Khởi động chương trình Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi 2026

Như Thanh Niên đã đăng tin, một vụ cháy nhà trọ xảy ra rạng sáng 12.4 tại hẻm đường Nguyễn Thị Thơi (P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM) khiến 2 người tử vong và nhiều người khác bị thương.

Nguyễn Phú An, sinh viên Trường ĐH Văn Hiến TP.HCM, đang trọ tại đường Thống Nhất, P.Phú Thọ Hòa, TP.HCM lo lắng khi đọc được thông tin về vụ cháy nhà trọ.

“Cháy nổ là điều khiến mình sợ hãi nhất khi ở nhà trọ. Trọ của mình rộng 15 m2, nằm ở tầng 4 của nhà nguyên căn. Trong các phòng mọi người đa phần sử dụng gas, bếp điện rất nhiều. Nếu không may có hỏa hoạn thì không biết sẽ thoát thân như thế nào”, An nói.

Tương tự, Võ Tuấn Anh, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, đang trọ tại đường Đỗ Xuân Hợp, P.Phước Long, TP.HCM, cho biết: “Phòng của mình nằm ở cuối dãy trọ rộng 20 m2, chỉ có một lối đi duy nhất và không quá rộng, còn có nhiều xe máy đậu dọc lối đi, mặc dù trọ có trang bị các bình chữa cháy tại các phòng nhưng mình vẫn rất lo lắng nếu có cháy lớn xảy ra”, Tuấn Anh nói.

Cũng đang ở trọ tại lầu 4 của một nhà nguyên căn trên đường đường Bình Long, P.Bình Hưng Hòa, TP.HCM, Nguyễn Thị Bích Trâm (25 tuổi), thừa nhận: “Tôi không có kỹ năng thoát hiểm khi xảy ra hỏa hoạn tại vì chưa gặp phải bao giờ. Chỉ sợ khi có sự cố xảy ra dễ mất bình tĩnh thì không biết mình sẽ xử lý ra sao”.

Theo ông Bùi Xuân Thái, Phó chủ tịch Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Việt Nam, cho biết các vụ cháy tại nhà trọ chủ yếu xuất phát từ ba nhóm nguyên nhân chính.

“Trước hết là sự cố điện, chiếm hơn 70% số vụ, do người thuê tự ý đấu nối thêm thiết bị ngoài thiết kế ban đầu, sử dụng quá tải, dây dẫn không đảm bảo kỹ thuật hoặc không được kiểm tra, bảo trì định kỳ; cùng với thói quen không ngắt điện khi không sử dụng dễ dẫn đến chập mạch, quá nhiệt gây cháy. Bên cạnh đó là sự bất cẩn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt như dùng bếp gas không đúng cách, không kiểm tra rò rỉ, hút thuốc, thắp hương hay đốt vàng mã trong phòng trọ, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao”, ông Thái nói.

Ngoài ra, ông Thái cho hay nhiều khu nhà trọ có hạ tầng kém chất lượng, xây dựng tạm bợ, sử dụng vật liệu dễ cháy và không đáp ứng quy định về phòng cháy chữa cháy, khiến đám cháy khi xảy ra dễ lan nhanh và gây khó khăn cho việc thoát nạn.

Chia sẻ về kinh nghiệm phòng cháy chữa cháy đối với người dân đang sinh sống tại các khu chung cư cũ và nhà trọ, ông Thái khuyến nghị cần phải lưu ý một số điểm sau.

“Nguyên tắc thứ nhất là kiểm soát nguy cơ gây cháy. Người dân cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện và các thiết bị điện trong phòng trọ, kịp thời thay thế nếu không đảm bảo an toàn. Đồng thời, phải quản lý chặt chẽ các nguồn lửa, nguồn nhiệt như bếp đun, việc thắp hương, đốt vàng mã hay hút thuốc; sử dụng cẩn trọng các chất dễ cháy nổ. Với các thiết bị dùng pin như điện thoại, đèn sạc, xe điện... cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, đặc biệt tránh sạc qua đêm để hạn chế rủi ro”, ông Thái khuyến nghị.

