Hơn 172.000, đó là số lượng thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 của ĐH Quốc gia TP.HCM theo thống kê do ĐH này công bố hôm 26.4. Mức này không chỉ lập kỷ lục đông nhất sau 8 năm tổ chức mà còn đánh dấu lần đầu tiên số thí sinh thi đợt 2 cao hơn cả đợt 1. Trong số đó, có hơn 82% từng tham gia đợt 1, đặt ra yêu cầu về một phương pháp ôn tập và làm bài hiệu quả để cải thiện điểm số.
Đạt tổng điểm 1.063 đợt 1, trong đó điểm tiếng Anh và toán đạt mức tối đa 300/300, Nguyễn Huy Khang, học sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM), cho biết điều quan trọng nhất là vững kiến thức nền tảng. Với môn toán, câu hỏi sẽ không đánh đố mà chủ yếu xoay quanh dạng bài quen thuộc. Còn với tiếng Anh, cần hiểu rõ các thì (tenses) và cấu trúc câu (sentence structures) như câu điều kiện, câu tường thuật…
Với phần thi tiếng Việt, Khang cho rằng cần nắm chắc đặc trưng thể loại, phương thức biểu đạt… và nhất là chính tả, cách dùng từ. Trong khi đó ở nội dung tư duy khoa học, việc nằm lòng một số kiến thức nền của các môn – dù không theo học – vẫn mang lại lợi thế lớn, nhất là ở nhóm khoa học xã hội. Tuy nhiên, các bạn vẫn có thể suy luận đáp án dựa trên dữ kiện đề cho, đặc biệt ở nhóm khoa học tự nhiên, nam sinh nói thêm.
Về 2 phần thi không có trong chương trình phổ thông là tư duy logic và phân tích số liệu, Khang kể chủ yếu tự ôn bằng cách “cày đề” vì các câu hỏi thường “có tính lặp lại cấu trúc”. “Mình sẽ tham khảo đề mô phỏng hoặc phục dựng để làm quen dạng bài”, Khang nói. Qua quá trình ôn luyện, nam sinh rèn được thói quen đọc nhanh và lọc ý chính đồng thời tự thiết kế một số ký hiệu riêng khi giải đề để tiết kiệm thời gian.
“Quan trọng nhất ở tất cả các phần là sau mỗi lần trả lời chưa chính xác, mình đều xem lại thật kỹ để hiểu sai chỗ nào và rút kinh nghiệm”, Khang nói.
Chung quan điểm, Phan Đức Huy, học cùng trường với Khang và từng đạt tổng điểm 1.005, cho biết chưa từng đặt nhiều thời gian ôn luyện V-ACT, vì mục tiêu của nam sinh là kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt của Trường ĐH Sư phạm TP.HCM. Thành tích trên của Huy, vì thế, được nam sinh cho là tới từ việc học đều các môn và cách học “trial and error” – tức làm sai, thử lại và ghi nhớ những lỗi điển hình cần tránh – lặp đi lặp lại với từng dạng bài.
“Mình thi V-ACT khá nhẹ nhàng vì tất cả đều là kiến thức đã học”, Huy chia sẻ. “Môn toán chỉ có một số câu nâng cao và khó với cả người từng thi học sinh giỏi toán như mình, song các câu còn lại chỉ cần quen dạng là làm được. Còn phần tư duy khoa học sẽ dựa nhiều vào việc các bạn có đọc hiểu được văn bản và tận dụng được những công thức, thông tin đề đã cho hay chưa”.
Đó là nguyên nhân Huy tin rằng trong thời gian tới, thí sinh nên tập trung cải thiện năng lực toán học, sau đó là tiếng Anh. Điều không nên làm là dành quá nhiều thời gian để học các môn như sử, địa, giáo dục kinh tế và pháp luật – vốn chỉ chiếm 3 câu/môn học trong phần thi tư duy khoa học.
Riêng với nội dung tư duy logic, phân tích số liệu, nam sinh chia sẻ nó có phần tương đồng với đề vào lớp 6 Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa (TP.HCM) mà Huy từng tham dự – chỉ khác ở chỗ “có độ khó lớp 12”. “Cách ôn tập tốt nhất là giải đề tới khi tìm ra một hướng đi chung phù hợp với mình”, Huy cho hay.
