Ngày 26-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng nghi phạm bị cáo buộc tìm cách tấn công các quan chức trong chính quyền ông tại buổi tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào tối 25-4 là một “kẻ khá bệnh hoạn” và có một “bản tuyên bố chống Cơ đốc giáo”, theo Hãng tin Reuters.
Trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, ông Trump nói rằng gia đình nghi phạm trước đây từng bày tỏ lo ngại về người này với các quan chức thực thi pháp luật.
Nghi phạm được xác định là Cole Tomas Alle (31 tuổi), đến từ Torrance, bang California. Người này đã bị bắt ngay tại hiện trường sự kiện ở Washington D.C.
“Anh ta từng là một người theo Cơ đốc giáo, có đức tin, rồi sau đó trở thành người chống Cơ đốc giáo và đã thay đổi nhiều. Có lẽ anh ta là một kẻ khá bệnh hoạn” – ông Trump bình luận trên Đài CBS.
Theo một quan chức thực thi pháp luật, bản tuyên bố nói trên đã được gửi cho các thành viên trong gia đình Allen ngay trước vụ tấn công. Trong đó, nghi phạm tự gọi mình là “sát thủ liên bang thân thiện”.
“Việc làm ngơ khi người khác bị áp bức không phải là hành vi của một tín đồ Cơ đốc giáo. Đó là sự tiếp tay cho tội ác của kẻ áp bức” – bản tuyên bố nêu.
Quan chức trên cho biết các mục tiêu được liệt kê trong bản tuyên bố này bao gồm các quan chức trong chính quyền ông Trump, được sắp xếp theo thứ bậc từ cao xuống thấp. Giám đốc Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel không có tên trong danh sách.
Bản tuyên bố cũng chế giễu tình trạng thiếu an ninh “điên rồ” tại khách sạn Washington Hilton, nơi dạ tiệc diễn ra.
“Điều đầu tiên tôi nhận ra khi bước vào khách sạn là cảm giác tự mãn. Tôi bước vào với nhiều vũ khí mà không một ai ở đó nghĩ rằng tôi có thể là mối đe dọa” – tác giả của bản tuyên bố viết.
Vụ nổ súng đã làm dấy lên những câu hỏi mới về công tác an ninh đối với các quan chức cấp cao Mỹ, khi nhiều người trong số họ đang có mặt trong phòng khiêu vũ rộng lớn của khách sạn Washington Hilton.
“Vụ việc này sẽ không bao giờ xảy ra với phòng khiêu vũ tối mật cấp quân sự đang được xây dựng tại Nhà Trắng. Nó cần được xây nhanh hơn nữa!” – ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.
Ngày 26-4, Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết nghi phạm đã di chuyển bằng tàu Amtrak từ Los Angeles đến Chicago rồi tới Washington D.C, và nhận phòng tại khách sạn Hilton vào ngày 24-4.
Hành khách đi tàu tại Mỹ không bắt buộc phải đi qua máy dò kim loại như ở sân bay. Amtrak – công ty vận tải hành khách bằng đường sắt quốc gia của Mỹ – cho biết họ đang hợp tác với cuộc điều tra.
Ông Blanche nói thêm Tổng thống Trump và các quan chức cấp cao trong chính quyền có khả năng là mục tiêu của vụ tấn công.
Các quan chức cho biết nghi phạm đã sử dụng loại súng cầm tay shotgun (súng săn), bắn vào một đặc vụ thuộc Cơ quan Mật vụ Mỹ tại chốt kiểm tra an ninh trong khách sạn Washington Hilton trước khi bị khống chế và bắt giữ.
Tổng thống Trump, Đệ nhất phu nhân Melania Trump, Phó tổng thống JD Vance và các thành viên nội các đã được sơ tán khẩn cấp khi vụ nổ súng xảy ra. Đặc vụ bị bắn không bị thương nghiêm trọng do viên đạn trúng vào áo giáp chống đạn, theo lời ông Trump.
