Cùng với sự lan tỏa của mạng xã hội, ngày càng nhiều du khách chia sẻ trải nghiệm tại Việt Nam, góp phần đưa hình ảnh điểm đến này đến gần hơn với bạn bè quốc tế, đồng thời thôi thúc những người từng ghé thăm quay trở lại để tiếp tục khám phá dải đất hình chữ S.
Tuổi Trẻ trò chuyện với một số du khách từng đến Việt Nam để tìm hiểu điều gì khiến họ nhớ nhung nhất sau khi rời đi và điều gì thôi thúc họ muốn quay trở lại.
Jeanine Romo, blogger du lịch người Mỹ:
Có rất nhiều khoảnh khắc đáng để nhớ về Việt Nam. Một lần ở Ninh Bình, tôi thuê xe máy và dành cả ngày để khám phá.
Tôi đi bộ qua Hang Múa và tận hưởng khung cảnh tuyệt đẹp ở đó. Tôi vẫn nhớ hôm đó trời nhiều gió, mưa phùn, mọi thứ rất yên tĩnh, thanh bình.
So với những quốc gia khác tôi từng đến, Việt Nam nổi bật trong ký ức tôi qua hai hình ảnh: con người và ẩm thực.
Người dân rất dễ thương, ngay cả khi giữa chúng tôi có rào cản ngôn ngữ. Đồ ăn thì khỏi nói, vô cùng ngon, tôi chưa bao giờ thấy chán khi ăn các món địa phương.
Tôi muốn quay lại Việt Nam để đến những nơi mình chưa có dịp ghé thăm. Tôi rất muốn đi cung đường đèo nổi tiếng ở Hà Giang và khám phá thêm khu vực phía Bắc.
Tôi nghĩ vẻ đẹp thiên nhiên là điều khiến nhiều du khách tìm đến Việt Nam. Ngoài là một đất nước rất đẹp, với nhiều du khách phương Tây, Việt Nam là nơi chi phí du lịch khá phải chăng.
Harry Bradley, nhiếp ảnh gia người Anh:
Tôi đã đến Việt Nam hai lần. Với tôi, chính sự đa dạng về trải nghiệm và điểm đến ở Việt Nam là điều kéo tôi quay lại. Mỗi thành phố dường như đều mang một sắc thái độc đáo riêng biệt, nên tôi luôn có cảm giác vẫn còn rất nhiều điều để khám phá.
Nhìn lại thời gian ở Việt Nam, có hai khoảnh khắc vẫn luôn in đậm trong ký ức tôi. Thứ nhất là khi khám phá những đồi cát ở Mũi Né.
Tôi chưa từng thấy cảnh tượng nào như vậy trước đây, nên chỉ cần đi bộ quanh đó rồi chụp ảnh cũng đã rất tuyệt rồi. Tôi dành cả ngày ở đó để chụp ảnh người ta lái xe địa hình và leo lên các đồi cát. Khi hoàng hôn buông, những đường nét và bóng đổ tạo nên một khung cảnh cực kỳ ấn tượng để chụp ảnh.
Khoảnh khắc thứ hai là khi ở Sa Pa, khi tôi đang đi dạo quanh các khu ruộng bậc thang lúc hoàng hôn. Bất ngờ có ba con trâu đi ngang sườn đồi, đúng lúc mây tràn vào thung lũng. Ánh sáng cuối ngày xuyên qua làn mây tạo nên một khung cảnh vàng rực vô cùng, vô cùng đẹp.
So với các nước khác mà tôi từng đến, Việt Nam nổi bật trong lòng tôi nhờ sự thân thiện của người dân, một nền ẩm thực tuyệt vời (cảm giác cũng lành mạnh hơn so với một số nước xung quanh), và đặc biệt là sự đa dạng giữa đô thị và thiên nhiên ở bất cứ nơi đâu trên đất nước này. Tôi nghĩ Việt Nam có đủ mọi thứ.
