Bảo tàng tỉnh Quảng Trị vừa tiếp nhận các hiện vật do đoàn thám hiểm hang động Anh – Việt hiến tặng để phục vụ công tác nghiên cứu và trưng bày.
Theo đó, đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh do ông Howard Limbert làm trưởng đoàn đã phát hiện 5 chiếc rìu đá tại hang Én thuộc vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, 5 chiếc rìu đá được xác định có niên đại khoảng 6.000–8.000 năm, thuộc thời kỳ đá mới, nhiều khả năng gắn với văn hóa Bàu Tró.
Theo thông tin từ Bảo tàng Quảng Trị, hiện 5 lưỡi rìu đá cổ được phân bổ lưu giữ tại 3 địa điểm: Tại Bảo tàng Hà Nội, qua quá trình thẩm định, các chuyên gia bước đầu nhận định những hiện vật này có niên đại từ khoảng 6.000 – 8.000 năm trước.
Trong khi đó, theo nhận định của vợ chồng ông Howard Limbert, các lưỡi rìu có thể có niên đại khoảng 5.000 năm trước Công nguyên, thuộc thời kỳ đá mới.
Bà Nguyễn Thị Phương Thảo, hướng dẫn viên tiếng Anh thuộc Bảo tàng Quảng Trị cho biết, sau khi đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh do ông Howard Limbert dẫn đầu phát hiện các lưỡi rìu đá cổ, phía đoàn đã chủ động gửi hình ảnh kèm một bức thư ngắn.
“Trong thư, ông Howard Limbert bày tỏ nguyện vọng gửi tặng các hiện vật này cho ngành văn hóa Quảng Trị. Thông tin sau đó được chuyển đến ông Đặng Đông Hà – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, và ngay lập tức Bảo tàng Quảng Trị được giao nhiệm vụ tiếp nhận”, bà Nguyễn Thị Phương Thảo cho biết.
Sau đó, bà Thảo chủ động liên hệ với ông Howard Limbert và nhận được sự hợp tác rất nhiệt tình. “Đến ngày 15/4, tôi cùng lãnh đạo bảo tàng đã trực tiếp gặp vợ chồng ông để tiếp nhận 2 lưỡi rìu đá cổ”, bà Thảo chia sẻ.
Theo ông Howard Limbert, trong quá trình đoàn di chuyển vào hang Sơn Đoòng, khi đi qua hang Én, thuộc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, một thành viên trong đoàn là Nguyễn An đã tình cờ phát hiện một lưỡi rìu đá.
Từ phát hiện ban đầu này, cả đoàn tiến hành tìm kiếm xung quanh và tiếp tục phát hiện thêm 4 lưỡi rìu khác. Các hiện vật đều có bề mặt nhẵn bóng, dấu hiệu rõ ràng của quá trình chế tác và sử dụng. Sau đó, đoàn đã thu thập và mang các hiện vật ra ngoài để nghiên cứu và bảo quản.
Các lưỡi rìu được xác định chế tác từ đá silic, gồm hai loại chính là rìu vai xuôi và rìu vai ngang. Trên thân và phần lưỡi vẫn còn lưu lại dấu vết ghè đẽo và mài nhẵn – đặc trưng của kỹ thuật chế tác công cụ thời tiền sử.
Đáng chú ý, nhiều hiện vật có dấu hiệu mài mòn, sứt khuyết ở phần lưỡi và chuôi. Điều này cho thấy chúng đã được sử dụng nhiều lần trong hoạt động sinh hoạt và sản xuất, như chặt cây, khai phá tự nhiên.
Các rìu đá được tìm thấy nằm trong lớp trầm tích bị nước lũ bào mòn bên trong hang Én, nơi vẫn còn dấu tích của các tầng văn hóa cổ. Điều này củng cố nhận định rằng khu vực Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng từng là nơi cư trú hoặc sinh hoạt của con người từ hàng nghìn năm trước.
Hang Én, một trong những hang động lớn nhất thế giới có chiều dài hơn 1,6 km, thể tích khoảng 6,7 triệu m³, với không gian rộng lớn, trần cao và nhiều cửa hang đón ánh sáng tự nhiên. Đây cũng là điểm du lịch mạo hiểm được khai thác từ năm 2012 và là cửa ngõ dẫn tới hang Sơn Đoòng nổi tiếng.
Mới đây, Huyền Trang chia sẻ hình ảnh chụp cùng chồng và cầm trên tay hình ảnh siêu âm của em bé. Nữ MC bày tỏ niềm hạnh phúc khi chuẩn bị đón thành viên mới, đồng thời gửi lời cảm ơn em bé đã đến đúng dịp sinh nhật của mình.
