Vì sao an ninh ‘đa lớp’ của Mỹ vẫn bị xuyên thủng tại tiệc báo chí Nhà Trắng?

Hãng tin AFP ngày 2-7 dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump mong muốn một thỏa thuận hòa bình để chấm dứt "cuộc giết chóc vô nghĩa" tại Ukraine.

“Tổng thống Trump có trái tim nhân đạo và mong muốn cuộc chiến này được giải quyết để chấm dứt cuộc giết chóc vô nghĩa”, quan chức này bình luận sau đợt không kích lớn của Nga và Ukraine khiến ít nhất 25 người thiệt mạng.

Quan chức này cho biết hiện ông Trump và đội ngũ đang tiếp tục nỗ lực để chấm dứt chiến sự Ukraine. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng lạc quan về kết quả của tiến trình này.

Trước đó, vào đêm 1-7 rạng sáng 2-7, Nga đã phát động cuộc tấn công quy mô lớn bằng 74 tên lửa và 496 máy bay không người lái nhằm vào thủ đô Kiev của Ukraine. Matxcơva cho biết tấn công là để trả đũa các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào Nga.

Ngày 2-7, ông Ali Abdollahi - chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung ương Khatam al-Anbiya Iran - đã cảnh báo Mỹ và Israel không được tấn công trong thời gian Iran tổ chức lễ tang cho cố lãnh tụ Ali Khamenei.

Theo truyền thông nhà nước Iran, ông Abdollahi nhấn mạnh “kẻ thù của Iran hãy tránh mọi tính toán sai lầm”, nếu không Iran sẽ đưa ra “những phản ứng quyết liệt khiến họ phải hối tiếc”.

Chính quyền Iran đang lên kế hoạch tổ chức tang lễ cho cố lãnh tụ Ali Khamenei từ ngày 4 đến 9-7 tại nhiều thành phố bao gồm Tehran, Qom và Mashhad ở Iran, cùng Najaf và Karbala ở Iraq.

Cùng ngày 2-7, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã kêu gọi tất cả người dân Iran tham dự tang lễ của ông Khamenei, đồng thời nhấn mạnh cái chết của cố lãnh tụ tối cao “đánh dấu sự khởi đầu cho chương mới của đất nước”.

Ngày 2-7, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết Liên minh cầm quyền của Đức đã đạt được thỏa thuận về các cải cách sâu rộng trong lĩnh vực thuế, lao động và lương hưu.

Đây được xem là bước đột phá lớn nhằm vực dậy nền kinh tế đang gặp khó khăn và ngăn chặn đà trỗi dậy của phe cực hữu. Cải cách được kỳ vọng có thể giúp tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2027 của nước này tăng trưởng trên 1%.

“Chúng tôi đang nỗ lực gia tăng tính linh hoạt cho các doanh nghiệp của mình. Chúng tôi đang nỗ lực cắt giảm thủ tục hành chính rườm rà.

Chúng tôi đang nỗ lực bảo vệ phúc lợi nhà nước và giảm bớt gánh nặng cho người lao động, cũng như doanh nghiệp bằng cách hạ thuế”, Thủ tướng Merz cho biết trong một tuyên bố.

Theo đó, gói cải cách bao gồm việc cắt giảm thuế thu nhập trị giá 11,4 tỉ USD và bù đắp bằng cách tăng thuế đối với những người có thu nhập trên 250.000 euro (286.000 USD)/năm. Ngoài ra, những thay đổi trong hệ thống lương hưu cũng tăng tuổi nghỉ hưu lên trên mức 67.

Ngày 2-7, Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ cho biết thành phố New York đã trải qua ngày nắng nóng nhất kể từ tháng 7-2012, với nhiệt độ tại Công viên Central Park chạm mốc 38 độ C vào chiều 2-7 (giờ địa phương).

Trong khi đó, nhiệt độ tại các sân bay của New York đã phá kỷ lục nắng nóng từng được ghi nhận vào năm 1966.

Theo tờ New York Times, nhiệt độ tại Sân bay Newark Liberty và Sân bay LaGuardia lên tới 40 độ C, phá vỡ kỷ lục được ghi nhận cách đây 60 năm là 38,9 độ C và 38,3 độ C. Trong khi đó, Sân bay John F. Kennedy cũng ghi nhận nhiệt độ kỷ lục 38,9 độ C.

