Trang tin Axios ngày 2-5 cho biết theo các quan chức Lầu Năm Góc, kể từ ngày 13-4, quân đội Mỹ đã chặn hướng hoặc buộc hơn 40 tàu phải đổi lộ trình khi cố vận chuyển dầu và hàng hóa bị cấm qua vòng phong tỏa.
Hiện có 31 tàu chở khoảng 53 triệu thùng dầu của Iran bị “mắc kẹt” tại vùng Vịnh, với tổng giá trị ước tính ít nhất 4,8 tỉ USD. Trong số này, hai tàu đã bị Mỹ thu giữ.
Tình thế càng thêm bế tắc khi các kho chứa dầu trên bờ của Iran dần đạt công suất tối đa, buộc Tehran phải chuyển sang dùng các tàu cũ làm kho nổi trên biển.
Một số tàu khác buộc phải chọn những tuyến đường dài và tốn kém hơn để vận chuyển dầu sang Trung Quốc, nhằm tránh nguy cơ bị lực lượng Mỹ chặn bắt trên biển.
Một trong những tàu tìm được lối thoát là tàu chở dầu cỡ lớn mang tên “HUGE”. Con tàu này đã đi men theo bờ biển Pakistan và Ấn Độ để tiến vào eo biển Malacca của Malaysia, nơi dầu thường được chuyển sang tàu khác trước khi đến Trung Quốc.
Tuy nhiên theo Samir Madani – nhà đồng sáng lập Công ty phân tích dữ liệu hàng hải TankerTrackers.com, đây chỉ là giải pháp tạm thời.
Ông dự đoán các tàu Iran bị dồn ứ có thể sẽ chờ thời cơ để thực hiện một cuộc “đào thoát tập thể” qua đêm, khi đã tích đủ lượng dầu dự trữ gần biên giới Pakistan.
Trong bối cảnh hiện nay, cả Mỹ và Iran đều sử dụng chiến thuật phong tỏa để gây áp lực kinh tế lẫn nhau.
Nếu Iran phong tỏa eo biển Hormuz khiến hoạt động vận tải hàng hải bị đình trệ, thì Mỹ đáp trả bằng cách kiểm soát lối vào phía tây của vịnh Oman, tạo thế siết chặt nguồn thu chủ lực của Tehran.
Giới phân tích cho rằng mục tiêu then chốt của chiến lược này là đẩy Iran đến giới hạn lưu trữ dầu, buộc nước này phải cắt giảm hoặc ngừng khai thác.
Ông Gregory Brew, chuyên gia Công ty tư vấn rủi ro chính trị Eurasia Group có trụ sở tại Mỹ, nhận định Iran có thể chỉ còn “vài tuần, hoặc tối đa một tháng” trước khi rơi vào tình trạng quá tải kho chứa.
Về phía Washington, quyền phát ngôn viên Lầu Năm Góc Joel Valdez khẳng định chiến dịch đang “phát huy toàn bộ hiệu lực và tạo ra tác động quyết định như dự kiến”.
Ông nhấn mạnh Mỹ đang giáng “đòn nặng nề” vào khả năng tài chính của Iran, đồng thời cam kết duy trì sức ép quân sự liên tục trong khu vực.
Tổng thống Donald Trump ngày 19/5 cho biết bên dưới phòng khiêu vũ đang được xây dựng tại Nhà Trắng sẽ là tổ hợp ngầm 6 tầng, trong đó hai tầng đã hình thành.
Bên trong kiến trúc ngầm này sẽ có bệnh viện quân sự và các cơ sở nghiên cứu, nhưng không nêu rõ lĩnh vực nghiên cứu. Ngoài ra, Nhà Trắng còn có kế hoạch xây căn cứ drone trên mái, được thiết kế để triển khai số lượng drone không giới hạn.
"Toàn bộ phần mái được xây cho mục đích quân sự. Họ có năng lực drone khổng lồ. Nó không chỉ chống drone. Trong tình huống drone lao trúng, chúng sẽ bật ra, không gây hậu quả gì. Đây cũng sẽ là căn cứ drone để bảo vệ toàn bộ Washington", ông nói.
Cửa sổ phòng khiêu vũ sẽ dày 10 cm, làm từ loại kính đặc biệt nhưng vẫn "trong suốt như không tồn tại". Tổng thống Mỹ mô tả công trình như một boongke đủ sức chống chịu đòn tấn công trực diện, trong đó hàng rào titan quanh khu vực này vững chắc đến mức "xe ủi cũng không thể húc đổ" còn phần mái sẽ được làm bằng "thép không thể xuyên thủng".
