Những ngày cuối tháng 4, trong căn nhà ở phường Phương Liệt (Hà Nội), Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt, 88 tuổi, nguyên Phó tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân, mở lại cuốn hồi ký chiến trường. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ông vẫn nhớ rõ thời khắc đối đầu với “pháo đài bay” B-52.
“Chúng tôi đã dùng vũ khí thế hệ cũ để đánh bại công nghệ hiện đại nhất của Mỹ lúc bấy giờ. Danh xưng ‘Đội cận vệ canh trời Thủ đô’ của bộ đội tên lửa được đổi bằng máu và trí tuệ”, ông Phiệt nói.
Sinh ra trong gia đình làm nông tại Hưng Yên, ông Phiệt tham gia cách mạng từ năm 1953 với vai trò liên lạc viên. Năm 1960, ông nhập ngũ vào Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân. Trải qua thời gian đào tạo trắc thủ radar, ông nhận nhiệm vụ tại sân bay Gia Lâm (Hà Nội) và Ba Đồn (Quảng Bình).
Năm 1965, ông được cử sang Liên Xô học chuyên ngành tên lửa. Về nước, ông giữ chức sĩ quan điều khiển tại Tiểu đoàn 93, Trung đoàn 278. Trong trận đánh tháng 10/1966 tại Hòa Bình, kíp chiến đấu của ông bắn rơi một chiếc F-105. Từ năm 1966 đến 1968, đơn vị cơ động khắp các tỉnh miền Bắc vào đến Nghệ An, đánh 46 trận, hạ 8 máy bay Mỹ.
Giữa năm 1972, không quân Mỹ cải tiến thiết bị gây nhiễu khiến tên lửa SAM-2 liên tục bắn trượt. Từ tháng 4 đến tháng 6, nhiều trận địa chịu tổn thất nặng. Thời điểm này, ông Phiệt mang hàm thượng úy, giữ chức quyền Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 57 (Trung đoàn 261, Sư đoàn 361). Để khắc phục, đơn vị rèn luyện chiến thuật kết hợp trắc thủ quang học PA-00 và trắc thủ tay quay.
Tháng 6/1972, kíp chiến đấu bắn rơi tại chỗ chiếc F-4C trên vùng trời Đại Kim, Hà Nội. Từ trận đánh này, Tiểu đoàn đúc rút hai phương pháp vô hiệu hóa nhiễu: “Vượt trước nửa góc” (sĩ quan điều khiển phát sóng nhanh dưới 10 giây, tắt radar và phóng đạn nhằm tránh tên lửa tầm nhiệt của địch) và phương pháp “Ba điểm” (trắc thủ bám sát dải nhiễu phẳng mịn, dùng công tắc đặc chế đánh lừa máy bay hộ tống giãn đội hình để B-52 lộ diện).
Nhờ chiến thuật mới, đến tháng 10/1972, Tiểu đoàn 57 bắn hạ 5 máy bay, trong đó 3 chiếc rơi tại chỗ. Kinh nghiệm này được nhân rộng toàn Sư đoàn 361.
Đỉnh điểm là chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” (Linebacker II) tháng 12/1972, khi không quân Mỹ tăng cường đánh phá miền Bắc. Đêm 20, rạng sáng 21/12, Mỹ huy động gần 100 lượt B-52 cùng hàng trăm máy bay chiến thuật rải thảm Hà Nội. Các tuyến giao thông bị cắt đứt, việc vận chuyển đạn tê liệt. Tiểu đoàn 57 do ông Phiệt chỉ huy bước vào trận đánh tại trận địa Đại Đồng (Đông Anh, Hà Nội) khi chỉ còn ba quả đạn “vét kho”. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phiệt xin cấp trên cho đơn vị áp dụng chiến thuật “đánh mổ cò”.
