Trải qua 25 năm, Tiếp sức mùa thi đã trở thành một trong những chương trình mang dấu ấn sâu đậm nhất của tuổi trẻ Việt Nam. Trên hành trình ấy, có những người đã dành trọn cả thanh xuân để cùng sĩ tử “vượt vũ môn”.
Anh Nguyễn Thiên Tú, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ thanh thiếu nhi Việt Nam (T.Ư Đoàn), là một trong số đó. Với 11 năm trực tiếp tham gia và điều phối chương trình Tiếp sức mùa thi từ cấp cơ sở lên đến T.Ư Đoàn, anh đã giúp hàng triệu sĩ tử “vượt vũ môn”.
Cơ duyên đưa anh Nguyễn Thiên Tú đến với Tiếp sức mùa thi bắt đầu từ năm 2009, khi anh đang là Phó bí thư Đoàn Trường đại học Luật Hà Nội. Ngày ấy, công việc chủ yếu mang tính chất nội bộ trường: tìm kiếm nhà trọ, lập danh sách số điện thoại chủ nhà bằng những bảng tính excel thủ công.
Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2010, khi anh chuyển công tác lên Thành đoàn Hà Nội và được giao trọng trách phụ trách chương trình Tiếp sức mùa thi của toàn thủ đô.
Giai đoạn 2010 – 2014, Smartphone hay Google Maps, AI là những khái niệm xa xỉ. Phụ huynh và thí sinh ở các tỉnh lẻ lên Hà Nội thi đại học thường mang theo tâm lý lo lắng, lạc lõng giữa “ma trận” bến xe, tuyến phố.
Nhớ lại quãng thời gian rực rỡ ấy, anh Tú xúc động kể về tấm “bản đồ” đặc biệt của một tình nguyện viên tên Lại Mạnh Duẩn, nhân viên Công ty xe buýt Hà Nội.
Vốn am hiểu các tuyến xe, anh Duẩn đã ấp ủ dự án làm một cuốn cẩm nang chỉ đường dành riêng cho thí sinh. Điều đặc biệt là cuốn cẩm nang không sử dụng ngôn ngữ học thuật hay bản đồ phức tạp, mà được viết bằng ngôn ngữ vô cùng gần gũi.
“Quyển cẩm nang chia ra mấy chục bến tàu, bến xe lớn. Từ bến xe này đi ra ngoài rẽ phải, đi bao nhiêu bước, nhìn thấy biển gì, lên tuyến xe số mấy, đi thêm bao nhiêu bến nữa thì xuống… Tất cả được mô tả cặn kẽ đến mức tình nguyện viên không cần biết đường, chỉ cần đọc như thế là phụ huynh có thể lấy sổ tay ra chép lại để tự đi”, anh Tú kể.
Để hoàn thành công trình ấy, anh Duẩn xin nghỉ việc không lương vài tháng ròng rã để đi khảo sát thực tế. Với vai trò điều phối, anh Tú và Thành đoàn Hà Nội đã tạo mọi điều kiện để nhân rộng mô hình này.
Cuốn cẩm nang sau đó trở thành “bảo bối” của hàng chục ngàn tình nguyện viên thủ đô trong nhiều năm liền, và anh Duẩn trở thành một trong 10 Gương mặt trẻ thủ đô tiêu biểu năm 2013.
Những năm trước 2010, phong trào Tiếp sức mùa thi ở Hà Nội dù sôi nổi nhưng còn mang tính tự phát, mạnh trường nào trường nấy làm. Nhận thấy sự lãng phí nguồn lực, Thành đoàn Hà Nội đã thiết lập hệ thống điều phối tập trung.
Một tổng đài được lập ra tại Nhà văn hóa học sinh sinh viên. Khi một điểm thi báo cáo thiếu tình nguyện viên, đặc biệt là đội hình xe ôm tình nguyện “Áo xanh chở ước mơ hồng”, tổng đài ngay lập tức điều động lực lượng từ các bến bãi, điểm thi lân cận sang chi viện.
Anh Tú nhớ lại khí thế hừng hực lúc bấy giờ: “Mọi thứ điều phối qua điện thoại bàn rất thủ công, nhưng không ai ngại việc gì cả. Có những bạn đang làm nhiệm vụ tư vấn tại bàn, nhưng khi nghe điểm khác thiếu người, nếu có bằng lái, thạo đường là lập tức nhận nhiệm vụ lên xe đi chở thí sinh ngay”.
Chính sự linh hoạt, không nề hà gian khó ấy đã tạo nên một mạng lưới hỗ trợ khép kín, không để bất kỳ thí sinh nào bị bỏ lại phía sau.
