Giữa nhịp sống hối hả của thành phố, Bảo tàng Hà Nội đang trở thành điểm dừng chân quen thuộc, nơi du khách có thể chậm lại để lắng nghe những câu chuyện lịch sử ngàn năm qua từng hiện vật quý giá.
Trong ngày 26/4, nhân dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch), Bảo tàng Hà Nội đã đón lượng lớn khách tham quan. Đối với nhiều người, bước chân vào không gian trưng bày tại đây giống như đang đi qua những lớp thời gian của Thủ đô. Từ những hiện vật giản dị đời thường đến những câu chuyện lịch sử hào hùng, tất cả hiện lên gần gũi, sống động và đầy chiều sâu.
Chị Quỳnh (42 tuổi, trú tại phường Yên Hòa, Hà Nội) chia sẻ: “Biết tin bảo tàng mở cửa miễn phí dịp lễ, tôi đã đưa các con đến tham quan. Đây là cơ hội tuyệt vời để thế hệ trẻ tìm hiểu trực quan về cội nguồn và lịch sử dân tộc”.
Không chỉ thu hút người lớn tuổi, bảo tàng còn là điểm đến “hot” của giới trẻ. Bạn Thanh Mai (20 tuổi) hào hứng cho biết: “Mình rất bất ngờ vì bảo tàng không chỉ có tư liệu lịch sử khô khan mà còn có rất nhiều góc check-in đẹp. Nếu biết bảo tàng thú vị và đang miễn phí thế này, mình đã rủ thêm nhiều bạn bè cùng đi”.
Hiện nay, Bảo tàng Hà Nội đang lưu giữ hơn 70.000 hiện vật, tài liệu quý giá, phản ánh chiều dài lịch sử và chiều sâu văn hóa của Thăng Long – Hà Nội. Trong số đó, tâm điểm thu hút sự chú ý của đông đảo du khách chính là 4 nhóm Bảo vật Quốc gia tiêu biểu, mang giá trị đặc sắc cả về lịch sử lẫn nghệ thuật.
Nổi bật hàng đầu là Trống đồng Cổ Loa cùng bộ sưu tập lưỡi cày đồng độc đáo. Chiếc trống được phát hiện năm 1982 tại cánh đồng Mả Tre (xã Cổ Loa, Đông Anh cũ), trong tình trạng chôn ngửa, bên trong chứa hơn 200 hiện vật bằng đồng. Hoa văn trên mặt trống vô cùng phong phú, phản ánh sinh động đời sống cư dân văn hóa Đông Sơn với hình ảnh chim, người, thuyền và các hoạt cảnh sinh hoạt. Trung tâm mặt trống là ngôi sao 14 cánh, bao quanh bởi 15 vành hoa văn tinh xảo. Đặc biệt, bộ sưu tập 20 lưỡi cày đồng được tìm thấy trong lòng trống cũng được công nhận là Bảo vật Quốc gia, tạo nên giá trị khảo cổ và lịch sử hiếm có. Với kỹ thuật đúc tinh xảo, trống đồng Cổ Loa được đánh giá có giá trị tương đương các trống nổi tiếng như Ngọc Lũ hay Hoàng Hạ.
Bên cạnh đó, Chuông Thanh Mai được phát hiện năm 1986 tại Bãi Rồng (Thanh Oai cũ) là một kiệt tác của nghệ thuật đúc đồng cổ. Trên thân chuông khắc bài minh văn dài gần 1.530 chữ Hán, ghi chép chi tiết về niên đại đúc vào năm 798 cùng nhiều thông tin về địa danh, chức danh quan lại và đơn vị đo lường.
Đỉnh chuông đúc nổi băng cánh sen kép, băng nhũ đinh. Quai hình hai đầu rồng đấu nhau. Chuông thể hiện đỉnh cao của nghệ thuật điêu khắc và đúc đồng thời bấy giờ. Chuông là 1 trong 10 kỷ lục văn hóa Phật giáo Việt Nam năm 2006 và được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc năm 2015.
