Thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbia của Iran, ngày 19/5 cảnh báo Mỹ và các đồng minh không nên lặp lại sai lầm chiến lược và tính toán sai lầm.
Theo ông Abdollahi, đối thủ nên biết rằng Iran và lực lượng vũ trang của nước này hiện được chuẩn bị kỹ lưỡng và mạnh mẽ hơn trước đây, luôn sẵn sàng hành động.
Ông cảnh báo bất kỳ hành động gây hấn hay tấn công nào mới của đối thủ nhằm vào Iran sẽ bị đáp trả “nhanh chóng, dứt khoát, mạnh mẽ và quy mô lớn”.
Tướng Abdollahi lưu ý rằng Mỹ và Israel đã nhiều lần thách thức Iran, đồng thời cho biết Iran đã chứng minh, với quyết tâm và ý chí kiên cường, rằng họ thể hiện được quyền lực và khả năng trên chiến trường.
Cùng ngày, quân đội Iran cảnh báo nếu Mỹ lại phạm sai lầm và rơi vào bẫy của Israel, phát động một cuộc chiến khác chống lại Iran, lực lượng vũ trang Iran sẽ mở ra các mặt trận mới bằng các công cụ và phương pháp mới.
“Cộng hòa Hồi giáo Iran không thể bị phong tỏa hoặc đánh bại”, thiếu tướng Mohammad Akraminia, người phát ngôn của quân đội Iran, tuyên bố.
Người phát ngôn cũng cho biết quân đội Iran coi thời gian ngừng bắn như thời chiến, tận dụng cơ hội để tăng cường sức mạnh chiến đấu.
Tướng Akraminia tuyên bố lực lượng vũ trang Iran đã hoàn toàn kiểm soát eo biển Hormuz và tình hình tại tuyến đường thủy chiến lược này sẽ không bao giờ trở lại như trước đây.
“Cách duy nhất để đối thủ giải quyết vấn đề này là tôn trọng Iran và tuân thủ các quyền hợp pháp của Iran”, tướng Iran nhấn mạnh.
Tuyên bố của các quan chức Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Iran, mặc dù chiến dịch này trước đó đã được lên kế hoạch vào ngày 19/5.
Theo Tổng thống Trump, ông đã hoãn các cuộc không kích được lên kế hoạch nhằm vào Iran sau “diễn biến rất tích cực” trong các cuộc đàm phán, và có “cơ hội rất tốt” để các bên có thể đạt được một thỏa thuận.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định lại lập trường rằng Iran không bao giờ “được sở hữu vũ khí hạt nhân”. Chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm uranium được làm giàu ở cấp độ cao, được xem là lằn ranh đỏ với Mỹ trong các cuộc đàm phán.
Hãng tin Tasnim của Iran dẫn nguồn tin ngày 18/5 cho biết, Tehran đã gửi đề xuất mới gồm 14 điểm cho Mỹ thông qua bên trung gian là Pakistan.
Nguồn tin cho biết đề xuất này tập trung vào chủ đề của các cuộc đàm phán và các biện pháp xây dựng lòng tin từ phía Mỹ.
Đề xuất này trước hết sẽ tập trung vào việc đảm bảo chấm dứt xung đột, mở lại eo biển Hormuz, ngừng phong tỏa hàng hải, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Các vấn đề gây tranh cãi xung quanh chương trình hạt nhân của Iran và việc làm giàu uranium sẽ được hoãn lại vào các vòng đàm phán sau.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố bất kỳ thỏa thuận nào có thể đạt được với Mỹ đều phải đảm bảo chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận và dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân cũng như các lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran.
Lầu Năm Góc thông báo bắt đầu công bố các hồ sơ chưa từng được tiết lộ trước đây liên quan đến UFO, hay tên chính thức là các hiện tượng dị thường chưa xác định (UAP) trên trang war.gov/ufo.
Theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, các tài liệu và hình ảnh sẽ được công bố dần cho toàn bộ người dân Mỹ và thế giới.
Việc công bố hồ sơ UAP là nỗ lực liên ngành của chính phủ Mỹ, theo một phần của chương trình mang tên PURSUE, viết tắt từ Hệ thống công bố và báo cáo về những vụ chạm trán với UAP theo chỉ đạo của Tổng thống Mỹ.
