Dù là vị trí tiện lợi nhất, nhưng cánh cửa lại là nơi “nóng” nhất và có nhiệt độ bấp bênh nhất trong tủ lạnh. Việc đặt thực phẩm sai chỗ không chỉ làm lãng phí ngân sách mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Cánh cửa tủ lạnh thường là nơi chúng ta ưu tiên cho những món đồ hay dùng như sữa, sữa chua hay mứt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, thói quen này đang gián tiếp “đốt tiền” của bạn qua việc làm thực phẩm nhanh hỏng và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Tiến sĩ Vanessa Coffman, Giám đốc liên minh tại tổ chức Stop Foodborne Illness và Mark McShane, đầu bếp kiêm chuyên gia an toàn thực phẩm, đã chỉ ra những sai lầm phổ biến và cách sắp xếp tủ lạnh khoa học nhất.
Tại sao cánh cửa tủ lạnh lại là “vùng nguy hiểm”?
Nhiều dòng tủ lạnh được thiết kế các khay ở cánh cửa rất bắt mắt, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc chúng dành cho thực phẩm dễ hỏng. Mỗi khi bạn mở cửa hoặc đứng phân vân khi xếp đồ mới vào, luồng khí ấm tràn vào sẽ khiến nhiệt độ ở khu vực này biến động dữ dội.
“Nguy cơ ngộ độc thực phẩm bắt đầu tăng đáng kể khi nhiệt độ thực phẩm vượt quá 4 độ C – ngưỡng dưới của ‘vùng nguy hiểm’. Ở mức nhiệt này, vi khuẩn có thể nhân đôi số lượng chỉ trong vòng 20 phút”, tiến sĩ Vanessa Coffman cảnh báo.
7 thực phẩm “cấm kỵ” đặt ở cánh cửa
Dưới đây là danh sách những món đồ bạn nên di chuyển vào ngăn trong ngay lập tức:
Sữa và sản phẩm từ sữa
Bao gồm cả phô mai mềm. Theo chuyên gia Mark McShane, sự thay đổi nhiệt độ ở cánh cửa sẽ làm mất đi các enzyme tinh tế và lợi khuẩn, làm giảm giá trị dinh dưỡng và khiến sữa nhanh chua hơn.
Trứng
Dù tủ lạnh thường tặng kèm khay trứng ở cánh cửa, bạn hãy từ bỏ nó. Trứng cần một môi trường lạnh ổn định để giữ được độ tươi và đảm bảo an toàn.
Đồ ăn sẵn và thức ăn thừa
Thịt nguội, thực phẩm đã chế biến hoặc đồ ăn từ bữa trước thường được dùng ngay mà không cần nấu lại. Việc để chúng ở cánh cửa sẽ thúc đẩy vi khuẩn sinh sôi, dễ gây đau bụng.
Bơ hạt tự nhiên và dầu thực vật tinh tế
Khác với loại có chất bảo quản, bơ hạt tự nhiên dễ bị tách lớp hoặc biến chất nếu nhiệt độ không ổn định.
Nước ép tươi
Các loại nước ép lạnh rất nhạy cảm với quá trình oxy hóa. Nhiệt độ cao và ánh sáng tràn vào khi mở cửa sẽ làm thất thoát vitamin C cực nhanh.
Thịt và cá sống
Chắc chắn bạn không muốn rủi ro với các loại đạm sống. Nhiệt độ bấp bênh ở cửa tủ là “thiên đường” cho các loại vi khuẩn gây bệnh phát triển trên thịt cá.
Rau củ quả tươi
Các loại quả mọng (berry), rau xanh lá rất dễ héo, mất cấu trúc và thối rữa nếu gặp nhiệt độ không ổn định. Đừng để giỏ rau từ chợ biến thành đống rác hữu cơ quá sớm.
Vậy nên để gì ở cánh cửa?
Câu trả lời là những mặt hàng ổn định và ít bị hỏng. Nhờ hàm lượng axit, muối hoặc đường cao, các loại gia vị này có khả năng “chống chọi” tốt với sự thay đổi nhiệt độ.
