Nguyễn Minh Tú, 22 tuổi, quê Phú Thọ, sẽ nhận bằng tốt nghiệp cử nhân Khoa học máy tính của Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) vào giữa tháng 5 tới. Với điểm tổng kết 3.94/4, Tú là thủ khoa tốt nghiệp sớm một kỳ của ngành và là á khoa toàn đại học.
“Ngành mình khá nhiều sinh viên tốt nghiệp sớm nên mình không nghĩ có thể dẫn đầu”, Tú nói. Chàng trai quê Phú Thọ đang là kỹ sư tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung Việt Nam (SRV).
Tú từng được tuyển thẳng vào lớp chuyên Sinh, trường THPT chuyên Hùng Vương, nhờ giải nhất cấp tỉnh môn này hồi lớp 9. Khi đó, Tú còn nghĩ sẽ học ngành Y khi vào đại học.
Thế nhưng, sau năm lớp 10, Tú nhận ra mình thích môn Toán hơn. Giải thi học sinh giỏi đơn thuần đến từ việc ứng dụng xác suất thống kê trong Toán để giải bài tập.
Giữa lúc đó, nam sinh nghe được bản tin trên truyền hình rằng lương tháng ngành IT có thể lên tới 140 triệu đồng. Tìm hiểu thêm, Tú quyết định theo đuổi.
Để chuyển hướng, Tú chia sẻ suy nghĩ với gia đình và thầy cô. Trong khi các bạn tập trung học Sinh, Tú học Toán, Lý nhiều hơn. Tú cũng phải học thêm tiếng Anh nhằm “lấy lại gốc” để đăng ký xét tuyển bằng tổ hợp A01 (Toán, Lý, Anh).
Năm 2022, Tú đạt 28,45 điểm thi tốt nghiệp THPT, trở thành á khoa tổ hợp A01 tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên năm đó, ngành Khoa học máy tính của HUST không xét loại điểm này. Nam sinh đỗ bằng điểm thi đánh giá tư duy với 24,6/30 điểm, thừa 2,35 so với điểm chuẩn.
Vào trường, Tú hồi hộp vì không đầu tư cho môn Tin học từ trước, cũng chỉ là “tay ngang” học Toán ở lớp chuyên Sinh. Trong khi đó, nhiều bạn trong lớp có giải nhất, nhì quốc gia.
“Mình bị áp lực đồng trang lứa, luôn suy nghĩ không biết có thể cạnh tranh với các bạn không”, Tú nhớ lại.
Sau kỳ đầu, Tú quyết định không so sánh mình với các bạn mà tập trung vào những gì đang có và cải thiện dần.
Hai năm đầu học đại cương, nam sinh tập trung tự học hoàn toàn. Trên lớp, Tú ngồi bàn đầu “bằng mọi giá” để dễ tập trung và tương tác với thầy cô, đặt câu hỏi khi có bất kỳ thắc mắc nào nhằm hiểu bài ngay tại lớp.
Về nhà, Tú tắt mạng xã hội, gần như chỉ nhắn tin qua Zalo cho người thân, để luyện đề. Sau kết quả không tốt môn Đại số trong kỳ I, Tú càng tập trung, đặc biệt các môn đại cương liên quan Toán.
“Có nền tảng Toán tốt, sau làm về mảng nào trong lĩnh vực IT cũng có thể ứng dụng và nhanh chóng thích nghi”, Tú nhìn nhận.
Đặt mục tiêu tốt nghiệp sớm để thử thách bản thân, nhiều thời điểm Tú stress bởi luôn phải học số tín chỉ nhiều hơn bình thường và học cả mùa hè. Như kỳ I năm thứ ba, nam sinh học tới 24 tín chỉ – mức tối đa được phép đăng ký và nhiều hơn 6 so với nhiều bạn bè.
Cùng lúc, Tú thực tập tại Samsung, duy trì làm gia sư Toán, Lý hai buổi một tuần cho học sinh THPT.
