Nguyễn Minh Tú, 22 tuổi, quê Phú Thọ, sẽ nhận bằng tốt nghiệp cử nhân Khoa học máy tính của Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) vào giữa tháng 5 tới. Với điểm tổng kết 3.94/4, Tú là thủ khoa tốt nghiệp sớm một kỳ của ngành và là á khoa toàn đại học.
“Ngành mình khá nhiều sinh viên tốt nghiệp sớm nên mình không nghĩ có thể dẫn đầu”, Tú nói. Chàng trai quê Phú Thọ đang là kỹ sư tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung Việt Nam (SRV).
Tú từng được tuyển thẳng vào lớp chuyên Sinh, trường THPT chuyên Hùng Vương, nhờ giải nhất cấp tỉnh môn này hồi lớp 9. Khi đó, Tú còn nghĩ sẽ học ngành Y khi vào đại học.
Thế nhưng, sau năm lớp 10, Tú nhận ra mình thích môn Toán hơn. Giải thi học sinh giỏi đơn thuần đến từ việc ứng dụng xác suất thống kê trong Toán để giải bài tập.
Giữa lúc đó, nam sinh nghe được bản tin trên truyền hình rằng lương tháng ngành IT có thể lên tới 140 triệu đồng. Tìm hiểu thêm, Tú quyết định theo đuổi.
Để chuyển hướng, Tú chia sẻ suy nghĩ với gia đình và thầy cô. Trong khi các bạn tập trung học Sinh, Tú học Toán, Lý nhiều hơn. Tú cũng phải học thêm tiếng Anh nhằm “lấy lại gốc” để đăng ký xét tuyển bằng tổ hợp A01 (Toán, Lý, Anh).
Năm 2022, Tú đạt 28,45 điểm thi tốt nghiệp THPT, trở thành á khoa tổ hợp A01 tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên năm đó, ngành Khoa học máy tính của HUST không xét loại điểm này. Nam sinh đỗ bằng điểm thi đánh giá tư duy với 24,6/30 điểm, thừa 2,35 so với điểm chuẩn.
Vào trường, Tú hồi hộp vì không đầu tư cho môn Tin học từ trước, cũng chỉ là “tay ngang” học Toán ở lớp chuyên Sinh. Trong khi đó, nhiều bạn trong lớp có giải nhất, nhì quốc gia.
“Mình bị áp lực đồng trang lứa, luôn suy nghĩ không biết có thể cạnh tranh với các bạn không”, Tú nhớ lại.
Sau kỳ đầu, Tú quyết định không so sánh mình với các bạn mà tập trung vào những gì đang có và cải thiện dần.
Hai năm đầu học đại cương, nam sinh tập trung tự học hoàn toàn. Trên lớp, Tú ngồi bàn đầu “bằng mọi giá” để dễ tập trung và tương tác với thầy cô, đặt câu hỏi khi có bất kỳ thắc mắc nào nhằm hiểu bài ngay tại lớp.
Về nhà, Tú tắt mạng xã hội, gần như chỉ nhắn tin qua Zalo cho người thân, để luyện đề. Sau kết quả không tốt môn Đại số trong kỳ I, Tú càng tập trung, đặc biệt các môn đại cương liên quan Toán.
“Có nền tảng Toán tốt, sau làm về mảng nào trong lĩnh vực IT cũng có thể ứng dụng và nhanh chóng thích nghi”, Tú nhìn nhận.
Đặt mục tiêu tốt nghiệp sớm để thử thách bản thân, nhiều thời điểm Tú stress bởi luôn phải học số tín chỉ nhiều hơn bình thường và học cả mùa hè. Như kỳ I năm thứ ba, nam sinh học tới 24 tín chỉ – mức tối đa được phép đăng ký và nhiều hơn 6 so với nhiều bạn bè.
Cùng lúc, Tú thực tập tại Samsung, duy trì làm gia sư Toán, Lý hai buổi một tuần cho học sinh THPT.