Năm 2012, anh Tú cùng các đồng nghiệp tiếp tục ghi dấu ấn với mô hình “Cùng bạn đi thi”, phối hợp cùng Tỉnh đoàn Lạng Sơn. Đây là mô hình hỗ trợ chuyên sâu “1 kèm 1” dành cho các thí sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không thể tự đi thi.
Tình nguyện viên được tuyển chọn gắt gao: phải có xe máy, bằng lái, học lực tốt. Các bạn không chỉ đưa đón, lo chỗ ăn nghỉ mà còn như một người anh, người chị tư vấn tâm lý, truyền đạt kinh nghiệm làm bài. Có những ngày, tình nguyện viên tự bỏ tiền túi mời hai bố con thí sinh những bữa cơm trưa ấm áp. Từ 200 thí sinh ban đầu, mô hình đã mở rộng hỗ trợ lên tới 400 – 500 em mỗi năm.
Tháng 5.2017, anh Tú chuyển công tác lên T.Ư Đoàn. Dù không còn trực tiếp lăn lộn ở từng bến xe, điểm thi như trước, anh vẫn tiếp tục đồng hành cùng chương trình ở vai trò chỉ đạo, định hướng cấp vĩ mô cho đến năm 2020.
Hơn 1 thập kỷ gắn bó, điều khiến anh Tú tự hào và xúc động nhất là “hiệu ứng cánh bướm” của sự tử tế.
“Mỗi năm, có hàng trăm tình nguyện viên đứng lên chia sẻ rằng: ‘Năm trước em chính là thí sinh được các anh chị áo xanh giúp đỡ. Cảm động trước ân tình ấy, năm nay em quyết tâm đỗ đại học để khoác lên mình màu áo này, giúp đỡ lại các em khóa sau’. Đó chính là di sản lớn nhất của Tiếp sức mùa thi”, anh Tú bộc bạch.
Nhân kỷ niệm 25 năm chương trình Tiếp sức mùa thi, nhìn về tương lai, nguyên “nhạc trưởng” của chiến dịch Tiếp sức mùa thi của Hà Nội cho rằng, xã hội thay đổi, phương thức hỗ trợ cũng cần phải chuyển mình. Việc đứng đường chỉ lối không còn quá bức thiết trong kỷ nguyên số. Thay vào đó, tổ chức Đoàn, Hội cần khảo sát để đánh trúng nhu cầu thực tế của thí sinh hiện nay.
Đó là việc chuyển hướng sang hỗ trợ chuyên sâu: tìm kiếm học bổng, tổ chức ôn thi, tư vấn tâm lý trước kỳ thi và đặc biệt là ứng dụng mạnh mẽ nền tảng công nghệ.
“Cần thiết kế một chương trình khoa học, thiết thực, hiệu quả để hỗ trợ thiết thực cho các bạn thí sinh và người nhà. Chuyển hướng sang chuyên sâu và ứng dụng công nghệ, đó là hai xu hướng cho thời gian tới”, anh Tú mong muốn.
Vào buổi tối, không gian nơi đây thu hút đông đảo người trẻ đến dạo mát, trò chuyện và tận hưởng bầu không khí mát lành ven sông. Từ "công viên ánh sáng" này, có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn cầu Ba Son rực rỡ ánh đèn, phản chiếu xuống mặt nước, tạo nên một khung cảnh vừa hiện đại vừa thơ mộng. Chính sự kết hợp giữa yếu tố đô thị và thiên nhiên đã mang lại cảm giác thư giãn hiếm có giữa lòng thành phố đông đúc.
Đấy chính là công viên dưới chân tòa nhà Marina, tọa lạc tại số 2 Tôn Đức Thắng, P.Sài Gòn, TP.HCM.
Đặc biệt, nơi đây được ví như công viên ánh sáng bởi những vòng đèn LED đổi màu liên tục, kết hợp với hiệu ứng hình ảnh sinh động, tạo nên một không gian thị giác ấn tượng. Người tham quan có thể vừa di chuyển, vừa trải nghiệm sự thay đổi của ánh sáng theo từng bước chân, mang lại cảm giác như đang bước vào một không gian nghệ thuật tương tác. Chính yếu tố này đã khiến khu vực trở thành địa điểm check-in được yêu thích của bạn trẻ.
Trong những ngày thời tiết nóng bức ở TP.HCM, nơi đây như là điểm đến lý tưởng để giới trẻ có thể tận hưởng không khí mát mẻ về đêm.