Công trình rộng hơn 8.300 m2. Ông Trump nói phòng khiêu vũ là kiến trúc cần thiết để tổ chức các sự kiện lớn với sức chứa 1.000 người, vượt xa khả năng của các không gian tiếp khách hiện tại trong Nhà Trắng.
Ông Trump khẳng định quy hoạch kinh phí ban đầu 400 triệu USD để xây phòng khiêu vũ vẫn sẽ do các nhà tài trợ ủng hộ, trong đó có bản thân ông. Ông nói thêm rằng dự án được triển khai "phối hợp chặt chẽ" với quân đội Mỹ cùng Cơ quan Mật vụ.
"Người nộp thuế sẽ không phải trả khoản này. Đây là món quà dành cho nước Mỹ", ông nói.
Tuy nhiên, những hạng mục an ninh cần được bù đắp bằng khoản ngân sách lên đến 1 tỷ USD. Đề xuất này đang vấp phản đối từ đảng Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa, những người cho rằng đây là khoản chi quá xa xỉ trong bối cảnh người dân Mỹ đối mặt giá xăng tăng mạnh cùng những hệ lụy khác từ cuộc chiến của ông Trump với Iran trước thềm bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Ông cho biết những yếu tố an ninh cho phòng khiêu vũ càng trở nên cấp thiết sau một vụ ám sát bất thành nhằm vào ông tại khách sạn ở Washington hồi tháng trước, khi ông tham dự buổi tiệc của hiệp hội phóng viên chuyên trách Nhà Trắng.
Tổng thống Mỹ bổ sung rằng ông sẽ có rất ít thời gian sử dụng công trình này. Theo kế hoạch ông công bố gần đây, phòng khiêu vũ sẽ hoàn thành vào tháng 9/2028, chưa đầy 6 tháng trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc.
"Dự án này thực sự dành cho những đời tổng thống khác", ông nói.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27-4 kêu gọi Đài ABC sa thải người dẫn chương trình Jimmy Kimmel, sau khi ông này đùa rằng Đệ nhất phu nhân Melania Trump trông "rạng rỡ như người sắp thành góa phụ" trong một tiểu phẩm mô phỏng tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng.
"Ông Jimmy Kimmel cần bị Disney và ABC sa thải ngay lập tức", ông Trump viết trên Truth Social, đồng thời lên án trò đùa này là "lời kêu gọi bạo lực đáng khinh".
Chỉ vài giờ trước đó, bà Melania Trump cũng ngụ ý ông Kimmel xứng đáng mất việc vì phát ngôn trên, theo Đài CNN.
Đoạn độc thoại của ông Kimmel được phát sóng ngày 23-4 trong chương trình Jimmy Kimmel Live!, diễn ra chỉ vài ngày trước khi một nghi phạm cố đột nhập vào buổi dạ tiệc dành cho Hiệp hội Báo chí Nhà Trắng và nổ súng, buộc Tổng thống Trump cùng phu nhân và nhiều quan chức cấp cao phải sơ tán khẩn cấp.
Trong tiểu phẩm đó, ông Kimmel diễn như thể mình là danh hài được mời châm biếm tại tiệc tối Hiệp hội Báo chí Nhà Trắng - thông lệ hằng năm của sự kiện này - và tung ra hàng loạt câu đùa nhắm vào gia đình tổng thống.
"Đệ nhất phu nhân của chúng ta đang có mặt tại đây. Bà Trump… bà trông thật rạng rỡ như một người sắp trở thành góa phụ", ông Kimmel nói.
Ngoài câu nói về bà Melania, người dẫn chương trình này còn ám chỉ một bức ảnh chế mà ông Trump từng đăng rồi xóa trên Truth Social, trong đó Tổng thống Mỹ được khắc họa như Đức Chúa.
"Nếu tối nay tổng thống gặp tình huống khẩn cấp về y tế, liệu có bác sĩ nào trong hội trường không - à xin lỗi, ý tôi là có Chúa nào không? Tôi hay nhầm hai điều này", ông nói.
Bà Melania phản ứng gay gắt trên mạng xã hội X: "Phần độc thoại của ông ta về gia đình tôi không phải hài kịch - những lời đó đang làm trầm trọng thêm căn bệnh chính trị của nước Mỹ".