Tương cà, tương ớt, mù tạt.
Dưa bao tử muối, đồ chua.
Mứt hoa quả.
Giấm và nước tương (xì dầu).
Cách tái cấu trúc không gian lưu trữ khoa học
Để bảo quản thực phẩm một cách tối ưu, việc phân loại vị trí dựa trên độ nhạy cảm nhiệt độ là quy tắc sống còn.
Đối với khu vực cánh cửa, bạn chỉ nên dành không gian cho các loại gia vị, mứt, nước tương hoặc đồ muối. Đây là những mặt hàng có khả năng chịu đựng sự biến động nhiệt độ tốt nhờ hàm lượng muối và axit cao.
Trong khi đó, ngăn giữa và khu vực phía trong cùng của tủ lạnh – nơi có nhiệt độ ổn định nhất mới chính là “ngôi nhà” lý tưởng cho các thực phẩm dễ hỏng như sữa tươi, trứng và thức ăn đã chế biến sẵn. Riêng với thịt và cá sống, chuyên gia khuyến cáo luôn phải ưu tiên đặt tại ngăn dưới cùng.
Cách sắp xếp này không chỉ đảm bảo độ lạnh sâu nhất cho thực phẩm tươi sống mà còn ngăn chặn tình trạng nước thịt rò rỉ, gây nhiễm chéo vi khuẩn sang các nhóm đồ ăn khác trong tủ.
Hãy bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản trước khi cất đồ: “Món đồ này liệu có chịu được khi để ở ngoài một tiếng đồng hồ không?”. Nếu câu trả lời là “Không”, hãy dọn nó vào ngăn trong ngay lập tức thay vì đặt ở cánh cửa.
Chuyên gia Mark McShane cảnh báo nhiệt độ ở kệ trên có thể tăng vọt thêm 10 độ C chỉ trong vài phút sau khi mở cửa. Do đó, hãy ưu tiên những ngăn giữa và phía sau để bảo quản thực phẩm được lâu nhất. Hãy coi cánh cửa tủ lạnh chỉ là “không gian phụ” cho các loại gia vị nếm trải chút hơi ấm mà không hề hấn gì. Việc sắp xếp đúng không chỉ bảo vệ sức khỏe gia đình mà còn giúp thực phẩm luôn giữ được hương vị thơm ngon nhất.
Ăn lẩu tưởng chừng đơn giản nhưng nếu chọn sai loại đũa, bạn có thể đang vô tình đưa mầm bệnh vào cơ thể. Tiến sĩ Quảng Sĩ Sơn (K. Kwong) cảnh báo việc dùng đũa không đúng cách có thể gây nhiễm độc mãn tính, thậm chí dẫn đến ung thư. TS Sơn là chuyên gia hóa học nổi tiếng tại Hong Kong. Ông tốt nghiệp loại ưu khoa Hóa học, Đại học Trung văn Hong Kong và nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học Hong Kong. Ông được mệnh danh là "Bố già hóa học" nhờ phong cách giảng dạy uyên bác. Năm 2020, ông là người nghiên cứu thành công khẩu trang thay thế "HK Mask" giúp giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu hụt khẩu trang trong đại dịch.
Vị chuyên gia mới đây đã chia sẻ trên mạng xã hội về ưu và nhược điểm của 5 loại đũa phổ biến. Ông nhấn mạnh có những loại đũa tuyệt đối không được dùng để tiếp xúc với thực phẩm nóng. Dưới đây là phân tích chi tiết để người tiêu dùng lưu ý trong bữa ăn hàng ngày, đặc biệt là khi ăn lẩu.
Đánh giá 5 loại đũa thông dụng
Đũa gỗ
Ưu điểm: Giá thành rẻ, chịu nhiệt tốt, bền với axit và kiềm, phù hợp để ăn lẩu.