Kỳ sau đó, nam sinh còn đăng ký tham gia nghiên cứu ở phòng thí nghiệm về AI. Đây là nền tảng để nam sinh làm đồ án về ứng dụng AI vào tinh chỉnh dữ liệu dự báo thời tiết sẵn có, từ đó hình thành bộ dữ liệu chính xác hơn, sử dụng cho các khu vực bị ảnh hưởng bởi khí hậu gió mùa như Việt Nam.
Nói về công việc tại Samsung Việt Nam, Tú cho biết bắt nguồn từ khi đọc được thông báo tuyển sinh viên năm cuối tài năng của doanh nghiệp này. Dù khi đó mới học năm thứ hai, Tú mạnh dạn ứng tuyển và không ngờ được nhận. Tại đây, Tú được tham gia đào tạo, hỗ trợ các dự án. Đầu năm nay, nam sinh trở thành nhân viên chính thức ở mảng An toàn thông tin.
“Mình sẽ cần thời gian làm quen”, Tú nói. “Đây là mảng mới, nhưng mình tin nền tảng ở Bách khoa Hà Nội có thể giúp thích ứng nhanh”.
Nam sinh dự định học lên bậc cao hơn và trở thành giảng viên nếu có cơ hội để mang những trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp đến gần hơn với sinh viên.
Tọa đàm về Ứng dụng AI trong nhà trường diễn ra chiều 22/5 tại Viện Nghiên cứu cao cấp về toán (VIASM). Các chuyên gia, nhà nghiên cứu, giáo viên và nhà quản lý giáo dục cùng thảo luận về những thách thức và cách ứng dụng AI hiệu quả trong giảng dạy toán học.
Với câu hỏi về thách thức mà AI mang lại, GS. TSKH. Hồ Tú Bảo cho rằng trước tiên phải xác định AI "hiểu" toán ở mức độ nào.
Để kiểm tra, ông nhờ công cụ AI giải thích cách GS Ngô Bảo Châu giải bổ đề Langlands, vốn làm "đau đầu" nhiều nhà toán học ngay cả khi đã có lời giải. Ông kết luận AI có thể trình bày lại cách giải "trông rất hiểu", nhưng thực ra đó chỉ là khả năng thu thập, tổng hợp thông tin tốt.
GS Bảo giải thích AI tạo sinh hoạt động dựa trên mô hình ngôn ngữ. Thực tế là các công cụ này không hiểu bản chất của toán, nhưng có thể tìm trên một nguồn dữ liệu lớn, từ đó xâu chuỗi, phân tích và đưa ra các hành động dựa trên xác suất.
"AI có thể hiểu những thành phần trong công thức toán, mối quan hệ của chúng,... nhưng không có khả năng hiểu lẽ thường, không nối được tri thức toán học với những câu chuyện của cuộc sống", ông nói, bày tỏ lo lắng về hiện tượng "suy thoái trí tuệ" khi học sinh dựa vào AI quá nhiều.
TS Tạ Ngọc Trí, Phó Vụ trưởng Vụ giáo dục phổ thông, đồng tình. Ông lo ngại khi học sinh có thể gõ bài tập vào các công cụ AI và nhận được lời giải ngay. Việc này đi ngược lại nguyên tắc mà nhà toán học George Pólya đã nói trong cuốn sách dạy toán nổi tiếng How to solve it.
"Người dạy toán cần mang vai trò như "người hộ sinh", tức là hỗ trợ học sinh không quá ít, cũng không quá nhiều. AI xem chừng đang giúp các học sinh quá nhiều", ông Trí nhìn nhận.
Ông cho rằng AI vẫn là công cụ tốt trong giảng dạy, nhưng không nên quá nhiều, để quá trình dạy có lý, giúp học sinh hiểu bài và tìm ra con đường giải quyết bài toán tốt hơn. Việc này là cần thiết để học sinh tự khám phá kiến thức, tránh mất sự sáng tạo.
"Rèn luyện giúp phát triển siêu nhận thức (meta cognition) và tư duy bậc cao (higher order thinking), là điều mà các nền giáo dục tiên tiến đều hướng đến hiện nay", ông Trí nhận định.