Tập trung vào luyện đề cũng là điều cần làm. Khi giải đề, thí sinh cần bấm giờ như thi thật để rèn tốc độ, khả năng phân bổ thời gian, đồng thời tinh chỉnh chiến thuật làm bài sao cho phù hợp với bản thân nhất. Sau mỗi lần giải, đây cũng là cơ hội để thí sinh phân tích nguyên nhân những sai sót – do thiếu kiến thức, chưa suy luận đúng hay chỉ đơn thuần vì bất cẩn – để rút kinh nghiệm và tránh lặp lại.
Việc luyện đề cũng giúp thí sinh quen với áp lực thi thật, nhất là khi các bạn phải dành 150 phút để giải 120 câu hỏi, tức mỗi câu chỉ có khoảng 75 giây để giải quyết, theo Đặng Phạm Quốc Cường, học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP.HCM) từng đạt 1.003 điểm. “Mỗi tuần, mình giải từ 2-3 đề”, Cường nói thêm.
Sau quá trình luyện đề, thí sinh sẽ dần hình thành nên chiến thuật làm bài của riêng mình – song có thể không hữu ích với tất cả mà cần sự điều chỉnh phù hợp với bản thân. Với Quốc Cường, đó là ưu tiên những phần thi sở đoản trước và giới hạn thời lượng làm bài nhất định – ở trường hợp của nam sinh là hai phần tiếng Việt, tiếng Anh với tối đa 20 phút/phần. Đồng thời, nam sinh ưu tiên làm câu dễ trước, câu khó sau và nếu quá khó thì để dành lại.
80 phút tiếp theo, Cường nói dành cho phần toán và tư duy khoa học, và 30 phút cuối cùng hoàn thành những câu khó nam sinh đã đánh dấu trước đó trong đề thi.
“Chiến thuật này giúp mình tránh ‘chôn’ thời gian vào những câu hỏi quá khó đồng thời có thể phân bổ thời gian hợp lý cho từng phần thi, tránh tình huống nhiều bạn mắc phải là bắt buộc phải đánh bừa toàn bộ phần thi nào đó dù dễ hay khó. Chiến thuật này cũng giúp mình tăng xác suất trả lời tối đa số câu hỏi trong khả năng của bản thân mà không phụ thuộc quá nhiều vào những câu lụi”, Cường lý giải.
Trong khi đó, Đức Huy ưu tiên thứ tự phần thi theo thời lượng giải bài. Nam sinh làm tiếng Việt, tiếng Anh trước, sau đó tới tư duy khoa học, cuối cùng mới là toán, phần thi mà “dành hết cả 150 phút có khi cũng không xong”. Bên cạnh đó, làm câu nào Huy tô ngay vào phiếu trả lời trắc nghiệm câu ấy, và xong phần nào là kết thúc phần ấy, tiếp tục di chuyển tới phần tiếp theo chứ không quay trở lại – dù trong phần đó có gặp câu khó đi chăng nữa.
Theo Huy, sở dĩ chọn cách này là bởi não bộ sẽ tư duy chậm hơn nếu thí sinh cứ “nhảy qua nhảy lại” các nội dung kiến thức khác nhau, như từ toán đến ngôn ngữ rồi lại về toán. “Cho nên dù không giải được, hãy cứ đánh lụi và làm phần tiếp theo”, Huy nói.
Ngoài ra, việc đề thi dài khoảng 6 trang giấy A3 và phòng thi có đủ loại thí sinh cũng khiến các bạn có thể rơi vào ngột ngạt, bất an. Điều cần làm, chính là rèn tâm lý phòng thi và học cách “làm bài như một cái máy”, thay vì cứ mải độc thoại nội tâm, “Sao mình kém cỏi quá” khi đứng trước câu hỏi khó. “Hãy luôn tự nhủ rằng mình phải tiếp tục bước đi”, Huy nói.
Trong khi đó, Huy Khang chọn phân bổ thời gian theo từng nhóm câu hỏi. Với những câu lý thuyết, Khang dành tối đa 30 giây/câu vì dạng này nếu học rồi là biết ngay, còn nếu chưa học thì hầu như không trả lời được. Với nhóm câu đọc hiểu, thời gian là khoảng 1 phút/câu, còn với các câu tính toán, thời gian linh hoạt hơn tùy mức độ song tối đa là 5 phút cho một câu vận dụng cao.