Khoảng 160 triệu người Mỹ đang chịu ảnh hưởng của một đợt nắng nóng nguy hiểm, bao trùm gần như toàn bộ nửa phía Đông của đất nước.

Chính phủ liên bang cũng đang chuẩn bị đối phó với áp lực lên hệ thống điện. Bộ Năng lượng Mỹ đã ban hành các lệnh khẩn cấp nhằm giảm nguy cơ mất điện bằng cách tăng sản lượng phát điện trong hệ thống lưới điện PJM Interconnection, mạng lưới cung cấp điện cho phần lớn khu vực Trung Đại Tây Dương.

Ngày 2-7, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố đợt bùng phát vi rút Hanta trên một tàu du lịch đã hoàn toàn chấm dứt, sau khi người cuối cùng hoàn tất thời gian cách ly.

“Hôm nay, người tiếp xúc cuối cùng từng tiếp xúc với vi rút Hanta trên tàu du lịch MV Hondius đã hoàn tất thời gian cách ly, có kết quả xét nghiệm âm tính và trở về nhà”, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu tại một cuộc họp báo.

Ông Ghebreyesus cho hay không có ca bệnh mới nào được ghi nhận kể từ ngày 25-5, do đó WHO tuyên bố đợt bùng phát của loại vi rút này đã kết thúc.

Vào tháng 5, một du thuyền treo cờ Hà Lan đã trở thành tâm điểm chú ý khi ghi nhận các ca nhiễm vi rút Hanta, trong đó có ba người tử vong. Trước đó, tàu đã yêu cầu hỗ trợ y tế sau khi đến vùng biển Cape Verde, ngoài khơi Tây Phi.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Khi một loạt máy bay không người lái Ukraine (UAV) lao xuống Moskva vào rạng sáng 18/6, những video quay từ các đường phố thủ đô Nga sau đó đã cho thấy phần nào cách phản ứng của lưới phòng không nước này trước đòn tập kích tầm xa của đối thủ.

Hình ảnh đăng trên mạng xã hội và đã được CNN cùng các chuyên gia xác minh cho thấy binh sĩ Nga khai hỏa tên lửa vác vai ngay trên cao tốc đông đúc, giữa dòng xe đang ùn lại. Người dân nháo nhác tìm nơi ẩn nấp khi một chiếc UAV bị bắn trúng lao thẳng xuống tòa nhà giữa khu chợ sầm uất.

Ukraine tuyên bố đã phóng gần 200 UAV trong ngày hôm đó, đánh dấu đòn tập kích lớn nhất nhắm vào thủ đô Nga kể từ đầu chiến sự. Cuộc tấn công khiến một phần nhà máy lọc dầu lớn nhất thành phố chìm trong biển lửa. Một vụ nổ lớn dữ dội đã hất văng nắp bể chứa nhiên liệu lên không trung, khiến nhiều người dân Moskva cảm nhận rõ khói lửa giao tranh chưa bao giờ gần mình đến vậy.

Theo Markus Schiller, chuyên gia vũ khí từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, cuộc tấn công vào Moskva cho thấy chiến thuật dùng UAV tầm xa áp đảo phòng không Nga mà Ukraine áp dụng gần đây đã mang lại hiệu quả.

"Những hệ thống vũ khí phòng không cũ của Nga hoạt động không hoàn hảo, trong khi Ukraine liên tục cải thiện năng lực tấn công của mình trong suốt những năm qua", Schiller nhận xét.

Ukraine đã đẩy mạnh những cuộc tập kích tầm xa nhằm vào các nhà máy lọc dầu và căn cứ quân sự của Nga kể từ năm 2024. Gần đây, họ còn chọc thủng lưới phòng thủ của Nga tại St. Petersburg và liên tục tấn công thủ đô Moskva, đưa sức nóng xung đột đến gần với hai thành phố lớn nhất Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 20/6 cho hay nước này đã triển khai các loại máy bay không người lái (UAV) tầm xa mới được hiện đại hóa và có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách tới 3.000 km, đe dọa các cơ sở dầu khí chiến lược ở vùng Siberia của Nga.

Stu Ray, nhà phân tích cấp cao tại công ty công nghệ và tình báo McKenzie Intelligence Services, trụ sở tại London, cho rằng việc binh sĩ Nga khai hỏa tên lửa vác vai ngay trên đường cao tốc là hành động mạo hiểm, do luồng phụt từ tên lửa có thể đe dọa đến các phương tiên lưu thông gần đó.

