Theo Đài khí tượng thủy văn quốc gia, nắng nóng tại khu vực Nam Bộ có xu hướng gia tăng, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C. Thời tiết nắng nóng kéo dài dễ gây tình trạng mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao.
Bác sĩ Kiều Xuân Thy – Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (Cơ sở 3), cho biết khi tiếp xúc với thời tiết nắng nóng kéo dài, cơ thể phải liên tục “gồng mình” điều hòa thân nhiệt, kéo theo nhiều biến đổi sinh lý có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
Cơ thể duy trì thân nhiệt ổn định thông qua hai cơ chế chính là giãn mạch ngoại vi và tiết mồ hôi. Khi nhiệt độ môi trường tăng, mạch máu dưới da giãn ra để tăng thải nhiệt, đồng thời tuyến mồ hôi hoạt động mạnh giúp làm mát cơ thể qua quá trình bay hơi.
Tuy nhiên, chính cơ chế này lại khiến cơ thể mất nước và điện giải một cách âm thầm. Trong thời tiết nắng nóng kéo dài, đặc biệt khi tiếp xúc lâu, lượng mồ hôi tiết ra tăng đáng kể. Nếu không được bù đủ nước, thể tích tuần hoàn sẽ suy giảm, kéo theo ảnh hưởng đến tưới máu não và nhiều cơ quan quan trọng.
Không dừng lại ở đó, mất nước kéo dài còn làm máu trở nên cô đặc hơn, gây biến động huyết áp và rối loạn điện giải. Những thay đổi này tạo áp lực lên hệ tim mạch, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền như tăng huyết áp, bệnh tim mạch hay đái tháo đường…
Theo bác sĩ Thy, các triệu chứng ban đầu như: mệt nhanh, khát nước, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc giảm tập trung, dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi thông thường.
Khi tình trạng mất nước và rối loạn điện giải trở nên nặng hơn, cơ thể bước vào giai đoạn kiệt sức do nhiệt. Lúc này có thể xuất hiện vã mồ hôi nhiều, buồn nôn, chuột rút, choáng váng và tiểu ít.
“Nguy hiểm nhất là khi cơ thể mất khả năng điều hòa thân nhiệt, dẫn đến sốc nhiệt. Người bệnh có thể lơ mơ, lú lẫn, nói khó, co giật hoặc hôn mê cần được cấp cứu khẩn cấp do nguy cơ tổn thương đa cơ quan và tử vong nếu không xử lý kịp thời”, bác sĩ Thy cảnh báo.
Bác sĩ Kiều Xuân Thy cho biết khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng hoặc bệnh lý do nhiệt, cần nhanh chóng đưa ra khỏi môi trường nóng, đặt ở nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và làm mát cơ thể bằng khăn ướt, đặc biệt ở vùng cổ, nách, bẹn.
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nước nhỏ. Trường hợp có biểu hiện nặng như lơ mơ, co giật hoặc mất ý thức cần chuyển đến cơ sở y tế ngay.
Bác sĩ Thy cũng lưu ý không nên trì hoãn việc xử trí vì cho rằng chỉ là mệt thông thường, hoặc cho uống nước quá nhanh khi người bệnh đang buồn nôn.
Đáng chú ý, ngoài người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính, ngay cả người trẻ khỏe cũng có thể gặp biến chứng nếu làm việc hoặc vận động cường độ cao dưới nắng gắt.
Để phòng ngừa sốc nhiệt, bác sĩ Thy cho hay cần bổ sung nước đều đặn trong ngày. Trong trường hợp cơ thể ra nhiều mồ hôi, có thể cần bổ sung thêm điện giải phù hợp.
Bên cạnh đó, chế độ ăn nên ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, tăng cường rau xanh và trái cây để bổ sung nước và vi chất. Hạn chế rượu bia và các chất kích thích vì có thể làm tình trạng mất nước khó kiểm soát hơn.
Đồng thời, người dân nên hạn chế ra ngoài vào khung giờ nắng nóng cao điểm, nếu buộc phải ra ngoài cần ưu tiên trang phục rộng, thoáng, sáng màu và che chắn vùng đầu cổ.
Ngày 8.5, Bệnh viện Da liễu Trung ương Quy Hòa (phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai) cho biết vừa điều trị thành công một ca bệnh Whitmore nguy kịch do "vi khuẩn ăn thịt người" gây ra.
Bệnh nhân N.V.H (50 tuổi, ở Gia Lai), làm nghề chế tác đá granite, nhập viện trong tình trạng sốt cao kéo dài, loét vùng kín, đau dữ dội vùng đùi và cẳng chân phải. Bệnh nhân có tiền sử tiểu đường loại 2 nhưng kiểm soát kém.
