Theo Hãng tin AFP, ngày 29-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đưa ra nhiều tuyên bố cứng rắn nhằm vào Iran.
Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: “Iran không thể vực dậy nổi tình hình của mình… Họ không biết cách ký một thỏa thuận phi hạt nhân. Tốt hơn là họ phải khôn ngoan và phải nhanh!”.
Bài đăng kèm ảnh chế ông Trump đeo kính đen, cầm súng trường đứng trước hậu cảnh là một pháo đài nổ tung giữa sa mạc, kèm dòng chữ “Sẽ không còn Quý ngài tử tế nữa!”.
Trước đó, tại tiệc chiêu đãi cấp nhà nước dành cho vua Anh Charles III ở Nhà Trắng tối 28-4 (giờ địa phương), ông Trump khẳng định Iran “đã bị đánh bại về mặt quân sự”.
Tổng thống Mỹ còn tuyên bố trước các khách dự tiệc: “Vua Charles còn đồng ý với tôi nhiều hơn cả chính tôi. Chúng ta sẽ không bao giờ để đối thủ đó có vũ khí hạt nhân”.
Ngày 28-4, ông Trump đã họp với lãnh đạo các tập đoàn dầu khí Mỹ để bàn cách giảm thiểu tác động lên thị trường trong trường hợp lệnh phong tỏa các cảng Iran kéo dài nhiều tháng.
Theo nguồn thạo tin của Reuters, các bên đã thảo luận về sản lượng dầu Mỹ, hợp đồng tương lai dầu, vận tải biển và khí tự nhiên. Cuộc họp diễn ra nhiều ngày sau khi nỗ lực chấm dứt xung đột rơi vào bế tắc và hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn bị đình trệ.
Thị trường năng lượng phản ứng mạnh ngay sau khi báo Wall Street Journal đưa tin tình trạng eo biển Hormuz bị phong tỏa có thể kéo dài.
Reuters ghi nhận giá dầu tăng gần 4% trong ngày 29-4. Theo AFP, vào khoảng 20h35 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent giao trong tháng 6 đã tăng 5,16% lên 117 USD/thùng. Đây là mức cao nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran có hiệu lực ngày 8-4.
Ngày 29-4, một quan chức cấp cao của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cho biết nước này đang đánh giá lại vai trò và mức độ đóng góp tại các tổ chức đa phương trên diện rộng mà Abu Dhabi tham gia.
Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi UAE bất ngờ thông báo rời khỏi OPEC và OPEC+ kể từ 1-5, làm dấy lên đồn đoán UAE có thể tiếp tục rút khỏi Liên đoàn Ả Rập và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC).
Tuy nhiên, quan chức trên khẳng định Abu Dhabi hiện chưa cân nhắc rút khỏi thêm tổ chức nào vào thời điểm hiện tại.
Phát biểu tại một hội nghị ở UAE hồi đầu tuần, ông Anwar Gargash, Cố vấn ngoại giao cấp cao của Tổng thống UAE, chỉ trích phản ứng của các nước GCC trong cuộc chiến với Iran.
“Về mặt hậu cần, các nước GCC đã hỗ trợ lẫn nhau. Nhưng về chính trị và quân sự, tôi cho rằng lập trường của họ là yếu nhất trong lịch sử”, ông Gargash nói.
Ông cũng khẳng định đã dự đoán “lập trường yếu kém” của Liên đoàn Ả Rập nhưng “không ngờ” GCC cũng phản ứng tương tự. Do đó ông kết luận “tự chủ chiến lược vẫn là lựa chọn lâu dài của UAE”.
Ngày 28-4, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi khẳng định với Hãng tin AP rằng phần lớn kho uranium làm giàu cao của Iran nhiều khả năng vẫn nằm tại tổ hợp hạt nhân Isfahan, nơi từng bị Mỹ và Israel không kích trong cuộc chiến 12 ngày tháng 6-2025.
