Theo các quan chức Mỹ, vùng Vịnh và Israel chia sẻ với Hãng tin AP ngày 31-3, nhiều quốc gia trong khu vực cho rằng các đợt không kích do Mỹ dẫn đầu trong suốt một tháng qua vẫn chưa đủ để làm suy yếu đáng kể Iran.
Sau những bất bình ban đầu vì không được thông báo đầy đủ trước cuộc tấn công, các nước này giờ đây coi cuộc xung đột là “cơ hội lịch sử” để buộc Iran phải thay đổi, thậm chí làm suy yếu hoặc chấm dứt vai trò của chính quyền giáo quyền tại Tehran.
Trong các trao đổi kín với Washington, giới chức Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Kuwait và Bahrain đều bày tỏ không muốn chiến dịch quân sự kết thúc cho đến khi có những thay đổi rõ rệt trong lãnh đạo hoặc hành vi của Iran.
Tuy nhiên, nội bộ khu vực cũng tồn tại khác biệt đáng kể: UAE nổi lên là bên có lập trường cứng rắn nhất, thúc đẩy phương án tấn công trên bộ, trong khi Kuwait và Bahrain cũng nghiêng về hướng này.
Ngược lại, Oman và Qatar – vốn giữ vai trò trung gian giữa Iran và phương Tây – lại ưu tiên giải pháp ngoại giao.
Áp lực từ các đồng minh diễn ra trong lúc ông Trump phát đi những tín hiệu trái chiều. Một mặt, ông cho rằng giới lãnh đạo Iran đã suy yếu và có thể sẵn sàng đàm phán; mặt khác, ông cảnh báo sẽ leo thang nếu không đạt được thỏa thuận hòa bình.
Trong nước, nhà lãnh đạo Mỹ cũng đang đối mặt với thách thức lớn khi tìm cách duy trì sự ủng hộ cho chiến dịch tấn công Iran.
Hàng triệu người Mỹ đã xuống đường trên khắp 50 bang trong làn sóng biểu tình “No Kings” (Không vua) lần thứ ba hôm 28-3, nhằm phản đối chính sách trục xuất, chiến tranh Iran và nhiều quyết định khác của Tổng thống Trump.
Dù vậy, ông Trump vẫn thể hiện sự tự tin rằng các đồng minh Trung Đông đang đứng cùng chiến tuyến với Washington.
Phát biểu trên chuyên cơ Air Force One hôm 29-3, ông nhấn mạnh các nước như Saudi Arabia, Qatar, UAE, Kuwait và Bahrain đều đang “phản công mạnh mẽ”, dù trên thực tế họ chưa trực tiếp tham gia các cuộc không kích, mà chủ yếu hỗ trợ thông qua việc cho Mỹ sử dụng căn cứ quân sự.
Về mục tiêu lâu dài, Saudi Arabia cho rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải bao gồm việc vô hiệu hóa chương trình hạt nhân của Iran, phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo, chấm dứt hỗ trợ cho các lực lượng ủy nhiệm, đồng thời đảm bảo Tehran không thể phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Tuy nhiên, Riyadh cũng thận trọng trước rủi ro xung đột kéo dài có thể khiến Iran gia tăng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng các nước trong khu vực. Một quan chức Saudi Arabia nhấn mạnh về lâu dài, nước này vẫn mong muốn một giải pháp chính trị, dù trước mắt ưu tiên hàng đầu là bảo vệ an ninh và các cơ sở trọng yếu.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng khẳng định Washington và các đồng minh vùng Vịnh có chung lập trường, cho rằng Iran không thể được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ở đỉnh điểm Chiến tranh Lạnh, Washington có 17 cơ sở quân sự tại Greenland, nhưng đã dần đóng cửa theo thời gian và hiện chỉ còn một căn cứ duy nhất, căn cứ Pituffik ở phía bắc hòn đảo.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần lập luận rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland vì các lo ngại an ninh quốc gia trước các đối thủ của Washington.