"Đã đến lúc Đài ABC phải thể hiện lập trường. Ban lãnh đạo đài này còn dung túng hành vi tồi tệ này thêm bao lâu nữa?", bà nói.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt trong buổi họp báo cùng ngày cũng gọi các phát ngôn của ông Kimmel là "hoàn toàn điên rồ", đồng thời cảnh báo kiểu ngôn từ này "khiến những kẻ cực đoan bị kích động thực hiện hành vi bạo lực".
Đây không phải lần đầu ông Kimmel bị chính quyền ông Trump nhắm đến. Trước đó, người dẫn chương trình này đã bị chỉ trích vì những bình luận liên quan đến vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk - cụ thể là khi ông chế giễu Tổng thống Trump vì đề cập việc cải tạo Cánh Đông Nhà Trắng khi được hỏi về cái chết của ông Kirk.
Ông Kimmel sau đó phát biểu rằng "nhiều người trong phe MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) đang rất nỗ lực để tận dụng vụ giết hại Charlie Kirk".
AFP hôm qua 17.5 dẫn thông báo ngày 16.5 từ Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (CDC Africa) cho hay đợt bùng phát dịch Ebola mới do chủng vi rút Bundibugyo ở CHDC Congo đã khiến 88 người chết và 336 trường hợp nghi nhiễm. Bộ trưởng Y tế CHDC Congo Samuel-Roger Kamba cho hay bệnh nhân đầu tiên là một y tá đã đến một cơ sở y tế ở thủ phủ Bunia của tỉnh Ituri vào ngày 24.4 với các triệu chứng nghi mắc Ebola như sốt, xuất huyết và nôn mửa.
Bộ trưởng Kamba khẳng định: "Không có vắc xin và không có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với chủng Bundibugyo. Chủng này có tỷ lệ tử vong rất cao, có thể lên tới 50%". Hiện chỉ có vắc xin cho chủng Zaire, được xác định vào năm 1976 và có tỷ lệ tử vong cao hơn, từ 60 - 90%. Chủng Bundibugyo, được phát hiện lần đầu vào năm 2007, cũng đã khiến một công dân Congo thiệt mạng ở nước láng giềng Uganda. Bộ Y tế Uganda hôm 15.5 đã xác nhận sự bùng phát của dịch Ebola do chủng Bundibugyo.
Trước tình trạng nói trên, WHO hôm qua tuyên bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo ở CHDC Congo và Uganda là "tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế", mức cảnh báo cao thứ hai theo quy định y tế quốc tế. WHO cảnh báo quy mô thực sự của số ca mắc bệnh và sự lây lan vẫn chưa rõ ràng, nhưng không tuyên bố tình trạng khẩn cấp đại dịch.
Tuy nhiên, WHO nhấn mạnh tỷ lệ dương tính cao của các mẫu ban đầu, việc xác nhận các trường hợp mắc bệnh ở hai quốc gia này và số lượng báo cáo về những trường hợp nghi nhiễm ngày càng tăng, "tất cả đều cho thấy một đợt bùng phát tiềm tàng lớn hơn nhiều so với những gì đang được phát hiện và báo cáo, với nguy cơ lây lan đáng kể ở cấp địa phương và khu vực".
Ngoài ra, đại diện Tổ chức cứu trợ y tế Bác sĩ không biên giới cho hay họ đang chuẩn bị một cuộc "phản ứng quy mô lớn", gọi đà lây lan Ebola hiện nay là "vô cùng đáng lo ngại". Việc vận chuyển thiết bị y tế quy mô lớn là một thách thức ở CHDC Congo, quốc gia có hơn 100 triệu dân nhưng lại có cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc kém.
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 xảy ra ở CHDC Congo, theo AFP. Đợt bùng phát trước đó xảy ra vào tháng 8.2025 ở khu vực miền trung CHDC Congo, khiến ít nhất 34 người chết, trước khi được khống chế hoàn toàn vào tháng 12.
Dịch bệnh Ebola đã cướp đi sinh mạng của khoảng 15.000 người ở châu Phi trong 50 năm qua, dù đã có những tiến bộ về vắc xin và phương pháp điều trị. Các đợt bùng phát trong nửa thế kỷ qua đã ghi nhận tỷ lệ tử vong từ 25 - 90%, theo WHO.
Ebola, được cho là có nguồn gốc từ dơi, có thể gây chảy máu nghiêm trọng và suy nội tạng. Vi rút này lây lan từ người sang người qua tiếp xúc với máu hoặc những dịch cơ thể khác của bệnh nhân, và người nhiễm bắt đầu có khả năng lây bệnh khi xuất hiện các triệu chứng. Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài đến 21 ngày.
