Luật được Quốc hội thông qua cuối năm 2025, điều chỉnh một số nội dung về quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và việc bảo hộ các quyền này.
Giảm thời gian đăng ký sáng chế
Thay đổi rõ nhất của luật là rút ngắn thời gian xử lý đơn sở hữu công nghiệp và đơn giản hóa thủ tục xác lập, đăng ký quyền sở hữu trí tuệ. Các mốc thời gian ở từng khâu đều được điều chỉnh giảm.
Cụ thể, thời gian thẩm định nội dung đơn sáng chế giảm từ 18 xuống còn 12 tháng, đơn nhãn hiệu từ 9 còn 5 tháng, đơn kiểu dáng công nghiệp từ 7 xuống 5 tháng. Thời gian công bố đơn cũng rút từ 2 xuống còn 1 tháng. Luật đồng thời bổ sung cơ chế thẩm định nhanh với đơn sáng chế và nhãn hiệu. Trong trường hợp đáp ứng điều kiện, việc thẩm định nội dung có thể rút xuống còn 3 tháng. Đây là mức thời gian rất ít quốc gia đang áp dụng.
Để đáp ứng, luật đặt yêu cầu chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động sở hữu trí tuệ. Quy trình xử lý đơn được đơn giản hóa, tăng hậu kiểm, ứng dụng công nghệ mới và AI nhằm cải thiện hiệu quả.
Tài sản trí tuệ có thể góp vốn, thế chấp
Luật thúc đẩy khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ, coi đây như một loại tài sản sinh lời. Chủ sở hữu có thể sử dụng quyền này trong các giao dịch dân sự, thương mại, đầu tư, dùng quyền sở hữu trí tuệ để góp vốn hoặc thế chấp vay vốn.
Để hỗ trợ, luật bổ sung quy định hình thành cơ sở dữ liệu về giá giao dịch quyền sở hữu trí tuệ, nhằm minh bạch thị trường. Các tổ chức trung gian như định giá, môi giới cũng được khuyến khích phát triển.
Luật cũng yêu cầu doanh nghiệp lập danh mục riêng để quản trị nội bộ đối với quyền sở hữu trí tuệ chưa đủ điều kiện ghi nhận giá trị tài sản trong sổ kế toán. Thực tế, nhiều doanh nghiệp Việt Nam chưa có thói quen quản lý quyền sở hữu trí tuệ như một tài sản quan trọng, dẫn đến tình trạng không duy trì hoặc gia hạn hiệu lực văn bằng bảo hộ.
Quy định mới là bước khởi đầu cho việc chuyển trọng tâm từ “bảo hộ quyền” sang “khai thác, sử dụng quyền như một tài sản có giá trị”, giảm tình trạng “bằng độc quyền để treo”, mở rộng nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Mở rộng bảo hộ, tăng chế tài xử lý vi phạm
Luật hiện mở rộng phạm vi bảo hộ. Việc bảo hộ kiểu dáng công nghiệp giờ áp dụng cả với phần không tách rời được của sản phẩm và các sản phẩm phi vật lý, như giao diện đồ họa người dùng (GUI), biểu tượng (icon). Quyền tác giả và quyền liên quan cũng được bảo hộ đối với tín hiệu cáp mang chương trình được mã hóa.
Song song, luật bổ sung các chế tài và biện pháp dân sự nhằm xử lý hành vi xâm phạm quyền trên môi trường số. Trách nhiệm của nền tảng số trong việc triển khai biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng được quy định rõ hơn. Mức bồi thường thiệt hại theo luật định được nâng lên, nhằm tăng tính răn đe và phù hợp với thực tiễn.
Chính sách với sáng chế tạo bởi AI
Luật lần đầu đưa ra quy định nhằm xử lý những vấn đề phát sinh do sự phát triển của công nghệ mới, nhất là trí tuệ nhân tạo. Theo đó, việc khai thác dữ liệu để nghiên cứu, thử nghiệm và huấn luyện hệ thống AI được cho phép, với điều kiện không ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu, tác giả, đồng thời tuân thủ quy định liên quan.
Đặc biệt, luật bổ sung quy định từ chối và hủy bỏ văn bằng bảo hộ khi phát hiện chủ thể tạo ra không phải con người. Quy định này phù hợp với chính sách chỉ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm có tác giả là con người hay do con người tạo ra. Với trường hợp sử dụng AI trong quá trình tạo sản phẩm, luật giao Chính phủ quy định cụ thể về việc phát sinh và xác lập quyền sở hữu trí tuệ.