Riêng phần tư duy logic và phân tích số liệu, nam sinh thường dành tối đa 10 phút cho mỗi nhóm câu nhỏ. “Nếu vượt thời gian mà vẫn chưa tìm thấy hướng giải rõ ràng, mình sẽ chọn phương án có vẻ hợp lý, đánh dấu lại rồi chuyển sang câu khác để tránh mất thời gian cũng như giữ tâm lý ổn định, rồi sẽ quay lại xử lý sau”, Khang chia sẻ.
Theo công bố, điểm sàn tuyển sinh đại học hệ chính quy khối ngành sức khỏe đối với phương thức đăng ký xét tuyển theo kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT ở mức từ 15 - 22 điểm. Trong đó cao nhất là ngành y khoa và răng hàm mặt, điểm sàn là 22 điểm.
Trường đại học Y Dược Cần Thơ lưu ý điểm ưu tiên đối với thí sinh đạt tổng điểm từ 22,5 điểm trở lên (theo thang điểm 30) sẽ được tính theo công thức giảm dần, theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đối với tất cả các ngành đào tạo, ngưỡng đầu vào được áp dụng thống nhất giữa các tổ hợp xét tuyển. Trường hợp nhiều thí sinh có cùng điểm xét tuyển ở cuối danh sách, trường sẽ sử dụng điểm môn toán làm tiêu chí phụ để xét từ cao xuống thấp.
Năm nay trường tuyển sinh nhiều phương thức: xét kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, kết quả kỳ thi V-SAT và các phương thức tuyển sinh khác theo đề án của trường (đào tạo theo địa chỉ sử dụng, đào tạo theo hợp đồng đặt hàng của các địa phương, bệnh viện và đơn vị y tế; tuyển sinh diện dự bị đại học dân tộc)…
Đối với phương thức xét kết quả thi V-SAT, trường áp dụng quy tắc quy đổi điểm V-SAT sang điểm thi tốt nghiệp THPT theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đối với các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, thí sinh phải đáp ứng ngưỡng đầu vào theo quy định, đồng thời đáp ứng các điều kiện về học lực lớp 12 hoặc điểm xét tốt nghiệp THPT theo từng nhóm ngành.
Đối với các ngành không thuộc nhóm cấp giấy phép hành nghề, điểm xét tuyển tối thiểu theo tổ hợp hoặc điểm V-SAT sau quy đổi là 15 điểm.
Năm 2026, Trường đại học Y Dược Cần Thơ tuyển sinh 2.460 chỉ tiêu đại học chính quy, tổng số 14 ngành đào tạo. Y khoa là ngành có chỉ tiêu tuyển cao nhất với trên 1.000 và 100 chỉ tiêu chương trình y khoa tiếng Anh.
Các ngành còn lại là y học dự phòng, y học cổ truyền, dược học, điều dưỡng, hộ sinh, dinh dưỡng, răng hàm mặt, kỹ thuật xét nghiệm y học, kỹ thuật hình ảnh y học, kỹ thuật phục hồi chức năng, y tế công cộng, kỹ thuật y sinh và tâm lý học.
Hồi tháng 3, GS Nga – Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, giảng viên trường Đại học Xây dựng Hà Nội, được trao giải Kovalevskaia dành cho các nhà khoa học nữ xuất sắc.
"Đây là giải thưởng mà tôi ao ước từ khi còn đi học. Tôi xúc động vì mình đã có vinh dự này sau gần 30 năm", chị Nga nói.
Là nữ giáo sư duy nhất của ngành Xây dựng được công nhận từ năm 2014 đến nay, hướng nghiên cứu của chị Nga tập trung vào phát triển, cải tiến công nghệ xử lý nước và nước thải; quản lý nước và chất thải bền vững để đảm bảo an ninh năng lượng, thu hồi tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.
Chị đã thực hiện 21 đề tài, nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó làm chủ nhiệm hai đề tài cấp Nhà nước, 6 cấp Bộ. GS Nga cũng đang chủ trì dự án SATREPS với vốn ODA của Nhật Bản để phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm cho Việt Nam.
Cùng đó là dự án Phục hồi hệ thống sông nội đô (sông Tô lịch, sông Lừ, sông Sét, sông Kim Ngưu). Nhóm của chị đã xem xét các nguồn nước trong lưu vực sông, bao gồm nước mặt, nước ngầm tầng nông, nước mưa và nước thải sau xử lý, qua đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật để kiểm soát ô nhiễm, phục hồi hệ sinh thái.
Hành trình dấn thân vào những bài toán hóc búa ở đô thị của chị Nga mang bóng dáng người bố - GS. TSKH Trần Hữu Uyển, chuyên gia hàng đầu ngành Kỹ thuật cấp thoát nước.