Ông Thái cho biết thêm mỗi khu trọ cần có đầy đủ lối thoát hiểm, bao gồm cửa chính và lối thoát thứ hai như cửa sổ, ban công hoặc lối lên mái (đối với nhà từ tầng 2 trở lên). “Các lối này phải luôn thông thoáng, không bị che chắn bởi xe cộ hay vật dụng. Bên cạnh đó, cần xây dựng phương án thoát nạn phù hợp, tổ chức diễn tập định kỳ và trang bị các thiết bị hỗ trợ như chuông báo cháy, mặt nạ phòng khói cho từng phòng”, ông Thái nói.

Cuối cùng ông Thái lưu ý mọi người phải biết chủ động chữa cháy ban đầu khi có hỏa hoạn. "Mỗi phòng trọ nên được trang bị ít nhất một bình chữa cháy xách tay. Chủ nhà và người thuê cần được hướng dẫn sử dụng thành thạo để có thể xử lý kịp thời khi sự cố mới phát sinh, hạn chế đám cháy lan rộng và giảm thiểu thiệt hại”, ông Thái chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo bà Nguyễn Thị Phương Oanh, Trưởng phòng Nhân sự Công ty TNHH Huaho Hardware Việt Nam (P.Hiệp Bình, TP.HCM), việc chuyển việc hiện nay không còn mang tính thời điểm mà diễn ra quanh năm, phản ánh sự thay đổi trong tư duy nghề nghiệp của người lao động. "Người trẻ không còn đặt nặng chuyện gắn bó lâu dài với một công ty. Họ sẵn sàng rời đi nếu cảm thấy thu nhập không tương xứng, môi trường không phù hợp hoặc thiếu cơ hội phát triển", bà nhận định.

Cũng theo bà Oanh: "Thực tế, áp lực chi phí sinh hoạt tại đô thị lớn ngày càng gia tăng khiến nhiều người lao động khó duy trì sự ổn định. Với mức chi tiêu từ vài triệu đến hơn 10 triệu đồng mỗi tháng cho tiền thuê trọ, ăn uống, đi lại, mức lương tăng chậm dễ khiến người trẻ rơi vào trạng thái "đi làm chỉ để tồn tại". Không chỉ yếu tố tài chính, cảm giác bế tắc trong công việc cũng là nguyên nhân khiến nhiều người muốn rời đi".

Nguyễn Hoàng Minh (26 tuổi, làm việc tại đường Mạc Đĩnh Chi, P.Tân Định, TP.HCM) kể: "Tôi từng có giai đoạn không còn học thêm được gì, công việc lặp lại, thiếu thử thách. Lúc đó, tôi nghĩ đến chuyện nghỉ việc gần như mỗi ngày".

Anh Lê Trung Tân (31 tuổi, ngụ đường Lê Quang Định, P.Bình Lợi Trung, TP.HCM) chia sẻ: "Tôi từng làm ở một công ty có thu nhập khá, nhưng áp lực cao và thường xuyên phải làm ngoài giờ. Sau gần một năm, tôi quyết định nghỉ dù chưa có công việc mới. Tôi chấp nhận giảm thu nhập một thời gian để tìm môi trường phù hợp hơn. Với tôi, nhảy việc không phải lúc nào cũng là tiến lên, mà là chọn lại cách mình muốn làm việc và sống".

Ông Hoàng Văn Đủ, Phó giám đốc Công ty TNHH xây dựng sản xuất Hưng Thịnh (P.Đông Hưng Thuận, TP.HCM), cho biết: "Doanh nghiệp hiện có xu hướng tuyển chọn kỹ lưỡng hơn, ưu tiên ứng viên có kinh nghiệm thực tế và khả năng thích ứng nhanh. Nếu nghỉ việc mà chưa chuẩn bị kỹ, người lao động rất dễ rơi vào thế bị động. Thực tế cho thấy không ít trường hợp mất nhiều tháng để tìm được công việc phù hợp".

Vậy khi nào nên nhảy việc? Ông Đủ cho rằng có thể cân nhắc nhảy việc nếu đã có lời mời chính thức từ nơi khác với điều kiện tốt hơn, hoặc công việc hiện tại ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần, hay cảm thấy không còn cơ hội học hỏi, thăng tiến sau thời gian dài cố gắng, và cũng có thể là định hướng nghề nghiệp đã thay đổi rõ ràng. Ngược lại nếu chỉ vì chán, bị so sánh, hoặc nghe theo bạn bè, thì nên dành thêm thời gian suy nghĩ.