Chắc chắn tôi sẽ muốn quay lại Việt Nam, vì vẫn còn quá nhiều điều chưa khám phá. Tôi muốn được thấy nhiều hơn và được tiếp tục hòa mình vào nền văn hóa tuyệt vời của các bạn một lần nữa.
Qua những cuộc trò chuyện với các du khách khác, tôi thấy nhiều người thực sự yêu thích ẩm thực Việt Nam, trải nghiệm văn hóa ở các thành phố, cũng như khám phá những cảnh quan thiên nhiên rất độc đáo mà khó tìm thấy ở nơi khác trên thế giới.
Kelsey Bell, nhà thiết kế đồ họa người Mỹ:
Tôi đã có ba năm rưỡi sống ở Hà Nội, một giai đoạn rất trọn vẹn trong cuộc đời mình. Tôi kết giao với những người bạn tuyệt vời, gắn kết với học trò của mình, và dành nhiều thời gian rảnh để khám phá phố cổ bằng xe máy, hoặc lang thang chụp ảnh.
Ẩm thực luôn là một điểm sáng của giai đoạn đó, và những khoảnh khắc đời thường khi tình cờ khám phá ra điều gì đó mới mẻ ở một góc phố quen là những điều mà tôi luôn nhung nhớ với nhiều cảm xúc.
Tôi vừa đặt vé để quay lại Việt Nam du lịch và đang rất háo hức. Các món ăn Việt Nam là một trong những lý do rất lớn khiến tôi quay lại.
Bún chả, bún đậu, bánh cuốn, phở, bún bò Nam Bộ, xôi,… không nơi nào có hương vị giống như vậy, và thật sự rất khó tìm được ở nơi nào khác trên thế giới mà ngon như ở đây.
Ngoài ra tôi cũng rất nhớ không khí rất riêng của Hà Nội: những lớp kiến trúc đan xen, các ngõ nhỏ, và những buổi sáng yên tĩnh, bảng lảng sương quanh hồ Hoàn Kiếm. Đó là một nơi khiến người ta nhớ mãi. Lần quay lại này, tôi đã đợi từ rất lâu rồi. Tôi rất trông mong được quay lại Hà Nội, thăm Văn Miếu, cũng định đi Ninh Bình, nơi chúng tôi từng sống và cực kỳ thích.
Việt Nam có một chiều sâu rất riêng, với hàng nghìn năm lịch sử và văn hóa, cùng sự đa dạng về trải nghiệm trải dài khắp cả nước.
Theo tôi, điều khiến nhiều người quay trở lại Việt Nam là bởi vì lúc nào cũng còn điều mới để khám phá. Mỗi vùng đất đều có câu chuyện riêng, có những nét đặc trưng riêng. Thật sự Việt Nam có thể đáp ứng mọi kiểu du khách, dù đó là lần đầu tiên họ đến hay đã quay lại 4 – 5 lần.
Điều khiến Việt Nam khác biệt là mỗi điểm đến đều mang một màu sắc rất riêng. Bạn sẽ không có cảm giác trải nghiệm bị lặp lại giữa các thành phố, mỗi nơi đều độc đáo, từ cảnh quan đến đặc sản ẩm thực, không ngừng thôi thúc du khách khám phá và tìm hiểu.
Bên cạnh đó là sự kết nối giữa các điểm đến cũng khá thuận tiện, giúp các chuyến đi nhiều điểm dừng có thể được thực hiện dễ dàng, mang đến trải nghiệm xứng đáng cho du khách.
Hiện nay sự hiện diện mạnh mẽ của Việt Nam trên mạng xã hội đã cho thấy tác động rõ rệt của việc mang những trải nghiệm ở Việt Nam đến gần hơn với các nhóm du khách mới qua màn hình/điện thoại. Đây thực sự là một công cụ rất giá trị.