Được thừa hưởng tinh thần học tập và niềm say mê khoa học, năm 1991, cô nữ sinh chuyên Hóa trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam quyết định thi vào Đại học Xây dựng Hà Nội. Mong muốn của chị là tiếp bước cha trong lĩnh vực mà ông đã dành cả đời theo đuổi.
Ở đây, chị nhận ra ngành kỹ thuật cấp thoát nước không chỉ có những con số khô khan mà là sự giao thoa giữa kỹ thuật và xã hội, đòi hỏi hiểu biết nhiều chiều và có hệ thống.
Càng học, chị càng thấy mình phù hợp nhờ tư duy logic về kỹ thuật đã được rèn giũa từ bé. Nền tảng chuyên Hóa cũng giúp chị nắm bắt tốt các quá trình hóa sinh trong xử lý và kiểm soát ô nhiễm nước.
Năm 1996, sau khi tốt nghiệp xuất sắc, chị lên đường sang Thái Lan học thạc sĩ, rồi chinh phục tấm bằng tiến sĩ tại Đại học Tokyo – ngôi trường số 1 Nhật Bản. Trước những lời "cảnh báo" rằng ngành này quá nặng nhọc với phụ nữ, chị không thấy áp lực mà còn học đầy say mê.
"Khó khăn là điều bình thường trong cuộc sống. Thậm chí, đó luôn là động lực, cảm hứng để tôi nỗ lực", chị Nga tâm niệm.
Chị Nga sau đó làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ở Đại học Liên Hiệp Quốc (JSPS), lĩnh vực Môi trường và Phát triển bền vững.
Nữ giáo sư nhìn nhận mỗi giai đoạn trên chặng đường học thuật đều đòi hỏi có giải pháp riêng. Thời đại học và cao học, khi mọi nhiệm vụ đều rõ ràng, chị luôn cố gắng mở rộng kiến thức đã học, hoàn thành tốt hơn yêu cầu của đề bài.
Còn khi trở thành một nhà khoa học độc lập, cần tự tìm hiểu và giải quyết vấn đề, chị "lăn lộn" để nhìn thấu đáo vấn đề. Khi đã ra được định hướng, "việc còn lại là tập trung và nỗ lực hết mình".
Để hoàn thành những nghiên cứu mà nhiều người gọi là "thành tựu", theo chị Nga, là hàng trăm, hàng nghìn lần thử nghiệm thất bại. Hiểu rằng đó là điều tất yếu trong khoa học, mỗi khi kết quả không đạt kỳ vọng, chị cần mẫn quay lại "lục lọi", đánh giá phương pháp và thử từ đầu. Cứ như vậy, sau mỗi lần một thí nghiệm thành công là một lần chị được "thắp" thêm sự tự tin để đi tiếp.
Chị Nga là người tiên phong ở Việt Nam nghiên cứu công nghệ màng lọc kỵ khí (AnMBR) để xử lý nước thải, phù hợp với khí hậu Việt Nam.
Điểm đặc biệt của công nghệ này không chỉ nằm ở việc làm sạch nguồn nước mà còn mở ra nhiều tiềm năng: tái sử dụng nước cho nông nghiệp hay thu hồi những vật chất có ích (như khí sinh học) để phục vụ cuộc sống.
Chị Nga nhìn nhận hành trình đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thực tế rất dài, đòi hỏi sự kiên trì của người làm nghề và sự chung tay của cả cộng đồng. Vì vậy, giải thưởng Kovalevskaia là động lực để chị tiếp tục nghiên cứu về phát triển xanh, sạch và bền vững.
Sau 30 năm "lăn lộn" với những bài toán khó, chị Nga đánh giá chất lượng nước sẽ luôn là vấn đề sống còn của xã hội. Chị dự định tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về công nghệ màng trong xử lý nước thải để giải quyết những bài toán mà phương pháp truyền thống chưa thể chạm tới.
Nhìn lại chặng đường đã qua, nữ giáo sư tin rằng nỗ lực trau dồi kiến thức nền tảng, mở rộng tri thức, và học cách bắt nhịp với những xu hướng nghiên cứu của thế giới là chìa khóa cho các bạn trẻ dấn thân vào con đường học thuật lâu dài.
"Nghiên cứu là gian lao, nhưng rất thú vị. Nếu yêu thích, không gì là không thể vượt qua", chị Nga tâm niệm.