Cùng thời điểm, tiền vệ Phạm Đức Huy cũng chia sẻ khoảnh khắc của hai vợ chồng cùng hình ảnh siêu âm con đầu lòng. Cầu thủ sinh năm 1995 gửi lời chúc bà xã luôn khỏe mạnh, vui vẻ và đăng tải lời chúc hài hước trên trang cá nhân: "Chúc "Chị gái của Mica" luôn mạnh khỏe, vui vẻ, xinh đẹp và đủ kiên nhẫn để quản lý một gia đình ngày càng đông dân cư!".
Dòng trạng thái nhanh chóng thu hút sự chú ý của cư dân mạng. Không lâu sau, MC Huyền Trang xác nhận tin vui khi chia sẻ: "Cảm ơn em bé đã đến để tuổi mới của mẹ trở nên trọn vẹn và hạnh phúc hơn bao giờ hết. Năm nay bố Phạm Đức Huy sắp hoàn thành KPI nhé". Cặp đôi nhận được nhiều lời chúc mừng từ bạn bè, đồng nghiệp và người hâm mộ.
Theo Huyền Trang, thời gian qua cô bị sụt cân trong quá trình mang thai, hiện chỉ còn 43,5kg. Bài đăng của cặp đôi nhanh chóng nhận được nhiều lời chúc mừng từ đồng nghiệp, bạn bè và người hâm mộ.
Đức Huy và Huyền Trang hiện có chuyến nghỉ dưỡng tại Nha Trang kết hợp tổ chức sinh nhật vào tối 25/6.
Chuyện tình của Huyền Trang và Đức Huy từng nhận được nhiều sự quan tâm từ công chúng. Đức Huy và Huyền Trang quen biết khi cùng tham gia chương trình thể thao và có chung nhóm bạn. Cuối năm 2024, họ tìm hiểu, sau đó công khai mối quan hệ bằng bộ ảnh kỷ niệm.
Đến tháng 11/2025, Đức Huy công bố đã cầu hôn thành công bạn gái. Anh chia sẻ hình ảnh quỳ gối trao nhẫn cùng dòng trạng thái dí dỏm: "Đùa tí thôi mà gật đầu thật. Từ nay đội hình thiếu một trụ cột, đơn hàng đã chốt".
Đầu năm 2026, cặp đôi tổ chức lễ ăn hỏi với sự chứng kiến của hai bên gia đình. Đến tháng 3/2026, hôn lễ diễn ra tại Hà Nội trong không khí ấm cúng.
Sau đám cưới, Huyền Trang và Đức Huy thường xuyên chia sẻ những khoảnh khắc đời thường vui vẻ trên mạng xã hội. Sự hài hước, gần gũi và cách thể hiện tình cảm tự nhiên giúp cặp đôi nhận được nhiều thiện cảm từ người hâm mộ.
Huyền Trang (SN 1993), có biệt danh Mù Tạt, là MC quen thuộc của nhiều chương trình truyền hình và từng tham gia diễn xuất trong các bộ phim như 5S Online, Mê cung, 11 tháng 5 ngày hay Biệt dược đen.
Trong khi đó, Phạm Đức Huy (SN 1995) tại Hải Phòng, từng thi đấu cho các câu lạc bộ Hà Nội, Nam Định và hiện khoác áo Bình Định. Trong sự nghiệp, anh cùng U23 Việt Nam giành ngôi Á quân U23 châu Á 2018, vô địch AFF Cup 2018 với đội tuyển Việt Nam và sở hữu 5 chức vô địch V.League.
Ngày 1/5, thông tin từ UBND xã Mai Phụ, tỉnh Hà Tĩnh, đơn vị đã nhận được báo cáo sơ bộ kết quả phân tích mẫu ngao nuôi của Trung tâm Nghiên cứu môi trường và bệnh thủy sản miền Bắc - Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam.
Kết quả phân tích cho thấy, hiện tượng ngao chết hàng loạt tại xã Mai Phụ, tỉnh Hà Tĩnh, không liên quan đến các tác nhân vi khuẩn gây bệnh đã được phân tích (Perkinsus olseni, Perkinsus marinus) và không phát hiện tảo độc trong môi trường nước.