Lầu Năm Góc cho biết các đoạn video, hình ảnh và tài liệu gốc liên quan đến UAP đã được giải mật sẽ được lưu trữ tại một đường link như đề cập ở trên, và người dân không cần giấy phép an ninh đặc biệt vẫn có thể truy cập.
"Trong khi các chính quyền trước đây tìm cách bác bỏ hoặc làm giảm sự quan tâm của người dân Mỹ (đối với UAP), Tổng thống Trump tập trung vào việc cung cấp sự minh bạch tối đa cho công chúng, những người có thể tự đưa ra nhận định về thông tin trong các hồ sơ này", theo thông cáo báo chí của Lầu Năm Góc.
Thông cáo cũng cho biết dù mọi tài liệu trước khi được tải lên đã được rà soát toàn bộ vì lý do an ninh, nhiều nội dung trong số đó vẫn chưa được phân tích đầy đủ nhằm xác định bản chất của các hiện tượng bất thường.
Viết trên mạng xã hội sáng qua (17.4, theo giờ VN), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo: "Tôi vừa có cuộc hội đàm tuyệt vời với Tổng thống Joseph Aoun đáng kính của Li Băng và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Hai nhà lãnh đạo này đã nhất trí rằng để đạt được hòa bình giữa hai nước, họ sẽ chính thức bắt đầu một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày". Theo đó, lệnh ngừng bắn có hiệu lực lúc 17 giờ (theo giờ miền đông Mỹ) tương ứng là 4 giờ sáng 17.4 (theo giờ VN).
"Trước đó, ngày 14.3, lãnh đạo Li Băng và Israel gặp nhau lần đầu tiên sau 34 năm tại Washington D.C, với sự hiện diện của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Tôi đã chỉ đạo Phó tổng thống J.D Vance và Ngoại trưởng Rubio, cùng với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Razin' Caine làm việc với Israel và Li Băng để đạt được một nền hòa bình lâu dài", Tổng thống Trump viết thêm trên Truth Social.
Sau thông tin trên, người dân ở thủ đô Beirut (Li Băng) đã bắn pháo hoa và hò reo ăn mừng vào khoảng nửa đêm 16.4 (theo giờ địa phương). Theo tờ The Guardian, hàng ngàn gia đình di tản đã bắt đầu trở về miền nam Li Băng sau khi lệnh ngừng bắn được công bố. Trước đó, giao tranh bùng phát từ ngày 2.3 sau khi lực lượng Hezbollah ở Li Băng đã tấn công Israel để "chia lửa" với Iran. Đáp trả lại, Israel đã tấn công tổng lực nhằm vào phía nam Li Băng và nhiều mục tiêu của Hezbollah. Cuộc chiến đã làm hơn 2.100 người ở Li Băng thiệt mạng và khiến hơn 1 triệu người phải di tản.
Tuy nhiên, sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 17.4, quân đội Li Băng cáo buộc Israel thực hiện "một số hành động xâm lược", vi phạm thỏa thuận của họ. Chính quyền Li Băng cũng khuyến cáo người dân đang di tản chưa nên quay về nhà ngay.
Trong khi đó, dù gọi lệnh ngừng bắn là một cơ hội "lịch sử" cho hòa bình, nhưng Thủ tướng Netanyahu từ chối rút quân khỏi miền nam Li Băng trong thời gian tạm dừng giao tranh, vì lý do "nguy cơ xâm lược" và để ngăn chặn hỏa lực vào Israel.
Không những vậy, ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, tuyên bố quân đội Israel "nắm giữ và sẽ tiếp tục giữ vững" tất cả các vị trí đã "dọn sạch và kiểm soát" ở Li Băng. Ông Katz còn cho biết Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) duy trì kiểm soát dải đất sâu tới 10 km dọc theo biên giới ở miền nam Li Băng, tiếp tục phá hủy các ngôi nhà ở những ngôi làng mà ông mô tả là đã bị biến thành "tiền đồn khủng bố".
Ông nhấn mạnh mục tiêu của Israel là giải giáp Hezbollah vẫn chưa đạt được và một khu vực ở miền nam Li Băng "chưa được phi quân sự hóa". "Điều này sẽ phải được thực hiện, hoặc bằng cách ngoại giao hoặc bằng cách nối lại các hoạt động quân sự của Israel khi kết thúc lệnh ngừng bắn", ông Katz tuyên bố.