Nhiều người thường nghĩ rằng hạn sử dụng chỉ áp dụng cho thực phẩm dễ hỏng trong tủ lạnh, nhưng thực tế, điện thoại Android cũng có hạn sử dụng riêng. Được gọi là "ngày kết thúc vòng đời sản phẩm", hạn sử dụng này được nhà sản xuất xác định ngay từ trước khi thiết bị được sản xuất. Điều đáng lưu ý là hạn sử dụng không liên quan đến thời lượng pin hay tình trạng màn hình, mà chủ yếu liên quan đến phần mềm, đặc biệt là thời điểm công ty ngừng cung cấp các bản cập nhật bảo mật.
Khi một điện thoại không còn nhận được các bản cập nhật bảo mật, nó vẫn có thể hoạt động, nhưng trở thành mục tiêu dễ dàng cho các cuộc tấn công từ kẻ xấu. Đây là điều đặc biệt đáng lo ngại đối với hệ điều hành Android, do sự đa dạng của các sản phẩm từ nhiều nhà sản xuất khác nhau. Mặc dù Google phát triển hệ điều hành Android, nhưng thời gian cập nhật phần mềm lại phụ thuộc vào từng thương hiệu sản xuất.
Ví dụ, Google và Samsung đều cam kết cung cấp 7 năm cập nhật phần mềm cho các mẫu điện thoại cao cấp mới nhất. Trong khi đó, OnePlus cũng hứa hẹn 6 năm cập nhật cho các sản phẩm của mình. Tuy nhiên, một số thương hiệu ít phổ biến hơn có thể chỉ cung cấp một vài bản cập nhật.
Nếu muốn kiểm tra xem điện thoại của mình đã hết hạn hỗ trợ hay chưa, người dùng có thể xem lần cập nhật gần nhất. Nếu đã một năm kể từ bản vá bảo mật cuối cùng, rất có thể điện thoại của người dùng đã quá hạn. Để xác minh, người dùng có thể vào Settings > About phone > Software information > Android security patch level.
Bên cạnh đó, người dùng cũng có thể tìm kiếm thông tin từ các nguồn chính thức. Google có trang hỗ trợ cho dòng Pixel, trong khi Samsung và OnePlus cũng cung cấp thông tin tương tự trên trang web của họ. Một nguồn thông tin hữu ích khác là trang web endoflife.date, nơi cung cấp thông tin về thời gian cập nhật cho hầu hết thương hiệu và dòng máy.
Hạn sử dụng của điện thoại rất quan trọng, vì ngoài một số nhà sản xuất lớn, nhiều điện thoại Android khác vẫn đang gặp khó khăn trong việc cung cấp hỗ trợ phần mềm.
Điện thoại Android của người dùng thực chất chạy hai phần riêng biệt: một cho việc cập nhật phiên bản Android và một cho các bản vá bảo mật.
Việc nhận được bản cập nhật Android mới nhất giúp điện thoại có các tính năng hiện đại, nhưng quan trọng hơn là các bản vá bảo mật, vì chúng giúp bảo vệ thiết bị khỏi các lỗ hổng nghiêm trọng. Việc điện thoại Android không cập nhật bảo mật có thể dẫn đến những rủi ro ngày càng lớn theo thời gian.
Nhằm bảo vệ thiết bị của mình, người dùng hãy thường xuyên kiểm tra tình trạng hỗ trợ phần mềm và đảm bảo rằng điện thoại luôn được cập nhật.
Điểm nhấn của Gala "Tổ quốc bình yên" là khu vực "Bức tường an ninh mạng" - nơi mô phỏng trực quan các lá chắn bảo mật và giải pháp toàn diện trước những nguy cơ về an ninh hiện nay, đặc biệt là trên không gian số.
Sự kiện có sự ghé thăm của Thượng tướng Phạm Thế Tùng - Thứ trưởng Bộ Công an, Trung tướng Lê Xuân Minh - Cục trưởng Cục A05 cùng nhiều lãnh đạo. Phân khu này đã khẳng định ý nghĩa và vai trò của các giải pháp công nghệ cao trong việc bảo vệ chủ quyền và an ninh trong tình hình mới.
