Ngày 26-4 giờ Mỹ, trang Axios cho biết đề xuất mới đã được chuyển đến Mỹ thông qua các nhà trung gian hòa giải Pakistan.
Theo đó, đề xuất này tập trung vào việc ưu tiên giải quyết cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz và lệnh phong tỏa của Mỹ. Ngoài ra, lệnh ngừng bắn sẽ được gia hạn trong thời gian dài hoặc các bên sẽ đồng ý chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.
Cuối cùng, các cuộc đàm phán hạt nhân sẽ chỉ bắt đầu ở giai đoạn sau, sau khi eo biển được mở cửa và lệnh phong tỏa được dỡ bỏ.
Nhà Trắng đã nhận được đề xuất này nhưng chưa rõ liệu Mỹ có sẵn sàng xem xét nó hay không.
Theo giới quan sát, trong bối cảnh đàm phán bế tắc, đề xuất của Iran sẽ cho phép bỏ qua vấn đề hạt nhân để tiến tới một thỏa thuận nhanh hơn.
Nhưng việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa và chấm dứt chiến tranh sẽ làm mất đòn bẩy của Tổng thống Donald Trump trong đàm phán nhằm loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu của Iran và ngăn Tehran làm giàu uranium trong tương lai.
Ba quan chức Mỹ tiết lộ ông Trump dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp về Iran trong ngày 27-4, giờ địa phương, với sự tham gia của đội ngũ an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại hàng đầu của mình. Một nguồn tin cho biết họ sẽ thảo luận về tình trạng bế tắc trong các cuộc đàm phán và các bước tiếp theo có thể.
Trong cuộc phỏng vấn với Đài Fox News cuối tuần trước, ông Trump đã phát tín hiệu sẽ tiếp tục phong tỏa hải quân, làm tắc nghẽn xuất khẩu dầu mỏ của Iran, với hy vọng điều đó sẽ buộc Tehran phải nhượng bộ.
“Khi bạn có một lượng lớn dầu mỏ đang chảy qua hệ thống của mình… nếu vì bất kỳ lý do gì mà đường ống này bị đóng lại bởi không thể đưa dầu vào container hoặc tàu, điều xảy ra là đường ống đó sẽ nổ tung từ bên trong. Họ chỉ còn khoảng ba ngày trước khi điều đó xảy ra”, nhà lãnh đạo Mỹ nêu.
Cuối tuần qua, cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào khủng hoảng sau khi chuyến đi của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tới Pakistan không có tiến triển nào.
Nhà Trắng đã thông báo các đặc phái viên của ông Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ gặp ông Araghchi tại Islamabad, nhưng phía Iran không đưa ra cam kết nào. Ông Trump thông báo rằng lập trường của Iran khiến ông hủy chuyến đi của đoàn Mỹ.
Một số nguồn tin cho biết ông Araghchi đã nêu kế hoạch bỏ qua vấn đề hạt nhân trong các cuộc gặp của mình tại Islamabad. Theo một nguồn tin khác, ông Araghchi đã nói rõ với các nhà trung gian hòa giải Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar rằng không có sự đồng thuận nào trong giới lãnh đạo Iran về cách giải quyết các yêu cầu của Mỹ.
Washington muốn Tehran đình chỉ việc làm giàu uranium trong ít nhất một thập kỷ và loại bỏ uranium đã làm giàu khỏi nước này.
“Mỗi khi chứng kiến những cuộc tấn công lớn từ phía này hay phía kia, đó là lời nhắc nhở về lý do tại sao đây là một cuộc chiến khủng khiếp, kéo dài hơn cả Thế chiến thứ hai, và cần phải chấm dứt”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói sau cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov hôm 25/5.
Trong cuộc gặp với các phóng viên trong chuyến thăm chính thức Ấn Độ, ông Rubio nói thêm rằng “Mỹ sẵn sàng và chuẩn bị giúp đỡ hết sức có thể để góp phần chấm dứt cuộc chiến này, và hy vọng cơ hội đó sẽ đến vào một thời điểm nào đó”.
Trong cuộc điện đàm với ông Rubio, ông Lavrov đã kêu gọi Mỹ sơ tán các nhà ngoại giao khỏi đại sứ quán của mình tại thủ đô Kiev của Ukraine.
Ông Rubio nói với các phóng viên rằng Nga đã “gửi thông báo đến tất cả các đại sứ quán”, chứ không chỉ riêng đại sứ quán Mỹ.
Ngoại trưởng Nga cũng thông báo trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ rằng, các lực lượng vũ trang Nga đang bắt đầu các cuộc tấn công mang tính hệ thống vào các địa điểm ở Kiev được các lực lượng vũ trang Ukraine sử dụng.