Ông Trump đã đề nghị dời lịch tổ chức buổi tiệc trong vòng 30 ngày. Chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng Weijia Jiang cho biết ban lãnh đạo sẽ quyết định các bước tiếp theo.
Theo ông Blanche, nghi phạm sẽ bị truy tố tại tòa án liên bang vào ngày 27-4 (giờ Mỹ) với các tội danh tấn công nhân viên liên bang, nổ súng và âm mưu sát hại nhân viên liên bang. Ông nói thêm rằng ông không biết liệu vụ nổ súng này có liên quan đến Iran hay không.
Vụ việc hôm 25-4 tiếp tục là lời nhắc nhở về làn sóng bạo lực chính trị gia tăng tại Mỹ trong những năm gần đây. Nhà hoạt động chính trị bảo thủ Charlie Kirk đã bị bắn chết tại một sự kiện hồi tháng 9-2025, chỉ vài tháng sau vụ sát hại nữ nghị sĩ bang Minnesota Melissa Hortman và chồng vào tháng 6-2025.
Một cuộc thăm dò của Hãng tin Reuters/Ipsos được thực hiện sau vụ ám sát Charlie Kirk cho thấy người dân Mỹ ngày càng tin rằng những phát ngôn chính trị mang tính gay gắt đang góp phần kích động bạo lực tại nước này.
"Chúng tôi sẽ cố gắng có một cuộc đàm phán tích cực" - Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói với các phóng viên trước khi máy bay cất cánh từ căn cứ Andrews gần Washington D.C ngày 10-4, theo Hãng tin AFP.
"Nếu phía Iran sẵn sàng đàm phán một cách thiện chí, chúng tôi chắc chắn sẵn sàng chìa tay thiện chí. Nhưng nếu họ tìm cách lừa chúng tôi, họ sẽ thấy ngay rằng phái đoàn đàm phán không còn cởi mở" - ông nói.
Mỹ và Iran đã nhất trí ngừng bắn kéo dài hai tuần sau hơn 5 tuần xung đột. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn cách biệt lớn trong các tuyên bố công khai về mục tiêu đàm phán.
Những điểm bất đồng chính bao gồm việc Iran trên thực tế kiểm soát eo biển Hormuz, yêu cầu của Mỹ buộc Iran từ bỏ kho uranium đã làm giàu ở mức cao, cũng như mục tiêu của Iran nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công tiếp theo từ Mỹ và Israel.
Cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ dự kiến bắt đầu tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào sáng 11-4 theo giờ địa phương, theo Nhà Trắng.
Phái đoàn Mỹ sẽ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Jared Kushner.
Iran chưa chính thức công bố thành viên phái đoàn của mình, nhưng truyền thông địa phương cho biết phái đoàn sẽ do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu.
Iran đã công bố đề xuất 10 điểm, bao gồm những yêu cầu mà Mỹ sẽ khó chấp nhận, chẳng hạn như thừa nhận quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại chiến tranh, dỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt...
Trong khi đó, Tổng thống Trump và đội ngũ của ông đưa ra đề xuất riêng gồm 15 điểm. Kế hoạch này chưa được tiết lộ đầy đủ, nhưng được cho là bao gồm các nội dung như yêu cầu Iran cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, giao nộp số uranium đã được làm giàu cao, mở lại eo biển Hormuz...
Ngày 10-4, bầu không khí bất định bao trùm quanh kế hoạch khởi động đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, trong lúc hai bên liên tục cáo buộc đối phương không thực hiện đúng thỏa thuận ngừng bắn.
Tổng thống Trump bày tỏ không hài lòng về cách Iran xử lý eo biển Hormuz - tuyến hàng hải lẽ ra phải được mở lại theo thỏa thuận ngừng bắn. Trong khi đó Iran phản ứng giận dữ với các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, khẳng định Lebanon cũng nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn - điều mà Washington bác bỏ.