“Số vật liệu này đã được cất ở đó từ tháng 6-2025 khi cuộc chiến nổ ra và vẫn ở đó từ đó đến nay”, ông Grossi khẳng định, đồng thời thừa nhận IAEA chưa thể vào kiểm tra hay xác minh các niêm phong còn nguyên vẹn.
Ảnh vệ tinh Airbus chụp ngày 9-6-2025, ngay trước khi chiến sự bùng nổ, cho thấy một xe tải chở 18 thùng container màu xanh đi vào đường hầm tại Trung tâm Công nghệ hạt nhân Isfahan, được cho là chứa uranium làm giàu cao.
Theo IAEA, Iran hiện sở hữu khoảng 440,9kg uranium làm giàu tới 60%, chỉ còn cách ngưỡng vũ khí 90% một bước kỹ thuật. Cơ quan này ước tính khoảng 200kg trong số đó được cất tại các đường hầm Isfahan, đủ để chế tạo tới 10 đầu đạn hạt nhân nếu Iran quyết định vũ khí hóa chương trình.
Ông Grossi cho biết IAEA đã thảo luận với Nga và một số nước về phương án đưa kho uranium này ra khỏi Iran, hoặc pha loãng để hạ mức làm giàu.
Theo Hãng thông tấn ISNA, ngày 29-4, đồng rial Iran đã rơi xuống mức thấp kỷ lục 1.810.000 rial đổi 1 USD trên thị trường tự do. Chỉ trong hai ngày, đồng nội tệ Iran đã mất gần 15% giá trị.
Ngân hàng Trung ương Iran cho biết lạm phát trong giai đoạn 20-3 đến 20-4 đã lên tới 65,8% và xu hướng này nhiều khả năng còn xấu hơn do đà mất giá của đồng rial.
Diễn biến cho thấy sức ép kinh tế ngày càng lớn lên Iran sau sáu tuần xung đột và lệnh phong tỏa cảng của Mỹ, khi nhu cầu mua ngoại tệ bị dồn nén suốt thời gian chiến sự nay đổ ra thị trường mở.
Dù vậy, giới chức Iran ngày 28-4 vẫn khẳng định nước này có thể chống chịu được lệnh phong tỏa nhờ sử dụng các tuyến thương mại thay thế, và “chưa coi cuộc chiến đã kết thúc”.
Ngày 29-4, quân đội Lebanon cáo buộc Israel không kích giết chết một binh sĩ nước này. Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi chính lực lượng này thông báo hai binh sĩ bị thương do cuộc tấn công của Israel ở miền nam Lebanon.
“Israel cuối cùng phải nhận ra rằng con đường duy nhất tới an ninh là đàm phán, nhưng trước hết phải thực thi đầy đủ lệnh ngừng bắn. Các cuộc tấn công của Israel không thể tiếp diễn như hiện nay. Chúng tôi đang chờ Mỹ ấn định ngày bắt đầu đàm phán trực tiếp”, Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tuyên bố.
Wall Street Journal hôm 30/3 dẫn lời các quan chức chính quyền Mỹ tiết lộ Tổng thống Donald Trump và trợ lý gần đây đánh giá rằng chiến dịch nhằm gỡ phong tỏa eo biển Hormuz sẽ khiến xung đột với Iran vượt quá khung thời gian 4-6 tuần mà ông đặt ra.
Lãnh đạo Mỹ cho rằng nên hướng đến các mục tiêu chính là làm suy yếu hải quân và kho tên lửa Iran, đồng thời giảm dần hoạt động quân sự hiện tại, theo các nguồn tin. Tổng thống Trump vẫn có những lựa chọn quân sự khác, nhưng đó không phải ưu tiên của ông vào lúc này.
Nhóm quan chức Mỹ thêm rằng Washington sẽ gây sức ép ngoại giao để buộc Tehran khôi phục dòng chảy thương mại tự do. Nếu nỗ lực này thất bại, Mỹ sẽ thúc đẩy các đồng minh ở châu Âu và vùng Vịnh đảm nhận vai trò dẫn dắt trong nỗ lực mở lại tuyến hàng hải chiến lược.