Kỳ sau đó, nam sinh còn đăng ký tham gia nghiên cứu ở phòng thí nghiệm về AI. Đây là nền tảng để nam sinh làm đồ án về ứng dụng AI vào tinh chỉnh dữ liệu dự báo thời tiết sẵn có, từ đó hình thành bộ dữ liệu chính xác hơn, sử dụng cho các khu vực bị ảnh hưởng bởi khí hậu gió mùa như Việt Nam.
Nói về công việc tại Samsung Việt Nam, Tú cho biết bắt nguồn từ khi đọc được thông báo tuyển sinh viên năm cuối tài năng của doanh nghiệp này. Dù khi đó mới học năm thứ hai, Tú mạnh dạn ứng tuyển và không ngờ được nhận. Tại đây, Tú được tham gia đào tạo, hỗ trợ các dự án. Đầu năm nay, nam sinh trở thành nhân viên chính thức ở mảng An toàn thông tin.
“Mình sẽ cần thời gian làm quen”, Tú nói. “Đây là mảng mới, nhưng mình tin nền tảng ở Bách khoa Hà Nội có thể giúp thích ứng nhanh”.
Nam sinh dự định học lên bậc cao hơn và trở thành giảng viên nếu có cơ hội để mang những trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp đến gần hơn với sinh viên.
Theo anh Đinh Công Long, xã Văn Lăng, phụ huynh có con 5 tuổi đang học tại trường, sự việc xảy ra hôm 25/3. Hôm đó, trường mất điện nên không thể xay thịt cho bữa ăn bán trú, một nhân viên nhà bếp nhờ anh làm giúp việc này.
Khi mở túi thịt, anh thấy có mùi "bất thường" và "phần mỡ có màu vàng". Cùng một số phụ huynh, anh Long tới trường Mầm non Hòa Bình, gặp ban giám hiệu để phản ánh.
Là một trong khoảng chục phụ huynh ở đó, anh Chương (đã đổi tên) cho biết trường đưa ra một số giấy tờ, nói ký kết với đơn vị cung cấp đảm bảo, khẳng định thịt không có vấn đề gì. Hiệu trưởng, hiệu phó và một số nhân viên nhà bếp còn đem thịt rang lên và nếm trước mặt phụ huynh.
Song, anh và nhiều người không yên tâm, yêu cầu dừng sử dụng nguyên liệu này cho bữa trưa hôm đó, đồng thời báo cơ quan chức năng. Các phụ huynh cũng góp tiền, mang mẫu thịt đi xét nghiệm.
"Sau một ngày, phụ huynh nhận kết quả mẫu thịt dương tính với vi khuẩn Ecoli và virus dịch tả lợn châu Phi", anh Long nói.
Trong khi đó, phía trường và cơ quan chức năng chưa có kết luận về sự việc. Sốt ruột và lo lắng, gần một tuần qua, cả trăm phụ huynh đồng loạt cho con nghỉ học.
"Chúng tôi muốn sự việc được làm rõ để an tâm đưa con trở lại trường", anh Chương nói.
Trả lời VnExpress sáng 2/4, bà Nguyễn Thị Minh Khoái, hiệu trưởng trường Mầm non Hòa Bình, cho biết những ngày gần đây, số học sinh tới trường chỉ khoảng 30/150 em. Trường đã báo cáo sự việc với cơ quan chức năng, đồng thời tuyên truyền, vận động phụ huynh đưa con đi học.
Hôm qua, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên yêu cầu làm rõ sự việc xảy ra ở trường Mầm non Hòa Bình, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác cho phụ huynh, ổn định tình hình và xử lý vi phạm nếu có.
Theo thông tin trên website, trường Mầm non Hòa Bình được thành lập năm 2002, là trường bán công, tới năm 2010 chuyển thành trường công lập. Các phụ huynh cho biết tiền ăn của trẻ khoảng 20.000 đồng một ngày.
Theo thông báo của trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TP HCM, mức thu với chương trình chuẩn là 42,8 triệu đồng một năm, tăng 3,7 triệu (13%) so với năm ngoái. Riêng học phí ngành Thiết kế vi mạch là 52 triệu đồng, tăng 15 triệu, tức tỷ lệ 40%.