"Điều đó cho thấy phản ứng vội vã, phần nào thiếu chuyên nghiệp với cuộc tấn công. Binh sĩ đã sử dụng vũ khí quân sự ở khoảng cách quá gần với các phương tiện cũng như người dân", Ray cho biết.

Các nguồn tin quân sự từ Kiev từng tiết lộ trong giai đoạn đầu xung đột, Nga tập trung phần lớn hệ thống phòng không ở khu vực biên giới với Ukraine và dọc tiền tuyến. Tuy nhiên, chiến lược của Ukraine là tập kích dồn dập vào nhiều địa điểm khác nhau tại vùng do Nga kiểm soát ở miền đông đất nước cũng như sâu trong lãnh thổ Nga, buộc Moskva phải phân tán lực lượng, khiến lưới lửa phòng thủ bị dàn mỏng và lộ sơ hở.

Trong nhiều năm qua, Kiev cũng nhắm mục tiêu vào chính các bệ phóng phòng không và hệ thống radar dò tìm nhằm làm suy yếu năng lực phòng thủ của Moskva. Quân đội Ukraine tuyên bố đã phá hủy 166 khí tài phòng không Nga tính từ đầu năm nay và hơn 1.432 chiếc kể từ khi giao tranh nổ ra hồi năm 2022.

Hơn nữa, hệ thống phòng không của Nga vốn không được thiết kế để chống lại những đòn tập kích bằng UAV. Theo Thomas Withington, chuyên gia nghiên cứu khoa học quân sự tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), trụ sở tại London, chúng được thiết kế để bắn hạ các loại máy bay chiến đấu truyền thống, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình.

UAV Ukraine có tốc độ thấp hơn nhiều so với tiêm kích hay tên lửa, nhưng có kích thước nhỏ hơn và khó bị phát hiện, đánh chặn hơn.

"Hệ thống phòng không Nga không đáp ứng được yêu cầu chống UAV", Withington nhận định. "Chúng không có khả năng phát hiện, theo dõi và đánh chặn kiểu tập kích này. Tình thế sẽ không thể thay đổi trừ khi Nga cải tổ toàn diện hệ thống phòng không của mình".

Chuyên gia này lưu ý rằng hàng loạt lệnh trừng phạt của phương Tây cũng có thể cản trở Nga tiếp cận những công nghệ cần thiết để phát triển hệ thống mới có khả năng đánh chặn UAV Ukraine. "Ngay cả khi đẩy mạnh được sản xuất, họ cũng chỉ tăng sản lượng các hệ thống tên lửa vốn không mang lại hiệu quả trong đối phó UAV", ông nói.

Mặc dù vậy, một số chuyên gia lưu ý lưới phòng không Nga vẫn có khả năng bắn hạ phần lớn UAV Ukraine. Sáng 19/6, quân đội Nga tuyên bố đã đánh chặn 216 UAV của Ukraine trên khắp cả nước.

Trong một đánh giá về hệ thống phòng thủ của Moskva, tư lệnh lực lượng UAV Ukraine Robert Brovdi cho biết tính đến giữa tháng 5, thủ đô Nga vẫn sở hữu hơn 100 bệ phóng tên lửa phòng không cùng hơn 50 tổ hợp Pantsir. Tuy nhiên, nếu Ukraine tung ra hơn 100 UAV trong một cuộc tấn công, vài chiếc trong số đó chắc chắn vẫn có khả năng vượt qua lưới phòng thủ của Nga, ngay cả khi chúng trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

UAV hiện đại cũng có thể lọt lưới phòng thủ vì chúng khó bị theo dõi hơn nhiều so với các loại tên lửa hay máy bay cỡ lớn.

"Chúng có thể hiện lên trên màn hình radar, nhưng có một khoảng cách rất lớn giữa việc phát hiện và bám bắt mục tiêu một cách chính xác để dẫn đường cho tên lửa", Withington cho hay.

Và việc hàng trăm UAV đồng loạt lao tới từ nhiều hướng đòi hỏi hệ thống phòng không Nga phải phối hợp chính xác trên quy mô lớn, điều mà theo ông là "hiện vẫn chưa hiệu quả".

Việc Ukraine liên tục tung ra các đòn tập kích tầm xa trên diện rộng làm dấy lên suy đoán Nga có thể đang cạn kiệt đạn dược phòng không. Giới chuyên gia cảnh báo rất khó để nắm được lượng tên lửa phòng không dự trữ của Moskva do đây là thông tin bảo mật tuyệt đối. Tuy nhiên, kho dự trữ này chắc chắn sẽ vơi dần nếu Ukraine tiếp tục duy trì các đợt tấn công dồn dập với quy mô lớn như hiện nay.