Chuyên gia tâm lý học lao động Vũ Phương Huyền, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Khải An (P.Bình Trưng, TP.HCM), nhấn mạnh: "Nhảy việc không có công thức đúng hay sai tuyệt đối. Với người này, đó là bước ngoặt mở ra hành trình mới; với người khác, đó có thể là quyết định vội vàng. Thay vì chỉ hỏi "có nên nhảy việc hay không?", có lẽ người trẻ nên tự hỏi "mình đang xây dựng sự nghiệp theo hướng nào?". Khi mỗi bước đi đều nằm trong chiến lược dài hạn, thì dù ở lại hay rời đi, quyết định đó cũng sẽ bớt cảm tính và bền vững hơn".

Ông Vũ Đình Thắng, Trưởng phòng Nhân sự Công ty Vynex Solutions (P.Bình Trưng, TP.HCM), nhận định: "Lao động trẻ hiện nay không chỉ quan tâm đến lương mà còn chú trọng trải nghiệm làm việc, văn hóa doanh nghiệp và cơ hội phát triển cá nhân. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách giữ chân nhân sự, nếu không sẽ liên tục đối mặt với tình trạng biến động lao động".

Tin Gốc: Thanh Niên

Bởi việc chọn nghề vẫn cần dựa trên năng lực thực tế, trải nghiệm và sự hiểu rõ bản thân thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào trio1 tuệ nhân tạo (AI).

AI không còn đơn thuần là một công cụ công nghệ mà dường như đã đi sâu vào đời sống. Không chỉ hỗ trợ tìm kiếm thông tin, AI còn trở thành "cố vấn", "chuyên gia gỡ rối" trong chuyện tình cảm, công việc, chọn nghề hay gợi ý phong cách ăn mặc, ăn gì cho hợp với tâm trạng... Điều gì chưa rõ, chưa biết hoặc cần tư vấn, không ít người tìm đến ChatGPT hay Gemini. Trong đó, việc hỏi AI về nghề nghiệp phù hợp đang trở thành một xu hướng được nhiều bạn trẻ hưởng ứng.

Nguyễn Nhất Huy, học sinh lớp 12 (ngụ P.Hòa Hưng, TP.HCM), cho biết bản thân không thể bỏ qua trào lưu nhờ ChatGPT tư vấn chọn nghề, nhất là khi Huy cũng đang định hướng nghề nghiệp tương lai cho mình. Huy nhập sở thích, tính cách cùng nguyện vọng 1 là Trường ĐH Bách khoa TP.HCM - trường yêu thích và khá gần nhà, rồi hỏi AI đâu là ngành học phù hợp nhất để xem thế nào.

Huy gõ: "nguyện vọng 1 của em với tính cách thích khám phá, vui vẻ, gợi ý cho tôi nghề (ngành) phù hợp theo học". Kết quả, ChatGPT gợi ý một loạt ngành như: "logistics và quản lý chuỗi cung ứng, kỹ thuật hàng không hay quản lý công nghiệp".

Nhưng thực tế Huy lại thích Khoa học máy tính. "Dù em đã định hướng sẵn ngành muốn theo học nhưng vẫn muốn thử xem AI có đoán đúng nghề mà mình đang thích hay không, vừa vui vừa gợi mở thêm", Huy nói.

Cũng chuẩn bị bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, Nguyễn Trần Bảo Hân, học sinh lớp 12 (ngụ P.Hòa Hưng, TP.HCM), dự định đăng ký vào Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, theo học ngành ngôn ngữ Nhật vì yêu thích ngôn ngữ này và văn hóa Nhật Bản. Tuy nhiên, Hân vẫn "nhờ" ChatGPT phân tích xem bản thân có phù hợp với ngành này không như một cách để "bắt trend" và giải trí.