Một bảo vật khác mang đậm dấu ấn nghệ thuật là Chân đèn gốm men lam xám thế kỷ XVI của nghệ nhân Đặng Huyền Thông. Tác phẩm được tạo tác năm 1582, gồm hai phần rời nhau, lắp khớp lại, với lớp men lam xám đặc trưng và hệ thống hoa văn đa dạng như rồng, lá đề, cánh sen… Ngang vai chân đèn in nổi dòng chữ Hán “Hoàng đế vạn tuế, thiên hạ thái bình”. Điểm đặc biệt nằm ở hệ thống minh văn gồm 28 dòng chữ Hán, ghi lại thông tin về người chế tác, người đặt hàng và ngôi chùa được cung tiến.
Không kém phần ấn tượng là Long đình gốm Bát Tràng có niên đại thế kỷ XVII, một hiện vật hiếm thuộc dòng gốm thờ truyền thống. Được sản xuất tại làng Bát Tràng, long đình gồm ba phần: mái, thân và chân đế, với kỹ thuật tạo tác tinh tế, kết hợp giữa chạm đắp nổi – dán ghép không phủ men với việc sử dụng các màu men lam, xanh rêu để tạo ra dòng men “tam thái” đặc trưng, cùng các họa tiết phù điêu như rồng, nghê, hoa sen, mây… đã tạo nên một tác phẩm vừa mang giá trị nghệ thuật, vừa có ý nghĩa quan trọng trong nghiên cứu lịch sử nghề gốm Việt.
Với hệ thống hiện vật đồ sộ cùng những bảo vật quốc gia quý hiếm, bảo tàng được tổ chức thành 7 chủ đề lớn, phản ánh xuyên suốt tiến trình từ thời kỳ dựng nước đến công cuộc xây dựng Thủ đô hiện đại.
Bên cạnh hệ thống trưng bày trong nhà, khu vực ngoài trời còn có các không gian sắp đặt, khu trải nghiệm ẩm thực và sự kiện, tạo nên một điểm đến văn hóa tổng hợp đa dạng.
Về việc miễn phí vé trong ngày 26/4, đại diện Bảo tàng Hà Nội cho biết đơn vị đã nhanh chóng triển khai theo yêu cầu từ UBND Thành phố Hà Nội vào ngày 25/4 để phục vụ nhân dân. Dù quyết định được ban hành gấp rút khiến công tác tuyên truyền có phần sát sao, nhưng đây là nỗ lực lớn của Thành phố trong việc quảng bá văn hóa và tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các giá trị lịch sử.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có quyết định chính thức liệu chính sách ưu đãi này có tiếp tục được áp dụng trong kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 sắp tới hay không.
Danh ca Bảo Yến tên thật là Nguyễn Khắc Kim Yến (SN 1958) tại đồn Mang Cá, Thành Nội Huế, nguyên quán Quảng Trị. Bà lớn lên trong gia đình có truyền thống nghệ thuật khi cha là ca sĩ Thủy Triều. Em gái bà là ca sĩ Nhã Phương, em trai là nhạc sĩ Kim Tuấn.
Tuổi thơ của Bảo Yến gắn với sông Hương, núi Ngự. Khi bà lên 7 tuổi, gia đình chuyển vào Cần Thơ sinh sống. Nhận thấy các con có năng khiếu nghệ thuật, cha mẹ bà mời thầy dạy nhạc riêng đến nhà hướng dẫn cho cả 3 chị em. Trong thời đi học, Bảo Yến và Nhã Phương đều là những gương mặt văn nghệ nổi bật của trường lớp.
Ngoài giọng hát khác biệt, nữ danh ca còn tạo dấu ấn bằng phong cách trình diễn chỉn chu. Bà mang vẻ dịu dàng đặc trưng của phụ nữ Huế nhưng vẫn đầy năng lượng khi đứng trên sân khấu. Từ thần thái, cách xử lý ca khúc đến màu sắc biểu diễn đều tạo nên hình ảnh rất riêng.
Thập niên 1980 được xem là thời kỳ hoàng kim của Bảo Yến. Trong bối cảnh đời sống âm nhạc còn thiếu điều kiện truyền thông, tiếng hát của bà vẫn phủ sóng khắp cả nước thông qua băng cassette và các sân khấu lưu diễn. Cùng với em gái Nhã Phương, Bảo Yến trở thành cặp chị em nổi tiếng bậc nhất của làng nhạc Việt thập niên 1980.
