Hoạt động quảng cáo thông qua người có ảnh hưởng (KOLs/Influencers) đã trở thành kênh bùng nổ những năm gần đây. Song việc thiếu thận trọng trong đánh giá sản phẩm trước khi quảng cáo dẫn tới đưa thông tin sai sự thật, ảnh hưởng quyền lợi người tiêu dùng.
Giải quyết vấn đề này, Nghị định 87/2026 được ban hành, có hiệu lực từ ngày 15/5 đã thiết lập một khung pháp lý riêng biệt và nghiêm khắc dành cho người Influencers/KOLs – nhóm đối tượng vốn chưa được định danh rõ ràng trong các quy định cũ.
Trước đây, khi người có ảnh hưởng thực hiện các hành vi quảng cáo sai sự thật, cơ quan chức năng thường phải áp dụng các quy định chung dành cho cá nhân quảng cáo không đúng sự thật với mức phạt 60-80 triệu đồng.
Nghị định mới đã cụ thể hóa trách nhiệm của nhóm đối tượng này với những chế tài mạnh hơn. Cụ thể, Influencers/KOLs sẽ bị phạt 80-100 triệu đồng nếu chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà đã giới thiệu về nó.
Mức phạt 60-80 triệu đồng sẽ dành cho hành vi “không thực hiện thông báo về việc quảng cáo ngay trước và trong khi thực hiện hoạt động quảng cáo”. Điều này đồng nghĩa, nếu một nghệ sĩ, KOL đăng video quảng cáo sản phẩm thì ngay từ đầu video, phải thông báo cho người xem đây là video quảng cáo sản phẩm.
Ngoài xác minh sản phẩm, các KOL đồng thời có trách nhiệm xác minh về độ tin cậy của người quảng cáo; kiểm tra tài liệu liên quan đến sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ quảng cáo. Nếu vi phạm, họ có thể bị phạt 40-60 triệu đồng.
Điểm mới đáng chú ý khác trong biện pháp khắc phục hậu quả là người có ảnh hưởng vi phạm không chỉ bị phạt tiền mà còn buộc phải xin lỗi công khai bằng văn bản tới người tiêu dùng, một hình thức răn đe đánh trực tiếp vào uy tín cá nhân – “tài sản quý giá” của những người có ảnh hưởng.
Ngoài ra, các sai phạm loại này còn bị buộc thu hồi sản phẩm, hàng hóa hoặc dừng cung cấp dịch vụ và phải nộp lại số lợi bất hợp pháp là tiền đã bán sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.
Hơn 300.000 KOL đang hoạt động ở Việt Nam
Số liệu của câu lạc bộ KOL và KOC Việt Nam (trực thuộc Liên chi hội quảng cáo và nội dung số Việt Nam) cho thấy cả nước ước tính có khoảng 300.000 KOL, KOC. Con số này gấp 6 lần so với năm 2022. Song chưa có tiêu chí đánh giá cụ thể để xác định “khi nào được coi là KOL” dẫn đến nhiều người “tự phong danh hiệu”.
“Nghề KOL” đang trên đà phát triển và trở thành mơ ước của giới trẻ hiện đại. YouTuber giàu nhất hiện tại, theo Celebrity là chủ kênh Mr.Beast, với 424 triệu người theo dõi riêng trên nền tảng này, nhiều nhất toàn cầu. Mỗi tháng, riêng quảng cáo từ YouTube mang lại cho anh 3-5,4 triệu USD. Hiện, KOL 27 tuổi này có khối tài sản ròng trên một tỷ USD.
Tại Mỹ “nghề KOL” ước tính sẽ thành một ngành công nghiệp trị giá 70 tỷ USD vào năm 2029.
Tại châu Á việc “nhắm mắt nhận tiền” quảng cáo sản phẩm dù không dùng đã dẫn đến nhiều bài học cay đắng cho cả các ngôi sao. Ngoài bị phạt tiền, “văn hóa” phong sát mạnh mẽ của các quốc gia Châu Á này khiến các KOL không thể nào kiếm sống nổi nếu bị tai tiếng.
Ví dụ, ở Trung Quốc, đầu tháng 11/2022 đã ra quy định cấm tất cả người nổi tiếng có “đạo đức sa sút” quảng cáo bất cứ thứ gì.
KOL bắt buộc phải sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ trước khi quảng cáo nó. Trong trường hợp quảng cáo sai sự thật, KOL dù biết hay không biết sản phẩm đó không như quảng cáo vẫn sẽ phải chịu trách nhiệm liên đới.
Tại Hàn Quốc, ngay từ 2020 quy định KOL và doanh nghiệp vi phạm quảng cáo sẽ phải đối mặt với mức phạt lên tới 2% doanh số và doanh thu liên quan hoặc 500 triệu won (khoảng 10 tỷ đồng)…
Ngày 22/5, Tùng và 104 người khác bị Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04, Công an TP HCM) bắt tạm giam để điều tra về các hành vi Mua bán, Vận chuyển, Tàng trữ, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. 35 người liên quan bị đưa đi cai nghiện bắt buộc.
