Vụ việc đau lòng xảy ra tại Trung Quốc. Thông tin về một nam thanh niên 29 tuổi tử vong vì suy thận giai đoạn cuối khiến nhiều người chú ý. Cụ thể, khoảng 2 năm trước, anh Lý phát hiện dấu hiệu bất thường khi đi vệ sinh. Trong một lần khám sức khỏe, bác sĩ đã khuyên nên uống nhiều nước hơn và theo dõi định kỳ.
Cứ nghĩ trẻ tuổi nên sức khỏe không sao nên anh đã bỏ qua cảnh báo này và tiếp tục duy trì lối sống thiếu lành mạnh: ăn nhiều đồ nhanh, giàu muối, đường, đạm, làm việc trước máy tính hơn 10 tiếng mỗi ngày, thường xuyên uống nước ngọt có ga thay cho nước lọc.
Khi bác sĩ khai thác tiền sử bệnh mẹ anh Lý cho rằng trung bình mỗi tuần anh uống khoảng 10 chai và phần lớn là nước ngọt có ga thay vì nước lọc. Bà đau đớn cho biết đã nhiều lần nhắc nhở con thay đổi thói quen này, nhưng anh vẫn chủ quan và không bỏ.
Trước khi qua đời anh Lý xuất hiện những biểu hiện như mệt mỏi, phù nhẹ mí mắt vào buổi sáng, tiểu đêm… sau đó tình trạng nặng thêm và nhập viện cấp cứu với tình trạng buồn nôn, khó thở, các xét nghiệm mới cho thấy sự thật nghiêm trọng: chỉ số creatinin vượt 800 µmol/L, hai thận teo nhỏ – dấu hiệu của suy thận mạn giai đoạn cuối. Dù được điều trị tích cực, bao gồm lọc máu, bệnh nhân vẫn không qua khỏi sau chưa đầy một năm, theo Toutiao.
Theo các chuyên gia, thận mỗi ngày phải lọc hàng trăm lít máu để loại bỏ chất thải. Quá trình này phụ thuộc rất nhiều vào lượng nước trong cơ thể.
Các bác sĩ nhấn mạnh một sai lầm phổ biến nhiều người hay mắc phải llà dùng nước ngọt, cà phê hay trà sữa để thay thế nước lọc. Trong trường hợp này, thói quen uống hơn một chai nước ngọt mỗi ngày đã góp phần làm tình trạng sức khỏe trầm trọng hơn.
Các loại đồ uống công nghiệp thường chứa nhiều thành phần như đường fructose, phosphate và caffeine. Fructose có thể làm tăng axit uric, gây rối loạn chuyển hóa khoáng chất, còn caffeine lại có tác dụng lợi tiểu, khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.
Ngay cả đồ uống “không đường” cũng không hoàn toàn vô hại, bởi các chất tạo ngọt nhân tạo vẫn cần được chuyển hóa qua thận và có thể liên quan đến suy giảm chức năng thận nếu sử dụng lâu dài.
– Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về sức khỏe: Uống nước ngọt thường xuyên có liên quan đến tăng cân, béo phì, tiểu đường loại 2, bệnh tim, bệnh thận, bệnh gan không do rượu và bệnh gút. Người lớn và thanh thiếu niên uống nước ngọt thường xuyên có nhiều khả năng có những hành vi kém lành mạnh hơn như hút thuốc, không ngủ đủ giấc…
– Ảnh hưởng răng miệng: Uống nước ngọt có ga không chỉ làm tăng nguy cơ sâu răng, mòn men răng và mất răng, mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe răng miệng nói chung. Thông thường loại đồ uống này có tính axit cao và chứa nhiều đường. Khi đường được vi khuẩn trong mảng bám chuyển hóa thành axit lactic, quá trình phá hủy men răng sẽ diễn ra nhanh chóng. Không chỉ vậy, nước ngọt có ga còn tác động đến nước bọt và nướu. Nước bọt vốn giữ vai trò trung hòa axit và làm sạch khoang miệng, nhưng khi uống nước ngọt có ga, quá trình tiết nước bọt có thể bị giảm. Điều này khiến vi khuẩn dễ tấn công hơn.
– Không tốt cho dạ dày: Hàm lượng cacbonat cao trong nước ngọt có thể kích ứng ở những người đã có vấn đề tiêu hóa như viêm, loét dạ dày hoặc trào ngược axit.
– Đường huyết tăng vọt: Theo Lao Động nước ngọt có thể gây tác động mạnh đến lượng đường trong máu do chứa nhiều đường bổ sung dễ hấp thụ. Khi uống, đường huyết có thể tăng vọt trong thời gian ngắn, buộc cơ thể phải sản xuất nhiều insulin để điều chỉnh.
Tình trạng tăng – giảm đường huyết thất thường trong ngày không chỉ gây mệt mỏi, thay đổi tâm trạng mà còn làm tăng nguy cơ tiền tiểu đường, tiểu đường loại 2 và bệnh tim mạch. Về lâu dài, biến động đường huyết có thể gây tổn thương vi mạch, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch.
