13 giờ 30, nắng trưa vẫn còn hắt xuống gắt gỏng qua những tán cây già của Thảo Cầm Viên Sài Gòn, phủ lên lớp kính dày một lớp ánh sáng nhạt. Phía sau đó, cặp hổ Mi và Xám bước qua bước lại, thân mình lượn theo một nhịp quen thuộc, không vội vàng nhưng cũng không hề dừng lại. Không có tiếng gầm, không có sự dữ dội, chỉ là những vòng đi lặp lại, như một thói quen đã ăn sâu vào từng bước chân.
Bên ngoài, anh Huỳnh Thế Hùng (47 tuổi) đứng chờ, không cần gọi lớn, chỉ khẽ lên tiếng. Hai con hổ lập tức dừng lại, ngẩng đầu nhìn, rồi quay vào chuồng ép phía sau – nơi mỗi ngày chúng vào để chờ bữa ăn. Với anh, đó không phải là phản xạ bản năng, mà là kết quả của một quá trình dài, đủ lâu để một con thú dữ nhận ra giọng nói của một con người.
“Có khi mình chưa tới gần, nó đã quay lại nhìn rồi”, anh nói, giọng đều đều, như kể về một chuyện đã quá quen. Ở đây, một bữa ăn không bắt đầu bằng thịt, mà bắt đầu từ sự tin tưởng, thứ phải tích lũy qua từng ngày, từng lần gọi, từng bước tiến rồi lùi giữa người và thú.
Mỗi buổi sáng, công việc của anh không phải là cho ăn ngay, mà là đi một vòng quan sát. Anh nhìn cách con hổ bước đi, xem bước chân có đều không, có chệch nhịp hay không, rồi nhìn ánh mắt, xem còn linh hoạt hay đã lờ đờ hơn hôm qua.
Sau đó, anh cúi xuống nền chuồng, nơi để lại những dấu hiệu mà người ngoài dễ bỏ qua. “Có khi phải nhìn cả phân, coi màu sắc, hình dạng là biết sức khỏe ra sao”, anh nói, như thể đó là điều hiển nhiên. Làm riết thành quen, chỉ cần một cái nhìn thoáng qua, anh cũng có thể nhận ra điều gì đó không ổn, ngay cả khi con hổ vẫn đứng đó, không biểu hiện rõ ràng.
Ở đây, con hổ không nói được, nên mọi thứ đều phải “đọc” bằng mắt. Chỉ cần ăn ít đi, phản ứng chậm lại, hay đứng lâu hơn một chỗ, những thay đổi nhỏ đó đủ để người chăm phải để ý, bởi đôi khi đó là dấu hiệu đầu tiên của một vấn đề lớn hơn.
Mỗi con hổ ăn khoảng 5 – 6 kg thịt mỗi ngày, chia làm hai bữa, con số nghe qua tưởng chừng đơn giản nhưng phía sau là cả một quy trình tính toán. Thịt được cân sẵn, chuyển từ khu chế biến sang, không dư cũng không thiếu, để giữ cho con vật một thể trạng gần với tự nhiên nhất có thể.
“Không thể cho ước chừng được, mỗi con đều có định mức rõ ràng”, anh Hùng nói. Nếu cho ăn nhiều hơn, con hổ sẽ dễ béo, mà béo thì không tốt trong môi trường nuôi nhốt, nơi mọi vận động đều đã bị giới hạn.
Buổi sáng, chúng còn được “tập thể dục”, không phải bằng những bài tập rõ ràng, mà bằng cách người chăm đi qua lại, gọi, ra hiệu để chúng chạy theo. Buổi chiều, thức ăn không đặt dưới đất mà treo lên cao, buộc con hổ phải vươn người, phải trèo, phải vận động để lấy được phần ăn của mình, như một cách giữ lại phần nào bản năng săn mồi vốn có.
Những người chăm hổ đều nói, mỗi con là một tính cách, không con nào giống con nào, và cũng không có cách chăm nào giống nhau hoàn toàn. Khi nhắc đến Ngộ Không, giọng anh Hùng chậm lại, như thể câu chuyện đó chưa bao giờ thực sự khép lại.
