Chỉ cần quá hạn một chút hoặc bảo quản sai cách, món gà bổ dưỡng có thể trở thành “mầm bệnh” khiến bạn đối mặt với những cơn đau quặn thắt do ngộ độc thực phẩm.
Thời hạn sử dụng thịt gà khi bảo quản ngăn mát tủ lạnh
“Hãy sử dụng thịt gà tươi trong vòng 1-2 ngày nếu bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh”, tiến sĩ Urvi Shah, chuyên gia an toàn thực phẩm, chia sẻ với tờ Good Housekeeping. Tương tự thịt bò, đó là “cửa sổ thời gian” an toàn nhất để bạn chế biến.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thịt gà sống có thể bị nhiễm các loại vi khuẩn nguy hiểm như Campylobacter, Salmonella, hoặc Clostridium perfringens. Điều đáng sợ nhất là hoàn toàn không thể nhìn thấy chúng bằng mắt thường.
CDC ước tính mỗi năm có khoảng 1 triệu người Mỹ đổ bệnh do ăn thịt gia cầm bị nhiễm khuẩn. Cơ quan này cho biết cứ 25 gói thịt gà tại các cửa hàng tạp hóa thì có 1 gói bị nhiễm khuẩn Salmonella. Đó là lý do tại sao việc xử lý và bảo quản không chỉ là thói quen tốt mà còn là “phao cứu sinh” giúp bạn tránh khỏi những cơn đau dữ dội do ngộ độc thực phẩm.
Dấu hiệu nhận biết thịt gà đã hỏng
Màu sắc không phải lúc nào cũng là chỉ số đáng tin cậy để đánh giá thịt gà. Ông Jorge Thomas, đầu bếp kiêm người sáng lập hệ thống Swaledale Butchers, giải thích rằng thịt gà đóng gói hút chân không “có thể trông và ngửi hơi lạ lúc mới mở nhưng thực tế không có vấn đề gì”. Màu thịt có thể sậm hơn khi vừa bóc bao bì, sau đó sẽ hồng trở lại khi tiếp xúc với không khí. Một mùi nhẹ cũng có thể là bình thường và sẽ biến mất sau vài phút.
“Điều quan trọng hơn là mùi đó có lưu lại lâu không, thịt gà có cảm giác bị nhớt không, hay trông vẫn xỉn màu và ‘sai sai’ sau khi đã để ra ngoài không khí một lúc”, ông Thomas nhấn mạnh. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, đừng ngần ngại vứt bỏ ngay.
Khi nào nên chuyển sang ngăn đông?
Nếu bạn xác định không nấu thịt gà trong vòng một hoặc hai ngày tới, hãy cấp đông khi thịt còn tươi. Đó là cách tốt nhất để đảm bảo chất lượng món ăn sau này.
“Cấp đông hoàn toàn là một ý kiến hay nếu bạn không kịp sử dụng chúng”, ông Thomas khẳng định. Tiến sĩ Shah cũng đồng tình và cho biết thêm rằng việc đông lạnh thịt gà “vô thời hạn” không gây hại gì.
Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý: “Chất lượng thịt có thể giảm sút nếu để quá lâu trong ngăn đá (tối đa 11-12 tháng)”. Để tránh tình trạng thịt bị khô và xuất hiện các đốm xám nâu (cháy lạnh – freezer burn), hãy bọc thịt thật kỹ bằng màng bọc nilon hoặc giấy bạc chuyên dụng trước khi bảo quản lâu dài.
Vừa qua, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM) phối hợp cùng Viện Nghiên cứu và Đào tạo Y Dược An Sinh tổ chức hội nghị khoa học với chủ đề: “Viêm mạn tính: Cập nhật về cơ chế, vai trò sinh bệnh và tiếp cận một số phương pháp mới trong điều trị bệnh mạn tính” nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập bệnh viện.
Chia sẻ tại hội nghị, Giáo sư - tiến sĩ khoa học Phạm Mạnh Hùng, nguyên Thứ trưởng Bộ y tế, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, cho biết viêm mạn tính có thể âm thầm kéo dài nhiều năm, là nền tảng của nhiều bệnh mạn tính và quá trình lão hóa.