Hòn đảo này được cho là có trữ lượng khoáng sản đất hiếm chưa được khai thác và có thể trở thành tài sản chiến lược quan trọng khi băng ở vùng cực tan chảy và các tuyến hàng hải mới xuất hiện.
“Tôi nghĩ đã đến lúc Mỹ đặt dấu ấn trở lại Greenland”, đặc phái viên Mỹ Jeff Landry nói với AFP khi kết thúc chuyến thăm đầu tiên tới hòn đảo kể từ khi được bổ nhiệm vào tháng 12/2025.
“Tôi nghĩ mọi người đang thấy Tổng thống nói về việc tăng cường các hoạt động an ninh quốc gia và tái triển khai lực lượng tại một số căn cứ ở Greenland”, ông nói.
Theo các thông tin truyền thông gần đây, Mỹ muốn mở 3 căn cứ mới ở phía nam vùng lãnh thổ này. Một hiệp ước quốc phòng năm 1951, được cập nhật vào năm 2004, đã cho phép Washington tăng cường triển khai binh sĩ và cơ sở quân sự trên đảo, miễn là thông báo trước cho Đan Mạch và Greenland.
Ông Trump đã rút lại các lời cảnh báo sẽ kiểm soát Greenland hồi tháng 1, và một nhóm công tác Mỹ - Đan Mạch - Greenland đã được thành lập để giải quyết các lo ngại mà phía Washington nêu ra.
Đặc phái viên Landry, đồng thời là thống đốc bang Louisiana thuộc đảng Cộng hòa, đã tới thủ phủ Nuuk của Greenland ngày 17/5. Tuy nhiên, ông không được mời chính thức trước đó.
Các quan chức Greenland và Đan Mạch nhiều lần khẳng định chỉ Greenland mới có quyền quyết định tương lai của mình.
Ông Landry đã gặp Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen và lãnh đạo cơ quan ngoại giao Greenland Mute Egede ngày 18/5. Ông Nielsen cho biết các cuộc thảo luận mang tính “xây dựng”, nhưng lưu ý rằng “không có dấu hiệu nào cho thấy lập trường của Mỹ đã thay đổi”.
Trong cuộc phỏng vấn đăng trên nhật báo Sermitsiaq của Greenland ngày 20/5, ông Landry đã nói về mong muốn độc lập của Greenland.
Dù các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Greenland ủng hộ việc giành độc lập khỏi Đan Mạch vào một thời điểm nào đó, chính quyền hòn đảo hiện nay chưa có kế hoạch như vậy trong tương lai gần do còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết, chủ yếu liên quan đến nền kinh tế của hòn đảo vốn phụ thuộc vào Đan Mạch.
“Tôi nghĩ có những cơ hội đáng kinh ngạc có thể thực sự giúp người Greenland chuyển từ phụ thuộc sang độc lập. Tôi nghĩ Tổng thống Mỹ muốn thấy hòn đảo này trở nên độc lập về kinh tế. Và tôi nghĩ điều đó có thể thực hiện được ở đây", ông Landry nói trong cuộc phỏng vấn.
Ngoài ra, ông Landry đã đi cùng một bác sĩ Mỹ, người nói với đài truyền hình Đan Mạch TV2 rằng ông có mặt tại đây “để đánh giá nhu cầu y tế” ở Greenland. Điều này đã gây ra phản ứng trái chiều ở Greenland.
Đan Mạch và Greenland hồi tháng 2 đã bác bỏ đề nghị của ông Trump về việc điều một tàu bệnh viện hải quân tới “chăm sóc nhiều người đang bị bệnh và không được chăm sóc đầy đủ ở đó”.
