Tuy nhiên cùng với sự phát triển của y học phục hồi chức năng hiện đại, nhiều người bệnh đang có thêm cơ hội lấy lại những chức năng tưởng như đã mất nhờ các kỹ thuật kích thích não không xâm lấn.
Nam người bệnh 49 tuổi, sống tại Đông Anh (Hà Nội), chuyển điều trị tại Trung tâm Phục hồi chức năng Bệnh viện Bạch Mai sau đột quỵ trong tình trạng mất khả năng giao tiếp, không nói được, nhận thức hạn chế.
Sau khoảng 3 ngày điều trị kết hợp phục hồi chức năng, tình trạng của người bệnh cải thiện rõ rệt. Ông bắt đầu có phản ứng khi được trò chuyện, phát ra âm thanh để đáp lại người xung quanh.
Con trai người bệnh xúc động chia sẻ: “Gia đình rất vui vì tình trạng của bố có tiến triển. Sau điều trị, tuy nói chưa được tròn vành rõ tiếng, nhưng thấy bố tích cực giao tiếp hơn, gia đình cũng yên tâm”.
Với người thân của người bệnh sau đột quỵ, chỉ một cái gật đầu, một âm thanh đáp lại hay ánh mắt có chủ đích cũng đã là tín hiệu hy vọng rất lớn.
Một trường hợp khác, nam người bệnh 32 tuổi, quê Thái Nguyên, có các di chứng sau đột quỵ do nhồi máu não, nghẽn hẹp động mạch cảnh, động kinh, liệt nửa người. Chỉ sau khoảng 1 tháng đầu điều trị, nhận thức của người bệnh tiến bộ nhiều, có thể đi lại, giao tiếp tốt hơn, không còn tình trạng lơ mơ hay mất tập trung kéo dài.
Đến nay sau gần 3 tháng điều trị, người bệnh đã được ra viện và chuyển sang điều trị ngoại trú.
Theo PGS.TS Lương Tuấn Khanh – Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng Bệnh viện Bạch Mai, trong phục hồi chức năng đột quỵ, chỉ tập vận động thôi là chưa đủ.
Đột quỵ gây tổn thương phức tạp lên hệ thần kinh trung ương, kéo theo hàng loạt rối loạn như yếu liệt, khó nói, khó nuốt, giảm trí nhớ, suy giảm nhận thức hoặc trầm cảm sau bệnh.
Các kỹ thuật kích thích não không xâm lấn ra đời nhằm tác động trực tiếp lên hoạt động não bộ, giúp điều chỉnh sự mất cân bằng thần kinh sau đột quỵ và hỗ trợ não học lại các chức năng đã mất.
Hiện nay hai kỹ thuật được ứng dụng phổ biến gồm: kích thích điện một chiều xuyên sọ (tDCS): sử dụng dòng điện một chiều cường độ thấp đặt qua da đầu để tăng hoặc giảm hoạt động tại những vùng não nhất định.
Kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại (rTMS): sử dụng từ trường tạo xung kích thích lên vỏ não, giúp tăng cường hoặc ức chế hoạt động thần kinh tùy mục tiêu điều trị.
Nói một cách dễ hiểu, đây là cách “đánh thức” những vùng não đang suy giảm chức năng, đồng thời giúp não bộ tái kết nối và hình thành đường dẫn truyền mới.
Theo bác sĩ Khanh, kích thích não không xâm lấn không phải phép màu giúp khỏi bệnh ngay lập tức, cũng không thay thế vật lý trị liệu hay ngôn ngữ trị liệu. Giá trị lớn nhất của phương pháp này là hỗ trợ người bệnh tập luyện tốt hơn, duy trì tập lâu hơn, cải thiện khả năng hợp tác và tăng tốc độ phục hồi.
Thực tế lâm sàng cho thấy phương pháp có thể hỗ trợ ở nhiều mặt như: Cải thiện vận động tay chân, hỗ trợ phục hồi nuốt, tăng khả năng ngôn ngữ và giao tiếp, cải thiện trí nhớ, sự chú ý; giảm đau thần kinh, hỗ trợ giảm trầm cảm, lo âu sau đột quỵ.