“Đánh mổ cò” là thuật ngữ chỉ việc phóng từng quả tên lửa SAM-2 thay vì bắn loạt 2-3 quả cùng lúc như giáo trình Liên Xô quy định. Cách đánh này mang tính rủi ro cao khi xác suất trúng đích sụt giảm trong màn nhiễu dày đặc, đồng thời việc kéo dài thời gian mở radar khiến trận địa dễ bị máy bay hộ tống đối phương phát hiện và phản kích bằng tên lửa.
Tuy nhiên, trong hoàn cảnh đạn tên lửa cạn kiệt, đây là giải pháp bắt buộc để duy trì hỏa lực và sức răn đe lâu nhất có thể. Để thực hiện thành công, kíp trắc thủ phải có trình độ kỹ thuật cao và bản lĩnh để “vạch nhiễu”, khóa mục tiêu chính xác chỉ với một lần phóng duy nhất.
5h ngày 21/12, Sở chỉ huy Trung đoàn 261 (Đoàn Thành Loa) báo động. Tốp mục tiêu mang số hiệu 318 lao vào vùng trời Hà Nội. Màn hình radar hiện tín hiệu nhiễu đậm đặc của B-52. Thượng úy Phiệt ra lệnh: “Mỗi quả đạn phải hạ một B-52”.
Khi mục tiêu vào cự ly, sĩ quan điều khiển Nguyễn Đình Kiên nhấn nút nhưng quả đạn đầu tiên không rời bệ do lỗi kỹ thuật. Ông Phiệt lệnh phóng quả thứ hai. Lúc 5h09, đạn nổ ở cự ly 28 km, chiếc B-52 bốc cháy ở hướng Tây Nam.
“Mọi người vừa reo lên, tôi lập tức yêu cầu cả kíp tiếp tục bắt mục tiêu”, ông kể.
Gần 10 phút sau, tốp B-52 tiếp theo tiến vào cự ly 45 km. Trận địa còn duy nhất một quả đạn. “Còn một quả cũng phải đổi bằng một chiếc B-52”, ông Phiệt động viên kíp trắc thủ.
Lúc 5h19, ở cự ly 29 km, quả đạn cuối cùng rời bệ, đánh trúng mục tiêu. Chiếc B-52 thứ hai rơi tại khu vực chợ Thá, gần núi Đôi. Đây là trận đánh đạt hiệu suất cao nhất lịch sử bộ đội tên lửa lúc bấy giờ: Dùng hai quả đạn hạ hai chiếc B-52 trong 10 phút.
Kết thúc chiến dịch, Sư đoàn 361 bắn rơi 29 máy bay, trong đó có 25 chiếc B-52. Ông Phiệt đã trực tiếp chỉ huy kíp chiến đấu đánh 19 trận, góp công cùng Tiểu đoàn 57 bắn rơi 4 chiếc B-52. “Trong tâm tưởng người lính chúng tôi lúc đó chỉ có hai từ ‘phải thắng’. Bom đạn địch chưa chắc đã trúng, mà trúng chưa chắc đã chết, cứ thế mà đánh thôi”, vị tướng già kể.
Nhưng để có được những chiến thắng ấy còn có sự hy sinh thầm lặng của gia đình. Từ năm 1965 đến 1968, do yêu cầu bí mật, ông Phiệt không được về thăm hay viết thư cho gia đình.
Sau chiến dịch 1972, ông cùng đơn vị tiếp tục hành quân vào Nghệ An. Khi em trai vợ đến hỏi tin tức, đồng đội chỉ nói “đồng chí ấy đi xa rồi”. Người nhà nghe vậy tưởng ông đã hy sinh. Ngày đất nước thống nhất, ông Phiệt về quê, thấy gia đình đã lập bàn thờ cho mình.
Năm 1973, ông Nguyễn Văn Phiệt được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau này, ông giữ chức Phó Tư lệnh về Chính trị Quân chủng Phòng không – Không quân, mang quân hàm Trung tướng.