Ngày 6/4, bà Jia ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang đến kiểm tra và định đổi mật khẩu cửa phòng của một khách thuê nam ngoài 40 tuổi. Người này đang nợ 5.000 tệ (khoảng 17,5 triệu đồng) tiền nhà nên bà có ý định ngừng cho thuê.
Khi bước vào phòng, chủ nhà phát hiện hàng trăm chai nhựa loại 1,5 lít đựng đầy nước tiểu được giấu kín trong tủ đồ và gầm giường. Tường và máy điều hòa trong phòng đều ố vàng vì khói thuốc, dù nhà vệ sinh bên trong vẫn hoạt động bình thường.
Bà Jia cùng hai người khác mất hơn hai tiếng đổ chất thải vào bồn cầu để dọn dẹp. Chủ nhà cho biết, vào cuối năm 2025, bà từng định thu lại phòng nhưng nam khách thuê xin khất nợ với lý do vừa ly hôn và con gái đang bệnh tật nên bà đồng ý cho ở tiếp.
"Hơn 10 năm cho thuê nhà, tôi chưa từng gặp trường hợp nào như vậy", bà Jia nói. Bà yêu cầu khách trả đủ tiền nợ và bồi thường 500 tệ phí vệ sinh. Người đàn ông này đã chấp nhận các yêu cầu.
Sự việc thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội về lối sống của người thuê nhà. Trước đó, vào tháng 8/2025, một chủ nhà ở thành phố Tô Châu (tỉnh Giang Tô) cũng phát hiện 100 chai nước tiểu trong phòng của một thanh niên, dù nhà vệ sinh chỉ cách vài bước chân.
Dưới góc nhìn y khoa, hành vi này có thể là biểu hiện của "Hội chứng tích trữ" (Hoarding disorder) hoặc "Hội chứng Diogenes". Theo các chuyên gia tâm lý trên tạp chí Medical News Today, người mắc hội chứng này thường tự bỏ bê bản thân trầm trọng, cô lập xã hội và có sự ám ảnh cưỡng chế với việc thu thập rác thải hoặc chất thải cá nhân.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng những rối loạn hành vi này thường khởi phát hoặc nặng hơn sau khi cá nhân phải đối mặt với cú sốc tâm lý lớn như mất người thân hoặc ly hôn. Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần được can thiệp y tế và trị liệu tâm lý chuyên sâu thay vì chỉ dọn dẹp hiện trường đơn thuần.
"Nhập ngũ chưa chắc đã phải ra chiến trường nhưng ít nhất thu nhập được đảm bảo", Chawanakorn Manyum, 22 tuổi, nói trong khi đang mặc thử bộ quân phục tại một trung tâm tuyển quân ở Bangkok.
Chawanakorn từng làm thợ xây tự do và nhận thấy môi trường quân đội mang lại khoản thù lao chắc chắn hơn. Anh dự định học khóa hạ sĩ quan sau khi hoàn thành nghĩa vụ.
Chàng trai 22 tuổi là một trong số hàng nghìn thanh niên Thái Lan tình nguyện gia nhập quân đội trong kỳ tuyển quân tháng 4. Số liệu cho thấy tỷ lệ nam giới tự nguyện nhập ngũ tại nước này tăng liên tục trong 5 năm qua. Tại một quận ngoại ô Bangkok, 52 trong số 685 người đủ điều kiện đã tự nguyện đăng ký, lấp đầy toàn bộ chỉ tiêu. Ở một số khu vực trung tâm, nhiều người cũng tình nguyện nhập ngũ, không cần chờ đợi kết quả bốc thăm. Trên toàn quốc, số lượng đơn đăng ký trực tuyến đã vượt quá chỉ tiêu quân sự.
Theo AFP, làn sóng này xuất phát chủ yếu từ áp lực kinh tế. Xuất khẩu và du lịch chững lại, thu nhập nông thôn sụt giảm do giá nông sản lao dốc khiến cơ hội việc làm của người trẻ bị thu hẹp. Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên hiện cao gấp 5 lần mức trung bình cả nước.
Nhà phân tích chính trị Yuttaporn Issarachai cho biết sự nghiệp quân ngũ mang tính ổn định cao trong thời kỳ kinh tế suy thoái. Lính nghĩa vụ nhận 11.000 baht (khoảng 343 USD) mỗi tháng, kèm chế độ ăn ở và chăm sóc y tế. Mức đãi ngộ này cao hơn lương tối thiểu tại nhiều khu vực, trở thành điểm tựa vững chắc cho người lao động.
Tại Thái Lan, nam giới 21 tuổi đủ sức khỏe, cao tối thiểu 160 cm phải thực hiện nghĩa vụ quân sự. Họ có thể tự nguyện đăng ký hoặc tham gia bốc thăm (rút thẻ đỏ đi lính, thẻ đen được miễn).