“Nó phá lắm, nghịch lắm nhưng nghe lời”, anh nói, ánh mắt thoáng chút cười. Ngộ Không từng là một con hổ hoạt bát, thích vận động, thường đứng chồm lên hai chân sau để lấy thức ăn treo cao, để lại dấu móng khắp những thân cây trong chuồng.
Để cuộc sống của nó không nhàm chán, người chăm tạo ra những thử thách nhỏ, buộc nó phải leo, phải kéo, phải vận động liên tục. Những người từng đến vào giờ ăn có thể đã nhìn thấy một con hổ mạnh mẽ, linh hoạt, nhưng ít ai biết phía sau đó là sự theo dõi tỉ mỉ từng ngày.
Rồi một ngày, Ngộ Không bắt đầu bỏ ăn.
Ban đầu chỉ là ăn ít lại, rồi dần dần từ chối tất cả. Tiêu hóa khó khăn hơn, nhưng mỗi ngày, nó vẫn ra sân, vẫn đi lại như bình thường, như thể không có gì xảy ra, như một cách trấn an những người đang nhìn nó.
Những ngày đó, người chăm và bác sĩ theo sát từng bước đi, từng hơi thở, từng phản ứng nhỏ. Có lúc tưởng như đã ổn hơn, rồi một đêm, tình trạng trở nặng rất nhanh, không kịp để ai chuẩn bị. “Sáng hôm đó tôi vào sớm hơn bình thường, có cảm giác gì đó không ổn”, anh Hùng kể. Khi anh gọi, Ngộ Không bình tâm lại, hơi thở nhẹ hơn, rồi lặng đi vào sáng sớm hôm đó, khi vừa tròn 10 tuổi.
“Lúc nó mất, tôi thấy giống như mất một người thân”, anh nói, giọng trầm xuống, không cần thêm một lời giải thích nào khác.
Ở khu chuồng bên cạnh, ông Nguyễn Văn Hùng (62 tuổi), người đã gắn bó gần 40 năm với việc chăm thú dữ đứng quan sát từ xa. Ông không cần lại gần, chỉ cần nhìn cách con hổ di chuyển cũng có thể nhận ra điều bất thường.
“Làm lâu rồi, nhìn là biết liền”, ông nói, như thể đó là một kỹ năng tự nhiên hình thành sau nhiều năm. Với ông, việc cho ăn chỉ là một phần, điều quan trọng hơn là quy trình an toàn, thứ không được phép sai dù chỉ một lần.
Chuồng luôn có hai lớp, mỗi lần vào đều phải kiểm tra kỹ từng cửa, từng khóa. Dù quen đến đâu, cũng không có chuyện tiếp xúc trực tiếp, bởi chỉ cần một sai sót nhỏ, cái giá phải trả có thể rất lớn.
“Làm nghề này không được sai, sai một bước là nguy hiểm có thể đánh đổi bằng cả tính mạng”, ông nói, giọng không cao, nhưng đủ để người nghe hiểu mức độ nghiêm trọng của công việc tưởng như rất quen thuộc này.
Ở một góc khác, một con hổ Bengal đã 16 tuổi bước chậm hơn những con còn lại. Không còn những cú vồ mạnh, không còn bước chạy nhanh, mọi thứ trở nên chậm rãi, dè dặt hơn theo thời gian.
Nhưng khẩu phần ăn vẫn giữ đều mỗi ngày, không thay đổi. Người ngoài có thể nghĩ nó yếu đi, nhưng với người chăm, đó chỉ là một giai đoạn khác trong vòng đời, nơi mọi thứ dần chậm lại, nhưng vẫn tiếp tục theo cách riêng của nó.
Sau tất cả những quy trình, những con số, những lần quan sát và theo dõi, điều người chăm chờ không phải là một kết quả cụ thể nào đó. Không phải xét nghiệm, không phải con số, mà là một khoảnh khắc rất nhỏ, đến mức nếu không để ý sẽ dễ dàng bỏ qua. Đó là khi con hổ quay lại ăn.
Khi những con hổ cúi đầu xuống phần thịt quen thuộc, mọi lo lắng dường như lặng đi, không cần thêm bất kỳ dấu hiệu nào khác. Với những người đứng phía sau lớp kính, đó là cách đơn giản nhất để biết rằng một ngày nữa đã trôi qua, bình yên, theo đúng nhịp quen thuộc của nơi này.