Hiện tại, ở tuổi 88, ông vẫn tham gia các hoạt động truyền thống của quân đội. Chia sẻ về nguyên tắc làm việc, ông cho biết: “Cá nhân chỉ là hạt cát, sức mạnh đoàn kết mới tạo nên chiến thắng”.
8 năm trước, tôi từng chìm trong cảm giác tuyệt vọng, nghĩ rằng mình và con bé sẽ không bao giờ có từ tương lai. 6 tuần sau khi sinh con, tôi nhận được giấy xét nghiệm Karyo type xác nhận con gái bé bỏng của tôi mang 3 nhiễm sắc thể số 21 (nguyên nhân gây ra hội chứng Down).
Từ đó, tôi tự chăm sóc con, tự vực tinh thần của chính mình đi qua những ngày chìm trong nước mắt vì tuyệt vọng, và tự tìm hiểu tất cả những gì tôi có thể hiểu về hội chứng Down. Đó là một hành trình dài, khó khăn và không thể quên.
Cũng chính trong hành trình này, tôi gặp được những gia đình có hoàn cảnh giống mình, tôi tìm được những lời an ủi chân thành nhất, những kinh nghiệm thực tế trong việc chăm sóc con, và thấy "những trẻ VIP" (trẻ có nhu cầu giáo dục đặc biệt) như con tôi vẫn đang từng ngày lớn lên, tiến bộ mỗi ngày...
Người mẹ đầy lo lắng trong tôi dần dần lạc quan hơn.
Hôm nay, con gái bé bỏng của tôi tròn 8 tuổi, đang học lớp 2 một trường công lập và được bạn bè yêu mến. Con đã biết đọc, làm toán, múa, hát... cùng các bạn, phụ mẹ làm việc nhà và là một cô bé cực kỳ tình cảm. Mỗi ngày một chút, con tiến lên, chậm thôi, nhưng vẫn là đang lớn lên từng ngày bên cạnh tôi.
"Lớn lên các con sẽ làm việc gì?" luôn là đề tài nóng hổi của nhóm các gia đình như tôi. Trong quá trình chăm sóc, dạy dỗ và cùng lớn lên với con gái mình, tôi nghĩ tôi đã tìm được câu trả lời phù hợp.
Trong một lần đưa con gái đi chơi ở cung Gyeongbokgung - Hàn Quốc, khi trông thấy một em bé đang khóc, con gái tôi đã ngay lập tức tiến đến, ngồi xuống và đưa tay vỗ vỗ lên vai em bé, dùng tiếng Việt nói "Ôi, em bé ngoan, em bé nín nín đi nào" dù không biết em bé kia có hiểu được tiếng của mình không. Chính hình ảnh đó khiến trong tôi lóe lên một ý tưởng.
Khoa học đã chỉ ra, những người mang 3 nhiễm sắc thể số 21 là những người giàu tình cảm, yêu thương mọi người một cách vô điều kiện và hồn nhiên. Và giữa thế giới rộng lớn với rất nhiều doanh nhân, nhà lãnh đạo, nhà khoa học, một tâm hồn yêu thương thuần khiết phải chăng là một mảnh ghép hoàn hảo.
Ở đó, với trái tim yêu thương và cho đi vô điều kiện, cùng với khả năng "xóa dữ liệu", nguồn năng lượng trong lành này thực sự có thể là một kho báu của thế giới.
Phải chăng con sẽ dùng tâm hồn và trái tim thuần khiết đó để xoa dịu những trái tim đau khổ, tưới mát những tâm hồn đang chơi vơi, hay đơn giản là dang rộng vòng tay cho những ai cần một cái ôm để tiếp thêm sức lực trong chặng đua cuộc đời đầy vất vả?
Tôi biết đứa con có hội chứng Down của tôi sẽ luôn có thể cho đi nụ cười, vòng tay, lời ủi an, sự lắng nghe, tình yêu thương của con mà không cần đáp lại. Đó phải chăng sẽ là một "công việc" đầy ý nghĩa mà xã hội đã sắp đặt sẵn?