“Chiến đấu với viêm giống như đối đầu với địch, cần ‘đánh cho hay, cho trúng’ chứ không phải chỉ biết ‘đánh và đánh’. Mục đích là đảm bảo sự cân bằng miễn dịch, vừa tạo ra đáp ứng miễn dịch đủ mạnh để loại bỏ tác nhân gây viêm, vừa bảo tồn sự toàn vẹn của cơ thể. Cũng có thể hiểu điều trị viêm mạn tính như điều khiển ô tô, phải cân bằng giữa chân ga và chân phanh sao cho đi nhanh đến đích nhưng vẫn an toàn”, Giáo sư Mạnh Hùng nói.
Ở người lớn tuổi và người bệnh mạn tính thường xuất hiện tình trạng “viêm lão hóa” - tăng cytokine gây viêm kéo dài do tế bào lão hóa, suy giảm miễn dịch và stress oxy hóa. Việc tái lập cân bằng cytokine giúp giảm tổn thương mô, ngăn phản ứng viêm quá mức và hỗ trợ các điều trị khác hiệu quả hơn.
Từ cơ chế này, một số hướng điều trị mới của bệnh mạn tính và lão hóa dựa trên miễn dịch đang được nghiên cứu và thử nghiệm, gồm:
Cũng tại hội nghị, Giáo sư - tiến sĩ Đặng Vạn Phước, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TP.HCM, nguyên Trưởng khoa Y - Đại học Quốc gia TP.HCM, chia sẻ xơ vữa động mạch không chỉ là rối loạn mỡ máu mà thực chất còn là một bệnh viêm mạn tính. Xơ vữa hình thành rất sớm và tiến triển âm thầm, từ vệt mỡ đến mảng xơ sợi, rồi nứt vỡ và gây huyết khối - nguyên nhân chính gây tử vong và tàn phế.
Tuy nhiên, Giáo sư Vạn Phước cho hay mảng xơ vữa dày chưa chắc đã nguy hiểm bằng mảng xơ vữa mỏng kèm viêm nặng. Viêm mới chính là “thủ phạm” gây bất ổn và nứt mảng xơ vữa, tăng khả năng gây vỡ và tắc mạch.
Từ đây, Giáo sư Vạn Phước nhấn mạnh rằng có nhiều yếu tố nguy cơ mọi người có thể chủ động điều chỉnh để hạn chế biến cố tim mạch, như: Hút thuốc, ăn uống, lối sống, rượu bia, béo phì, tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn lipid máu…
Trong đó, hạ LDL-C (cholesterol “xấu”) là nền tảng để giảm biến cố tim mạch và tử vong. Mỗi 1 mmol/L LDL-C hạ xuống có thể làm giảm 10% tỷ lệ tử vong chung, 20% tỷ lệ tử vong do bệnh động mạch vành, 17% tỷ lệ đột quỵ và 23% biến cố mạch vành lớn.
Mỡ động vật như mỡ heo, mỡ bò thường chứa nhiều a xít béo bão hòa. Khi ăn quá nhiều trong thời gian dài, nhóm chất béo này có thể làm tăng cholesterol "xấu" LDL trong máu. Đây là loại cholesterol làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo người có nguy cơ bệnh tim nên hạn chế chất béo bão hòa, có nhiều trong mỡ động vật, bơ và sữa nguyên kem, xuống dưới khoảng 6% tổng lượng calo mỗi ngày. Cách này có thể góp phần kiểm soát cholesterol và giảm nguy cơ tim mạch.
Trong khi đó, nhiều loại dầu thực vật như dầu ô liu, dầu cải, dầu đậu nành, dầu hướng dương hoặc dầu làm từ trái bơ lại chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn và không bão hòa đa. Những chất béo này là có lợi, có thể giúp giảm cholesterol "xấu" LDL và bảo vệ thành mạch máu.