Ban đầu, bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm trùng da thông thường và điều trị kháng sinh, chăm sóc tích cực nhưng không cải thiện. Kết quả cấy máu phát hiện vi khuẩn Burkholderia sp., trong khi chụp MRI cho thấy nhiều ổ áp xe lan rộng từ cơ mông, khớp háng đến cơ thắt lưng chậu.
Sau đó, xét nghiệm PCR dịch mủ xác định bệnh nhân mắc bệnh Whitmore do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei, còn được gọi là "vi khuẩn ăn thịt người".
Các bác sĩ đã lập tức điều trị kháng sinh liều cao theo kháng sinh đồ, đồng thời kiểm soát đường huyết nghiêm ngặt bằng insulin. Ê kíp cũng tiến hành đại phẫu cắt lọc, dẫn lưu nhiều ổ mủ ăn sâu vào cơ và bao khớp háng nhằm loại bỏ nguồn nhiễm trùng.
Bệnh viện cho biết quá trình điều trị có sự phối hợp của nhiều chuyên khoa và hội chẩn trực tuyến với các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai, giúp bệnh nhân vượt qua giai đoạn nguy kịch.
Hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định nhưng vẫn cần tiếp tục điều trị.
Đây là ca mắc “vi khuẩn ăn thịt người” thứ 2 được ghi nhận tại Gia Lai trong năm 2026. Trước đó, ngày 1.5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Gia Lai cho biết chị H. (ở làng Mook Trang, xã Ia Dom) dương tính với vi khuẩn Burkholderia pseudomallei.
Theo thông tin từ ngành y tế, chị H. xuất hiện các triệu chứng sốt, đau nhức toàn thân, khô miệng, ăn uống kém và được chuyển đến Bệnh viện đa khoa Gia Lai ngày 19.4 trong tình trạng lơ mơ, vã mồ hôi, thở nhanh. Đáng chú ý, bệnh nhân có tiền sử mắc tiểu đường.
Tối 17-5, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết các bác sĩ của bệnh viện đã thực hiện thành công ca ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi, ngụ ở TP.HCM vào rạng sáng 16-5. Hiện sức khỏe của bệnh nhân tiến triển thuận lợi.
Đây là ca ghép tim thứ 11 tại bệnh viện, đồng thời là trường hợp đặc biệt khi toàn bộ quá trình hội chẩn, điều phối, chuẩn bị và phẫu thuật phải được triển khai trong thời gian rất ngắn.
Trước phẫu thuật, bệnh nhi rơi vào tình trạng suy tim giai đoạn cuối, diễn tiến nguy kịch. Kết quả siêu âm cho thấy chức năng co bóp cơ tim suy giảm nghiêm trọng, phân suất tống máu chỉ còn khoảng 5%, nguy cơ tử vong rất cao nếu không được ghép tim kịp thời.
Trước đó, ngày 15-5, bệnh viện tiếp nhận thông tin có nguồn tim hiến phù hợp từ Bệnh viện Việt Đức. Thời điểm này, bệnh viện đang theo dõi hai bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đều có chỉ định chờ ghép tim. Sau khi hội chẩn, căn cứ tình trạng lâm sàng, mức độ khẩn cấp và sự tương thích của tạng hiến, hội đồng chuyên môn quyết định chỉ định ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi.
Dưới sự chỉ đạo của PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược, quy trình cấp cứu ghép tạng khẩn cấp được kích hoạt.
Ê kíp ghép tim do GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc bệnh viện, phụ trách, cùng nhiều chuyên khoa và bộ phận hỗ trợ phối hợp triển khai các khâu chuẩn bị.
Khoảng 22h30 ngày 15-5, tim hiến được đưa vào phòng mổ. Đến 23h45 cùng ngày, trái tim mới bắt đầu đập trong lồng ngực bệnh nhi. Sau phẫu thuật, tim ghép hoạt động ổn định và bệnh nhi tiếp tục được theo dõi, chăm sóc tích cực theo quy trình hậu ghép.
Theo GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, áp lực lớn nhất của ca ghép này là thời gian chuẩn bị gấp rút. Từ lúc xác định có nguồn tim phù hợp đến khi hoàn tất thủ tục và đưa tạng vào phòng mổ, ê kíp chỉ có khoảng 3 giờ để huy động gần 100 nhân sự thuộc nhiều chuyên khoa tham gia.
"Những kinh nghiệm tích lũy từ 10 ca ghép tim trước cùng sự phối hợp ngày càng đồng bộ giữa các ê kíp là nền tảng quan trọng giúp ca ghép thứ 11 được triển khai kịp thời, an toàn", GS Định chia sẻ.