Dữ liệu trên trang theo dõi hàng không dân sự FlightRadar24 cho thấy phi cơ tiếp dầu KC-135R có số đuôi 62-3578 cất cánh từ căn cứ Al Dhafra tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 5/5, sau đó bay nhiều vòng khép kín ở độ cao 7.000-8.200 m trên không phận quốc tế ở vịnh Ba Tư.
Máy bay sau đó chuyển hướng về phía không phận Qatar, bật mã phát đáp "7700" và bắt đầu giảm độ cao. Tín hiệu định vị của chiếc KC-135R bị ngắt ở độ cao khoảng 4.200 m. Hai trực thăng hạng nhẹ đa năng H125 sau đó cất cánh từ căn cứ Al Udeid ở Qatar và hướng tới khu vực chiếc KC-135R mất tín hiệu, nhưng chưa rõ có liên quan tới sự việc hay không.
Một máy bay tiếp dầu KC-46A Mỹ hôm 4/5 cất cánh từ Israel, bay qua Arab Saudi và UAE rồi tới eo biển Hormuz, sau đó bật mã phát đáp "7700" và mất tín hiệu ở phía đông thủ đô Riyadh của Arab Saudi. Theo hãng thông tấn Fars News của Iran, máy bay KC-46A đã "hạ cánh khẩn cấp".
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin.
Mã "7700" được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không, như sự cố động cơ, mất áp suất hay có người cần trợ giúp y tế. Sau khi bật mã 7700, phi công phải thông báo với đài kiểm soát không lưu trong khu vực rằng họ đang gặp vấn đề gì.
Ian Petchenik, cơ trưởng điều khiển máy bay Boeing 757/767, khẳng định 99% trường hợp bật mã phát đáp 7700 được ghi nhận trên các trang theo dõi dân sự là "sự kiện bình thường". Ông lưu ý rằng tín hiệu 7700 không đồng nghĩa với phi cơ đang đối mặt nguy hiểm cận kề, mà có thể là phi công tỏ ra thận trọng và muốn thông báo đang gặp tình huống bất thường.
"Trong môi trường quốc tế, khi giao tiếp trở nên khó khăn vì bất đồng ngôn ngữ, phát tín hiệu 7700 sẽ giúp đài kiểm soát không lưu hiểu rõ máy bay đang cần được ưu tiên và hỗ trợ", Petchenik nói.
Máy bay KC-135R Mỹ hoạt động trong khu vực diễn ra xung đột, với hoạt động tác chiến điện tử và gây nhiễu phức tạp. Điều này gây ảnh hưởng đến liên lạc và định vị, khiến phi công bật mã 7700 dù bản thân máy bay không gặp nguy hiểm.
Dòng KC-135 được sử dụng từ năm 1957, sử dụng chung thiết kế nguyên mẫu với máy bay chở khách Boeing 707. Mỗi chiếc có tổ lái 3-4 người, đạt tốc độ tối đa 933 km/h, tầm hoạt động 2.100 km khi mang theo 68 tấn nhiên liệu để chuyển cho các máy bay khác.
Tổng cộng 803 chiếc KC-135 đã được chế tạo trong giai đoạn 1955-1965. Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Mỗi chiếc KC-135 có giá ước tính gần 40 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương với 77 triệu USD hiện nay.
Trong 6 tuần xung đột Trung Đông, không quân Mỹ đã mất hàng loạt máy bay KC-135, trong đó một chiếc bị rơi do va chạm trên không và nhiều máy bay trúng hỏa lực Iran khi đang nằm tại bãi đỗ.
Tổng thống Vladimir Putin đã đơn phương tuyên bố ngừng bắn trong 2 ngày 8 – 9.5, trùng với thời điểm Nga tổ chức các hoạt động kỷ niệm chiến thắng của Liên Xô trước phát xít Đức.