"Xét về tần suất và mức độ nghiêm trọng từ các đòn tập kích của Ukraine, mọi lựa chọn đối với Nga lúc này đều khó khăn", Withington bình luận. "Tôi nghĩ giới quân sự Nga có lẽ đang phải cân nhắc xem đâu là phương án gây ít thiệt hại nhất để đối phó với những gì họ đang phải hứng chịu từ Ukraine".

Tổng thống Nga Vladimir Putin chưa đưa ra bình luận nào về cuộc tập kích của Ukraine vào Moskva hôm 18/6. Igor Sechin, giám đốc điều hành tập đoàn dầu khí quốc doanh Rosneft, ngày 19/6 thừa nhận Nga đang gặp vấn đề về nguồn cung nhiên liệu.

Tuy nhiên, ông Sechin cho rằng những rắc rối này một phần liên quan đến "hoạt động bảo dưỡng ngoài kế hoạch tại các nhà máy lọc dầu". Đây dường như là cách nói giảm nhằm ám chỉ hàng loạt đòn tập kích từ Ukraine nhằm vào hạ tầng dầu mỏ Nga những tháng gần đây.

Điện Kremlin cùng ngày đã ca ngợi "hiệu suất cao" của các hệ thống phòng không Nga sau cuộc tập kích, nhằm bác bỏ những đánh giá cho rằng họ đang lúng túng.

"Hệ thống phòng không của chúng tôi đang hoạt động rất hiệu quả, bất kể điều gì xảy ra", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói trong họp báo.

Ông tìm cách giảm nhẹ quy mô thiệt hại từ cuộc tấn công của Kiev, thay vào đó đề cập đến những cuộc tập kích hàng ngày của Nga vào các thành phố Ukraine và khẳng định quân đội Nga đang nắm thế thượng phong trên chiến trường miền đông Ukraine.

"Các bạn nên xem thêm những thước phim gửi về từ nhiều thành phố ở Ukraine", ông nói. "Những đòn tập kích do lực lượng vũ trang chúng ta thực hiện thực sự rất ấn tượng".

Trang RT của Nga dẫn lời nhà phân tích quân sự Andrei Martyanov nhận định cuộc tập kích hôm 18/6 vào Moskva chủ yếu nhằm mục đích gây chú ý trên truyền thông hơn là đạt được các mục tiêu quân sự thực chất.

"Tất cả việc này chỉ nhằm tạo hiệu ứng gây chú ý, phục vụ cho chiến dịch truyền thông của Ukraine, kết quả thực tế không đáng kể", ông nói.

Theo Martyanov, UAV không phải lực lượng chính định hình các hoạt động tác chiến hiệp đồng binh chủng, vốn vẫn phụ thuộc chủ yếu vào pháo binh và không quân.

Ông giải thích thêm rằng diện tích khổng lồ của Moskva khiến những cuộc tập kích như vậy không có nhiều ý nghĩa về mặt quân sự, dù chúng chắc chắn sẽ thu hút quan tâm từ dư luận quốc tế.

"Nhiều người vẫn chưa hiểu Moskva lớn đến mức nào. Quy mô của nó có thể sánh ngang với một quốc gia nhỏ như Luxembourg. Đòn tập kích vừa qua thuần túy chỉ là để gây rúng động dư luận", Martyanov cho hay.

Tin Gốc: Vnexpress

Tổng thống Donald Trump và các quan chức ở Iran đã hoan nghênh việc lập tức chấm dứt cuộc chiến ở Iran. Tuy nhiên, sau những thông báo chớp nhoáng, công chúng vẫn chưa rõ chính xác những gì sẽ được ký kết do văn bản cuối cùng của bản ghi nhớ (MOU) chưa được công bố. Các chi tiết xung quanh những vấn đề cốt lõi như quyền tiếp cận eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân của Iran và điểm nóng Lebanon, vẫn còn rất mơ hồ.

Một trong những vấn đề quan trọng nhất của đàm phán Mỹ - Iran là việc khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Trong vấn đề này, mỗi bên lại đưa ra các thông điệp không đồng nhất, theo The Guardian.