Điều đáng nói, đây không phải lần đầu tiên xuất hiện tình trạng này. Những năm trước, ngao nuôi tại các bãi bồi ven biển ở thôn Mai Lâm, xã Mai Phụ từng bị chết nhiều đợt với số lượng từ hàng chục đến hàng trăm tấn. Cơ quan chuyên môn kết luận nguyên nhân do sương muối, nước biển bị ngọt hóa...
Sự việc không chỉ gây tổn thất kinh tế lớn mà còn làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường tại khu vực nuôi trồng thủy sản.
Vụ việc lần này, qua kiểm tra thực tế, Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh nhận định nguyên nhân ban đầu chủ yếu xuất phát từ yếu tố thời tiết. Cụ thể, giai đoạn giao mùa với sự chuyển biến đột ngột từ nắng nóng gay gắt sang mưa lớn đã khiến nhiệt độ môi trường thay đổi nhanh, ảnh hưởng tiêu cực đến sinh trưởng của ngao.
Bên cạnh đó, nhiều bãi nuôi đã được sử dụng liên tục trong thời gian dài, thả giống qua nhiều vụ nhưng không được cải tạo, làm sạch theo đúng quy trình kỹ thuật. Điều này làm môi trường đáy nuôi bị suy thoái, tích tụ mầm bệnh và chất hữu cơ.
Đáng chú ý, mật độ thả nuôi tại nhiều khu vực ở mức 800 - 1.000 con/m², cao gấp 3 - 7 lần so với khuyến cáo của ngành chuyên môn. Mật độ dày khiến ngao suy yếu và làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng.
Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Phụ cho biết, tổng diện tích vùng nuôi ngao tại bãi triều ven biển thôn Mai Lâm, xã Mai Phụ có khoảng 80ha.
Bước đầu ghi nhận từ ngày 19 đến ngày 25/4, tại vùng nuôi ngao thôn Mai Lâm xuất hiện ngao chết bất thường tại các bãi nuôi ngao của 24/40 hộ nuôi; diện tích bị thiệt hại 47/80ha, tỉ lệ ngao chết từ 30 - 70%, ước tính sản lượng thiệt hại khoảng 250 tấn, ngao chết có kích cỡ từ 100 - 200 con/kg.
Ngao thương phẩm tại Hà Tĩnh chủ yếu được thương lái thu mua, cung cấp cho các chợ đầu mối và nhà hàng trong, ngoài tỉnh, phục vụ kinh doanh hải sản. Với giá bán dao động 23-24 triệu đồng/tấn như hiện nay, người dân địa phương bị thiệt hại kinh tế do ngao nuôi chết lên đến hàng tỷ đồng.
Hiện tượng ngao chết hàng loạt tại xã Mai Phụ, ngoài thiệt hại kinh tế, phần thịt ngao đã phân hủy dưới bùn còn bốc mùi hôi chỉ còn lại lớp vỏ lẫn bùn cát, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường nếu không được thu gom, xử lý kịp thời.
Vì vậy, hiện, chính quyền địa phương đang hướng dẫn người dân tiến hành cày xới, bón vôi khử trùng bãi nuôi, tạm dừng thả giống mới và tận thu số ngao còn sống đạt kích cỡ thương phẩm để giảm thiểu thiệt hại.
"Chúng tôi đang yêu cầu các hộ nuôi tích cực thu gom ngao chết tại các bãi nuôi, phơi ở những khu đất cao thích hợp để sử dụng đốt vôi, tuyệt đối không đổ vỏ ngao chết ra vùng cửa sông, tránh tình trạng ô nhiễm môi trường", đại diện UBND xã cho hay.
Năm 2020, câu chuyện về Nguyễn Thị Hiền, cô học sinh lớp 8 ở xã Thanh An (huyện Thanh Chương, Nghệ An), từng khiến hàng triệu người không khỏi nghẹn lòng.
Khi bạn bè cùng trang lứa vô tư đến trường, Hiền đã phải gánh trên vai trách nhiệm vượt xa tuổi 13 của mình. Mẹ thường xuyên bỏ nhà đi lang thang do bất ổn tâm lý, mọi việc chăm sóc em gái mới 14 tháng tuổi đều dồn lên đôi vai gầy guộc của cô bé.
Mỗi sáng, Hiền bế em đến trường, gửi nhờ ở quán nước gần cổng rồi vội vã chạy vào lớp. Những tiết học của em thường bị gián đoạn bởi tiếng khóc của em gái ngoài hiên. Nhiều lần, cô học trò nhỏ phải xin phép thầy cô chạy ra dỗ em, rồi đi xin từng bát cháo, miếng cơm cho em gái đỡ đói.