Dương lịch hôm nay là ngày thứ năm, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 113. Theo lịch âm hôm nay 24.4 là ngày 7.3, theo cách gọi can chi là ngày Đinh Mão, tháng Nhâm Thìn, năm Bính Ngọ.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thanh Long Kiếp. Dân gian xem đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự, xuất hành. Nhiều người quan niệm ngày này "xuất hành 4 phương, 8 hướng đều tốt, trăm sự được như ý" nên hy vọng gặp nhiều may mắn vào hôm nay.
Dưới góc độ tiết khí, hôm nay là ngày thứ 4 người Việt đón tiết Cốc vũ 2026, tiết khí thứ 6 trong 24 tiết khí trong năm. Đây là tiết khí đánh dấu sự chuyển giao giữa mùa xuân và mùa hạ với sự thay đổi trong hình thái thời tiết.
Ở Việt Nam, ngày 23.4 không phải là ngày lễ lớn. Trên thế giới, hôm nay là ngày Sách và Bản quyền thế giới (World Book and Copyright Day) được nhiều người quan tâm, theo Timeanddate.com.
Đây là một ngày quốc tế do UNESCO khởi xướng năm 1995, diễn ra hằng năm vào ngày 23.4. Mục tiêu của ngày này là tôn vinh sách, khuyến khích văn hóa đọc và nâng cao nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ của các tác giả.
Nói về nguồn gốc ngày này, Timeanddate.com thông tin ngày 23.4 đánh dấu kỷ niệm ngày sinh hoặc ngày mất của một loạt các nhà văn nổi tiếng, bao gồm Miguel de Cervantes Saavedra, Maurice Druon, Inca Garcilaso de la Vega, Haldor Kiljan Laxness, Manuel Mejía Vallejo, Vladimir Nabokov, Josep Pla và William Shakespeare. Vì lý do này, UNESCO đã chọn ngày này để tôn vinh sách, các tác giả và luật bản quyền.
Vào ngày này, nhiều hoạt động nhằm thúc đẩy việc đọc sách và các khía cạnh văn hóa của sách được tổ chức trên khắp thế giới. Nhiều hoạt động trong số đó nhấn mạnh sự hợp tác quốc tế hoặc tình hữu nghị giữa các quốc gia.
Các sự kiện thường diễn ra bao gồm đọc sách, công bố người chiến thắng các cuộc thi văn học và các hoạt động nhằm nâng cao hiểu biết về luật bản quyền và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của tác giả.
Timeanddate.com cũng cho biết ở Mỹ, 23.4 hôm nay là một ngày lễ vui vẻ, ngày Thử vận may. Nguồn gốc của ngày này vẫn chưa được biết rõ, mặc dù nhiều người tin rằng những người sáng tạo ra ngày lễ không chính thức này muốn mọi người gạt bỏ sự e ngại và nỗi sợ thất bại để làm điều gì đó táo bạo và mạo hiểm.
Những ngày gần đây, sự xuất hiện của đàn vạc (tên khoa học Nycticorax nycticorax) với số lượng hàng trăm cá thể tại khu vực hồ Gươm (P.Hoàn Kiếm, Hà Nội) thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách.
Theo ghi nhận, đàn vạc thường xuất hiện vào sáng sớm và chiều muộn, bay lượn quanh mặt hồ để kiếm ăn. Nhiều cá thể làm tổ, trú ngụ trên các cây cổ thụ quanh khu vực đền Ngọc Sơn và quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục.
Không chỉ loài vạc, nhiều loài chim hoang dã khác như bói cá, cò xanh, chích chòe, chào mào... cũng trú ngụ, sinh sống tại hồ Gươm tạo nên hình ảnh sinh thái đặc trưng giữa khu vực trung tâm thủ đô.
Trao đổi với Thanh Niên, bà Nguyễn Thị Lợi, Phó trưởng phòng Quản lý bảo vệ rừng và bảo tồn thiên nhiên (Chi cục Kiểm lâm Hà Nội), cho biết, các cá thể vạc xuất hiện tại hồ Gươm thuộc họ diệc (Ardeidae), là loài động vật hoang dã thông thường, không thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm.