Theo các chuyên gia, đột quỵ đang ngày càng trẻ hóa, không ít trường hợp mới ngoài 30-40 tuổi đã mắc bệnh, để lại di chứng nặng nề cho bản thân và gia đình.
Sự xuất hiện của các kỹ thuật phục hồi hiện đại như kích thích não không xâm lấn mở ra thêm hy vọng cho người bệnh, đặc biệt khi được can thiệp sớm, đúng thời điểm và kết hợp chương trình phục hồi bài bản.
Sản phụ T.N.X (31 tuổi, ngụ xã U Minh Thượng, tỉnh An Giang) hiện được chăm sóc tại Khoa Phụ sản - Nhi, Bệnh viện Quân y 121 (số 1, đường 30/4, P.Ninh Kiều, TP.Cần Thơ; https://benhvienquany121.vn) trong tình trạng khỏe khoắn, ăn ngủ tốt, các chỉ số xét nghiệm đã trở về mức bình thường. Bé trai 3,5 kg khóc lớn, bú ngoan, da dẻ hồng hào đang là niềm vui tột bực của cha mẹ, ông bà và mọi người thân trong gia đình.
Vợ chồng ông 3 Đ. (cha mẹ chồng của sản phụ) vui không thể tả khi gia đình chỉ có con trai độc nhất. Con dâu mang thai lần đầu sinh 3 bé gái. Mang thai lần 2, siêu âm biết bé trai, gia đình mừng vui vô cùng. Song sự cố chị T.N.X. bị rắn hổ mang cắn khi chưa đến ngày sinh nở đã tạo ra nỗi lo quá lớn đối với gia đình ông 3 Đ.
Đầu giờ chiều 16.5, khi đang ở nhà, chị T.N.X chẳng may bị rắn cắn vào ngón thứ 3 của bàn chân phải, gây đau nhức. Khi nghe con dâu la khóc, ông bà 3 Đ. tức tốc rọi đèn và phát hiện rắn hổ mang ở góc giường trong phòng. Dùng dụng cụ bắt được rắn, gia đình nhanh chóng bảo quản kỹ lưỡng và chụp hình để cung cấp cho cơ sở y tế. Sau khi sơ cứu ban đầu, thai phụ T.N.X được đưa ngay đến cơ sở y tế và đích đến cuối cùng là Bệnh viện Quân y 121.
Tiếp nhận bệnh nhân lúc 21 giờ cùng ngày, các bác sĩ Bệnh viện Quân y 121 lập tức bước vào cuộc chạy đua quyết liệt với thời gian nhằm giành lại sự sống cho hai mẹ con. Ai cũng biết nọc của rắn hổ mang cực độc và khi vào cơ thể con người gây ức chế hô hấp, liệt cơ, nguy cơ tử vong nhanh. Nọc độc rắn hổ mang làm cho thai phụ bị suy hô hấp, ngừng thở thì con trong bụng cũng không thể cứu sống được. Vì thế, ngay khi tiếp nhận thai phụ T.N.X., Bệnh viện Quân y 121 tiến hành "báo động đỏ", khẩn cấp hội chẩn liên chuyên khoa, cấp tốc cứu người.
Đại tá, Thầy thuốc ưu tú, BS.CK2 Trần Mạnh Hùng, Giám đốc Bệnh viện Quân y 121, thời điểm đó lập tức cho y lệnh rất cụ thể bằng việc truyền gấp huyết thanh kháng và thành lập ngay ê kíp mổ cấp cứu nhanh chóng đưa thai nhi sớm rời cơ thể người mẹ, hạn chế tối đa tác động xấu của nọc độc rắn hổ mang. Thông qua chỉ huy từ lãnh đạo, sự phối hợp nhịp nhàng của các bác sĩ (BS) chuyên sâu, tay nghề cao, bé trai nặng hơn 3,5 kg khỏe khoắn chào đời trong đêm an toàn. Bé khóc to, da dẻ hồng hào trong niềm vui khôn xiết của bao người.