Thời hạn phục vụ bắt buộc kéo dài hai năm, giảm còn một năm đối với cử nhân đại học và sáu tháng cho người tự nguyện. Đây cũng là lý do khiến nhiều thanh niên có học vấn chọn cách chủ động ghi danh.
Purithat Thatvorchaiwat, nam sinh viên 22 tuổi, cho biết tự nguyện đăng ký giúp anh làm chủ được thời gian, chỉ phải phục vụ 6 tháng và dễ dàng tìm kiếm công việc sau khi xuất ngũ.
Hiện, lực lượng vũ trang Thái Lan đang áp dụng nhiều chính sách linh hoạt, bao gồm bảo vệ quyền riêng tư theo bản dạng giới nhằm thu hút thêm nguồn nhân lực nhập ngũ trong bối cảnh tỷ lệ sinh giảm. Dữ liệu tuyển quân chính thức năm nay dự kiến được công bố vào giữa tháng 4 và ước tính sẽ vượt mức của năm ngoái.
"Tôi không thể bước ra khỏi cửa nhà. Có lúc tôi được báo tin có tới 50.000 người kéo đến nhà", Cheng Yunfu, 44 tuổi, ở thành phố Lâm Nghi, tỉnh Sơn Đông kể về mùa xuân năm 2021, thời điểm ông trở thành hiện tượng mạng.
Cheng có 15 năm bán mì tại các hội chợ luân phiên trong huyện với mức giá không đổi là 0,45 USD một bát. Ngày đông khách, ông làm việc liên tục từ sáng đến 18h, bán hơn 600 bát. "Tôi mang về nhà khoảng 30-45 USD tiền lãi, đủ cho gia đình chi tiêu", ông kể và cho biết nhà mình còn kiếm thêm từ việc bán nông sản.
Sự việc bắt đầu vào dịp Tết Nguyên đán 2021, khi một video ghi lại cảnh ông làm mì nước hầm xương với giá "siêu rẻ", đăng lên mạng xã hội. Bài đăng thu hút 200 triệu lượt xem, 350.000 lượt thích và 18.000 bình luận.
Lập tức, vlogger và người hiếu kỳ kéo đến bám theo ông để quay phim, phát trực tiếp. Sạp hàng chật cứng đám đông chen lấn, trèo lên ôtô, gây ách tắc. Điện thoại của ông liên tục nhận cuộc gọi từ người lạ.
Kèm theo sự tung hô là làn sóng miệt thị. Một số người tố cáo ông dàn dựng để gây chú ý hoặc cắt xén lời nói biến ông thành kẻ quên nguồn cội. Có người khẳng định ông tạo chiêu trò để nổi tiếng và kiếm tiền.
"Có quá nhiều thứ nằm ngoài tầm kiểm soát", Cheng nói.
Bà Hu Lirong, vợ ông Cheng, cho biết áp lực lớn đến mức chồng nhiều lần khóc khi về nhà. "Ông ấy là nông dân, không thể đối phó với những lời đàm tiếu", bà nói.
Sau đó, Cheng đăng một video trên tài khoản cá nhân có 2,7 triệu người theo dõi, đưa ra thông điệp: "Mong muốn lớn nhất của tôi là sống bình thường và tiếp tục làm mì". Ông quyết định không tham gia các hội chợ, chuyển sạp hàng về cố định tại cửa nhà và chỉ bán sau khi xong việc đồng áng.
Hiện tại, mạng xã hội không còn tập trung vào Cheng. Buổi sáng, ông nhào bột, nấu nước hầm xương và phục vụ vài chục khách quen. Ông không tăng giá mì và vừa dùng tiền tiết kiệm để xây nhà mới cho con trai.
Trên nền tảng Douyin, ông cùng con trai và vợ tự quay, chỉnh sửa các video ghi lại cảnh làm nông, trồng cây và bán nông sản địa phương. Các video không còn lượng tương tác đột biến như trước. Ông cho biết việc làm nội dung hiện tại không nhằm mục tiêu lợi nhuận, mức hoa hồng bán nông sản chỉ thu về khoảng 10% và bị trừ nhiều khoản phí.
Nhìn lại quá khứ, Cheng nhận ra sức mạnh gia đình giúp ông vượt qua giai đoạn tồi tệ nhất. "Con người không thể sống cả đời trong sự phán xét, mà phải sống vì những người chung một mái nhà", ông nói.
"Danh tiếng trên mạng đến nhanh, đi nhanh và phơi bày mọi góc cuộc sống của bạn trước công chúng", Cheng nói. Nhận xét về môi trường Internet, người đàn ông 44 tuổi cho biết chỉ cần giữ vững nguyên tắc làm việc, con người sẽ không bị cuốn theo những rắc rối trên mạng.
Nhắn gửi tới những người mơ ước nổi tiếng trên mạng, ông cho rằng internet là con thú dữ, không nên vắt kiệt sức để thuần hóa. "Dù làm gì, chỉ cần không trái lương tâm và nguyên tắc, bạn sẽ giữ vững được đôi chân trên mặt đất", Cheng đúc kết.