Nhược điểm: Dễ bị ẩm mốc, tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi. Đặc biệt, đũa gỗ bị mốc có thể sản sinh Aflatoxin - một độc tố gây ung thư mạnh.
Đũa tre
Ưu điểm: Tương tự đũa gỗ nhưng nhẹ hơn.
Nhược điểm: Đũa tre dùng một lần thường chứa dư lượng chất bảo quản (như lưu huỳnh dioxide, natri sulfite). Hấp thụ quá mức các chất này có thể gây dị ứng hoặc hen suyễn. Người dùng cần sấy khô hoàn toàn trước khi cất và nên thay mới mỗi 3-4 tháng.
Đũa giả sứ (Melamine)
Ưu điểm: Nhẹ, mẫu mã đẹp như đồ sứ thật.
Nhược điểm: Loại đũa này cực kỳ kém chịu nhiệt (không quá 40 độ C). Khi tiếp xúc với thức ăn nóng, chúng giải phóng Formaldehyde và Melamine. Tích tụ lâu ngày trong cơ thể sẽ gây tổn thương thận và tăng nguy cơ ung thư bàng quang. Tuyệt đối không dùng ăn lẩu hoặc gắp đồ nóng; nếu đũa bị trầy xước cần vứt bỏ ngay.
Đũa hợp kim
Đặc điểm: Thực chất không phải làm từ kim loại mà là hỗn hợp nhựa PPS và sợi thủy tinh.
Ưu điểm: Chịu nhiệt lên đến 220 độ C, tính chất hóa học ổn định, thường được dùng trong nhà hàng.
Nhược điểm: Tiến sĩ K. Kwong cho biết ở nhiệt độ cực cao, chúng vẫn có nguy cơ giải phóng phẩm màu, do đó không an toàn tuyệt đối.
Đũa inox (Thép không gỉ)
Ưu điểm: Chịu nhiệt cao, kháng axit và kiềm, cực kỳ bền bỉ. Đây là lựa chọn hàng đầu khi ăn lẩu.
Nhược điểm: Dẫn nhiệt nhanh, dễ gây bỏng môi.
Lời khuyên: Nên chọn đũa inox loại 316 (tốt hơn loại 304), có thể thoải mái sử dụng với các loại lẩu chua cay. Ngoài ra, đũa Titan cũng là lựa chọn tốt nhưng giá thành khá cao.
Bảng xếp hạng đũa ăn lẩu
Chất liệu
Ưu điểm
Nhược điểm
Đánh giá
Inox (304/316)
Chịu nhiệt, bền, kháng hóa chất
Dễ gây bỏng nhiệt
Khuyên dùng
Tre/Gỗ
Rẻ, chịu nhiệt tốt
Dễ mốc, chứa chất bảo quản
Chấp nhận được
Hợp kim
Chịu nhiệt đến 220 độ C
Có thể tiết ra phẩm màu
Nên hạn chế
Giả sứ
Nhẹ, đẹp
Giải phóng độc tố khi nóng
Tránh sử dụng
5 quy tắc vệ sinh đũa đúng cách
Vệ sinh đũa sai cách cũng là con đường ngắn nhất dẫn đến nhiễm khuẩn. Thay vì chà xát cả nắm đũa bằng miếng cọ sắt, bạn nên tuân thủ các bước sau:
Đài Loan (Trung Quốc) hiện có khoảng 2 triệu người đang phải chung sống với bệnh thận mạn tính. Trong việc bảo vệ cơ quan này, kiểm soát chế độ ăn uống chính là chìa khóa cốt lõi. Bác sĩ cảnh báo bữa sáng của người dân hiện nay nhìn chung đang gặp tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng nghiêm trọng, đồng thời khuyến nghị mọi người nên bổ sung thêm chất xơ, các loại ngũ cốc nguyên cám và chất béo lành mạnh.