Reuters ngày 29.5 dẫn nghiên cứu mới công bố trên chuyên san Proceedings of the Royal Society B giải mã được nghịch lý tiến hóa của loài khủng long bạo chúa (Tyrannosaurus rex, hay T-rex) và nhiều khủng long ăn thịt khác.
Theo đó, sự gia tăng kích thước của con mồi là nguyên nhân khiến công cụ săn mồi chuyển từ cánh tay sang bộ hàm, khiến chi trước của khủng long ăn thịt dần bị tiêu giảm.
Khủng long xuất hiện lần đầu tiên khoảng 230 triệu năm trước trong kỷ Tam Điệp, sau đó trở thành sinh vật thống trị trong các kỷ Jura và kỷ Phấn Trắng trước khi bị tuyệt chủng do tiểu hành tinh rơi xuống trái đất cách đây 66 triệu năm.
Những loài khủng long chân thú (theropod) đầu tiên có cánh tay phát triển tốt, hữu ích cho việc chế ngự con mồi. Tuy nhiên, điều đó đã thay đổi khi con mồi của chúng - những loài ăn cỏ - ngày càng lớn hơn, bao gồm loài khủng long chân thằn lằn (sauropod) cổ dài.
Theo nghiên cứu, khi các loài khủng long ăn thực vật tiến hóa ngày một to lớn hơn, khủng long ăn thịt cũng phải tăng kích thước cơ thể và chuyển đổi cách thức săn mồi. Chúng tập trung phát triển hộp sọ khổng lồ, chắc khỏe cùng lực cắn cực mạnh để làm vũ khí chính, khiến đôi tay trở nên thừa thãi và teo nhỏ lại để tránh lãng phí năng lượng.
Hiện tượng tiến hóa này xuất hiện độc lập trên 5 nhánh khủng long chân thú, gồm tyrannosaur, carcharodontosaur, megalosaur, ceratosaur và abelisaur. Trong đó, T-rex sở hữu hộp sọ chắc khỏe nhất (dài khoảng 1,5 m). Một trong những loài tiến hóa theo xu hướng này sớm nhất được ghi nhận là Eoabelisaurus, sống cách đây khoảng 170 triệu năm tại Nam Mỹ trong kỷ Jura.
Trái lại, một số loài khủng long ăn thịt lớn khác như spinosaurus hay megaraptor vẫn có đôi tay dài, linh hoạt để phục vụ cho những cách thức săn mồi riêng biệt. Các loài khủng long ăn thịt nhỏ, bao gồm cả nhánh tiến hóa thành chim, cũng giữ được đôi tay hữu dụng.
Về lý do tại sao đôi tay của T-rex chỉ thu nhỏ chứ không biến mất hoàn toàn, nhóm nghiên cứu tỏ ra không chắc chắn và còn băn khoăn về chức năng của chúng.
Nhà cổ sinh vật học Paul Upchurch tại Đại học College London và là đồng tác giả của nghiên cứu này suy đoán rằng có thể cánh tay đó vẫn đóng một vai trò nào đó mà con người chưa biết được.
Ông cho biết di truyền học rất phức tạp và một loại gien có thể đảm nhiệm nhiều vai trò. Ví dụ, dù nó quy định một cấu trúc không còn dùng đến (như cánh tay nhỏ), nhưng nếu nó vẫn cần thiết cho chức năng ở một bộ phận khác, gien đó sẽ được giữ lại, khiến cấu trúc thừa thãi chỉ bị thu nhỏ chứ không biến mất hoàn toàn.
Hôm qua (27.5), CBS đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến triệu tập cuộc họp nội các vào đầu ngày 28.5 (theo giờ VN) có thể để thảo luận về vấn đề Iran.
Theo đó, Tổng thống Trump thể hiện sự tự tin đang tiến gần thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz và khả năng hạt nhân của Iran đã bị suy giảm đủ để Washington tuyên bố chiến thắng, chấm dứt một cuộc xung đột vốn không được ngay cả phía đảng Cộng hòa ủng hộ.