Chị cũng nhìn nhận phụ nữ có những lợi thế riêng trong ngành kỹ thuật nhờ sự thấu cảm, khả năng phối hợp hài hòa và nhìn nhận thấu đáo.
"Khoa học rất bình đẳng. Có sự nỗ lực và tập trung sẽ giúp chúng ta thành công", chị nói.
Những ngày cuối tháng 6, tin Nguyễn Thiện Nhân, học sinh lớp 9A3, trường THCS&THPT Hưng Điền B (xã Hưng Điền), đỗ thủ khoa thi lớp 10 của tỉnh khiến nhiều người nức lòng.
Trong kỳ thi vào lớp 10 chuyên, Nhân giành điểm tuyệt đối 10 ở ba môn: Toán chuyên, Toán thường, tiếng Anh, cùng 9,25 điểm Ngữ văn. Với kết quả này, em đạt 49,25/50 điểm xét tuyển.
Trước đó, Nhân cũng ghi tên mình vào top 10 thí sinh dẫn đầu kỳ thi đầu vào của trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP HCM. Trong đó, em đạt 9,5 điểm Toán chuyên, 10 điểm Toán thường.
Nam sinh cũng là "ngôi sao" của trường với 9 năm liền là học sinh giỏi, xuất sắc, đạt giải nhất cấp tỉnh thi học sinh giỏi máy tính cầm tay năm học vừa qua.
Nhân là anh cả trong nhà có 3 anh em, bố là giáo viên dạy nhạc, mẹ là dược sĩ. Nam sinh kể trước đây chưa thấy có năng khiếu với môn học nào. Năm lớp 6, một lần thấy em làm bài tập khá nhanh nên giáo viên cho giải thử đề khó hơn. Thấy hứng thú vì được thử thách, Nhân bắt đầu ngồi nhiều giờ để tư duy và tìm đáp án theo những cách khác nhau. Từ đó, thầy cô tăng dần độ khó, giao thêm nhiều đề Toán của các trường năng khiếu để em làm. Nhân cũng đăng ký học online với các giáo viên toán tại TP HCM.
Trước kỳ thi vào lớp 10, mỗi ngày em đều dành từ 2 đến 4 giờ để giải đề các năm trước của trường Phổ thông Năng khiếu. Dù duy trì thói quen học hàng ngày, nhưng em không quá ép bản thân, khi nào thấy căng thẳng sẽ dừng lại để nghỉ. Gặp một đề toán khó, em tự mày mò lâu nhất có thể, đến khi nào cảm thấy thật bế tắc mới nhờ các thầy giúp.
"Có đề toán khó em phải mất cả tuần để tìm đáp án", Nhân chia sẻ.
Thầy Phạm Hoàng Thái, giáo viên dạy Toán, trường THCS&THPT Hưng Điền B, vẫn nhớ hai năm trước, một cậu học trò dong dỏng cao bất ngờ đứng lên xin học riêng với thầy. Lúc này, anh Thái đã nhận ra khả năng toán học của Nhân nhưng vẫn hỏi: "Em học để làm gì". Nam sinh cho biết học để sau này có một công việc tốt, nuôi sống bản thân và gia đình. Anh Thái sau đó từ chối, yêu cầu em ngồi xuống rồi tiếp tục giảng bài.
Giờ ra chơi, Nhân tiếp tục chạy theo thầy và hỏi vì sao không chịu dạy em.
"Lúc đó tôi đã nói với em nếu học chỉ để lo cho bản thân thì kết quả sẽ rất hạn hẹp so với việc phục vụ xã hội", anh Thái nhớ lại.
Với sự hướng dẫn của anh Thái, ngoài học Toán, Nhân còn đọc nhiều đầu sách về khoa học, văn học như Hạt giống tâm hồn, Hành trình về phương Đông, cuộc đời các nhà khoa học nổi tiếng.
Nam sinh cho biết sẽ nhâp học trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP HCM.
"Học ở trường Năng khiếu sẽ có cơ hội tiếp xúc với nhiều học sinh, thầy cô giỏi, từ đó em sẽ có điều kiện tốt hơn để phát triển bản thân", Nhân nói, cho biết về lâu dài dự kiến theo đuổi ngành Công nghệ thông tin hoặc Sư phạm toán.
"Làm thầy dạy toán cho các em nhỏ cũng vui", Nhân nói.