Theo bệnh viện, thành công của ca ghép tiếp tục khẳng định năng lực tổ chức, điều phối và triển khai kỹ thuật ghép tạng chuyên sâu, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu khẩn cấp.
Hiện vẫn còn nhiều bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đang chờ nguồn tạng phù hợp để có cơ hội được điều trị.
Bệnh viện Đại học Y Dược bày tỏ sự tri ân đối với người hiến và gia đình người hiến, đồng thời kỳ vọng nghĩa cử hiến tạng sẽ tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng, góp phần cứu sống thêm nhiều người bệnh.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tuổi thọ của người dân Hàn Quốc tăng nhanh trong giai đoạn 2000-2021, với mức tăng 7,94 năm.
Đằng sau con số này không chỉ là sự phát triển của hệ thống y tế, mà còn là những thói quen đời sống được duy trì từ trường học, gia đình đến cộng đồng.
Theo Health, khi đến thăm một trường học tại Hàn Quốc vào giờ ăn trưa, nhà báo Kara Swisher cho biết bà ngạc nhiên khi thấy khay cơm của học sinh có xà lách cuốn, salad củ cải và hẹ, kim chi cùng trái cây theo mùa.
Theo chuyên gia dinh dưỡng học đường Yeonju Kim, trẻ em Hàn Quốc thường được cung cấp bữa trưa miễn phí tại trường. Những bữa ăn này được tính toán về dinh dưỡng, đồng thời giúp trẻ làm quen với rau củ, thực phẩm lên men và thói quen ăn uống cân bằng từ sớm.
Các chế độ ăn giàu rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein và chất béo lành mạnh, như chế độ ăn Địa Trung Hải hay chế độ ăn MIND, được nhiều nghiên cứu ghi nhận có liên quan đến tuổi thọ cao hơn và nguy cơ suy giảm nhận thức thấp hơn.
Vận động và kết nối xã hội
Không chỉ ăn uống, người Hàn Quốc còn duy trì lối sống năng động dưới nhiều hình thức.
Khi nghiên cứu về nhóm “SuperAgers”, những người cao tuổi vẫn duy trì trí nhớ và khả năng nhận thức tốt, bác sĩ Geon-Ha Kim, nhà khoa học thần kinh tại Trung tâm Y tế Đại học Nữ sinh Ewha ở Seoul, cho rằng tập thể dục, giao tiếp xã hội và tham gia các hoạt động là những yếu tố quan trọng.
Tập thể dục đều đặn, nhất là các hoạt động làm tăng nhịp tim và nhịp thở, có liên quan đến việc giảm nguy cơ tử vong sớm. Trong khi đó, cô đơn và cô lập xã hội lại là yếu tố bất lợi cho sức khỏe. Một nghiên cứu năm 2023 chỉ ra những người thường xuyên cảm thấy cô đơn có nguy cơ tử vong sớm cao hơn 32%.
Bên cạnh vận động thể chất, việc tham gia các hoạt động nghệ thuật, văn hóa, học kỹ năng mới hoặc duy trì kết nối xã hội cũng được cho là giúp làm chậm quá trình lão hóa.
Chủ động phòng bệnh từ sớm
Yếu tố thứ ba là chăm sóc sức khỏe chủ động. Hàn Quốc được đánh giá có hệ thống y tế chú trọng điều trị sớm và phòng ngừa bệnh tật. Người dân có xu hướng đi khám, xin tư vấn y tế ngay cả khi chỉ có triệu chứng nhẹ như sổ mũi, đau lưng hoặc mệt mỏi kéo dài.
Theo bác sĩ Karen Studer, Trưởng khoa Y học dự phòng tại Trường Y khoa Đại học Loma Linda, nhiều hệ thống y tế hiện vẫn đặt nặng điều trị bệnh hơn là phòng bệnh.
Trong khi đó, phòng ngừa từ sớm thông qua khám định kỳ, tiêm vaccine, kiểm soát cân nặng, ăn uống lành mạnh, vận động và ngủ đủ giấc có thể giúp giảm nhiều rủi ro sức khỏe về sau.
Các chuyên gia cho rằng không cần bắt đầu bằng những thay đổi quá lớn. Một phần rau mỗi ngày, một buổi đi bộ ngắn, giảm một ly rượu, ngủ sớm hơn hoặc duy trì kiểm tra sức khỏe định kỳ đều có thể là bước khởi đầu.
“Bạn có thể bắt đầu từ những điều nhỏ bé. Và chỉ cần những thói quen nhỏ có thể dẫn đến những thay đổi lớn”, bác sĩ Karen Studer chia sẻ.