Bảo Yến ghi dấu tên tuổi và trở thành "cơn bão sân khấu" trong thập niên 80. Ảnh: Internet.
Nhắc đến sự nghiệp của Bảo Yến, công chúng thường nhớ tới hiện tượng "nhạc Gò Công". Khi nhạc sĩ Hoàng Phương mang 15 ca khúc viết về quê hương Gò Công nhờ Quốc Dũng hòa âm, ông quyết định giao toàn bộ cho Bảo Yến thể hiện dù thời điểm đó bà mới chỉ bắt đầu nổi tiếng.
Sau khi hoàn thành, một bản băng gốc bất ngờ bị sao chép và phát tán rộng rãi ở thị trường băng đĩa Huỳnh Thúc Kháng. Hiện tượng lan truyền này giúp tên tuổi Bảo Yến bùng nổ trên toàn quốc. Từ đó, khán giả gọi bà là "Danh ca Gò Công".
Trong sự nghiệp, Bảo Yến gắn liền với nhiều ca khúc nổi tiếng như "Hương thầm", "Ở hai đầu nỗi nhớ", "Mưa trên phố Huế", "Thơ tình cuối mùa thu" hay "Chiều hạ vàng"...
Mới đây, xuất hiện ở chương cuối mang tên Tình đất, Bảo Yến lựa chọn thể hiện ca khúc bất hủ Tình cây và đất của nhạc sĩ Tô Thanh Tùng. Không cần quá nhiều kỹ thuật phô diễn hay sân khấu cầu kỳ, chỉ bằng chất giọng giàu trải nghiệm cùng cách hát điềm tĩnh, nữ danh ca khiến cả khán phòng lắng lại. Nhiều khán giả dành những tràng pháo tay dài cho sự trở lại của giọng ca gắn với ký ức của nhiều thế hệ yêu nhạc.
Trong giai đoạn được Đài Truyền hình Tp.HCM mời cộng tác với vai trò diễn viên thanh nhạc, Bảo Yến gặp nhạc sĩ Quốc Dũng, khi đó đang làm biên tập và hòa âm phối khí tại đài truyền hình.
Năm 1983, Bảo Yến kết hôn với Quốc Dũng, có 2 con trai là Khải Ca và Bảo Châu. Nhạc sĩ Quốc Dũng là người có ảnh hưởng lớn tới sự nghiệp của Bảo Yến. Ông viết riêng cho vợ nhiều ca khúc như "Chuyện hợp tan", "Huế đêm trăng", "Mắt Huế xưa" hay "Bài ca Tết cho em". Đồng thời, Bảo Yến cũng là người thể hiện thành công nhiều sáng tác khác của chồng, tạo dấu ấn sâu đậm với công chúng.
Khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp, Bảo Yến từng rút lui khỏi sân khấu trong thời gian dài để tập trung tu tập Phật pháp. Trong chương trình "Bước chân dĩ vãng", bà cho biết nguyên nhân xuất phát từ cảm giác buồn bã trước sự bon chen, cạnh tranh và va chạm trong môi trường nghệ thuật.
"Thời gian đó tôi bước ra đời thấy quá buồn. Người ta bon chen, đấu đá lẫn nhau, chèn ép nhau để đi lên. Họ muốn đạp tôi xuống để họ ngoi lên. Tôi thấy được điều đó nên buồn, thấy chính cuộc đời của họ khổ quá. Vì thế nên tôi rút lui", Bảo Yến chia sẻ.
Không còn xuất hiện dày đặc như thời đỉnh cao, nữ danh ca giờ đây chọn cho mình nhịp sống lặng lẽ hơn. Sau khi nhạc sĩ Quốc Dũng qua đời năm 2023, nữ ca sĩ gần như hạn chế hoạt động nghệ thuật và ít nhận lời biểu diễn.
Trong nhiều chia sẻ trước đây, Bảo Yến từng thừa nhận có giai đoạn bà gần như buông bỏ mọi hào quang sân khấu để tìm đến con đường tu tập. Bà sống tách biệt khỏi nhịp sống showbiz.