Hân nhập: "Yêu văn hóa Nhật Bản, hãy gợi ý cho tôi nghề phù hợp nhất". Kết quả không có ngành ngôn ngữ Nhật mà lại ra biên – phiên dịch tiếng Nhật, hướng dẫn viên du lịch…". Hân chỉ biết cười.

Là một lập trình viên, anh Mai Thiên Vũ (26 tuổi, ngụ P.Vĩnh Hội, TP.HCM), cho biết ChatGPT hỗ trợ rất nhiều trong việc tìm hiểu kiến thức mới cũng như phục vụ công việc hằng ngày. Công cụ AI nói chung cũng giúp anh đưa ra một số giải pháp trong quá trình lập trình và xử lý thông tin.

Theo Vũ, các công cụ AI có khả năng tổng hợp dữ liệu và đưa ra nhiều gợi ý khá thú vị, gợi mở để tham khảo. "Mình cũng có quan tâm đến các trend nhờ AI gợi ý nghề nghiệp hay phong cách cá nhân như ăn mặc, mua sắm, tuy nhiên việc lựa chọn nghề nghiệp vẫn phải dựa trên sự thấu hiểu bản thân và định hướng cá nhân, bởi mỗi người đều có đam mê khác nhau ở từng giai đoạn cuộc sống", Vũ chia sẻ.

Khi nói về các xu hướng nhờ AI gợi ý nghề nghiệp hoặc phong cách phù hợp, Nguyễn Trí Dũng (27 tuổi, ngụ P.Vườn Lài, TP.HCM), cho biết Dũng cũng tham gia trend này nhưng chỉ xem chúng là thông tin tham khảo. "Con người vẫn phải là người tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình thay vì phụ thuộc vào AI", Dũng nói.

Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng đào tạo Khoa Du lịch học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), người trẻ hiện nay đang thay đổi để thích ứng với thời đại AI. Sự tiện lợi của các công cụ như ChatGPT giúp người dùng nhanh chóng nhận được câu trả lời cho những thắc mắc hay nhu cầu tư vấn làm đẹp, đi chơi, mua sắm, học hành, chọn nghề... Tuy nhiên, ông cho rằng AI chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ, không nên tin tưởng tuyệt đối.

"Phải luôn đối chiếu và hoài nghi các thông tin do AI cung cấp để tránh bị sai lệch hoặc phụ thuộc vào công nghệ. Hơn nữa sở thích, cảm xúc của mình vẫn quan trọng nhất. Dù giải trí hay cần kiến thức, người dùng cần biết chọn lọc thông tin và đối chiếu với thực tế thay vì tin tưởng tuyệt đối vào những gợi ý mà AI đưa ra. Bởi AI có thể cung cấp những dữ liệu thiếu chính xác hoặc bị 'phóng tác'", ông Long nhấn mạnh.

Về xu hướng chọn nghề theo gợi ý của ChatGPT, ông Long cho rằng AI chỉ nên là công cụ tham khảo. Mỗi người đều có năng lực và sở trường riêng, vì vậy việc lựa chọn nghề nghiệp cần dựa trên sự phù hợp giữa khả năng cá nhân và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. "Khi "cung" là năng lực bản thân và "cầu" là nhu cầu thị trường gặp nhau, đó sẽ là lựa chọn nghề nghiệp phù hợp và bền vững nhất", ông Long nói.

PGS.TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Nội vụ), cho rằng việc lựa chọn ngành học, nghề nghiệp cần dựa trên nhu cầu của thị trường lao động và triển vọng tương lai của ngành đó. Người trẻ nên chọn trường, ngành nghề phù hợp với khả năng cũng như nhu cầu của bản thân.

"Các bạn trẻ nên có lựa chọn phù hợp với từng giai đoạn của bản thân chứ không nên chạy theo số đông mà không tính đến khả năng chính mình và tương lai nghề nghiệp. Gợi ý của Chat GPT chỉ nên để tham khảo, vui vẻ vì đây là xu hướng của giới trẻ hiện nay. AI hữu ích và cung cấp nhiều kiến thức, thông tin, nhưng dù sao nó cũng chỉ là công cụ, không thể hiểu chính xác mình muốn gì hay cần gì", bà Hương nói.

Tin Gốc: Thanh Niên