Bên cạnh đó những trải nghiệm nổi bật và các khách sạn độc đáo chắc chắn cũng sẽ thu hút thêm nhiều du khách đến với Việt Nam. Tôi cũng nghĩ việc bảo tồn các di sản văn hóa là vô cùng quan trọng khi du lịch ngày càng phát triển.
Đồng thời việc có một cơ quan đáng tin cậy và am hiểu như Cục Du lịch quốc gia Việt Nam hỗ trợ, giải đáp thắc mắc cho du khách cũng rất cần thiết. Khi được cung cấp đầy đủ thông tin, du khách sẽ tự tin hơn trong việc đặt chuyến đi đến Việt Nam và có xu hướng quay lại nhiều lần.
Liz McGrath, giáo viên mỹ thuật người Úc:
Việt Nam luôn là một địa điểm du lịch nổi bật với du khách Úc, bởi nơi đây mang lại cảm giác rất sống động: từ ẩm thực, văn hóa đến lịch sử đều phong phú và đầy màu sắc. Chúng tôi bị cuốn hút không chỉ bởi cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, mà còn bởi bầu không khí đường phố náo nhiệt.
Những người trẻ mà tôi biết thường thấy Việt Nam hấp dẫn bởi đây là một điểm đến vừa hợp túi tiền vừa thú vị. Tôi có một người bạn trẻ đang lên kế hoạch cho chuyến đi Việt Nam của mình, bao gồm cả một hành trình ba ngày bằng xe máy.
Du khách Úc quay lại Việt Nam vì họ thích ẩm thực Việt, văn hóa và phong cảnh Việt Nam. Họ thấy người dân địa phương thân thiện và hiếu khách, và cảm thấy an toàn nữa. Những du khách lần đầu đến Việt Nam đều rất hào hứng với sự sôi động mà họ tìm thấy ở đất nước này.
Du khách lần đầu đến thường bị cuốn hút bởi vẻ đẹp của Việt Nam và chi phí hợp lý ở đây. Rồi sau đó họ nhận ra đây là một đất nước rộng lớn hơn mình tưởng, và muốn quay trở lại để khám phá thêm những vùng đất mới mà họ nghe đến trong hành trình trước đó.
Với cá nhân tôi, Việt Nam là một trong những nơi tôi thích vẽ ký họa nhất, với rất nhiều khung cảnh đẹp mà tôi muốn lưu lại trong sổ vẽ của mình. Tôi sẽ vô cùng vui nếu có dịp quay trở lại. So với những nơi khác mà tôi từng đến, người Việt Nam nổi tiếng với sự hiếu khách, luôn khiến du khách cảm thấy được chào đón. Đồ ăn thì phong phú, ngon mà giá cả lại phải chăng.
Tối 3-5, trên mạng xã hội Facebook lan truyền bài viết của một người dùng tố một nhà hàng tại khu vực cảng Vũng Áng (phường Vũng Áng, Hà Tĩnh) có dấu hiệu lừa dối khách hàng khi đã đưa món ăn không đúng như đã gọi.
Theo nội dung chia sẻ, một gia đình đến nhà hàng Lý Hộ tại khu vực cảng Vũng Áng để ăn hải sản. Khi vào quán, họ gọi 500g sò hai cồi, 500g mực nhảy và 500g tôm sú. Thế nhưng khi mang đồ ăn lên thì nhà hàng mang tôm thẻ thay cho tôm sú.
"Mình bảo nếu đây là tôm sú thì thôi không nói nữa, còn nếu gọi tôm sú mà mang tôm thẻ lên thì nhà hàng phải báo cho khách hàng một câu. Vậy mà chàng trai áo vàng (nhân viên nhà hàng) kia nhảy vào định đánh khách hàng là mình luôn…" - thực khách này viết.
Ngoài ra, thực khách này cũng chia sẻ với tư cách là một khách hàng trải nghiệm nhiều quán ăn, nhà hàng thì bản thân không thể chấp nhận được cách phục vụ, giải quyết của cả chủ quán và nhân viên ở đây.