Tuy nhiên, việc đàm phán giữa hai bên đang trở nên phức tạp hơn sau khi các lực lượng Mỹ mới đây tấn công vào các địa điểm phóng tên lửa và tàu rải mìn ở miền nam Iran, với lý do để "phòng vệ" trước các hành động của đối phương. Lầu Năm Góc cho rằng đã hành động với "sự kiềm chế" trong bối cảnh ngừng bắn kéo dài nhiều tuần. Ngược lại, Tehran chỉ trích hành động này là một dấu hiệu của "thiện chí xấu và không đáng tin cậy".
Cũng vào hôm qua dẫn lời Phó thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Ali Bagheri Kani một lần nữa tái khẳng định lập trường của nước này rằng số uranium làm giàu cao của Tehran là "giới hạn" trong các cuộc đàm phán hiện tại với Mỹ. Hãng tin Fars dẫn lời ông Ali Bagheri Kani, phát biểu bên lề một hội nghị diễn ra ở Moscow (Nga), khẳng định vấn đề vừa nêu "không nằm trong chương trình nghị sự của các cuộc đàm phán".
Trả lời Thanh Niên hôm qua (27.5), chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) đánh giá: "Về mặt chính thức, thỏa thuận ngừng bắn vẫn còn hiệu lực nhưng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) bị cáo buộc liên tục vi phạm thỏa thuận này trong 2 tuần qua. Vừa qua, Mỹ đã phát động một loạt các cuộc tấn công nhằm vào các đơn vị thuộc IRGC, các tàu rải thủy lôi, tàu tấn công nhanh và các đơn vị phóng máy bay không người lái. Tàu tấn công nhanh và các đơn vị phóng máy bay không người lái bị Mỹ cáo buộc là những đối tượng vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Việc các tàu rải thủy lôi xuất hiện tạo ra mối đe dọa về việc rải thủy lôi trên các tuyến hàng hải".
"Cả hai chính phủ đều muốn các cuộc đàm phán tiếp tục nhưng IRGC dường như hoạt động tự chủ và hiện tại không chịu sự quản lý của chính phủ. Điều đó và việc Mỹ khăng khăng đòi Iran từ bỏ vật liệu hạt nhân là 2 điểm mấu chốt chính trong các cuộc đàm phán", cựu đại tá Schuster phân tích và cho rằng: "Ưu tiên của chế độ là sự tồn tại của chính họ nhưng IRGC coi việc giữ lại vật liệu hạt nhân là sự đảm bảo duy nhất cho điều đó. Mỹ đã phát động chiến tranh để phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân của Iran. Điều đó cho thấy cuộc chiến sẽ tiếp diễn cho đến khi IRGC chịu tổn thất nặng nề đến mức quyền lực của họ bên trong Iran bị suy giảm, hoặc Thượng viện Mỹ ra quyết định chấm dứt chiến tranh, để lại chế độ Iran và chương trình hạt nhân nguyên vẹn".
"Hiện tại, Iran đang kiểm soát ngầm eo biển Hormuz. Các tàu không mang cờ Iran hoặc không chở hàng hóa của nước này phải có sự cho phép của Tehran để vào hoặc rời eo biển Hormuz. Còn Mỹ thì chặn các tàu mang cờ Iran và những tàu đi đến hoặc đi từ các cảng của Iran. Nếu tình trạng bế tắc hiện tại tiếp tục, tôi dự báo Thượng viện Mỹ sẽ hành động để chấm dứt chiến tranh vào giữa tháng 7. Vì vậy, Tổng thống Trump phải đối mặt với một tình thế khó xử nếu Iran tiếp tục từ chối giao nộp vật liệu hạt nhân. Tổng thống Trump phải leo thang hoặc chấp nhận khả năng không đạt được mục tiêu chính trị của ông. Nên tôi cho rằng Nhà Trắng sẽ leo thang quân sự vào giữa tháng 6 nếu không có thỏa thuận nào được ký kết", chuyên gia Schuster dự báo.