Hai mẹ con tôi vẫn đang tiếp tục hành trình với một mục tiêu, một định hướng khá rõ ràng. Còn bây giờ, tôi đi dò bài cho con đây.
Ngày nay Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ đối với người khuyết tật, đặc biệt là trẻ em. Về phía xã hội cũng đã có nhiều hội nhóm được thành lập để hỗ trợ, chia sẻ và đồng hành cùng nhau trong hành trình nuôi dạy trẻ em khuyết tật.
Từ trải nghiệm của mình, tôi cũng đang ấp ủ một chương trình hỗ trợ dành riêng cho các gia đình có em bé sơ sinh có hội chứng Down. Đây là khoảng thời gian đặc biệt khó khăn, với mọi gia đình, mọi người mẹ.
Tôi từng thấy một người mẹ trầm cảm nặng dẫn đến mất sữa, khi biết đứa con bé bỏng vừa chào đời của mình mắc hội chứng Down. Vì vậy, tôi muốn được là người đồng hành cùng các chị em trong giai đoạn quan trọng này.
Tôi muốn được chia sẻ kinh nghiệm và những gì mình đã trải qua với các gia đình/chị em sắp sinh hoặc vừa sinh, như một lời an ủi dịu dàng nhất, với hy vọng phần nào đó giúp cho những người mẹ cảm thấy yên lòng và sẽ tự tin hơn về tương lai phía trước.
Nếu bạn đọc được bài viết này của tôi, và bạn biết ở đâu đó có ai cần, xin chia sẻ và gửi đến họ thông tin của tôi.
Chiều 5/7, thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai, chỉ sau ít ngày chính thức đi vào hoạt động, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã hoàn thành chương trình khám, tầm soát và sàng lọc sức khỏe miễn phí dành cho 5.000 thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng và gia đình chính sách trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
Chăm lo sức khỏe cho người có công luôn là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đồng thời là truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Với tinh thần đó, Bệnh viện Bạch Mai đã lựa chọn khởi đầu hành trình tại Ninh Bình bằng một chương trình khám sức khỏe miễn phí dành cho những người đã hy sinh, cống hiến vì Tổ quốc.
Chiến dịch được triển khai liên tục từ trước thời điểm cơ sở mới chính thức hoạt động và được đẩy cao điểm trong hai ngày 4-5/7 nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân.
Điểm đặc biệt của chương trình là quyết định tổ chức khám vào dịp cuối tuần theo chỉ đạo của PGS.TS. Đào Xuân Cơ - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai. Việc lựa chọn thời điểm này xuất phát từ mong muốn con cháu có thể thu xếp thời gian nghỉ để trực tiếp đưa đón, chăm sóc cha mẹ, ông bà trong suốt quá trình khám bệnh.
Giữa những ngày đầu bộ máy của cơ sở mới đang khẩn trương vận hành, PGS.TS. Đào Xuân Cơ vẫn trực tiếp có mặt tại khu khám bệnh, cùng các y bác sĩ tham gia khám, tư vấn và động viên người dân.
Không chỉ kiểm tra công tác tổ chức, PGS.TS. Đào Xuân Cơ còn trực tiếp khám bệnh, bắt mạch, lắng nghe từng câu chuyện sức khỏe của các thương bệnh binh, người có công và các cụ cao tuổi.
Ngày 5/7/2026 đánh dấu việc hoàn thành chương trình khám, tầm soát và sàng lọc sức khỏe miễn phí cho 5.000 người thuộc diện chính sách trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
PGS.TS. Đào Xuân Cơ chia sẻ: "Món quà sức khỏe dành tặng các bậc tiền bối, người có công tại Ninh Bình trong những ngày đầu Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động chính là cách chúng tôi thực hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Chúng tôi mong muốn cơ sở mới không chỉ góp phần nâng cao năng lực y tế của khu vực mà còn trở thành địa chỉ khám chữa bệnh tin cậy, gần gũi và giàu tính nhân văn đối với nhân dân".