Với chương trình tiên tiến, mức học phí là 60 triệu đồng, tăng 5 triệu. Các chương trình liên kết với đại học nước ngoài giữ ổn định, khoảng 84-140 triệu đồng một năm.
Năm nay, trường mở thêm chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, học phí mỗi năm là 80-85 triệu đồng.
Lộ trình tăng học phí của trường Đại học Công nghệ Thông tin từ 2026 đến 2030 như sau:
Năm nay, UIT tuyển hơn 2.300 sinh viên. Ngoài tuyển thẳng học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế, trường chỉ xét tuyển tổng hợp điểm thi tốt nghiệp THPT, đánh giá năng lực, học bạ.
Phương thức này dùng thang điểm 100 với công thức:
Điểm xét tuyển = 47,5% x THPT + 47,5% x đánh giá năng lực + 5% x học bạ+ Điểm cộng (nếu có) + Điểm ưu tiên (nếu có)
Với điểm THPT, thí sinh có thể chọn điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 hoặc quy đổi từ điểm đánh giá năng lực theo phương pháp bách phân vị, hoặc điểm tốt nghiệp THPT chương trình quốc tế (IB, A level,..).
Tương tự, thành phần đánh giá năng lực có ba lựa chọn: điểm thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức; quy đổi từ điểm thi tốt nghiệp THPT theo phương pháp bách phân vị; điểm SAT, ACT.
Điểm học bạ là tổng điểm trung bình 3 năm THPT các môn theo tổ hợp xét tuyển cao nhất của ngành.
Trường hợp có nhiều loại điểm thành phần, trường sẽ tự động chọn phương án có lợi nhất cho thí sinh.
Điểm chuẩn trường Đại học Công nghệ Thông tin năm 2025 từ 24 đến 29,6, cao nhất là ngành Trí tuệ nhân tạo.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra rằng lệnh cấm điện thoại cũng giúp giảm đáng kể hoạt động của điện thoại trong trường học, giúp học sinh bình an, khỏe mạnh (Well-being) hơn vào những năm tiếp theo dù thực tế năm đầu triển khai đã ghi nhận số vụ vi phạm nội quy gia tăng và chỉ số Well-being sụt giảm. Đây là thông tin sau khi quan sát các trường trong tối đa 3 năm từ lúc công bố lệnh cấm.
Kết quả được rút ra sau khi nhóm nghiên cứu đến từ các ĐH danh tiếng như Stanford, Duke và Pennsylvania thực hiện một cuộc nghiên cứu quy mô lớn với sự tham gia của hơn 43.000 trường THCS, THPT trên toàn nước Mỹ - trong đó có hơn 4.600 trường dùng túi khóa điện thoại. Nhiều phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng bao gồm đối sánh dữ liệu, khảo sát giáo viên cũng như phỏng vấn phụ huynh, học sinh.
Báo cáo sơ bộ đã được công bố ngày 4.5 bởi Cục Nghiên cứu kinh tế quốc gia Mỹ (NBER), song chưa trải qua quá trình bình duyệt.
Thông tin thêm về tác động của lệnh cấm đến điểm số của học sinh, báo cáo cho biết có sự khác biệt giữa nhóm THCS và THPT. Theo đó, bậc THPT ghi nhận điểm toán của học sinh có sự tăng trưởng nhẹ, song được cho là còn khiêm tốn so với các biện pháp giáo dục khác. Còn với bậc THCS, lệnh cấm lại khiến điểm toán của các bạn giảm nhẹ. Với môn ngữ văn, điểm ở cả hai bậc học hầu như không chịu tác động gì.
"Các kết quả trên cho thấy tác động trung bình ở mức gần như bằng 0 có thể là do sự bù trừ giữa tác động tích cực ở bậc THPT và tiêu cực ở bậc THCS", báo cáo nêu.
Nghiên cứu còn ghi nhận việc cấm học sinh dùng điện thoại trong trường cũng không giúp cải thiện tình trạng bắt nạt trực tuyến.