Tận hưởng bầu không khí mát mẻ và không gian lung linh sắc màu ở đây, Nguyễn Thị Như Huỳnh (ngụ tại P. An Phú Đông,TP.HCM), hiện là sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, chia sẻ: "Vì mình ở trọ nên không gian bị tù túng, bí bách, nhất là những ngày thời tiết nắng nóng này. Mỗi lần như vậy mình lại đến công viên này ngồi hóng mát và nói chuyện với bạn bè".
Trịnh Minh Phương (ngụ P.Bình Thạnh, TP.HCM), sinh viên Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, tìm đến đây như một cách để giải tỏa những căng thẳng của cuộc sống. Phương kể: "Là sinh viên đi học xa nhà nhiều lúc áp lực công việc làm thêm, học hành nên mỗi khi muốn đi đâu đó giải tỏa căng thẳng là mình lại đi Metro từ ga Tân Cảng đến ga Ba Son để ra công viên ven sông này ngồi hóng gió. Ở đây gần nhà ga Ba Son nên rất là tiện lợi cho người dân cũng như nhiều bạn trẻ chưa có xe máy như mình dù ở xa vẫn có thể dễ dàng tìm đến".
Bên cạnh đó cũng có nhiều bạn trẻ đến vì muốn check-in với địa điểm này. Châu Vũ Phong (24 tuổi; ngụ P.Linh Xuân, TP.HCM) cho biết đến đây vì tò mò. Do thấy bạn bè đăng ảnh chụp ở đây nên cũng muốn đến thử lần cho biết, nhưng đến đây rồi Phong lại thấy nơi này không chỉ có thể check-in được ảnh đẹp mà còn thích hợp để thư giản. "Lần sau mình sẽ đưa bạn gái đến đây cùng vì bạn ấy thích chụp ảnh lắm", Phong bày tỏ.
Để đến được "công viên ánh sáng" này, bạn trẻ có thể di chuyển đến tòa nhà Marina (số 2 Tôn Đức Thắng, P.Sài Gòn), từ cổng vào của tòa nhà, mọi người đi thẳng rẽ phải cạnh ga Ba Son là tới công viên. Nếu đi bằng Metro thì mọi người xuống tại ga Ba Son, theo lối ra số 3 là đến ngay khu vực "công viên ánh sáng".
Chưa tới kỳ nghỉ nhưng không khí du lịch đã nóng lên. Trên mạng xã hội, hàng loạt bài đăng chia sẻ kế hoạch đi chơi, săn vé giá rẻ, đặt phòng đẹp hay gợi ý lịch trình xuất hiện dày đặc, khiến áp lực du lịch giới trẻ ngày càng tăng.
Nguyễn Quốc Trường (29 tuổi), làm việc ở 45 Lý Tự Trọng, P.Sài Gòn (TP.HCM), cho biết càng gần dịp nghỉ lễ, anh càng thấy những cuộc trò chuyện xung quanh mình gần như chỉ xoay quanh chuyện đi đâu, chơi gì.
Trường kể trong nhóm bạn, nhiều người đã bắt đầu bàn tính lịch trình từ sớm để săn vé và giữ chỗ giá tốt. Còn anh, mỗi lần nhìn tin nhắn hiện lên lại thấy lòng chùng xuống. "Phải đặt trước thì mới có giá rẻ, hiện tại giá đã cao rồi. Chưa kể vé máy bay, khách sạn… đều rục rịch tăng theo. Thấy bạn bè chuẩn bị mà mình chưa có tiền nên thấy khá áp lực", Trường chia sẻ.
Theo Trường, ngoài vấn đề tài chính, anh còn cảm thấy bản thân đang bị chậm nhịp so với mọi người. Trong khi bè bạn háo hức chốt địa điểm, lên đồ, tính chuyện check-in ở đâu, thì anh vẫn phải lo toan những khoản chi thiết yếu và cân nhắc rất nhiều trước một chuyến du lịch xả hơi.
Cùng tâm trạng đó, Lâm Huy (25 tuổi), ngụ ở 95 Võ Văn Ngân P.Thủ Đức (TP.HCM), cho biết càng lướt mạng xã hội, anh càng thấy nóng lòng. Những video quay cảnh biển xanh, núi rừng, homestay… khiến anh bị FOMO (hội chứng sợ bị bỏ lỡ).
Huy thừa nhận nhiều khi thứ khiến anh muốn đi không hẳn là nhu cầu nghỉ ngơi thật sự, mà là cảm giác nếu không tham gia thì sẽ bị bỏ lại phía sau. "Mình thấy những tấm hình và clip trên mạng rất mời gọi. Càng xem, mình càng thấy sốt ruột, nên muốn chốt đại một chuyến đi nào đó cho kịp", Huy nói.