Bài viết sau khi được đăng tải lên mạng xã hội đã thu hút sự quan tâm của dư luận.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bà Chu Thị Lý (59 tuổi, chủ nhà hàng Lý Hộ) xác nhận có sự việc tranh cãi về món ăn giữa nhân viên của nhà hàng và một khách hàng xảy ra vào chiều 3-5.
Theo bà Lý, chiều hôm qua có một gia đình gồm 4 người vào nhà hàng gọi các món ăn 500g sò hai cồi, 500g mực nhảy và 500g tôm sú. Khi đưa món ra, giữa nhân viên nhà hàng và khách hàng xảy ra cãi cọ liên quan đến tôm sú và tôm thẻ.
"Có việc khách hàng gọi tôm sú nhưng nhà hàng đưa ra tôm thẻ. Đây là lỗi của nhà hàng và chúng tôi xin lỗi về sự nhầm lẫn này. Nguyên nhân là do trên menu của nhà hàng ghi tôm sú, nhưng mặt hàng trên trong thời gian này không còn. Lỗi của nhà hàng chưa kịp cập nhật lại menu gây ra hiểu nhầm" - bà Lý phân trần.
Cụ thể, theo bà Lý, tại nhà hàng tôm sú niêm yết giá bán 1,2 triệu đồng/kg, còn tôm thẻ niêm yết giá là 550.000 đồng/kg. Do nhà hàng không còn tôm sú nên khi đưa tôm thẻ ra cho khách hàng thì vẫn tính theo giá bán tôm thẻ. Còn nếu nhà hàng vẫn để menu là tôm sú và niêm yết giá 1,2 triệu đồng/kg mà đưa tôm thẻ ra thì rõ ràng đó là hành vi gian dối.
"Sau khi có sự cãi vã giữa nhân viên và khách hàng, tôi có ra nói nếu khách hàng không dùng thì thu lại và không tính tiền. Chúng tôi đã thu lại món tôm này và chỉ tính tiền món sò và mực cho khách hàng" - bà Lý nói.
Chủ nhà hàng Lý Hộ khẳng định không có việc nhà hàng cố tình lừa dối khách hàng, những ai đã từng đến Vũng Áng ăn hải sản sẽ hiểu rõ, đây là sự việc hiểu lầm đáng tiếc và đó là lỗi của nhà hàng, nhà hàng nhận trách nhiệm về việc đó.
Đảo Hormuz nằm tại eo biển Hormuz, Iran, có diện tích khoảng 41 km2, nằm cách bờ biển Iran khoảng 8 km. Hòn đảo nằm ở vị trí cửa ngõ vịnh Ba Tư, kiểm soát tuyến hàng hải huyết mạch của khu vực Trung Đông.
Theo Atlas Obscura, đảo Hormuz là một mái vòm muối. Các nghiên cứu cho thấy đá cấu tạo nên đảo có niên đại khoảng 600 triệu năm (thời tiền Cambri). Tuy nhiên, thực thể này chỉ mới nhô lên khỏi mặt nước khoảng 50.000 năm trước do các biến động địa chất dưới đáy biển. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Đảo Hormuz nằm tại eo biển Hormuz, Iran, có diện tích khoảng 41 km2, nằm cách bờ biển Iran khoảng 8 km. Hòn đảo nằm ở vị trí cửa ngõ vịnh Ba Tư, kiểm soát tuyến hàng hải huyết mạch của khu vực Trung Đông.
Theo Atlas Obscura, đảo Hormuz là một mái vòm muối. Các nghiên cứu cho thấy đá cấu tạo nên đảo có niên đại khoảng 600 triệu năm (thời tiền Cambri). Tuy nhiên, thực thể này chỉ mới nhô lên khỏi mặt nước khoảng 50.000 năm trước do các biến động địa chất dưới đáy biển. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Khung cảnh tại thung lũng Cầu Vồng (Rainbow Valley) trên đảo.