Tuy nhiên, nhóm tác giả cũng nhìn nhận nghiên cứu còn một số hạn chế, như chỉ mới đánh giá tác động của lệnh cấm trong tối đa 3 năm chứ chưa xem xét dài hạn, hoặc chỉ tập trung vào mô hình cấm điện thoại suốt cả ngày học chứ chưa xét đến các hình thức hạn chế khác - như chỉ cấm trong giờ học hay cho phép linh hoạt sử dụng dựa trên yêu cầu của giáo viên. Đây là những dư địa cần tiếp tục nghiên cứu để làm rõ tác động của chính sách phổ biến này.
Hạn chế học sinh sử dụng điện thoại trong môi trường học đường là biện pháp giáo dục đã được triển khai từ nhiều thập kỷ qua, song mức độ thắt chặt và quy mô áp dụng đang ngày càng tăng cường kể từ sau dịch Covid-19. Chính sách xuất phát từ lo ngại việc liên tục tiếp cận các thiết bị kỹ thuật số, đặc biệt là điện thoại, có thể làm suy giảm kết quả học tập, khả năng tập trung cũng như sức khỏe tinh thần của học sinh.
Trong bối cảnh Việt Nam, Bộ GD-ĐT từ lâu đã không cho phép học sinh các khối lớp dùng điện thoại trong giờ học trừ trường hợp được giáo viên cho phép, tuy nhiên các bạn vẫn có thể sử dụng trong giờ ra chơi và các hoạt động ngoại khóa. Song từ năm 2025, TP.HCM và Hà Nội bắt đầu công bố biện pháp cứng rắn hơn khi hạn chế học sinh trường công dùng điện thoại cả trong giờ giải lao, ra chơi hoặc thu luôn điện thoại, cuối giờ học mới trả lại.
Trả lời đài NPR, GS Thomas Dee, công tác tại Trường sau ĐH về giáo dục của ĐH Stanford và là đồng tác giả của báo cáo, chia sẻ các nhà hoạch định chính sách sẽ mắc sai lầm nếu xem kết quả nghiên cứu nêu trên là lý do né tránh việc hạn chế học sinh dùng điện thoại. Bởi giữa những kết luận trái chiều vẫn còn đó những tín hiệu đáng khích lệ, chẳng hạn như lệnh cấm thực sự giúp học sinh giảm thiểu dùng thiết bị công nghệ.
"Dễ hiểu vì sao mọi người hào hứng với lệnh cấm điện thoại, song cần phải nhìn nhận rằng việc xây dựng môi trường học đường không điện thoại một cách hiệu quả sẽ không hề đơn giản hay nhanh chóng. Trải nghiệm năm đầu có thể khá tiêu cực, nhưng các chỉ số cho thấy khi trường dần thích nghi với chính sách mới, những lợi ích thực sự mới bắt đầu phát huy", GS Dee chia sẻ.
GS Brian Jacob tại ĐH Michigan (Mỹ), một đồng tác giả khác, thì chia sẻ với tờ The Epoch Times rằng kết quả nghiên cứu đã gióng lên "hồi chuông cảnh tỉnh" cho chính sách hạn chế điện thoại trong trường học. Tuy vậy, ông nhìn nhận các trường phổ thông vẫn đang thử nghiệm những phương pháp khác nhau để rút kinh nghiệm cách triển khai tốt nhất. Thế nên, khả năng trong tương lai sẽ xuất hiện mô hình thực sự giúp cải thiện thành tích học tập.
Trước đó, nhiều nghiên cứu quy mô quốc gia về lệnh cấm điện thoại đưa ra các kết luận trái ngược. Chẳng hạn, một nghiên cứu ở Tây Ban Nha công bố vào năm 2022 cho thấy tình trạng bắt nạt qua mạng đã giảm đáng kể ở hai khu vực ban hành lệnh cấm điện thoại trong trường. Tại một trong những khu vực khảo sát, điểm môn toán và khoa học cũng tăng lên đáng kể.
Trong khi đó, một nghiên cứu gần đây ở Na Uy thông tin những học sinh nữ bị cấm dùng điện thoại ở trường trung học có điểm trung bình cao hơn. Nghiên cứu cũng cho thấy lệnh cấm "không có tác dụng" với điểm trung bình của nam sinh, có lẽ vì nữ sinh dành nhiều thời gian hơn cho điện thoại.