Thầy thuốc ưu tú, BS.CK2 Khưu Văn Hậu, lãnh đạo Khoa Phụ sản - Nhi, Bệnh viện Quân y 121, cho biết ca mổ thai phụ T.N.X phải thực hiện song song 2 nhiệm vụ (truyền huyết thanh, phẫu thuật bắt con nhanh) nhằm đảm bảo "mẹ tròn, con vuông" an toàn. Sau 45 phút, ca mổ hoàn tất và mọi người có thể thở phào trong cuộc chạy đua thời gian sinh tử có một không hai này. Bệnh nhân sau đó được đưa vào phòng chăm sóc đặc biệt, theo dõi kỹ 24/24.
Đến nay (19.5), bệnh nhân T.N.X tỉnh táo, tiếp xúc vui vẻ, bụng mềm, vết mổ khô, sản dịch ít, tử cung co hồi tốt. Dự kiến ngày 21.5 tới, hai mẹ con sẽ xuất viện trở về sum họp gia đình. Ca rắn cắn cực độc này nếu bác sĩ không chạy đua với thời gian và xử lý bài bản, đúng quy trình thì thai phụ chắc chắn sẽ gặp nguy nan.
Rắn hổ mang có mặt ở nhiều nơi và nọc độc của nó vô cùng nguy hiểm, dễ gây chết người. Nọc độc rắn hổ mang vào cơ thể con người gây suy hô hấp, sốc phản vệ và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Khi bị rắn độc cắn, mọi người không nên chườm đá, rạch - hút máu nơi vết thương…
Đại tá, BS.CK2 Đặng Ngọc Thuyết, Bí thư Đảng ủy, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 121, cho hay ca bệnh của T.N.X càng phức tạp hơn khi đang ở tuần thứ 38 của thai kỳ. Mọi can thiệp nào vào thời điểm thai kỳ này phải được cân nhắc kỹ lưỡng giữa tính mạng mẹ và thai nhi. Bệnh viện Quân y 121 xử lý thành công ca bệnh đặc biệt này là nhờ hệ thống cấp cứu khẩn cấp hoạt động nhanh chóng, hội chẩn đa chuyên khoa ngay lập tức; trang thiết bị hiện đại, đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm trong cấp cứu rắn độc và sản khoa; phác đồ điều trị chuẩn, sử dụng đúng và đủ huyết thanh kháng nọc độc kết hợp mổ lấy thai kịp thời…
Cũng theo BS.CK2 Đặng Ngọc Thuyết, khi bị rắn cắn, vết thương phải được sơ cứu kịp thời, đúng quy chuẩn. Nạn nhân cần bất động và chỗ bị rắn cắn (chân, tay…) được nẹp gọn gàng, vì vận động sẽ làm cho nọc độc xâm nhập vào cơ thể nhanh hơn. Đồng hồ, nhẫn, vòng đeo tay và bất cứ thứ gì có thể gây thắt phải được tháo ra khỏi cơ thể. Mắt rửa sạch trong trường hợp bị rắn hổ mang phun độc trúng vào. Mọi người cố gắng chụp ảnh, ghi nhớ hình dạng của rắn để cung cấp cho cơ sở y tế. Nạn nhân được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Bệnh nhân bất động khi di chuyển trên đường cấp cứu. "Đề phòng rắn cắn, mọi người phải mặc quần áo tay dài, đi ủng, giày cao cổ khi phát hoang trong vườn hoặc lúc gom cỏ, chất củi. Đèn thắp sáng xua tan bóng tối, giúp phát hiện sớm rắn nguy hiểm. Mũ rộng vành phải đội lên đầu khi đi trong rừng hoặc ở khu vực nhiều cây cỏ, bóng tối. Tay, chân không đưa vào hố hoặc hang đất và tránh bắt, dồn ép rắn trong khu vực khép kín. Các đống gạch vụn, kho chứa củi, góc nhà, gầm giường là những nơi rắn thường ẩn nấp, mọi người phải hết sức phòng tránh. Nhà cửa sạch sẽ, môi trường sống quang đãng sẽ giúp xua rắn tránh xa con người…", BS.CK2 Đặng Ngọc Thuyết thông tin thêm.
