Chiều cuối tháng 4.2026, từ đường Tô Hiệu, phóng viên Báo Thanh Niên rẽ vào đường Trần Thị Báo, phường Phú Thạnh (TP.HCM) để khám phá miếu cổ tồn tại hơn 1 thế kỷ. Giữa khu dân cư đông đúc, miếu Hòa Tây hiện ra với vẻ trầm mặc, yên tĩnh, như tách biệt khỏi nhịp sống ồn ã bên ngoài.
Ít ai biết, phía sau ngôi miếu cổ này là một câu chuyện bi tráng được khắc lại trên tấm bia dựng ngày 11.6 âm lịch năm 2011.
Theo nội dung văn bia, vào khoảng năm 1885, tại vùng Tân Hòa Tây (nay là phường Phú Thạnh), 3 võ tướng là Bùi Văn Khoa, Nguyễn Văn Sốc và Trần Văn Lý đã chiêu mộ nghĩa quân, luyện tập quân sự tại gò Má Bảy, tổ chức khởi nghĩa đánh thực dân Pháp trong nhiều năm liền, khiến giặc Pháp khiếp sợ.
Đến ngày 17.3.1891 (năm Tân Mão), cả 3 ông hy sinh. Cảm phục tinh thần yêu nước ấy, người dân trong vùng đã lập miếu thờ, đặt tên là Hòa Tây Miếu. Trong miếu từng có bài vị nêu tên 3 võ tướng để thờ cúng, đồng thời lưu giữ tấm bia gỗ khắc 8 chữ vàng: “Công thần dũng sĩ võ tướng nghĩa binh”.
Trải qua thời gian, miếu Hòa Tây được xây dựng lại vào năm 1936. Tuy nhiên, bài vị của 3 vị tướng đã bị thất lạc cho đến nay.
Dẫu vậy, trong tâm thức của nhiều thế hệ người dân địa phương, ngôi miếu vẫn là nơi linh thiêng để tưởng niệm công đức của những người đã ngã xuống.
Theo Danh mục kiểm kê di tích lịch sử – văn hóa trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2016 – 2020 của UBND TP.HCM có ghi: “Hiện miếu Hòa Tây thờ bài vị ông Nguyễn Quý Biểu và vợ là bà Trần Lũy Xuân. Ông là võ tướng thời Nguyễn, có công chống giặc Pháp xâm lược, ông lãnh đạo nghĩa quân chống Pháp tại Bà Quẹo và vùng lân cận. Khi tử trận, ông được nhân dân chôn cất, đến năm 1978 được cải táng đem về Hòa Tây Miếu an táng và thờ cúng”.
Tại miếu cổ, chúng tôi gặp ông Sơn (56 tuổi) là thủ từ gắn bó với miếu cổ gần 30 năm. Ông chia sẻ: “Miếu từng được trùng tu lớn vào năm 2011, gần như sơn sửa lại toàn bộ để khang trang hơn, nhưng bắt buộc phải giữ được nét tôn nghiêm vốn có”.
Không chỉ là nơi thờ tự, miếu Hòa Tây – một miếu cổ lâu đời ở TP.HCM từ lâu đã trở thành điểm tựa tinh thần của người dân trong khu vực.
Theo lời ông Sơn, mỗi ngày đều có người đến dâng hương. “Sáng nào cũng có người tới cúng, ai bận thì ghé trưa, chiều. Người ta cầu cho công việc thuận lợi, sức khỏe bình an, lâu dần thành thói quen”, ông nói.
Quan sát thực tế, dù mới được trùng tu, các chi tiết đã được sơn và thay mới nhưng miếu vẫn giữ được các kiến trúc truyền thống như: lợp mái ngói cam truyền thống và trên đỉnh mái là mô típ “lưỡng long chầu nhật”.
Bên trong, không gian thờ tự được bài trí công phu với bao lam, hoành phi, liễn đối… Hai bên là tượng ngựa trắng và ngựa đen đứng chầu – biểu tượng sự giao hòa âm dương. Theo tín ngưỡng dân gian, tượng ngựa được xem có quyền năng canh giữ sự tôn nghiêm chốn thờ tự và là phương tiện để các bậc thần linh bảo an vùng đất.