Tuy nhiên, loài này vẫn thuộc đối tượng quản lý, bảo vệ theo quy định của pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã.
Theo bà Lợi, đàn vạc bắt đầu xuất hiện và sinh sống tại khu vực hồ Gươm khoảng 2 năm trở lại đây. Ngoài vạc, khu vực hồ còn ghi nhận sự xuất hiện của một số loài chim hoang dã và chim di cư khác như cò xanh, diệc, bói cá… Từ giữa năm 2024 đến nay, số lượng các loài chim hoang dã xuất hiện tại khu vực hồ Gươm có xu hướng gia tăng.
Sự hiện diện của các loài chim hoang dã góp phần làm phong phú hệ sinh thái đô thị, nâng cao giá trị cảnh quan, đồng thời có ý nghĩa tích cực đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học của thủ đô Hà Nội.
Lý giải nguyên nhân các loài chim hoang dã tập trung về khu vực hồ Gươm, đại diện Chi cục Kiểm lâm Hà Nội cho biết, nơi đây có nhiều điều kiện sinh cảnh phù hợp như nguồn nước ổn định, môi trường tương đối trong lành, hệ sinh vật thủy sinh phong phú, tạo nguồn thức ăn tự nhiên cho các loài chim.
Cạnh đó, khu vực hồ Gươm có mật độ cây xanh lớn với nhiều cây cổ thụ, tán rộng, thuận lợi cho chim làm tổ và cư trú. Điều kiện sinh thái và cảnh quan tại khu vực này tương đối ổn định, ít bị tác động trực tiếp, tạo môi trường phù hợp cho các loài chim hoang dã và chim di cư đến sinh sống.
“Có thể đánh giá khu vực hồ Gươm đang hình thành môi trường sinh cảnh thuận lợi đối với nhiều loài chim hoang dã”, bà Lợi nhấn mạnh.
Bà Lợi thông tin, để tăng cường công tác bảo vệ động vật hoang dã, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội đã chỉ đạo Hạt Kiểm lâm số 2 phối hợp với chính quyền địa phương, các đơn vị chức năng và cơ quan liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã và chim di cư tới người dân và du khách tại khu vực hồ Gươm.
Đồng thời, các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến săn bắt, xâm hại động vật hoang dã, cũng như các hành vi gây ảnh hưởng đến sinh cảnh sống của các loài chim tại khu vực hồ Gươm.
Ngày 5.5, các bác sĩ ở bệnh viện Mắt Sài Gòn Ngô Gia Tự đã đem các thiết bị y tế đến chợ Thủ Dầu Một để khám mắt miễn phí cho các tiểu thương, người lao động. Hoạt động động diễn ra suốt cả ngày, khoảng 100 người đã được thăm khám.
Tại đây, các bác sĩ bệnh viện mắt trực tiếp kiểm tra thị lực, thăm khám cho tiểu thương. Nhiều tiểu thương đã được phát hiện sớm các bệnh lý về mắt đã được bác sĩ tư vấn điều trị.
Bà Nguyễn Lệ Vy, Chủ tịch công đoàn Công ty CP TMDV và Đầu tư TDM chia sẻ, hoạt động khám mắt này rất thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức của tiểu thương trong việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe bản thân, đặc biệt là sức khỏe thị lực trong điều kiện lao động hiện nay.
Bà Lệ Vy cho biết thêm, đây là một trong những chương trình chăm sóc sức khỏe cho người lao động, tiểu thương hưởng ứng Tháng Công nhân năm 2026. Hoạt động chăm sóc sức khỏe tiểu thương thể hiện vai trò đồng hành, chăm lo thiết thực của tổ chức Công đoàn đối với đoàn viên, người lao động, lan tỏa tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng.
Bên cạnh hoạt động khám, tư vấn miễn phí, các đơn vị tổ chức còn trao tặng quà cho các công đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn, kịp thời động viên tinh thần, chia sẻ khó khăn, giúp người lao động an tâm làm việc.
Song song với hoạt động Tháng Công nhân, sắp tới Hội chữ thập đỏ phường Thủ Dầu Một cũng tổ chức Tháng Nhân đạo với nhiều hoạt động như hiến máu, bếp ăn yêu thương, tặng quà cho người lao động khó khăn...