Nữ danh ca cho biết chính những biến cố lớn trong cuộc đời khiến bà sớm cảm nhận sâu sắc hơn về tâm linh và lựa chọn gắn bó với con đường này. Dù sau này quay lại sân khấu, Bảo Yến vẫn giữ lối sống giản dị, tránh những cuộc gặp gỡ ồn ào hay tiệc tùng không cần thiết. Bà dành phần lớn thời gian cho gia đình và việc tu tập. Có lẽ cũng vì vậy mà mỗi lần xuất hiện, nữ danh ca luôn mang đến cảm giác điềm tĩnh, nhẹ nhàng và đầy chiêm nghiệm.
Sau hơn 45 năm hoạt động nghệ thuật, Bảo Yến vẫn được xem là một trong những giọng ca có ảnh hưởng sâu rộng nhất của nhạc Việt đương đại. Tiếng hát của bà gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ khán giả và trở thành dấu ấn đặc biệt trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam.
Năm 1962, khi mới ngoài 30 tuổi và đang làm phóng viên báo chí tại một tờ báo ở châu Phi, Brendon Grimshaw đã đưa ra một quyết định khiến nhiều người cho là "điên rồ": Bỏ công việc ổn định để mua lại một hòn đảo hoang gần như vô danh ở quần đảo Seychelles giữa Ấn Độ Dương.
Hòn đảo ấy mang tên Moyenne - chỉ rộng khoảng 9 hecta, nằm cách đảo Mahé vài km. Khi Grimshaw đặt chân tới đây, nơi này gần như bị bỏ hoang hoàn toàn: cây cối um tùm, chuột sinh sôi khắp nơi, hầu như không có chim chóc hay động vật sinh sống. Nhưng thay vì nhìn thấy sự hoang tàn, ông lại nhìn thấy một "thiên đường tương lai".
Ông mua đảo với giá khoảng 8.000 bảng Anh - con số khi ấy bị nhiều người coi là phí phạm cho một vùng đất "vô dụng". Tuy nhiên, Grimshaw không mua đảo để nghỉ dưỡng hay đầu cơ bất động sản. Ông muốn sống tách biệt với thế giới hiện đại và tự tay khôi phục thiên nhiên nơi đây.
Khoảng năm 1972, ông chính thức chuyển ra đảo sống gần như một mình. Người bạn đồng hành hiếm hoi của ông là René Lafortune – một ngư dân địa phương. Hai người bắt đầu công việc tưởng như bất khả thi: dọn sạch đảo, mở đường đi xuyên rừng và trồng lại cây xanh từng chút một.
Trong hơn 40 năm, Grimshaw và cộng sự đã trồng khoảng 16.000 cây, tạo nên gần 5km đường mòn tự nhiên và đưa hàng nghìn loài chim trở lại đảo. Ông còn chăm sóc hơn 100 con rùa khổng lồ Aldabra - loài từng đứng trước nguy cơ tuyệt chủng tại Seychelles.
Điều khiến câu chuyện của Grimshaw gây kinh ngạc không chỉ là cuộc sống cô độc giữa biển khơi, mà còn ở việc ông từ chối nhiều lời đề nghị mua lại hòn đảo với giá hàng chục triệu USD. Có thời điểm, một doanh nhân Ả Rập được cho là từng trả tới 50 triệu USD để sở hữu Moyenne Island, nhưng ông kiên quyết nói không.
Với Grimshaw, hòn đảo không phải tài sản để làm giàu mà là "di sản thiên nhiên" cần được bảo vệ. Ông lo sợ nếu bán lại, nơi đây sẽ bị biến thành khu nghỉ dưỡng xa xỉ và hệ sinh thái mong manh sẽ bị phá hủy. Chính vì vậy, ông đã vận động suốt nhiều năm để Moyenne được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên.
Nỗ lực ấy cuối cùng đã thành công. Moyenne Island trở thành một phần của công viên quốc gia biển Seychelles và được xem là công viên quốc gia nhỏ nhất thế giới.
Câu chuyện của Brendon Grimshaw nhiều năm qua liên tục được chia sẻ trên mạng xã hội như một biểu tượng của lối sống "thoát ly văn minh". Nhiều người gọi ông là "Robinson Crusoe đời thực" hay "người đàn ông sống chậm nhất thế giới". Các bài đăng về cuộc đời ông trên Reddit thường thu hút hàng nghìn lượt tương tác vì sự khó tin của hành trình này.