Đây là đường dây tội phạm ma túy quy mô rất lớn, hoạt động lưu động tại khu vực phía Nam và Tây Nguyên.
Trước đó, trinh sát phát hiện Tùng hoạt động mua bán ma túy nhỏ lẻ tại nhiều khu vực thuộc tỉnh Bình Dương cũ như Bến Cát, Thới Hòa, Thủ Dầu Một, Phú Lợi, Thuận Giao, An Phú. Nhận thấy đây là mắt xích trong một đường dây lớn hơn, Công an TP HCM xác lập chuyên án đấu tranh.
Giữa tháng 4, trinh sát Đội 3, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04), bắt quả tang Tùng khi đang vận chuyển ma túy đi tiêu thụ. Từ lời khai của nghi can này, công an đồng loạt triển khai nhiều tổ công tác truy bắt 3 người được xác định là đầu trên cung cấp ma túy và 12 nhánh cấp dưới chuyên mua "hàng" từ Tùng để tổ chức sử dụng và bán lại cho người nghiện.
Mở rộng điều tra, PC04 tiếp tục đón lõng, bắt quả tang một người khác lái ôtô vận chuyển hơn 5 kg ma túy từ khu vực Tây Nguyên vào TP HCM tiêu thụ. Số ma túy được giấu dưới màn hình trên xe.
Theo Công an TP HCM, từ manh mối ban đầu là Tùng, đến nay cơ quan điều tra đã bắt 140 nghi can. Trong đó, 105 người bị khởi tố, 35 người bị đưa đi cai nghiện bắt buộc. Những người làm nhiệm vụ cảnh giới, giúp sức, che giấu hoạt động phạm tội cũng bị xử lý.
Tang vật thu giữ gồm hơn 9 kg ma túy tổng hợp, 11 cân tiểu ly, 40 bộ dụng cụ sử dụng ma túy, 2 ôtô, nhiều xe máy, hơn 70 điện thoại di động cùng nhiều tài liệu liên quan.
Theo Công an TP HCM, kết quả chuyên án thể hiện quyết tâm thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Thành ủy và UBND TP HCM trong công tác đấu tranh với tội phạm ma túy, hướng tới mục tiêu "thành phố không ma túy" vào năm 2030.
Vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh (Phòng Cảnh sát kinh tế) đã ra Quyết định khởi tố vụ án, Quyết định khởi tố bị can đối với Mai Xuân Chiến (sinh năm 2001, trú tại xóm 4, xã Khánh Nhạc, tỉnh Ninh Bình) về hành vi phạm tội Xâm phạm sở hữu quyền công nghiệp.
Đây là vụ án kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam xảy ra tại cửa hàng kinh doanh giầy thể thao "Bull Sneaker", có địa chỉ tại Tổ dân phố Văn Lâm, phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
Quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra thu giữ hàng hóa là giày, dép có trị giá hơn 3,1 tỷ đồng.
Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh khuyến cáo doanh nghiệp và hộ kinh doanh tuân thủ nghiêm quy định của pháp luật.
Hành vi kinh doanh hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu không chỉ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu nhãn hiệu, còn ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh, trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn.
Việc bắt giữ, xử lý hình sự các đối tượng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp là lời cảnh báo đối với các cá nhân, tổ chức vì lợi nhuận mà cố tình thực hiện hành vi vi phạm pháp luật trong kinh doanh hàng hóa.
Ngày 31/5, Công an tỉnh Đồng Nai cho biết, vừa bắt giữ nhóm đối tượng để điều tra về các hành vi Giết người, Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và Tàng trữ trái phép chất ma túy xảy ra tại xã Đa Kia.
Theo cơ quan điều tra, xuất phát từ mâu thuẫn tình cảm với chị N.T.K.T. (trú xã Đa Kia), Đào Đức Tài (SN 1999, trú phường Đồng Phú) đã nhiều lần gọi điện đe dọa sẽ sát hại cả gia đình bạn gái vào ngày 13/4.
Tiếp nhận tin báo, Phòng Cảnh sát hình sự phối hợp cùng lực lượng Cảnh sát cơ động và Công an xã Đa Kia nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo vệ, đưa người thân của chị T. đến nơi an toàn, đồng thời tổ chức truy bắt nghi phạm.
Rạng sáng 14/4, Tài cùng một người khác xuất hiện trước nhà chị T. và nổ liên tiếp 7 phát súng rồi nhanh chóng rời khỏi hiện trường.
Trong quá trình truy xét, lực lượng chức năng xác định nhóm đối tượng có biểu hiện cố thủ, sẵn sàng sử dụng vũ khí để chống trả. Sau đó, công an đã khống chế và bắt giữ Đào Đức Tài cùng Lê Thanh Nguyện (SN 1997) và Phan Thanh Hiền (SN 1993), đều trú tại phường Đồng Phú.
Khám xét nơi ở của các đối tượng, cơ quan công an thu giữ một khẩu súng quân dụng, 5 bình xịt hơi cay, một ná cao su, một dao rựa cùng 5 gói tinh thể màu trắng nghi là ma túy đá và nhiều vật chứng liên quan.
Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai vụ án đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, làm rõ.