Ngôi nhà nhỏ trên sườn đồi khi ấy gần như không có tài sản đáng giá. Hai chị em sống trong thiếu thốn, bữa no bữa đói. Điều khiến nhiều người ám ảnh không chỉ là hoàn cảnh nghèo khó mà còn là ánh mắt già trước tuổi của Hiền, một đứa trẻ chưa từng than vãn về bản thân mà lúc nào cũng chỉ lo em gái không có cái ăn.
Những bài báo phản ánh hoàn cảnh của 2 chị em sau đó đã tạo nên làn sóng sẻ chia mạnh mẽ trong cộng đồng. Hàng nghìn độc giả từ khắp nơi gửi lời động viên, hỗ trợ vật chất để giúp 2 đứa trẻ vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.
Cũng từ những thông tin trên báo chí, Làng trẻ em SOS Nghệ An đã nhanh chóng cử cán bộ về địa phương xác minh hoàn cảnh và đưa ra quyết định đặc cách đón 2 chị em về chăm sóc.
Ông Lê Bá Lương, Giám đốc Làng trẻ em SOS Nghệ An, cho biết khi tận mắt chứng kiến cuộc sống của 2 chị em, cán bộ trong đoàn đều không khỏi xót xa. Điều quan trọng nhất lúc đó là giúp các em có một mái nhà an toàn, được ăn học và lớn lên trong tình yêu thương.
Ngày đầu tiên về Làng trẻ em SOS, Hiền luôn ôm chặt em gái trong lòng. Cô bé sợ bị tách khỏi người em mà mình đã chăm sóc từ khi còn đỏ hỏn. Người giúp xoa dịu nỗi bất an ấy là mẹ SOS Tạ Thị Tuyên.
Theo mẹ Tuyên, những ngày đầu, 2 chị em thường khóc vào ban đêm. Hiền gần như không rời em gái nửa bước. Trong các bữa ăn, cả hai ăn rất nhanh như thể sợ ngày mai không còn thức ăn. Đó là dấu vết của những tháng ngày đói nghèo hằn sâu trong ký ức tuổi thơ.
Từng chút một, bằng sự chăm sóc tận tình của các mẹ SOS, cuộc sống của 2 chị em dần thay đổi. Em gái Hiền từ một đứa trẻ suy dinh dưỡng đã khỏe mạnh, cứng cáp hơn. Còn Hiền được trở lại trường học đúng nghĩa của một học sinh, không còn phải vừa học vừa làm mẹ bất đắc dĩ.
Sự nỗ lực của cô bé năm nào cuối cùng cũng được đền đáp. Mùa thu năm 2025, cả gia đình tại Làng trẻ em SOS Nghệ An vỡ òa khi Hiền nhận giấy báo trúng tuyển ngành Địa lý du lịch, trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng.
Từ cô bé từng bế em gửi quán nước để vào lớp học, Hiền đã trở thành sinh viên đại học, tự tin bước tiếp trên hành trình chinh phục tương lai. Để em yên tâm học tập, Làng trẻ em SOS tiếp tục hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí trong suốt thời gian học đại học.
Không chỉ chăm chỉ trên giảng đường, Hiền còn chủ động đi làm thêm để rèn luyện tính tự lập. Nữ sinh tích cực tham gia các hoạt động phong trào, hiện giữ vai trò lớp phó đời sống và tham gia công tác truyền thông của câu lạc bộ chuyên môn tại trường.
Dù cuộc sống đã đổi thay, Hiền vẫn luôn nhớ về những ngày tháng cơ cực và những người đã giúp đỡ mình. Mỗi tháng, em đều gọi điện về hỏi thăm mẹ SOS Tạ Thị Tuyên và trò chuyện với em gái.
Giờ đây, cô em gái từng nằm khóc bên quán nước ven đường đã trở thành học sinh tiểu học khỏe mạnh, hồn nhiên. Em có thể chưa hiểu hết những hy sinh mà chị gái đã trải qua, nhưng chính tình yêu thương ấy đã giúp em có một tuổi thơ trọn vẹn hơn.
Nhìn 2 chị em trưởng thành trong vòng tay cộng đồng, những người gắn bó với Làng trẻ em SOS Nghệ An tin rằng đây là minh chứng đẹp cho sức mạnh của lòng nhân ái. Sự sẻ chia kịp thời của xã hội không chỉ giúp một đứa trẻ tiếp tục đến trường mà còn thay đổi số phận của cả một gia đình, mở ra tương lai mới từ những ngày tháng tưởng như không còn hy vọng.