Hormuz được mệnh danh là "đảo cầu vồng" nhờ sự đa dạng khoáng vật trên bề mặt. Bề mặt đảo là sự pha trộn giữa đá trầm tích, đá magma và các lớp vật liệu núi lửa. Qua hàng thiên niên kỷ, quá trình xói mòn bởi gió và thủy triều đã tạo nên những địa hình đặc thù như hang động muối lấp lánh, thung lũng đá bị bào mòn và các vách đá dựng đứng cao tới 186 m. Điểm đặc biệt là hơn 70 dải màu sắc khác nhau từ đỏ thẫm, cam, vàng đến xanh lục và tím, kết quả từ nồng độ oxit sắt và khoáng sản kim loại tích tụ trong quá trình hình thành mái vòm muối. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Khung cảnh tại thung lũng Cầu Vồng (Rainbow Valley) trên đảo.
Hormuz được mệnh danh là "đảo cầu vồng" nhờ sự đa dạng khoáng vật trên bề mặt. Bề mặt đảo là sự pha trộn giữa đá trầm tích, đá magma và các lớp vật liệu núi lửa. Qua hàng thiên niên kỷ, quá trình xói mòn bởi gió và thủy triều đã tạo nên những địa hình đặc thù như hang động muối lấp lánh, thung lũng đá bị bào mòn và các vách đá dựng đứng cao tới 186 m. Điểm đặc biệt là hơn 70 dải màu sắc khác nhau từ đỏ thẫm, cam, vàng đến xanh lục và tím, kết quả từ nồng độ oxit sắt và khoáng sản kim loại tích tụ trong quá trình hình thành mái vòm muối. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Khung cảnh tại bãi biển Đỏ tại đảo Hormuz. Theo các nhà địa chất, sự biến hóa màu sắc tại đây không phải là hiện tượng thị giác nhất thời mà là kết quả của nồng độ oxit sắt và các khoáng sản kim loại tích tụ trong hàng triệu năm.
Trong "bảng màu" của Hormuz, màu đỏ chiếm chủ đạo, nhất là ở khu vực phía nam. Loại đất đỏ này được người dân địa phương gọi là "Gelack", loại đất đỏ giàu oxit sắt được sử dụng trực tiếp làm gia vị thực phẩm. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Khung cảnh tại bãi biển Đỏ tại đảo Hormuz. Theo các nhà địa chất, sự biến hóa màu sắc tại đây không phải là hiện tượng thị giác nhất thời mà là kết quả của nồng độ oxit sắt và các khoáng sản kim loại tích tụ trong hàng triệu năm.
Trong "bảng màu" của Hormuz, màu đỏ chiếm chủ đạo, nhất là ở khu vực phía nam. Loại đất đỏ này được người dân địa phương gọi là "Gelack", loại đất đỏ giàu oxit sắt được sử dụng trực tiếp làm gia vị thực phẩm. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Sắc màu tự nhiên cũng trở thành nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ địa phương. Hằng năm, các nghệ sĩ cùng nhau tạo nên những bức "thảm cát" khổng lồ. Họ dùng cát màu tự nhiên của đảo để vẽ nên những bức tranh về thần thoại Ba Tư hoặc các biểu tượng văn hóa. Những bức thảm này có thể rộng hàng nghìn mét vuông, nhìn rõ từ trên cao. Ảnh: Sm Mirhosseini
Sắc màu tự nhiên cũng trở thành nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ địa phương. Hằng năm, các nghệ sĩ cùng nhau tạo nên những bức "thảm cát" khổng lồ. Họ dùng cát màu tự nhiên của đảo để vẽ nên những bức tranh về thần thoại Ba Tư hoặc các biểu tượng văn hóa. Những bức thảm này có thể rộng hàng nghìn mét vuông, nhìn rõ từ trên cao. Ảnh: Sm Mirhosseini
Khung cảnh tổ hợp lưu trú Majara Residence trên đảo Hormuz.