Phan Thị Mỹ Linh, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết dù tài chính còn hạn chế, nhưng cô vẫn muốn đi chơi dịp lễ như bạn bè cùng trang lứa. "Mỗi lần bạn bè ở lớp bàn chuyện đi đâu dịp lễ, mình cũng chạnh lòng", Linh chia sẻ.
Chính từ tâm lý đó, Linh cho rằng người trẻ rất dễ "xuống tiền" vội vàng. Ban đầu chỉ là xem thử giá vé, tham khảo vài địa điểm, nhưng sau đó có thể nhanh chóng bị cuốn vào chuyện săn deal, thậm chí vay mượn hoặc quẹt thẻ trước để đi rồi tính sau. "Một kỳ nghỉ vốn để thư giãn đôi khi lại trở thành một áp lực mới, nhất là khi hiện tại giá cả đang leo thang", Linh bày tỏ.
Ông Nguyễn Ngọc Long, sáng lập Truyền thông Trăng Đen, cho rằng dưới góc độ truyền thông, mạng xã hội hiện nay tạo ra áp lực tiêu dùng rất lớn lên người trẻ, đặc biệt thông qua tâm lý FOMO. Các nền tảng không chỉ hiển thị nội dung mà còn vận hành dựa trên khả năng nhắm mục tiêu sâu, đẩy thêm những bài đăng du lịch nếu người dùng từng tương tác. Lâu dần, người đó dễ có cảm giác xung quanh ai cũng đang đi chơi.
Tuy nhiên, ông Long nói đây là hiện tượng "số đông giả tạo". "Bạn nghĩ mọi người đều đang sống theo một cách nào đó, nhưng thực chất đó chỉ là thế giới do thuật toán dựng lên. Nó không phản ánh toàn bộ xã hội thật. Chính "số đông giả tạo" này làm tăng áp lực vô hình, khiến việc chi tiền không còn xuất phát từ nhu cầu nghỉ ngơi hay khả năng tài chính, mà từ nhu cầu được hòa nhập và được công nhận", ông Long nói.
Ở góc độ du lịch, ông Nguyễn Trần Hoàng Phương, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Phát triển Golden Smile (TP.HCM), cho rằng người trẻ càng cần bình tĩnh trong bối cảnh giá cả tăng vào mùa cao điểm. Thay vì thấy người khác đi là vội vàng đăng ký, bạn nên dành thời gian cân nhắc kỹ về chi phí, thời tiết, lịch trình, sức khỏe và uy tín đơn vị tổ chức.
Theo ông Phương, năm 2026, nhiều người có xu hướng tiết kiệm, tiết giảm chi tiêu. Do đó, bạn nên chọn phương án phù hợp nhất với khả năng của mình, chứ không theo tâm lý đám đông hay chọn cái rẻ nhất. Một chuyến đi chỉ thật sự vui khi mình đủ thoải mái về tài chính và sức khỏe.
Xu hướng du lịch gen Z 2026 đang ngày càng trở nên nổi bật, khi thế hệ này ưu tiên những hành trình khám phá và trải nghiệm cuộc sống phong phú hơn. Họ tìm kiếm những địa điểm độc đáo để tận hưởng từng khoảnh khắc, từ những bãi biển tuyệt đẹp cho đến các thành phố sôi động. Sự kết nối với thiên nhiên và văn hóa bản địa cũng là điều mà gen Z đặc biệt chú trọng. Hãy cùng khám phá những xu hướng thú vị này và hiểu rõ hơn về cách mà gen Z định hình tương lai du lịch.
Nhu cầu du lịch của gen Z tại Việt Nam đang tăng mạnh và trở thành một trong những biến số đáng chú ý của thị trường du lịch nội địa. Theo công bố "Top 10 và Top 5 công ty uy tín ngành du lịch - khách sạn - resort - vận tải hành khách năm 2025" của Vietnam Report ngày 1.12.2025, gần 54% người tiêu dùng thuộc thế hệ gen Z (13 - 28 tuổi) cho biết họ sẽ đi du lịch nhiều hơn trong năm 2026.
Văn Kim Thủy Ngân, sinh viên Trường ĐH quốc tế Hồng Bàng, TP.HCM, cho biết đi du lịch nước ngoài 1 lần/năm, còn trong nước khi rảnh, có đủ tài chính và có dịp là đi. Mỗi lần đi Ngân đều tối ưu hóa chi tiêu nhất có thể, chi cho du lịch một cách thông minh.