"Thực hiện chỉ thị của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã chính thức thông báo cho phía Mỹ rằng để đáp trả các cuộc tấn công liên tục của Ukraine nhắm vào cơ sở hạ tầng ở Nga, các lực lượng vũ trang của Liên bang Nga đang bắt đầu các đòn không kích mang tính hệ thống và nhất quán nhắm vào các địa điểm quân sự và các trung tâm ra quyết định tương ứng ở Kiev", Bộ Ngoại giao Nga cho biết.
Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Bộ Ngoại giao Nga nói rằng vụ tấn công của Ukraine vào một ký túc xá cao đẳng ở thị trấn Starobelsk vào tuần trước là "giọt nước tràn ly" đối với Nga, và nước này sẽ tiến hành các cuộc "tấn công mang tính hệ thống" vào hàng loạt mục tiêu khác nhau trên khắp thủ đô của Ukraine kể từ bây giờ.
Bộ Ngoại giao Nga lưu ý chiến dịch cũng sẽ nhắm mục tiêu vào "các trung tâm ra quyết định và các sở chỉ huy” của Ukraine, các mục tiêu bị nhắm đến nằm rải rác trên khắp Kiev.
Moscow hối thúc công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao và đại diện của các tổ chức quốc tế, hãy rời khỏi thủ đô của Ukraine ngay lập tức. Bộ Ngoại giao Nga cũng cảnh báo người dân thành phố tránh xa "các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền Kiev”.
Bộ Ngoại giao Nga từng đưa ra một cảnh báo tương tự vào đầu tháng này, khi Nga đe dọa tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào Kiev để đáp trả các mối đe dọa của nước này đối với việc tấn công các lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Moscow hồi tháng trước.
Vào thời điểm đó, Nga gửi thông báo sơ tán tới tất cả các phái đoàn ngoại giao nước ngoài và các tổ chức quốc tế được ủy quyền tại Nga, kêu gọi họ rời khỏi thủ đô của Ukraine.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 25/5 khẳng định Nga sẽ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine để đáp trả các cuộc tập kích trước đó của Kiev vào các vùng lãnh thổ mà Moscow tuyên bố chủ quyền.
Nga cáo buộc Ukraine liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga và các khu vực do Moscow kiểm soát trong những tuần gần đây. Kiev được cho là nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng và năng lượng của Nga nhằm làm gián đoạn nguồn cung hỗ trợ cho chiến dịch quân sự của Moscow.
Ukraine kỳ vọng năng lực phòng không của nước này sẽ được tăng cường thông qua việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo của châu Âu cùng các bước đi mới trong khuôn khổ chương trình PURL ngay từ đầu mùa hè, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết.
Trước đó, ông Zelensky cho hay Ukraine cùng các đối tác châu Âu đang thúc đẩy việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo và sản xuất các hệ thống chống tên lửa đạn đạo tại châu Âu. Đại diện của 13 quốc gia cùng văn phòng Tổng thư ký NATO đã tham gia cuộc họp liên quan ở cấp cố vấn an ninh quốc gia.
Ukraine coi khả năng phòng vệ trước tên lửa đạn đạo là ưu tiên hàng ngày. Ông Zelensky nhấn mạnh rằng các nhà ngoại giao Ukraine phải liên tục đạt kết quả trong làm việc với các đối tác, bởi việc đối phó mối đe dọa tên lửa đạn đạo đòi hỏi các giải pháp phức tạp hơn.
Sự chú ý đặc biệt được dành cho sáng kiến của các nước châu Âu về việc thành lập liên minh chống tên lửa đạn đạo.
Theo tổng thống Ukraine, đây là quyết định mang tính chiến lược, cho phép châu Âu bảo đảm đủ năng lực sản xuất trong nước đối với các hệ thống phòng không và tên lửa cần thiết.
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Yevhen Perebyinis khẳng định nước này đang tìm cách thống nhất nỗ lực của các đối tác quốc tế nhằm tạo ra một lá chắn phòng không mạnh mẽ. Nước này sẽ thu hút càng nhiều quốc gia càng tốt tham gia liên minh chống tên lửa đạn đạo.
Theo nhà ngoại giao Ukraine, các quốc gia có năng lực kỹ thuật hoặc công nghiệp liên quan dự kiến sẽ tham gia vào quá trình này. Sự hợp tác sẽ bao gồm cả nghiên cứu và phát triển, cũng như tài trợ trực tiếp hoặc sản xuất các hệ thống chống tên lửa đạn đạo.