Để mô phỏng thiên nhiên đảo, các kiến trúc sư trên đảo đã xây dựng khu tổ hợp lưu trú Majara Residence, thuộc dự án "Presence in Hormuz". Tổ hợp gồm các ngôi nhà mái vòm nhỏ sơn màu rực rỡ, mô phỏng cấu trúc địa hình của đảo. Dự án này không chỉ nhằm mục đích du lịch mà còn hướng tới việc tạo việc làm cho cộng đồng địa phương thông qua việc sử dụng vật liệu đất và kỹ thuật xây dựng bản địa. Ảnh: atlasobscura
Khung cảnh tổ hợp lưu trú Majara Residence trên đảo Hormuz.
Để mô phỏng thiên nhiên đảo, các kiến trúc sư trên đảo đã xây dựng khu tổ hợp lưu trú Majara Residence, thuộc dự án "Presence in Hormuz". Tổ hợp gồm các ngôi nhà mái vòm nhỏ sơn màu rực rỡ, mô phỏng cấu trúc địa hình của đảo. Dự án này không chỉ nhằm mục đích du lịch mà còn hướng tới việc tạo việc làm cho cộng đồng địa phương thông qua việc sử dụng vật liệu đất và kỹ thuật xây dựng bản địa. Ảnh: atlasobscura
Tổ hợp lưu trú là các ngôi nhà mái vòm được làm từ đất nện và cát. Dù sở hữu tiềm năng lớn, Hormuz vẫn là điểm đến ít người biết đến do nằm tại tâm điểm căng thẳng địa chính trị ở eo biển Hormuz. Hoạt động du lịch tại đây vẫn đối mặt với nhiều bất ổn và các khuyến cáo hạn chế đi lại. Ảnh: hobopeeba
Tổ hợp lưu trú là các ngôi nhà mái vòm được làm từ đất nện và cát. Dù sở hữu tiềm năng lớn, Hormuz vẫn là điểm đến ít người biết đến do nằm tại tâm điểm căng thẳng địa chính trị ở eo biển Hormuz. Hoạt động du lịch tại đây vẫn đối mặt với nhiều bất ổn và các khuyến cáo hạn chế đi lại. Ảnh: hobopeeba
Khung cảnh tại "Nữ thần Muối", một khối địa hình muối lộ thiên trên Hormuz Island, hình thành từ cấu trúc mái vòm muối khi các lớp muối trong lòng đất trồi lên bề mặt. Tại đây, nước mưa và nước ngầm hòa tan muối, sau đó chảy ra ngoài và bốc hơi, tạo thành các dải tinh thể trắng dọc theo địa hình.
Đảo Hormuz là một trong số ít nơi tại Iran cấm du khách sử dụng xe cơ giới. Việc di chuyển chủ yếu đi bộ giúp bảo vệ cấu trúc địa chất dễ tổn thương và giữ môi trường không bị ô nhiễm. Ảnh: Msanta20
Khung cảnh tại "Nữ thần Muối", một khối địa hình muối lộ thiên trên Hormuz Island, hình thành từ cấu trúc mái vòm muối khi các lớp muối trong lòng đất trồi lên bề mặt. Tại đây, nước mưa và nước ngầm hòa tan muối, sau đó chảy ra ngoài và bốc hơi, tạo thành các dải tinh thể trắng dọc theo địa hình.
Đảo Hormuz là một trong số ít nơi tại Iran cấm du khách sử dụng xe cơ giới. Việc di chuyển chủ yếu đi bộ giúp bảo vệ cấu trúc địa chất dễ tổn thương và giữ môi trường không bị ô nhiễm. Ảnh: Msanta20
Hòn đảo còn lưu giữ di tích lịch sử là Pháo đài Bồ Đào Nha, được xây dựng từ thế kỷ 16 bằng đá san hô đỏ. Dù đã sụp đổ một phần, pháo đài vẫn lưu giữ cấu trúc phòng thủ đặc trưng thời Phục hưng với các kho đạn ngầm, bể chứa nước và súng đại bác cổ hướng ra vịnh Ba Tư, minh chứng cho thời kỳ hoàng kim của thương mại đường biển thế kỷ 16.