Nhà Trắng chưa bình luận về thông tin.
Ngoại trưởng Marco Rubio cùng ngày cho biết nỗ lực hoàn tất các mục tiêu quân sự của Mỹ sẽ kết thúc trong vòng vài tuần.
"Sau đó chúng ta sẽ phải đối mặt với vấn đề eo biển Hormuz. Điều đó sẽ tùy thuộc vào quyết định của Iran. Hoặc một liên minh các quốc gia trên thế giới và trong khu vực, với sự tham gia của Mỹ, sẽ đảm bảo tuyến đường này được mở, không bằng cách này thì bằng cách khác", ông nói với kênh Al Jazeera.
Tổng thống Trump trước đó đã đưa ra nhiều tuyên bố bất nhất, mâu thuẫn về xung đột Trung Đông. Ông từng nói rằng Mỹ "đã thắng ngay trong giờ đầu tiên" ở Iran, nhưng sau đó lại tuyên bố "thắng chưa đủ" và Mỹ vẫn cần phải "hoàn tất công việc".
Khi cuộc chiến mới nổ ra, ông nói xung đột sẽ "kéo dài 4 tuần", nhưng sau đó điều chỉnh thành "4-5 tuần và có khả năng duy trì lâu hơn thế nhiều". Khi chiến sự kéo dài, ông ngày càng ít nói cụ thể hơn về mốc thời gian. "Tôi không muốn nói. Tôi không bao giờ muốn nói điều đó vì nếu tôi trễ dù chỉ hai ngày, các vị sẽ chỉ trích tôi", Tổng thống Mỹ tuyên bố hôm 16/3.
Hôm 21/3, ông Trump ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không muốn bị đánh sập toàn bộ hệ thống điện trên cả nước. Nhưng chỉ vài giờ trước khi tối hậu thư hết hạn, Tổng thống Mỹ gia hạn thêm 5 ngày, nói rằng hai bên đang đàm phán chấm dứt xung đột.
Các lãnh đạo Iran lập tức bác bỏ thông tin đang đàm phán với Mỹ. Dù vậy, khi thời hạn 5 ngày trôi qua, ông Trump lại tiếp tục gia hạn thêm 10 ngày, nói rằng Iran "đang rất muốn đạt thỏa thuận". Tehran cũng bác tuyên bố này của ông.
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran. Tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu của thế giới đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn để đáp trả đối phương, khi chiến sự giữa các bên ngày càng leo thang.
Truyền thông Iran ngày 30/3 cho biết Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran đã thông qua kế hoạch thu phí tàu qua Hormuz.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt trước đó cho biết Mỹ đang "nỗ lực hướng đến" bình thường hóa hoạt động đi lại ở eo biển Hormuz, nhưng không liệt kê mục tiêu này trong các ưu tiên cốt lõi như tấn công hải quân, tên lửa, ngành quốc phòng và năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân của Iran.
Theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), ngày 22-5, Trung Quốc đã đưa "trùm tội phạm" Ngụy Hoài Nhân và các thành viên trong đường dây ra xét xử với các cáo buộc lừa đảo, giết người, tống tiền và tổ chức vượt biên trái phép.
Từ năm 2019, đường dây này đã lợi dụng ảnh hưởng quân sự và chính trị của gia tộc Ngụy tại khu vực Kokang (Myanmar) để vận hành nhiều khu lừa đảo, chiếm đoạt hơn 24 tỉ nhân dân tệ (khoảng 3,5 tỉ USD) từ các nạn nhân ở Trung Quốc, theo các công tố viên.
Nhóm này còn bị cáo buộc cung cấp bảo vệ vũ trang cho các "nhà đầu tư" điều hành hoạt động lừa đảo viễn thông.
Ngoài ra, cháu trai của Ngụy là Trần Đại Vệ bị cho là liên quan đến hai vụ giết người cùng nhiều tội danh khác. Ba nghi phạm Liêu Cảnh Phương, Khang Mẫn và Hùng Hằng Tinh cũng bị truy tố.