Thời điểm nhập viện, tình trạng của em T. rất nặng. Đội ngũ y bác sĩ bệnh viện đã tích cực điều trị xử lý theo phác đồ. Hiện sức khỏe của em T. cơ bản được kiểm soát.
Theo bác sĩ, nọc ong vò vẽ có độc tính rất mạnh. Trường hợp bị ong đốt nặng có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.
Các phụ huynh được bác sĩ khuyến cáo nên hạn chế cho con em vui chơi ở những khu vực có cây cối rậm rạp. Trường hợp bị ong đốt cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
Thạc sĩ - bác sĩ Ngô Thị Tường Vi, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết trong quá trình đun nấu, hầm xương nhiệt độ cao làm các protein hòa tan trong máu và mô liên kết bị biến tính và đông tụ. Các thành phần này kết hợp với phần máu còn sót lại, vụn mô và một số tạp chất cơ học từ xương, thịt tạo thành lớp bọt nổi trên bề mặt nước dùng.
Đây là hiện tượng sinh lý - hóa học bình thường trong quá trình chế biến thực phẩm. Lượng bọt xuất hiện nhiều hay ít phụ thuộc vào loại nguyên liệu, mức độ sơ chế ban đầu và phương pháp nấu.
Thực tế, lớp bọt nổi lên trong giai đoạn đầu không phải là phần chứa nhiều dưỡng chất quý giá như nhiều người vẫn nghĩ. Vị ngọt tự nhiên của nước hầm xương chủ yếu đến từ các axit amin, peptide, gelatin và khoáng chất được giải phóng dần trong quá trình ninh hầm. Các chất này hòa tan trong nước dùng và không tập trung ở lớp bọt nổi trên bề mặt. Do đó, việc hớt bọt không làm mất đáng kể giá trị dinh dưỡng hay độ ngọt của nước hầm.
Về mặt cảm quan, lớp bọt nếu không được loại bỏ có thể khiến nước dùng trở nên đục màu và làm giảm độ hấp dẫn của món ăn. Bên cạnh đó, sự hiện diện của máu thừa và các mảnh vụn mô trong lớp bọt có thể tạo ra mùi hôi nhẹ, đặc biệt ở những món hầm kéo dài nhiều giờ. Do đó, theo góc độ khoa học thực phẩm và dinh dưỡng, quan niệm trên chưa hoàn toàn chính xác.
"Mặc dù chưa có bằng chứng cho thấy lớp bọt này gây hại đáng kể đối với người khỏe mạnh, tuy nhiên việc loại bỏ chúng vẫn được xem là bước chế biến hợp lý nhằm nâng cao chất lượng món ăn và bảo đảm vệ sinh thực phẩm", bác sĩ Tường Vi lưu ý.
Người nội trợ nên hớt bỏ lớp bọt xuất hiện trong khoảng 10 - 20 phút đầu sau khi nước hầm bắt đầu sôi. Đây là giai đoạn các protein hòa tan bị đông tụ cùng với máu thừa và các tạp chất từ xương, thịt được giải phóng nhiều nhất. Sau thời điểm này, lượng bọt thường giảm đáng kể nên không cần hớt liên tục trong suốt quá trình nấu.
Để hạn chế lượng bọt phát sinh và giúp nước dùng trong hơn, người dân có thể chần sơ xương hoặc thịt trong nước sôi từ 3 - 5 phút, sau đó rửa sạch và thay nước mới trước khi hầm. Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả trong việc loại bỏ một phần máu thừa, cặn bẩn và mùi hôi từ nguyên liệu.
Bên cạnh kỹ thuật chế biến, việc lựa chọn nguyên liệu tươi, có nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ đầy đủ các bước sơ chế cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm.