Tuy nhiên, Kyiv cho rằng một lệnh ngừng bắn dành riêng cho ngày lễ của Nga là không phù hợp và kêu gọi hãy thực thi lệnh ngừng bắn vô thời hạn trước đó 2 ngày. Tuy nhiên, đề xuất này đã không được Moscow đồng ý.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết 264 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đã bị bắn hạ vào đầu ngày 8.5. Còn Thị trưởng Moscow Sergei Sobyanin nói một số UAV hướng đến thủ đô Nga. Giới chức địa phương cho biết khu vực Perm thuộc vùng Ural cũng bị tấn công bằng UAV.
Về phần mình, Ukraine xác nhận đã tập kích một nhà máy lọc dầu của Nga tại Perm trong ngày thứ hai liên tiếp, và tấn công một cơ sở dầu mỏ khác tại thành phố Yaroslavl.
Cũng trong thời gian này, Không quân Ukraine ghi nhận tổng cộng 67 UAV từ Nga trong đêm 7.5, rạng sáng 8.5, mức thấp nhất trong gần một tháng qua.
Cùng ngày, Không quân Ukraine thông báo đang đối mặt tình trạng thiếu hụt tên lửa phòng không sau chiến dịch tấn công dày đặc của Nga vào mùa đông.
"Hôm nay, các bệ phóng theo biên chế của các đơn vị và khẩu đội chỉ còn một nửa số tên lửa, và đó là cách nói giảm nhẹ. Họ dựa vào một số lượng tên lửa rất hạn chế", Hãng thông tấn Ukrinform dẫn lời người phát ngôn Không quân Ukraine Yuriy Ihnat.
Ukraine đã sử dụng các công nghệ phát triển nội địa để bắn hạ các UAV tầm xa của Nga, bao gồm UAV đánh chặn, các tổ hợp pháo cơ động và hệ thống tác chiến điện tử. Tuy nhiên, nước này phụ thuộc lớn vào các hệ thống phòng không nước ngoài nếu muốn đánh chặn tên lửa Nga.
"Chúng tôi phát hiện đang ở trong tình trạng phải phân bổ tên lửa ở số lượng vô cùng hạn chế do những vấn đề về nguồn cung", theo ông Ihnat.
Người phát ngôn bổ sung Ukraine buộc phải đề nghị các đồng minh cung cấp một số lượng nhỏ, từ 5 đến 10 tên lửa cho các hệ thống như NASAMS và IRIS-T.
Giới chức Ukraine hôm 8.5 xác nhận đã xảy ra một vụ cháy lớn tại khu vực nhà máy điện hạt nhân Chernobyl theo sau vụ rơi UAV gần nhà máy vào ngày hôm trước.
Tính đến thời điểm hiện tại, mức độ phóng xạ tại khu vực được cho vẫn nằm trong "giới hạn bình thường". Phía Nga cũng tăng cường theo dõi tình hình khu Chernobyl và cho hay mức độ phóng xạ vẫn chưa vượt quá ngưỡng an toàn, theo TASS.
Lính cứu hỏa Ukraine cho hay nỗ lực dập lửa trở nên phức tạp do gió lớn và mìn cài dày đặc ở khu vực.
Những hình ảnh do ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển sinh thái và phóng xạ Chernobyl Ukraine công bố cho thấy các cột khói trắng lớn bốc lên từ khu vực, một phần bị phong tỏa trước công chúng vì mức độ nhiễm xạ vẫn cao.
Trên Facebook, Giám đốc khu dự trữ Denis Nesterov cho biết đến 15 giờ chiều 8.5 (giờ địa phương), ước tính phạm vi đám cháy bùng phát sau khi hai UAV rơi xuống khu bảo tồn thiên nhiên Chernobyl lan rộng khoảng 1.180 ha (khoảng 12 km2).
Ông Nesterov không cho biết nguồn gốc của số UAV trên.
Trong khi đó, Thống đốc Vyacheslav Chaus của tỉnh Chernihiv lân cận đưa ra ước tính cao hơn, cho rằng đám cháy đã lan rộng trên diện tích khoảng 40 km2.