Lúc chúng tôi đến, không gian miếu khá tĩnh lặng, thoang thoảng mùi hương khói. Tuy nhiên, vào lễ Kỳ Yên (17.3 âm lịch), nơi đây trở nên đông đúc hơn bao giờ hết.
“Đây là lễ lớn nhất của miếu, bà con tụ họp rất đông, vừa cúng bái vừa tưởng nhớ tiền nhân, cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa”, ông Sơn kể.
Giữa lòng TP.HCM hiện đại, miếu Hòa Tây không chỉ là một công trình tín ngưỡng lâu đời mà còn là chứng tích sống động của lịch sử, nơi lưu giữ ký ức về những võ tướng thời nhà Nguyễn đã hy sinh.
Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng.
Theo dự thảo, nhà ở riêng lẻ quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 sẽ được miễn phép xây dựng.
Công trình nhà ở riêng lẻ cần có giấy phép xây dựng nằm tại các khu vực có yêu cầu quản lý về quy hoạch hoặc kiến trúc, như khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Bộ Xây dựng cũng mở rộng thêm các công trình lớn được miễn giấy phép xây dựng gồm công trình xây dựng đặc thù; công trình trên đất quốc phòng, an ninh; công trình thuộc lĩnh vực điện lực theo quy định của Luật Điện lực; cảng hàng không và các hạng mục phục vụ bảo đảm bay. Ngoài ra, những công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi cũng thuộc diện miễn giấy phép.
Một số công trình thuộc các dự án không do cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định cần phải xin giấy phép xây dựng, như công trình cấp III, cấp IV - nhóm có quy mô nhỏ, kỹ thuật không phức tạp và số lượng phát sinh trên thực tế không lớn.
Cơ quan này cũng làm rõ hơn phạm vi miễn phép đối với công trình ở khu vực nông thôn và trong các khu chức năng, xác định cụ thể loại công trình và khu vực áp dụng, nhằm thống nhất cách thực hiện giữa các địa phương.
Bộ Xây dựng cũng đề xuất rút ngắn thời gian cấp phép trong 7 ngày làm việc đối với công trình nhà ở riêng lẻ và trong 10 ngày làm việc đối với các công trình còn lại, giảm 50% thời gian so với quy định hiện hành.
Cơ quan tham mưu cũng đề xuất đơn giản hóa mạnh quy trình cấp giấy phép theo hướng thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Người dân có thể thực hiện thủ tục trực tuyến, thay vì kết hợp nộp trực tiếp như hiện nay. Hồ sơ cũng được rút gọn, người dân chỉ cần nộp một bộ hồ sơ điện tử, thay cho quy định hai bộ hồ sơ giấy.
Thời gian qua, Bộ Xây dựng đã rà soát, đơn giản hóa nhiều nội dung liên quan cấp phép theo chỉ đạo của Thủ tướng tại Công điện 78 hồi tháng 5/2025. Bộ cho biết sẽ chuyển trọng tâm quản lý từ tiền kiểm sang quản lý trật tự xây dựng trong quá trình thi công.
Theo Luật Xây dựng năm 2025, nhà ở riêng lẻ chỉ được xem xét miễn giấy phép xây dựng khi thỏa mãn 3 nhóm điều kiện là công trình cấp IV hoặc nhà ở riêng lẻ có chiều cao dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 và công trình không nằm trong các khu vực có yêu cầu quản lý xây dựng đặc thù theo quy hoạch chung của thành phố hoặc địa phương. Luật Xây dựng có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
Theo thông cáo của Ủy ban Kiểm tra Trung ương phát chiều 20/5, sau khi xem xét đề nghị của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh, cơ quan kiểm tra kết luận ông Nguyễn Đức Thành, Bí thư Đảng ủy Hội đồng nhân dân tỉnh, Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh; ông Điệp Văn Chiến, Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy Quảng Ninh, đã suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Hai ông Thành và Chiến còn vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương, "gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng rất xấu đến uy tín của tổ chức đảng và địa phương, cơ quan, đơn vị công tác, đến mức phải thi hành kỷ luật".