Giám sát không phận, làm chủ tầm cao
Giải quyết các thách thức hiện nay về an ninh không phận, các giải pháp của Công ty Công nghệ An ninh Quốc gia (NST) thiết lập một quy trình tác chiến toàn diện: từ chủ động tuần tra, trinh sát, giám sát mục tiêu xâm nhập cho đến áp chế vô hiệu hóa.
Năng lực kiểm soát không phận được duy trì thông qua máy bay trinh sát SkyRanger Q2. Đây là dòng UAV 4 cánh quạt hiệu năng cao với thời gian vận hành liên tục đến 120 phút, trang bị camera 4K zoom quang học 30 lần và khả năng tự động chuyển đổi giữa sóng vô tuyến với mạng LTE nhằm mở rộng phạm vi tuần tra, truyền dữ liệu về trung tâm chỉ huy.
Đối với các nguy cơ xâm nhập trái phép, hệ thống triển khai mạng lưới thiết bị phát hiện ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng phân tích tín hiệu từ khoảng cách hơn 20km.
Theo đơn vị giới thiệu, công nghệ này không chỉ định vị vật thể bay mà còn có khả năng xác định tọa độ người điều khiển theo thời gian thực.
Khi cần xử lý mục tiêu, các giải pháp áp chế sẽ được kích hoạt linh hoạt: thiết bị gây nhiễu đa hướng thiết lập vùng an toàn 360 độ quanh điểm bảo vệ; súng gây nhiễu 4 kênh tập trung năng lượng vô hiệu hóa mục tiêu định hướng; và thiết bị cơ động thế hệ mới tích hợp khả năng nhận dạng, tùy chỉnh dải tần qua phần mềm để chế áp các mục tiêu ngoài tầm nhìn.
Đảm bảo an ninh mặt đất, kích hoạt cảnh báo sớm
Song song với việc kiểm soát không phận, an ninh dưới mặt đất được củng cố bằng hệ sinh thái camera AI. Đây là cấu phần then chốt trong kiến trúc giám sát đa lớp, chuyển trạng thái từ phòng ngự thụ động sang chủ động kiểm soát và cảnh báo sớm.
Sức mạnh của hệ thống nằm ở khả năng phân tích và xử lý dữ liệu theo thời gian thực nhờ các thuật toán thị giác máy tính chuyên sâu. Thay vì vận hành đơn lẻ, mỗi mắt thần AI sẽ bao quát đồng thời hai mũi nhọn: trật tự đô thị và bảo an diện rộng.
Hệ thống tự động sàng lọc, phân loại mọi diễn biến trong tầm quét, từ hành vi lấn chiếm vỉa hè, dừng đỗ sai quy định, vi phạm giao thông, đến việc nhận diện khuôn mặt và phát hiện hành vi bất thường. Khi đó, dữ liệu lập tức được truyền thẳng về trung tâm chỉ huy mà không cần con người can thiệp.
Quản lý đối tượng đặc biệt: Công nghệ hướng tới tính nhân văn
Bên cạnh các giải pháp kiểm soát không gian và đô thị diện rộng, công nghệ bảo an của NST còn hướng tới bài toán quản lý con người trong mô hình xã hội hiện đại.
Minh chứng rõ nét là giải pháp vòng đeo tay và vòng đeo chân điện tử chuyên dụng hỗ trợ giám sát các đối tượng đặc biệt (như người bị cấm đi khỏi nơi cư trú hoặc đối tượng thuộc diện quản lý sau cai nghiện).
Đây là công cụ kỹ thuật giúp chuyển đổi phương thức quản lý từ quản thúc truyền thống sang giám sát kỹ thuật số, đảm bảo sự cân bằng giữa kỷ cương và tính nhân văn.
Thiết bị tích hợp công nghệ định vị GPS, cho phép cập nhật chính xác tọa độ đối tượng theo thời gian thực; đồng thời, tự động cảnh báo ngay lập tức khi phát hiện bất kỳ hành vi rời khỏi khu vực quy định hoặc nỗ lực tháo dỡ, tác động vật lý lên thiết bị.
Với thiết kế bền bỉ và chống cắt phá, vòng đeo đảm bảo khả năng giám sát 24/7 trong mọi điều kiện môi trường.
Máy chủ NST made in Vietnam được xây dựng để tối ưu chuyên biệt cho các tác vụ AI, phân tích dữ liệu lớn và mô phỏng hiệu năng cao. Hệ thống sở hữu khả năng mã hóa toàn bộ ổ đĩa để bảo vệ dữ liệu toàn diện kể cả khi thiết bị gặp sự cố thất thoát hoặc can thiệp trái phép.