Sáng sớm nay, Tổng thống Trump tuyên bố về việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ với Iran và cho phép mở cửa eo biển Hormuz "không thu phí". Tuy nhiên, chỉ một giờ sau, ông lại nói việc mở cửa tuyến đường thủy này phải phụ thuộc vào việc ký kết thỏa thuận ngày 19.6.

"Với việc eo biển được mở cửa sau khi thỏa thuận được ký kết vào ngày 19.6, nhằm mục đích rà phá thủy lôi, dầu sẽ lại được vận chuyển qua cả hai phía cho khu vực Trung Đông và toàn thế giới”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif (bên trung gian hòa giải) hoàn toàn không nhắc đến eo biển này trong tuyên bố về việc Mỹ - Iran đạt thỏa thuận. Trong khi đó, Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin bản ghi nhớ yêu cầu mở cửa lại eo biển trong vòng 30 ngày theo "sự sắp xếp của Iran".

Mỹ và nhóm E4 (Anh, Pháp, Đức, Ý) kiên quyết phản đối việc thu phí thông hành và yêu cầu eo biển phải được mở cửa vô điều kiện, đảm bảo tự do hàng hải tuyệt đối.

Việc Lebanon có được gộp chung vào thỏa thuận ngừng bắn này hay không từng là rào cản lớn nhất trong các cuộc đàm phán trước giữa Washington và Tehran. Thủ tướng Pakistan khẳng định chiến sự đã chấm dứt vĩnh viễn và ngay lập tức "trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon".

Ông Trump hoàn toàn không nhắc đến Lebanon trong các bài đăng trên mạng xã hội. Còn với Israel, nước không tham gia đàm phán, Lebanon là vấn đề nhạy cảm khi quân đội Israel đang giao tranh trực tiếp với lực lượng Hezbollah ở Lebanon.

Đài Al Jazeera ngày 15.6 dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, khẳng định lực lượng Israel sẽ không rút khỏi vùng lãnh thổ đã kiểm soát ở miền nam Lebanon. Lãnh đạo quân đội Israel cảnh báo sẽ đáp trả nếu Iran lấy lý do tình hình ở Lebanon để tấn công Israel.

Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir nhấn mạnh: “Chúng tôi là quốc gia độc lập và có chủ quyền. Chúng tôi không phải thành phần tham gia thỏa thuận này, một thỏa thuận không đảm bảo an ninh cho chúng tôi và không ràng buộc chúng tôi theo bất kỳ cách nào. Chúng tôi không thỏa hiệp bất kỳ điều gì ngoài việc tiêu diệt Hezbollah”.

Kế hoạch công bố thỏa thuận Mỹ - Iran vào ngày 14.6 đã bị trì hoãn ít giờ sau khi Israel bất ngờ tấn công ngoại ô Beirut (Lebanon) làm 3 người chết và 6 người bị thương. Vụ việc này khoét sâu thêm mâu thuẫn giữa ông Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Theo Axios, ông Trump đã dùng những từ ngữ gay gắt để chỉ trích lãnh đạo Israel khi Israel liên tục tiến hành các cuộc không kích bất chấp nỗ lực hòa bình.

Chương trình hạt nhân Iran được xem là vấn đề phức tạp và nhiều khả năng chưa thể giải quyết dứt điểm khi bắt đầu đàm phán, dù đây là nguyên nhân cốt lõi mà ông Trump đưa ra khi phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Ông Trump đã tái khẳng định "Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân". Ông còn trả lời tờ The New York Times rằng Mỹ sẽ nối lại các cuộc tấn công quân sự nếu Tehran không đạt được thỏa thuận hạt nhân trong các vòng đàm phán mở rộng từ ngày 19.6.

Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình vì mục đích hòa bình nhưng chưa từng công khai cam kết từ bỏ lượng uranium làm giàu. Theo The Guardian, Tehran đang sở hữu hơn 400 kg uranium được làm giàu ở cấp độ gần mức chế tạo vũ khí. Số vật liệu này được cho là đang chôn vùi dưới 3 cơ sở hạt nhân từng bị Mỹ không kích nghiêm trọng vào năm ngoái.

Giới quan sát nhận định sức ép chính trị dành cho ông Trump trong vấn đề hạt nhân Iran là rất lớn, khi chủ nhân Nhà Trắng buộc phải mang về thỏa thuận tốt hơn thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 (JCPOA) được Tehran ký với nhóm P5+1 (Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức). Đó cũng là thỏa thuận mà ông Trump đơn phương rút Mỹ ra khỏi trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình (2017-2021).

Tin Gốc: Thanh Niên