Phiên tòa diễn ra tại Tòa án nhân dân trung cấp thành phố Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến từ ngày 19 đến 22-5. Hiện tòa đã tạm nghỉ và chưa công bố thời điểm tuyên án.
Đây được xem là một phần trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm triệt phá các tổ chức tội phạm dọc biên giới Myanmar.
Gia tộc Ngụy là một trong "tứ đại gia tộc" tội phạm từng thống trị Kokang - khu vực bán tự trị giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).
Bốn gia tộc Ngụy, Bạch, Lưu và Minh kiểm soát nền kinh tế địa phương, từ khai khoáng, sòng bạc, bất động sản đến các khu lừa đảo viễn thông - nguồn lợi nhuận lớn nhất.
Trong nhiều năm, các nhóm này gần như không bị can thiệp, duy trì hoạt động bằng lực lượng vũ trang riêng và quan hệ chính trị, đồng thời ép buộc nạn nhân tham gia lừa đảo trực tuyến. Người không đạt chỉ tiêu hoặc tìm cách bỏ trốn thường bị đánh đập, tra tấn, thậm chí sát hại.
Cục diện thay đổi từ cuối năm 2023, khi Trung Quốc phối hợp với chính quyền địa phương triển khai chiến dịch truy bắt và dẫn độ các đối tượng chủ chốt. Đến nay, hơn 57.000 công dân Trung Quốc liên quan đã bị bắt giữ.
Hồi tháng 3, Tòa án tối cao và Viện Kiểm sát tối cao Trung Quốc cho biết 16 người đã bị tuyên án tử hình, 39 người khác nhận án chung thân hoặc tử hình hoãn thi hành.
Trước đó vào tháng 10 năm ngoái, CCTV phát sóng lời thú tội của Ngụy Hoài Nhân, trong đó ông ta thừa nhận gia tộc Ngụy khác với các băng nhóm khác khi người đứng đầu trực tiếp chỉ huy một đơn vị quân đội, thay vì thuê lực lượng dân quân.
Cũng trong tháng 10, một số thành viên gia tộc Lưu bị truy tố tại Long Nham, Phúc Kiến. Tháng 11, tòa án Thâm Quyến tuyên tử hình năm thành viên gia tộc Bạch.
Đến tháng 1 năm nay, 11 thành viên gia tộc Minh bị xử tử vì lừa đảo, buôn ma túy và giết người, 5 người khác lĩnh án tử hình hoãn thi hành tại Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang.
Ông John Ternus sẽ chính thức đảm nhiệm vị trí CEO Apple từ ngày 1-9, kế nhiệm ông Tim Cook, người dự kiến chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành hội đồng quản trị.
Trong giai đoạn chuyển giao, ông Cook vẫn giữ vai trò CEO đến hết mùa hè để đảm bảo quá trình chuyển giao kế nhiệm diễn ra suôn sẻ.
Phát biểu về người kế nhiệm, ông Cook ca ngợi ông Ternus là người có "tư duy của một kỹ sư, tâm hồn của một nhà đổi mới và trái tim của một nhà lãnh đạo chính trực".
Bản thân ông Ternus cũng nhấn mạnh rằng bản thân "may mắn khi được làm việc dưới thời Steve Jobs và được Tim Cook dìu dắt", coi đây là cơ hội để tiếp tục sứ mệnh của Apple.
Ở tuổi 51, ông John Ternus hiện là Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng - vị trí giúp ông đóng vai trò trung tâm trong việc phát triển hầu hết các sản phẩm quan trọng của Apple.
Gia nhập Apple từ năm 2001, ông đã tham gia hoặc giám sát kỹ thuật cho gần như toàn bộ danh mục sản phẩm hiện tại, từ iPhone, iPad, Mac đến AirPods.