Ngân cho biết chọn đi du lịch không phải dịp lễ, để tránh đội chi phí và không quá đông người mà vẫn khám phá được nhiều nơi hơn, trải nghiệm trọn vẹn điểm đến. Để có chi phí cho những chuyến đi, Ngân tranh thủ làm thêm 2 - 3 công việc bán thời gian.
"Mỗi chuyến đi chi phí khoảng hơn 5 triệu đồng. Mình và nhiều bạn cùng trang lứa mà em biết, cố gắng bớt chi tiêu để dành tiền đi du lịch nhiều, vì tụi em làm việc cũng chăm chỉ và có phần áp lực. Đi để thư giản bản thân sau giờ làm việc căng thẳng, sau đó trở lại công việc tràn đầy năng lượng và vui vẻ hơn", Ngân chia sẻ.
Còn Nguyễn Huy Nhật, sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM, cuộc sống bây giờ không quá nhiều khó khăn, nên nhiều bạn trẻ có xu hướng chi tiền cho du lịch nhiều hơn. Dù không coi du lịch là thiết yếu nhưng mỗi năm Nhật cũng có khoảng 2 chuyến đi chơi xa.
"Mình thích đi du lịch đúng theo trải nghiệm, giúp mình mở mang nhiều kiến thức và cuộc sống vui hơn. Mình quan niệm nếu đã đi thì nghĩ "chi cho nó tới", còn không thì không đi, thế nên mỗi lần đi du lịch, em chi khoảng 60% tiền lương làm tháng đó", Nhật nói.
Còn Lê Ngọc Bảo Trâm (30 tuổi), ngụ xã Tầm Vu, tỉnh Tây Ninh, cho rằng gen Z ngày nay thường dễ bị stress, do đó sẽ có xu hướng chi tiền để đi du lịch như một cách để giảm căng thẳng, áp lực.
Anh Ngô Minh Chú (38 tuổi), hướng dẫn viên du lịch tự do, ngụ phường Bàn Cờ, TP.HCM, cho biết lượng khách trẻ đi du lịch chiếm ngày càng nhiều trong các tour anh dẫn.
Theo anh Chú, xu hướng giới trẻ ngày nay, dành nhiều thời gian và chi tiêu cho du lịch xuất phát từ nhu cầu khám phá thế giới ngày càng lớn. Việc "chịu chi" thực chất chỉ là phương tiện, còn động lực chính của các bạn trẻ là sự tò mò và mong muốn trải nghiệm những điều mới mẻ.
Cũng theo anh Chú, trong quá trình dẫn tour, khi tiếp xúc với nhiều bạn trẻ, anh nhận thấy họ có xu hướng ưu tiên trải nghiệm, khám phá thiên nhiên, cảnh đẹp. Tuy nhiên, anh cũng bày tỏ sự tiếc nuối khi một bộ phận bạn trẻ chưa thực sự quan tâm đúng mức đến các giá trị văn hóa, lịch sử tại điểm đến.
Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Khoa Du lịch học, Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), gen Z hiện nay được tiếp cận với khoa học công nghệ tốt, đặc biệt là nền tảng số nên rất nhanh có thể biết được điểm đến đang "hot", nơi có cảnh đẹp hay điểm check- in đang nhiều người quan tâm. Thứ 2 các bạn sinh ra ở giai đoạn mà kinh tế đất nước phát triển rất nhiều, có điều kiện tài chính tốt từ gia đình hoặc nhiều người trẻ vừa học vừa làm kiếm tiền rất nhiều và rất giỏi, tự chủ và độc lập về tài chính.
"Như vậy hai yếu tố này cộng lại tác động đến chi tiêu chung của bạn trẻ, trong đó có chi cho du lịch. "Cơm áo gạo tiền" còn đeo đuổi thế hệ trước nhiều thì ngày nay gen Z có nền tảng kinh tế ổn định hơn từ gia đình hoặc tự thân kiếm ra tiền nên thường quyết định chi nhiều hơn. Hơn nữa, việc tiếp cận với thông tin du lịch, nhất là tin hot trên mạng xã hội hay trào lưu trải nghiệm mới rất nhanh và mạnh dẫn đến tiêu xài mạnh cho những chuyến đi là chuyện dễ hiểu", PGS.TS Phạm Hồng Long nói.
Theo ông Long, người trẻ đi nhiều, ở lâu lại chi tiêu mạnh cũng tác động làm cho điểm đến phát triển, lan tỏa hơn thông qua các hình ảnh, video, clip được chia sẻ trên các diễn đàn. Điều này cũng kéo theo hạ tầng du lịch được đầu tư, quan tâm, phát triển nhằm phục vụ nhu cầu "mạnh bạo" của các bạn trẻ.