Trước khi chiến sự Trung Đông căng thẳng, đảo Hormuz thu hút du khách yêu thích trải nghiệm thiên nhiên và các nhà nghiên cứu địa chất. Ảnh: atlasobscura
Hòn đảo còn lưu giữ di tích lịch sử là Pháo đài Bồ Đào Nha, được xây dựng từ thế kỷ 16 bằng đá san hô đỏ. Dù đã sụp đổ một phần, pháo đài vẫn lưu giữ cấu trúc phòng thủ đặc trưng thời Phục hưng với các kho đạn ngầm, bể chứa nước và súng đại bác cổ hướng ra vịnh Ba Tư, minh chứng cho thời kỳ hoàng kim của thương mại đường biển thế kỷ 16.
Trước khi chiến sự Trung Đông căng thẳng, đảo Hormuz thu hút du khách yêu thích trải nghiệm thiên nhiên và các nhà nghiên cứu địa chất. Ảnh: atlasobscura
Tháng 8/2025, gia đình 9 người tại Vân Nam nhập viện trong tình trạng nguy kịch sau khi ăn nấm rừng tự hái. Đây không phải trường hợp cá biệt tại địa phương này. Mỗi mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 9, các tỉnh Tây Nam Trung Quốc như Vân Nam bước vào mùa nấm rừng, kéo theo hàng loạt rủi ro về an toàn thực phẩm.
Dù chính quyền liên tục gửi cảnh báo qua điện thoại với nội dung "Không hái, bán hoặc ăn các loại nấm rừng lạ, có rủi ro cao", tình trạng ngộ độc vẫn diễn ra thường xuyên. Từ năm 1978 đến 2010, giới chức ghi nhận hơn 400 ca tử vong tại đây do "hội chứng đột tử Vân Nam". Các nạn nhân thường bị ngừng tim đột ngột ngay khi mùa mưa bắt đầu mà không rõ nguyên nhân.
Sau quá trình nghiên cứu, các chuyên gia xác định thủ phạm là loài nấm trắng nhỏ, tên khoa học là Trogia venenata. Một giả thuyết khác cho thấy nạn nhân nhiễm độc Barium, loại kim loại nặng trong đất thấm vào nấm. Độc tố từ loài nấm này kết hợp với nồng độ Barium tích tụ qua nhiều bữa ăn đã gây ra những cái chết bất ngờ.
Năm 2024, trào lưu "Đến Vân Nam ăn nấm" trở nên phổ biến trên mạng xã hội. Tuy nhiên, cùng với sức hút ẩm thực, nhiều báo cáo ghi nhận tình trạng ngộ độc gây ảo giác, phổ biến nhất là hiện tượng nhìn thấy "người tí hon", sau khi ăn các loại nấm rừng không rõ nguồn gốc.
Ông Shi Jun, thành viên Ủy ban truyền thông khoa học của Hiệp hội Thực vật học Trung Quốc, cho biết việc nhìn thấy "người tí hon" là một phản ứng thần kinh tâm thần đối với việc ngộ độc nấm.
"Đó không phải triệu chứng duy nhất. Ăn nấm độc còn có thể gây ra cái chết", ông nói.
Lịch sử gắn bó của người Trung Quốc với nấm có từ rất lâu. Tại ba địa điểm thuộc thời đại Đồ đá mới ở tỉnh Chiết Giang, các nhà khảo cổ đã khai quật được năm mẫu vật nghi là linh chi (Ganoderma lucidum). Phân tích cho thấy từ 6.800 năm trước, cư dân cổ đại đã biết thu hái và sử dụng linh chi.