Năm 2012, Brendon Grimshaw qua đời ở tuổi 86. Nhưng hòn đảo Moyenne vẫn tồn tại như minh chứng cho ý chí của một con người có thể thay đổi cả một hệ sinh thái. Từ một "đảo chết", nơi đây trở thành thiên đường xanh với rùa khổng lồ, chim biển và những cánh rừng nhiệt đới hồi sinh sau hàng chục năm bị lãng quên.
Sau một tuần làm việc và học tập căng thẳng, Linh (22 tuổi, Hà Nội) có thói quen kéo rèm kín phòng, đặt đồ ăn cạnh giường rồi nằm xem TikTok, Netflix suốt từ sáng đến tối. Cô gần như không bước chân ra khỏi phòng suốt 2 ngày cuối tuần.
"Em không muốn gặp ai, không muốn đi đâu. Chỉ muốn nằm thôi. Em thấy như vậy mới được nghỉ thật sự", Linh nói.
Kiểu "nghỉ ngơi" này đang được giới trẻ gọi bằng cái tên khá kỳ lạ: Bed Rotting – tạm dịch là "mục rữa trên giường". Trend viral trên TikTok mô tả việc dành hàng giờ, thậm chí cả cuối tuần nằm trên giường để lướt điện thoại, xem phim, ăn uống và tránh mọi hoạt động xã hội. Hashtag #bedrotting từng thu hút hàng trăm triệu lượt xem trên TikTok.
Nhiều người trẻ xem đây là cách "reset não", thoát khỏi áp lực học tập, công việc và sự mệt mỏi kéo dài. Một số video còn mô tả cảm giác "hạnh phúc nhất là không phải làm gì cả".
Tuy nhiên, trào lưu này đang gây tranh cãi dữ dội. Một bên cho rằng đó là quyền được nghỉ ngơi sau burnout. Bên còn lại cho rằng Bed Rotting thực chất chỉ là phiên bản được "romanticize" của sự trì trệ và cô lập bản thân.
Theo các chuyên gia được CNN phỏng vấn, nằm lì trên giường trong thời gian dài có thể khiến cơ thể mất nhịp sinh hoạt bình thường, làm rối loạn giấc ngủ và tăng cảm giác stress thay vì phục hồi năng lượng.
Một số bác sĩ tâm lý cũng cảnh báo Bed Rotting đôi khi là dấu hiệu che giấu của burnout, lo âu hoặc trầm cảm. Bởi khi tinh thần kiệt sức kéo dài, con người thường muốn "rút lui" khỏi mọi tương tác xã hội và tìm cảm giác an toàn trong không gian quen thuộc như chiếc giường ngủ.
Đáng chú ý, nhiều chuyên gia cho rằng mạng xã hội đang góp phần khiến xu hướng này lan rộng. TikTok liên tục đề xuất các video "ở lì trong chăn", ăn uống trên giường hay binge-watch phim như một hình mẫu self-care thời hiện đại. Một số nghiên cứu về TikTok cho thấy thuật toán nền tảng này có khả năng khuếch đại mạnh các nội dung mang tính cảm xúc và dễ đồng cảm với giới trẻ.
Trên Reddit, nhiều người dùng thừa nhận Bed Rotting phản ánh cảm giác "kiệt sức tập thể" của thế hệ trẻ hiện nay. Có người gọi đây là "cơ chế đóng băng cảm xúc", số khác lại xem đó đơn giản là cách chạy trốn áp lực cuộc sống.
Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh nghỉ ngơi không phải điều xấu. Vấn đề nằm ở việc nghỉ ngơi có giúp cơ thể hồi phục thật sự hay chỉ khiến con người ngày càng phụ thuộc vào cảm giác trì trệ.
"Nằm một ngày để nghỉ sau thời gian quá tải là bình thường. Nhưng nếu bạn liên tục muốn trốn trong chăn, mất động lực sống và cắt đứt mọi kết nối, đó có thể không còn là self-care nữa", một chuyên gia tâm lý nhận định.
Giữa thời đại ai cũng mệt mỏi, Bed Rotting có thể là lời thú nhận chân thật nhất của Gen Z: họ đang quá kiệt sức để tiếp tục "luôn tích cực" như mạng xã hội mong muốn.