Đây là một trong những ưu tiên hàng đầu của Bộ Ngoại giao Ukraine. Nhu cầu nhanh chóng tăng cường phòng không xuất phát từ việc chuẩn bị cho các thách thức trong tương lai.
Chính phủ Ukraine nhấn mạnh rằng công tác chuẩn bị cho mùa đông tiếp theo đã bắt đầu. Nhiệm vụ chính là bảo vệ các cơ sở phát điện và mạng lưới năng lượng của Ukraine trước các cuộc tập kích trong tương lai.
“Chúng tôi biết chắc rằng đối phương sẽ tìm cách vô hiệu hóa các cơ sở năng lượng của chúng tôi. Vì vậy điều này phải được thực hiện càng nhanh càng tốt”, Thứ trưởng Yevhen Perebyinis nói.
Trước đó, ông Zelensky đã tổ chức cuộc họp Bộ Tổng tư lệnh tối cao về tăng cường phòng không, trong đó ông tuyên bố việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo đã bắt đầu tại châu Âu.
Theo ông, quyết định mang tính chiến lược này sẽ cho phép các nước châu Âu bảo đảm đủ năng lực sản xuất trong nước đối với các hệ thống phòng không và tên lửa, trong khi Ukraine kỳ vọng lá chắn phòng không của mình sẽ được tăng cường vào đầu mùa hè.
Hồi đầu tháng, Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố việc khởi động Liên minh UAV EU - Ukraine. Theo đó, liên minh này sẽ hoạt động dựa trên kinh nghiệm thực chiến của Ukraine ở tiền tuyến. Theo thông cáo, công tác thành lập ban điều hành đầu tiên của liên minh đang được tiến hành.
Trước đó, Ủy viên châu Âu phụ trách Quốc phòng và Không gian Andrius Kubilius nhận định, một liên minh phòng thủ châu Âu có thể tích hợp năng lực quốc phòng của các quốc gia thành viên EU, cũng như Ukraine, Anh và Na Uy. Theo ông, việc Ukraine gia nhập NATO là điều khó xảy ra, trong khi kịch bản EU kết nạp Kiev vẫn còn chưa rõ ràng. Vì vậy, ông cho rằng EU cần tìm cơ chế mới để hợp tác quốc phòng với Ukraine.
AFP hôm nay 22.4 dẫn kết quả kinh doanh mới được các nhà thầu quân sự Mỹ công bố cho thấy năm 2026 nhiều khả năng tiếp tục là một năm tăng trưởng mạnh. Những yếu tố kích cầu đến từ các điểm nóng tiếp tục ở Dải Gaza và Ukraine, hoạt động quân sự quanh eo biển Đài Loan và căng thẳng tại biển Đỏ.
Ngày càng có thêm nhiều chính phủ đặt mua thiết bị quân sự trong bối cảnh xung đột địa chính trị leo thang. Đối với những nước đã vướng vào xung đột, nhu cầu chi tiêu quốc phòng càng lớn hơn nhằm bổ sung kho dự trữ hoặc duy trì năng lực tác chiến.
Những tập đoàn quốc phòng Mỹ, từ RTX, Northrop Grumman đến GE Aerospace đều ghi nhận số đơn hàng gia tăng trong quý 1.
Tổng giám đốc RTX Chris Calio cho hay tập đoàn đang phối hợp với Lầu Năm Góc để "đẩy mạnh sản lượng đạn dược".
Trong những tháng gần đây, giới chức Mỹ công bố các thỏa thuận mới liên quan gia tăng việc sản xuất nhiều hệ thống vũ khí, trong đó có những dòng tên lửa Tomahawk, Patriot và GEM-T.
Trước đó, hãng Raytheon thuộc RTX đã công bố 5 thương vụ vũ khí lớn với Lầu Năm Góc, được ông Calio đánh giá là "có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh quốc gia". Công ty đã đầu tư gần 900 triệu USD để mở rộng năng lực sản xuất.
Về phần mình, GE Aerospace, công ty sản xuất động cơ cho Boeing và Airbus, cũng đưa ra đánh giá tích cực cho quý 1 năm nay, theo đó tập đoàn chứng kiến doanh thu tăng 25% trong bối cảnh được Tổng giám đốc Larry Culp mô tả là "môi trường địa chính trị đầy biến động".
Còn Tập đoàn Northrop Grumman hiện đặt mục tiêu giao hàng càng nhanh càng tốt cho những thương vụ mua bán vũ khí
Hãng đã xây thêm 20 cơ sở sản xuất mới tại Mỹ trong hai năm qua để đáp ứng tiến độ bàn giao.