Tuy nhiên, không phải tất cả dầu thực vật đều tốt như nhau. Ví dụ, dầu dừa và dầu cọ vẫn chứa lượng chất béo bão hòa khá cao. Do đó, nếu mục tiêu là bảo vệ tim mạch thì không nên sử dụng quá thường xuyên.
Một số quan điểm cho rằng mỡ heo truyền thống có thể tốt hơn dầu thực vật vì ít chế biến và tự nhiên. Tuy nhiên, mỡ heo dù ít chế biến nhưng vẫn chứa tỷ lệ chất béo bão hòa cao hơn nhiều loại dầu thực vật phổ biến. Nếu dùng thường xuyên với lượng lớn, đặc biệt khi chế độ ăn đã có nhiều thịt đỏ, nội tạng hoặc đồ chiên rán, nguy cơ tim mạch sẽ tăng lên.
Một điều cũng rất quan trọng là cách nấu. Ngay cả dầu được xem là tốt cho sức khỏe cũng có thể trở thành không tốt nếu sử dụng sai cách. Khi dầu hoặc mỡ bị đun ở nhiệt độ quá cao nhiều lần, đặc biệt trong các món chiên ngập dầu, chúng có thể bị ô xy hóa và tạo ra các hợp chất không tốt cho tim mạch.
Nếu muốn dùng hằng ngày thì hãy ưu tiên dùng dầu ô liu nguyên chất, dầu cải, dầu làm từ trái bơ, dầu đậu nành và dầu hướng dương. Trong khi đó, mỡ heo, bò không nhất thiết phải bị loại bỏ hoàn toàn. Chúng chỉ nên dùng với lượng vừa phải thay vì trở thành nguồn chất béo chính trong khẩu phần hằng ngày, theo Healthline.
Nhiều người e ngại "quan hệ nhiều sẽ hao sinh lực". Thực tế, cơ thể nam giới không có một "giới hạn chuẩn" áp cho tất cả. Có người hồi phục nhanh, có người cần lâu hơn. Điều quan trọng không nằm ở số lần mà ở cảm giác sau đó. Nếu vẫn khỏe, thoải mái, không đau, không kiệt sức thì thường không đáng lo. Ngược lại, nếu mệt rã rời, đau, khó cương ở lần sau hoặc hôm sau vẫn hụt sức rõ rệt thì nên chú ý.
Quan hệ nhiều lần trong một đêm không hẳn là bất thường. Sau xuất tinh có "thời kỳ trơ", là lúc cơ thể cần hồi phục trước khi cương và đạt cực khoái lại. Thời gian này khác nhau ở mỗi người và thường dài hơn theo tuổi. Nghiên cứu trên The Journal of Sexual Medicine cho thấy đây là hiện tượng bình thường, dao động lớn giữa các cá nhân, từ vài chục phút đến 3-4 giờ. Vì vậy, có người quan hệ nhiều lần trong một đêm, có người chỉ một lần.
Đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy việc này, nếu trong khả năng chịu đựng, gây "yếu sinh lý" lâu dài. Điều dễ xảy ra là mệt tạm thời, giảm hưng phấn ở lần sau do cơ thể chưa hồi phục. Lần thứ hai hay ba khó hơn lần đầu là bình thường, không đồng nghĩa sinh lý suy giảm.
Vấn đề đáng lo không phải "nhiều lần" mà là "quá sức". Nếu có đau, rát, sưng, đau tinh hoàn, tiểu buốt, mất cương kéo dài hoặc mệt lả, nên khám nam khoa vì có thể liên quan chấn thương, viêm hoặc rối loạn cương. Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp chưa kiểm soát cũng cần thận trọng khi quan hệ lặp lại nhiều lần trong thời gian ngắn.
Xuất tinh nhiều lần không làm "hết tinh" hoặc giảm khả năng có con. Nghiên cứu trên Basic and Clinical Andrology, xuất tinh thường xuyên có thể làm một số chỉ số tinh dịch như tổng số tinh trùng giảm tạm thời trong ngắn hạn, nhưng không có nghĩa là làm mất khả năng sinh sản.
TS.BS.CK2 Trà Anh DuyTrung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health