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên cách đây chưa lâu, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, nhận định Tel Aviv đang xem đây là cơ hội để giải giáp hoàn toàn Hezbollah khi lực lượng này đang suy yếu và Iran khó có khả năng hỗ trợ. Chuyên gia Firas Maksad, Giám đốc chương trình Trung Đông của Eurasia Group, thậm chí dự báo hành động quân sự của Israel ở Li Băng có thể tiếp tục kéo dài sau khi xung đột Iran kết thúc. Tuy nhiên, chính chuyên gia Maksad đánh giá việc giải giáp hoàn toàn Hezbollah sẽ rất khó khăn, một phần vì quy mô của lực lượng này rất lớn khi phân bổ vũ khí và nhân lực trải rộng khắp đất nước Li Băng. Hezbollah là lực lượng chính trị và quân sự chính trị đại diện cho người dân theo nhánh Hồi giáo Shiite vốn rất đông đảo. Việc giải giáp Hezbollah cũng không thể được thực hiện từ xa.
Thế nhưng, chuyên gia Nimrod Novik, thuộc Diễn đàn Chính sách Israel và cựu cố vấn cấp cao của cố Thủ tướng Israel Shimon Peres, cho rằng mục tiêu ngắn hạn của Israel là làm suy yếu Hezbollah đến mức chính phủ Li Băng có thể ra tay giải giáp.
Trong khi đó, phía Iran đặt ra việc Israel và Mỹ không tấn công, hủy diệt Hezbollah là một trong các điều kiện để đạt được thỏa thuận kết thúc xung đột. Ngược lại, cả Mỹ lẫn Israel đều bác bỏ điều kiện này.
Giữa những diễn biến mới nhất khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Hezbollah tuyên bố các tay súng của lực lượng này "sẽ giữ sẵn ngón tay trên cò súng". Tuyên bố của Hezbollah không đề cập cụ thể đến lệnh ngừng bắn nói rằng họ "sẵn sàng bảo vệ chống lại sự phản bội và phản bội của kẻ thù".
Những yếu tố trên khiến cho vấn đề Hezbollah khó có thể giải quyết, đồng thời đe dọa lệnh ngừng bắn vừa đạt được giữa Israel và Li Băng.
Ngày 13-6, Đài CNN dẫn các nguồn tin thân cận với tình báo Mỹ cho biết trong những tuần gần đây, Iran đã cố ý cho sập các đường hầm chứa uranium làm giàu và gài mìn ở lối vào, nhất là tại tổ hợp Isfahan ở miền trung Iran - địa điểm lưu giữ phần lớn vật liệu hạt nhân của nước này.
Iran được cho là đang sở hữu hơn 440kg uranium được làm giàu đến độ tinh khiết 60%, gần đạt ngưỡng chế tạo vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Phái đoàn ngoại giao của Iran tại Liên hợp quốc và Nhà Trắng không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận.
Thông tin Iran tăng cường biện pháp bảo vệ kho vật liệu hạt nhân được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tiến gần hơn đến thỏa thuận hòa bình.
Theo một quan chức Mỹ, thỏa thuận dự kiến sẽ yêu cầu Iran bàn giao lượng uranium đã làm giàu cho Mỹ để tiến hành tiêu hủy tại chỗ.
Tuy nhiên các nguồn tin quan chức Iran lại cho biết vấn đề chương trình hạt nhân của Iran sẽ được đàm phán sau khi hai bên ký thỏa thuận mở cửa lại eo biển Hormuz, gỡ lệnh phong tỏa hải quân.
Dù các thông tin về thỏa thuận chưa được chính thức xác nhận, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần khẳng định việc kiểm soát uranium là ưu tiên của Mỹ trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột với Iran.
Ông Scott Roecker - người từng phụ trách Văn phòng Loại bỏ vật liệu hạt nhân thuộc Cơ quan An ninh hạt nhân quốc gia Mỹ - cho rằng nếu thông tin trên là chính xác, việc thu hồi uranium làm giàu cao sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều, đồng thời có thể tạo cơ hội để Iran che giấu mức độ tuân thủ cam kết của mình.
Trước đó vào tháng 5, quân đội Mỹ được cho là đã chuẩn bị chiến dịch thu giữ uranium của Iran, song kế hoạch bị đánh giá là quá rủi ro.
Tuy nhiên ngay cả với Iran, nhiệm vụ thu hồi và loại bỏ uranium giờ đây cũng không dễ dàng gì, do cần đến thiết bị đào bới hạng nặng và các nỗ lực rà phá bom mìn vô cùng rủi ro.