GS Ngô Bảo Châu đồng tình. Ông nhận định mặt tiêu cực của AI trong giáo dục là việc một phần lớn học sinh hoàn toàn dựa vào AI để làm bài, khiến việc giao bài tập về nhà mất nhiều ý nghĩa. Ngược lại, nó cũng là công cụ thú vị để học sinh, sinh viên tìm tòi sáng tạo nếu được các thầy cô giáo định hướng đúng.
GS Bảo chia sẻ tự đặt nguyên tắc là luôn tự nghĩ lời giải cho các câu hỏi trước khi nhờ tới AI. Ông cũng chuyển hình thức kiểm tra sang vấn đáp để xem sinh viên có thực sự hiểu bản chất của kiến thức.
"Nên yêu cầu và rèn cho các bạn học sinh khả năng đặt câu hỏi, không nên để các bạn tìm thấy câu trả lời ngay", ông nói thêm.
Dịp này, VIASM ra mắt Trung tâm Đổi mới Dạy và Học (VCTLI), để đáp ứng và khai thác từ các thách thức và cơ hội mà AI đặt ra cho giáo dục Việt Nam. Trung tâm hoạt động theo mô hình cộng tác mở, với bốn trụ cột: nghiên cứu khoa học về giáo dục toán; đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên; xây lớp học thực nghiệm và hệ thống câu lạc bộ Toán học toàn quốc; lan tỏa kiến thức toán tới đại chúng.
Dự kiến trong năm nay, VCTLI sẽ triển khai chương trình tập huấn cho giáo viên về phát triển tư duy siêu nhận thức cho học sinh; hai dự án nghiên cứu về AI và ứng dụng trong giải quyết, giảng dạy toán học; và hợp tác xuất bản học thuật.
Ngày 5/6, bà Lê Thị Thanh Xuân, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đắk Lắk, cho biết Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD&ĐT) đã có văn bản phản hồi, hướng dẫn việc xác định tiêu chuẩn trình độ đào tạo đối với vị trí nhân viên y tế trường học tại các cơ sở giáo dục.
Theo hướng dẫn của Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Thông tư số 41/2025/TT-BYT của Bộ Y tế quy định tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, y sĩ có trình độ đào tạo cao đẳng trở lên theo quy định. Đây là chức danh nghề nghiệp chuyên ngành y tế áp dụng đối với viên chức làm việc tại các cơ sở y tế công lập.
Đối với Thông tư số 06/2024/TT-BNV của Bộ Nội vụ và Thông tư liên tịch số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT của Bộ Y tế và Bộ GD&ĐT quy định nhân viên y tế trường học phải có trình độ chuyên môn y tế từ trung cấp trở lên.
Trên cơ sở hướng dẫn này, nhằm đảm bảo quyền lợi cho đội ngũ nhân viên y tế trường học đã có nhiều năm công tác, có trình độ trung cấp trở lên, Sở GD&ĐT Đắk Lắk đề nghị UBND các xã, phường, đơn vị trực thuộc khẩn trương rà soát, kiểm tra việc đăng ký tiếp nhận các nhân sự vào làm viên chức.
Giám đốc Sở GD&ĐT Đắk Lắk thông tin đối với các trường hợp đủ điều kiện nhưng chưa đăng ký, các đơn vị cần khẩn trương bổ sung danh sách gửi về Sở GD&ĐT để thực hiện việc tiếp nhận theo quy định. Hạn cuối tiếp nhận danh sách trước 17h ngày 8/6.
Như Dân trí phản ánh, Sở GD&ĐT Đắk Lắk từng nhiều lần có văn bản đề nghị các địa phương rà soát, đăng ký nhu cầu tiếp nhận vào làm viên chức và tuyển dụng nhân sự tại các cơ sở giáo dục công lập. Qúa thời hạn, trong danh sách do phường Buôn Ma Thuột gửi về đề nghị tiếp nhận viên chức không có tên của nhân viên y tế học đường.
Lý giải việc này, UBND phường Buôn Ma Thuột cho rằng căn cứ Thông tư 41/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, nhân viên y tế học đường tại phường chưa đáp ứng tiêu chuẩn trình độ theo yêu cầu vị trí việc làm.