Vì vậy, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, kỷ luật hai ông Nguyễn Đức Thành và Điệp Văn Chiến.
Hồi tháng 4, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh với ông Nguyễn Đức Thành và Điệp Văn Chiến, do "vi phạm tiêu chuẩn của đại biểu Hội đồng nhân dân".
Ông Nguyễn Đức Thành 56 tuổi, quê Hưng Yên; trình độ Thạc sĩ Quản lý công, Cử nhân Kinh tế, Cử nhân Tiếng Anh.
Ông Điệp Văn Chiến 50 tuổi, quê Quảng Ninh; trình độ Thạc sĩ Lý luận và lịch sử Nhà nước và pháp luật; Cử nhân Luật; Cử nhân Kinh tế. Ông làm Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Quảng Ninh từ tháng 11/2023.
Ngày 8/5, Thủ tướng ban hành Chỉ thị về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền địa phương cấp xã. Theo đó, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải rà soát tổng thể chất lượng, trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã để bố trí đúng người, đúng việc, phù hợp địa bàn và phát huy sở trường, kinh nghiệm công tác.
Thủ tướng yêu cầu các địa phương triệt để phân công, điều động lãnh đạo, quản lý cấp phó đang vượt số lượng quy định tại cơ quan cấp tỉnh về cấp xã. Trong tháng 5, các tỉnh, thành phải xây dựng giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã phù hợp đặc thù từng địa bàn, vùng miền.
Theo chỉ thị, cán bộ có bản lĩnh, khả năng chịu áp lực, kinh nghiệm xử lý tình huống sẽ được ưu tiên bố trí tại các địa bàn phức tạp hoặc lĩnh vực có yêu cầu chuyên môn cao như đất đai, xây dựng, dân tộc, tôn giáo, khiếu nại, tố cáo. "Kiên quyết không để xảy ra tình trạng phân công cán bộ, công chức không phù hợp với năng lực, sở trường công tác", chỉ thị nêu.
Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương đánh giá cán bộ, công chức cấp xã dựa trên tiến độ và chất lượng xử lý công việc, năng lực phối hợp, tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Những trường hợp năng lực yếu, thiếu tinh thần trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ sẽ bị tinh giản. Đồng thời, các địa phương phải tuyển dụng bổ sung nhân lực có chuyên môn, kinh nghiệm để đáp ứng ngay yêu cầu công việc.
Chỉ thị yêu cầu tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn thường xuyên cho cán bộ, công chức cấp xã, chú trọng kỹ năng thực thi công vụ và xử lý tình huống. Việc đào tạo được thực hiện theo hình thức vừa học vừa làm để không làm gián đoạn hoạt động của cơ quan, đơn vị.
Thủ tướng giao Bộ Xây dựng nghiên cứu chính sách nhà ở xã hội cho cán bộ, công chức, viên chức gặp khó khăn. Bộ Nội vụ được giao hướng dẫn cơ chế tuyển dụng đặc thù với nguồn nhân lực cấp xã và xây dựng hệ thống học liệu số dùng chung trên nền tảng "Bình dân học vụ số".
Theo tính toán của Chính phủ, sau sáp nhập tỉnh, xã và bỏ cấp huyện từ giữa năm 2025, cả nước còn khoảng 91.784 cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh và khoảng 199.000 biên chế cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Theo hướng dẫn hiện hành, mỗi xã, phường, đặc khu sau sáp nhập được bố trí tối thiểu 32 biên chế, chưa bao gồm khối Đảng, đoàn thể và Ban chỉ huy quân sự cấp xã. Tùy quy mô dân số, số lượng biên chế có thể tăng nhưng tối đa 50 người với xã và 70 người với phường, đặc khu.