Di sản đó đặc biệt mạnh mẽ ở Vân Nam, nơi được mệnh danh là "Vương quốc của nấm rừng". Trong số khoảng 2.500 loài nấm rừng ăn được trên thế giới, riêng Vân Nam đã sở hữu hơn 900 loài, chiếm khoảng 36% đa dạng toàn cầu và gần 90% các loại nấm đã biết của Trung Quốc.
Địa lý là yếu tố then chốt. Vân Nam nằm trên cao nguyên vĩ độ thấp, nơi sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn cùng độ ẩm cao tạo điều kiện lý tưởng cho nấm. Địa hình hiểm trở với rừng che phủ các ngọn núi mang lại lượng lá rụng và chất hữu cơ dồi dào.
Theo ông Shi Jun, thành viên Ủy ban truyền thông khoa học của Hiệp hội Thực vật học Trung Quốc, hiện tượng nhìn thấy "người tí hon" là một phản ứng thần kinh tâm thần do ngộ độc nấm. Ông cho biết đây không phải triệu chứng duy nhất, bởi ăn nấm độc có thể dẫn đến tử vong.
Lịch sử sử dụng nấm của người Trung Quốc bắt đầu từ hàng nghìn năm trước. Tại ba địa điểm thuộc thời đại Đồ đá mới ở tỉnh Chiết Giang, các nhà khảo cổ khai quật được 5 mẫu vật nghi là linh chi. Kết quả phân tích cho thấy cư dân cổ đại đã biết thu hái và sử dụng loại nấm này từ 6.800 năm trước.
Vân Nam hiện được xem là "Vương quốc nấm rừng" với sự đa dạng sinh học lớn. Trong khoảng 2.500 loài nấm ăn được trên thế giới, tỉnh này sở hữu hơn 900 loài, chiếm 36% toàn cầu và gần 90% các loại nấm đã biết của Trung Quốc.
Điều kiện địa lý giúp Vân Nam trở thành môi trường lý tưởng cho nấm phát triển. Tỉnh nằm trên cao nguyên vĩ độ thấp, có sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn cùng độ ẩm cao. Địa hình núi rừng hiểm trở cũng mang lại lượng chất hữu cơ dồi dào từ lá rụng, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài nấm sinh sôi
Theo ông Shi Jun, nấm thường có kết cấu giống thịt nhờ các hợp chất polysaccharide. Vị ngọt của loại thực phẩm này đến từ các axit amin như axit glutamic, axit aspartic kết hợp cùng các nucleotide.
Bà Zhu Yi, Phó giáo sư về an toàn thực phẩm và dinh dưỡng tại Đại học Nông nghiệp Trung Quốc cho biết, hương vị của nấm rừng hình thành từ các nguyên tố vi lượng, mùn và dịch tiết của rễ cây trong môi trường tự nhiên. Sự hội tụ của các thành phần này tạo nên hỗn hợp hợp chất có nồng độ hương vị cao.
Dù có sức hấp dẫn về ẩm thực, rủi ro ngộ độc nấm luôn hiện hữu. Trung Quốc hiện ghi nhận hơn 500 loài nấm rừng độc, riêng Vân Nam có hơn 200 loài, trong đó hơn 20 loại chứa độc tố mạnh.
Việc tự nhận diện nấm rừng tiềm ẩn nguy cơ lớn do nhiều loài có hình dáng tương tự nhau, gây khó khăn cho việc phân biệt. Một quan niệm sai lầm phổ biến là nhiệt độ cao có thể loại bỏ mọi độc tố.
Thực tế, nấu chín kỹ chỉ có tác dụng khử độc với một số loài nhất định như nấm Jian Shou Qing. Với nhiều loại khác, đặc biệt là họ nấm tán, độc tố rất bền và không bị phân hủy dù được luộc hay hấp kỹ.