Dưới đây là danh sách 5 món ăn sáng có thể gây hại thận được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường phân tích chi tiết:
Bánh mì sandwich tại các cửa hàng tiện lợi
Nếu loại bánh này chứa nhiều thực phẩm chế biến sẵn như thịt đỏ, hương liệu nhân tạo hay chất béo chuyển hóa (trans fat) thì nguy cơ hủy hoại chức năng thận là rất cao.
Cháo trắng ăn kèm chà bông (ruốc)
Bác sĩ ví cháo trắng giống như một bát "nước đường" vì làm lượng đường huyết tăng rất nhanh. Trong khi đó, chà bông lại là loại thịt chế biến sẵn chứa hàm lượng natri cực cao. Sự kết hợp này rất dễ dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng và mất cân bằng chuyển hóa.
Bánh crepe trứng cá ngừ phô mai
Giá trị dinh dưỡng của món này phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên liệu. Nếu dùng cá ngừ tươi thì rất có lợi cho sức khỏe.
Ngược lại, nếu sử dụng cá ngừ đóng hộp hoặc đã qua chế biến, tẩm ướp gia vị thì hàm lượng natri thường rất cao, chưa kể việc bị thêm vào nhiều dầu mỡ và chất điều vị, khiến giá trị sức khỏe bị giảm sút nghiêm trọng.
Mì xào chảo gang
Đây là món ăn sáng rất phổ biến nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn. Bác sĩ Hồng cho biết, một số loại mì sợi chế biến sẵn có thể chứa hàm lượng phosphate cao. Khi kết hợp với các loại nước sốt nhiều dầu mỡ, nhiều muối và chất làm đặc, món ăn này sẽ tạo áp lực nặng nề lên hệ thống lọc của thận.
Bánh mì burger và trà sữa
Phần thịt kẹp trong burger thường chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao, cộng thêm đường và natri trong các loại nước sốt khiến cơ thể bị quá tải.
Đối với trà sữa, nếu sử dụng bột kem béo (bột sữa ma) và lá trà kém chất lượng, thức uống này không chỉ chứa lượng calo rỗng khổng lồ mà còn có nguy cơ chứa chất béo chuyển hóa độc hại.
Bác sĩ khuyến nghị người dân nên thay thế trà sữa bằng sữa đậu nành không đường, trà xanh không đường hoặc sữa tươi ít béo để bảo vệ sức khỏe tốt hơn.
Từ thực trạng trên, chuyên gia thận học cũng chỉ ra căn bệnh chung trong thói quen ăn sáng hiện nay, đó là: "Thiếu hụt nghiêm trọng chất xơ, ngũ cốc nguyên cám và chất béo có lợi".
Bữa sáng của đại bộ phần người dân đang bị bủa vây bởi tinh bột tinh chế và thịt chế biến sẵn, trong khi lượng rau xanh lại thiếu hụt rõ rệt. Để cải thiện, bác sĩ khuyên người dân nên bổ sung một lượng rau củ quả phù hợp vào khẩu phần ăn đầu ngày. Bên cạnh đó, cần chú trọng dung nạp các nguồn chất béo tốt cho cơ thể như: các loại hạt dinh dưỡng, quả bơ, dầu ôliu, dầu trà (dầu hoa trà) hoặc các loại cá biển sâu.
Theo đài CNN ngày 19-5, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) xác nhận một công dân Mỹ làm việc tại DRC dương tính với vi rút Ebola.
Người nhiễm bệnh là một bác sĩ truyền giáo tên Peter Stafford đang làm tại tổ chức từ thiện quốc tế Serge.
Ông xuất hiện các triệu chứng giống nhiễm Ebola và được xác nhận dương tính.
Vợ ông là bác sĩ Rebekah Stafford cùng một bác sĩ khác - những người từng điều trị bệnh nhân khi dịch bùng phát - hiện đang được theo dõi nhưng chưa xuất hiện triệu chứng. Bốn người con của gia đình này cũng đang được giám sát sức khỏe.
Theo Bộ trưởng Y tế DRC Samuel Roger Kamba, tính đến ngày 19-5 đã có 131 ca tử vong liên quan đến đợt dịch hiện nay.
Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế về an ninh lục địa, cho phép phối hợp ứng phó trên toàn châu Phi.
Cùng ngày, CDC kích hoạt Điều 42 - Đạo luật y tế công cộng cho phép hạn chế nhập cảnh vào Mỹ trong các đợt bùng phát bệnh truyền nhiễm - trong ít nhất 30 ngày kể từ 19-5.
Điều 42 được ban hành từ năm 1944 nhưng chỉ mới được áp dụng hai lần trong thời hiện đại: giai đoạn COVID-19 từ tháng 3-2020 đến tháng 5-2023 và lần này với Ebola.
Bà Jeanne Marrazzo, Giám đốc điều hành Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Mỹ, cho rằng việc hạn chế nhập cư chỉ có tác dụng nếu đi kèm kiểm tra xuất cảnh tại các nước có dịch và đảm bảo nhân quyền. "Vi rút không nhận biết hộ chiếu", bà nói.
Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Kampala (Uganda) cũng thông báo tạm dừng toàn bộ dịch vụ thị thực vì dịch Ebola.
CDC đánh giá nguy cơ tức thời với người dân Mỹ hiện ở mức "thấp", song cho biết sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến dịch.
Nhân viên Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chất các kiện hàng vật tư y tế lên máy bay tại Nairobi, Kenya để vận chuyển tới DRC, nơi đang bùng phát dịch Ebola ngày 18-5 - Video: WHO
Trước đó ngày 18-5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố dịch Ebola tại khu vực là "tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế".
WHO cho biết dịch chưa đạt ngưỡng để được xem là "đại dịch toàn cầu", nhưng cảnh báo tỉ lệ dương tính cao cùng số ca mắc và tử vong gia tăng tại nhiều khu vực y tế cho thấy nguy cơ bùng phát lớn hơn.
Giới chức DRC cho biết đến nay đã ghi nhận 513 ca nghi nhiễm liên quan đến đợt bùng phát.
Theo CDC, Mỹ đang phối hợp đưa 7 người từ quốc gia Trung Phi này sang Đức, trong đó có công dân Mỹ nhiễm Ebola. Bộ Y tế Đức xác nhận đang chuẩn bị tiếp nhận và điều trị bệnh nhân.
Bác sĩ Patient Mazirane, Giám đốc y khoa Phòng khám Universelle tại thành phố Bunia, tỉnh Ituri (DRC), kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ ứng phó dịch bệnh.
"Đây là một trận chiến lớn, đòi hỏi nguồn lực khổng lồ để cứu những người vẫn còn có thể được cứu", ông Patient Mazirane nói.
WHO thông tin khoảng 7 tấn vật tư y tế khẩn cấp, gồm thiết bị bảo hộ, lều và giường bệnh, đã được chuyển tới Bunia hôm 18-5 để hỗ trợ tuyến đầu chống dịch.
Theo báo SCMP cùng ngày, Hong Kong (Trung Quốc) cũng tăng cường các biện pháp phòng dịch Ebola và chuẩn bị cơ sở cách ly Penny's Bay trên đảo Lantau sau thông báo của WHO.
Trung tâm Bảo vệ sức khỏe Hong Kong (CHP) cho biết đang phối hợp với các bên liên quan để triển khai các biện pháp phòng chống và kiểm soát dịch nghiêm ngặt nhằm ngăn nguy cơ Ebola xâm nhập đặc khu.
Người phát ngôn CHP xác nhận giới chức Hong Kong đã kiểm tra cơ sở cách ly cộng đồng Penny's Bay trên đảo Lantau để bảo đảm nơi này sẵn sàng đưa vào sử dụng nếu cần ban hành lệnh cách ly.
Cơ quan này cũng đã chuẩn bị kế hoạch ứng phó, bao gồm công tác truy vết, nhằm đối phó nguy cơ xuất hiện ca bệnh Ebola tại Hong Kong.