Việc không được đưa vào danh sách tiếp nhận khiến nhiều nhân viên y tế học đường băn khoăn bởi tại các địa phương khác, nhiều đồng nghiệp có trình độ và tiêu chuẩn tương đương vẫn được lập danh sách gửi Sở GD&ĐT xem xét. Từ đó, hàng chục nhân viên y tế trường học tại phường Buôn Ma Thuột đã làm đơn kiến nghị để bảo vệ quyền lợi của mình.
Để có cơ sở xem xét việc tiếp nhận đội ngũ này, Sở GD&ĐT Đắk Lắk đã có văn bản xin ý kiến Bộ GD&ĐT.
Ngày 21/5, UBND phường Buôn Ma Thuột đã có công văn bổ sung danh sách gửi Sở GD&ĐT đề nghị tiếp nhận vào làm viên chức đối với 22 trường hợp (20 nhân viên y tế, 1 nhân viên kế toán và 1 nhân viên thiết bị). Địa phương này cho rằng đây là những trường hợp đã có thời gian dài công tác, đóng góp tại các trường học công lập và việc đăng ký nhu cầu tiếp nhận vào viên chức là nguyện vọng chính đáng. Do đó, phường đề nghị Sở GD&ĐT xem xét, bổ sung vào danh sách tiếp nhận viên chức.
Ngày 15/6, Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh công bố điểm chuẩn lớp 10 của 57 trường THPT công lập. Đây là tổng điểm thi ba môn Văn, Toán, Tiếng Anh không nhân hệ số, tối đa 30.
Trường THPT Ngô Sĩ Liên gây chú ý với điểm chuẩn 9,38, tức trung bình 3,13 điểm/môn - thấp nhất toàn tỉnh. Trước đó nhiều năm liền, đây là trường có ngưỡng đầu vào lớp 10 cao nhất tỉnh (cả trước và sau sáp nhập), thường trên 22 điểm. Năm ngoái, điểm chuẩn của trường Ngô Sĩ Liên gần 24, cũng đứng đầu.
Ông Ngô Quốc Đường, Hiệu trưởng trường THPT Ngô Sĩ Liên, cho rằng có hai lý do.
Đầu tiên là trường THPT Ngô Sĩ Liên và THPT chuyên Bắc Giang đều tăng chỉ tiêu, lần lượt 45 và 35 học sinh, tương đương một lớp.
Theo thống kê, năm nay có gần 800 học sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào trường, giảm khoảng 50 so với năm ngoái; không có nguyện vọng 2. Trong số này có hơn 200 em đã đỗ trường chuyên, nên thực tế lượng nguyện vọng vào trường còn gần 560, trong khi chỉ tiêu 585.
Do đó, trường buộc phải lấy hết lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng 1, theo ông Đường.
Thứ hai, ông Đường cho rằng có thể do tâm lý học sinh. Các em lo lắng vì mọi năm, điểm chuẩn của trường thường ở top đầu nên không dám đăng ký.
"Chỉ tiêu tăng, lượng đăng ký giảm, dẫn tới giảm điểm chuẩn", ông Đường nói.
Tuy nhiên, ông Đường khẳng định chất lượng đầu vào của trường vẫn giữ ổn định. Cụ thể, điểm trung bình, trung vị của gần 560 học sinh lên tới hơn 24. Tỷ lệ học sinh đạt trên 24 điểm chiếm gần 70%. Chỉ 7 học sinh có điểm dưới 15, trong đó duy nhất một em có điểm 9,38.
"Điểm chuẩn năm nay không đại diện cho năng lực của tất cả học sinh cũng như chất lượng đào tạo của trường", ông Đường khẳng định.
Kỳ thi vào lớp 10 ở Bắc Ninh diễn ra trong hai ngày 26-27/5 với hơn 50.000 thí sinh.
Trường THPT Ngô Sĩ Liên được thành lập năm 1946, tiền thân là trường Hoàng Hoa Thám. Trường từng nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (2005), cùng nhiều Huân chương Lao động, Huân chương Độc lập, là trường THPT công lập top đầu của tỉnh Bắc Giang cũ, nay là Bắc Ninh.
