và tinh thần.
Bên cạnh đó trung tâm đã tổ chức khám, điều trị cho hàng trăm lượt người, phối hợp hợp các bệnh viện trên địa bàn thực hiện cấp thuốc BHYT cho 258 lượt bệnh nhân.
Đồng thời triển khai các hoạt động vật lý trị liệu, phục hồi chức năng, các hoạt động văn hóa, tinh thần.
Đặc biệt, tỉ lệ hài lòng của người khuyết tật đối với công tác chăm sóc tại đây đạt mức ấn tượng hơn 94,7%, minh chứng rõ nét cho sự nỗ lực của trung tâm.
Định hướng trong thời gian tới, ngành y tế TP.HCM sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người khuyết tật, tăng cường phối hợp cơ sở y tế với cơ sở bảo trợ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý…
Đồng thời, tăng cường xã hội hóa, kêu gọi sự chung tay của cộng đồng để chăm lo người khuyết tật có điều kiện sống tốt hơn.
Bà Phạm Thị Hồng Phượng - giám đốc Trung tâm Bảo trợ người tàn tật Hiệp Bình Chánh - chia sẻ đây cũng là dịp hết sức ý nghĩa nhằm tôn vinh nghị lực, ý chí vươn lên của người khuyết tật, đồng thời khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với cộng đồng người khuyết tật.
Trung tâm hiện đang nuôi dưỡng, chăm sóc 234 người khuyết tật. Dù còn đối mặt với nhiều khó khăn về sức khỏe và tâm lý, các học viên tại đây vẫn không ngừng nỗ lực để khẳng định giá trị bản thân.
Trong thời gian qua, trung tâm đã không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, lao động trị liệu, tham quan trải nghiệm phù hợp với từng người.
Thực tiễn tại trung tâm cho thấy, nhu cầu tập vật lý trị liệu của các học viên là rất lớn và thường xuyên. Nhiều cô bác, anh chị em cần được hỗ trợ lâu dài với các bài tập chuyên sâu để phục hồi vận động, giảm đau, phòng ngừa biến chứng và từng bước lấy lại khả năng sinh hoạt độc lập.
Tuy nhiên, điều kiện về trang thiết bị, vật tư y tế và nguồn lực phục vụ vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi sự chung tay góp sức từ cộng đồng.
Trong thời gian tới, trung tâm rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ và đồng hành của quý cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và toàn xã hội để người khuyết tật được chăm sóc toàn diện.