Ông cũng đóng vai trò then chốt trong quá trình ứng dụng chip Apple Silicon thay cho chip Intel vào năm 2020 cho các dòng máy Mac - bước đi giúp cải thiện hiệu năng và thúc đẩy doanh số, theo báo Wall Street Journal.
Dưới sự dẫn dắt của ông, nhiều sản phẩm mới ra đời như Apple Watch và AirPods đã phát triển thành các mảng kinh doanh lớn, trong khi Vision Pro - kính thực tế ảo - cho thấy tham vọng mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ mới.
Không chỉ làm việc ở hậu trường, ông Ternus còn là gương mặt quen thuộc tại các sự kiện ra mắt sản phẩm của Apple, trực tiếp giới thiệu nhiều thiết bị quan trọng và tham gia định hình lộ trình sản phẩm của công ty.
Sinh ra tại California, ông Ternus tốt nghiệp cử nhân kỹ thuật cơ khí tại Đại học Pennsylvania năm 1997. Trong thời gian học, ông không chỉ nổi bật về học thuật, mà còn là vận động viên bơi lội xuất sắc của trường.
Sau khi ra trường, ông làm việc tại Virtual Research Systems - một start-up về thực tế ảo, chuyên phát triển kính VR và công nghệ nhập vai.
Kinh nghiệm này sau đó trở thành nền tảng quan trọng khi ông tham gia phát triển các sản phẩm như Vision Pro của Apple.
Gia nhập Apple vào thời điểm công ty đang trong giai đoạn chuyển mình dưới sự trở lại của Chủ tịch Steve Jobs, ông Ternus từng bước thăng tiến từ một kỹ sư thiết kế sản phẩm lên Phó chủ tịch phụ trách kỹ thuật phần cứng (2013), trước khi gia nhập đội ngũ điều hành cấp cao vào năm 2021.
Giới quan sát mô tả ông Ternus là một kỹ sư cơ khí thân thiện, có phong cách quản lý điềm tĩnh, giống với ông Tim Cook hơn là cá tính mạnh mẽ và đôi khi khó đoán của Steve Jobs.
Tuy nhiên, ảnh hưởng của ông trong Apple đã vượt xa vai trò kỹ thuật. Ông tham gia sâu vào các quyết định chiến lược, từ lộ trình sản phẩm đến các tính năng và định hướng phát triển dài hạn.
Việc Apple dần "đưa Ternus ra ánh sáng" trong những năm gần đây cũng được xem là dấu hiệu chuẩn bị cho quá trình chuyển giao quyền lực này.
Ở độ tuổi tương đương với Tim Cook khi lên làm CEO năm 2011, ông Ternus được kỳ vọng có thể dẫn dắt công ty trong một thập kỷ hoặc hơn - yếu tố quan trọng với doanh nghiệp đề cao sự ổn định lãnh đạo như Apple.
Dù kế thừa một Apple đang ở đỉnh cao với lợi nhuận hơn 100 tỉ USD mỗi năm và giá trị vốn hóa lên tới 4.000 tỉ USD, ông Ternus vẫn đối mặt với không ít thách thức.
Áp lực lớn nhất nằm ở lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), nơi Apple bị đánh giá là chậm chân so với các đối thủ tại Thung lũng Silicon.
Ông sẽ phải tiếp quản kế hoạch nâng cấp trợ lý ảo Siri, đồng thời tìm cách tạo ra các sản phẩm AI mang tính biểu tượng cho người dùng đại chúng.
Việc lựa chọn một CEO có nền tảng kỹ thuật như ông Ternus cũng cho thấy Apple có thể đang đặt cược vào đổi mới công nghệ, thay vì chỉ tập trung vào vận hành và dịch vụ như giai đoạn dưới thời Tim Cook.
Câu hỏi lớn đặt ra là liệu ông Ternus sẽ tiếp tục con đường tăng trưởng ổn định, hay đưa Apple bước vào một chu kỳ đổi mới mạnh mẽ hơn - trong bối cảnh công ty cần tìm kiếm "cú hích tiếp theo" sau iPhone?