Hệ thống kiểm soát truy cập nghiêm ngặt thông qua cơ chế xác thực đa yếu tố, kết hợp giữa sinh trắc học và thiết bị bảo mật phần cứng chuyên dụng. Đặc biệt, máy chủ có cơ chế tự hủy hoặc khóa thiết bị tức thì khi phát hiện can thiệp vật lý.
Bên cạnh đó, giải pháp USB bảo mật chuyên dụng với tiêu chuẩn quốc tế giúp phòng ngừa tối đa nguy cơ rò rỉ thông tin ngay cả khi thiết bị bị mất. Sản phẩm đi kèm hai lựa chọn xác thực linh hoạt: bảo vệ bằng mã PIN trực tiếp qua bàn phím hoặc xác thực sinh trắc học một chạm bằng vân tay.
Đặc biệt, nhờ cơ chế thông minh được tích hợp sẵn, thiết bị có khả năng tự động ngăn chặn lây nhiễm mã độc và virus, đảm bảo an toàn tối đa cho toàn hệ thống khi kết nối ngoại vi.
Những giải pháp trên cho thấy công nghệ an ninh Việt Nam đang từng bước bắt kịp xu hướng toàn cầu.
Tuy nhiên, giá trị cốt lõi không dừng lại ở sự hiện đại của thiết bị, độ tinh vi của thuật toán, hay thông số cấu hình vượt trội của hệ thống, mà được khẳng định ở khả năng ứng dụng thực tiễn hiệu quả, chuyển hóa thành lá chắn kiên cố để bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân và giữ vững sự ổn định chiến lược cho quốc gia.
Laptop được thiết kế để mang lại sự tiện lợi cho người dùng trong công việc, học tập và giải trí, nhưng điều đó có thể dẫn đến những sai lầm trong quá trình sử dụng. Trong số những sai lầm mà người dùng laptop có thể gặp, việc đặt chúng trên bề mặt mềm như đệm ghế sofa hoặc giường là khá phổ biến, với hậu quả gây hại hơn những gì mọi người nghĩ.
Khi đặt laptop trên những bề mặt này, quạt tản nhiệt có thể bị che khuất, dẫn đến việc máy quá nóng do không đủ không khí lưu thông. Tình trạng này có thể dẫn đến việc làm hỏng các thành phần quan trọng như pin, khiến máy hoạt động kém hiệu quả. Một dấu hiệu cho thấy laptop có thể đang quá nóng là khi quạt phát ra tiếng ồn lớn hơn bình thường.
Để đảm bảo laptop được thông gió và làm mát đúng cách, người dùng được khuyến cáo sử dụng phụ kiện đế tản nhiệt. Đây là một thiết bị hữu ích giúp cung cấp luồng khí mát cho máy và ngăn ngừa tình trạng quá nhiệt. Đế tản nhiệt có thể được sử dụng ở nhiều nơi như giường, sàn nhà, hoặc trên đùi, hoạt động bằng cách thổi khí mát vào mặt dưới của laptop. Nhiều loại đế tản nhiệt hiện nay sử dụng pin hoặc kết nối qua cáp USB với máy tính.
Ngoài việc sử dụng đế tản nhiệt, người dùng cũng có thể kê cao laptop bằng cách đặt nó lên một cuốn sách bìa cứng, miễn là không che khuất các lỗ thông hơi. Về cơ bản, để tránh tình trạng quá nhiệt, việc giữ cho laptop ở vị trí cao và thông thoáng là rất quan trọng.
Bên cạnh đó, bụi bẩn tích tụ bên trong laptop cũng có thể gây tắc nghẽn và làm tăng nhiệt độ. Việc vệ sinh laptop định kỳ bằng bình khí nén để làm sạch các khe thông gió là cần thiết. Nếu đang chạy nhiều ứng dụng nặng cùng lúc, điều này cũng có thể khiến máy quá tải và nóng lên.
Nhìn chung, để bảo vệ laptop khi sử dụng trên bề mặt mềm, người dùng nên sử dụng đế tản nhiệt hoặc giá đỡ, đồng thời thường xuyên vệ sinh máy và hạn chế số lượng ứng dụng đang chạy. Nếu laptop quá nóng, hãy tắt máy và để nguội trước khi sử dụng lại.