Nhiều người tận dụng các cài đặt ẩn, ứng dụng ngụy trang và tính năng tự xóa trên điện thoại thông minh để giấu lịch sử liên lạc.
Kerry, một nữ nhân viên văn phòng ở Los Angeles, Mỹ nhận ra điểm bất thường khi các đoạn trò chuyện trên điện thoại của chồng biến mất. "Anh ấy xóa mọi thứ trên điện thoại nhưng quên chiếc iPad đặt trên tủ đầu giường", cô kể.
Khi mở iPad, Kerry tìm thấy lịch sử nhắn tin suốt nhiều tháng, từ việc sắp xếp các cuộc hẹn đến những chuyến đi nhà hàng chưa từng được nhắc tới. Chồng của Kerry dùng tính năng tự xóa tin nhắn trên WhatsApp. Cô còn phát hiện một tài liệu Google Docs chung giữa chồng và người phụ nữ khác, ghi rõ các kế hoạch gặp gỡ.
Chuyên gia công nghệ Kim Komando cho biết hiện tượng này được gọi là "chế độ ngoại tình". Bà chỉ ra các thủ thuật phổ biến và cách nhận diện.
Ứng dụng ngụy trang
Các ứng dụng như Calculator Pro+, Calculator Vault có giao diện giống ứng dụng máy tính mặc định. Khi người dùng nhập mã PIN, thiết bị mở ra một kho ảnh ẩn hoặc ứng dụng nhắn tin riêng tư.
Để kiểm tra, người dùng có thể xem dung lượng trong phần Cài đặt. Ứng dụng máy tính thông thường chỉ nặng dưới 5 MB. Nếu ứng dụng chiếm từ 30 MB trở lên hoặc yêu cầu quyền truy cập danh bạ, máy ảnh, đó không phải là công cụ làm toán. Tính năng ẩn ứng dụng cũng cho phép người dùng che khuất biểu tượng trên màn hình chính và khóa các ứng dụng mặc định bằng Face ID.
Lịch sử định vị
Trên iPhone, mục "Vị trí" quan trọng lưu trữ chi tiết những nơi thiết bị đã đến theo ngày giờ. Tính năng Dòng thời gian của Google Maps hoạt động tương tự trên Android. Google lưu dữ liệu trên đám mây, cho phép truy cập từ các thiết bị đăng nhập cùng tài khoản.
Tin nhắn tự xóa và khóa cuộc trò chuyện
Trên iPhone, nếu thiết lập thời gian giữ tin nhắn là 30 ngày, các cuộc trò chuyện cũ sẽ tự động biến mất. Tuy nhiên, iMessage đồng bộ hóa giữa các thiết bị nên tin nhắn bị xóa trên điện thoại vẫn tồn tại trên máy Mac hoặc iPad. Với WhatsApp, cuộc trò chuyện có thể tự xóa sau 24 giờ, 7 ngày hoặc 90 ngày.
Hệ điều hành Android và WhatsApp cho phép lưu trữ hoặc khóa các cuộc trò chuyện. Các đoạn trò chuyện bị khóa yêu cầu Face ID hoặc mã bí mật để truy cập.
Ứng dụng chạy ngầm
Các ứng dụng bị ẩn vẫn chạy ngầm và tiêu thụ pin. Người dùng có thể kiểm tra danh sách ứng dụng hoạt động gần đây trong phần cài đặt pin.
Nhiều người cũng ẩn chi tiết thông báo trên màn hình khóa hoặc dùng chế độ Tập trung để nhận liên lạc từ một số người cụ thể vào những khung giờ nhất định.
Bà Kim Komando lưu ý, không phải mọi thư mục bị khóa đều là bằng chứng ngoại tình, vì nhiều người cần bảo mật thông tin y tế, tài chính. "Công nghệ không tạo ra sự lừa dối, nguyên nhân nằm ở hành vi", bà nói.
