“Nếu Mỹ sẵn sàng mở cửa lại Hormuz, điều đó là rất tốt. Đó là những gì chúng tôi đã kêu gọi ngay từ đầu”, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu tại cuộc họp của các lãnh đạo châu Âu ở Armenia ngày 5/4.
Tuyên bố được ông Macron đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/5 thông báo khởi động chiến dịch “Dự án Tự do” nhằm dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz, gọi đây là “cử chỉ nhân đạo từ Mỹ và Iran”.
Tổng thống Macron cho biết Pháp ủng hộ việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, nhưng nhấn mạnh rằng Paris sẽ không tham gia vào bất kỳ chiến dịch sử dụng vũ lực nào nếu không có sự ủy quyền rõ ràng.
“Trước hết điều chúng tôi mong muốn là sự phối hợp giữa Mỹ và Iran, đó là giải pháp bền vững duy nhất để đảm bảo tự do hàng hải không bị hạn chế và không bị thu phí tại eo biển Hormuz”, ông nói.
Pháp cùng với Anh đã dẫn đầu các nỗ lực tập hợp một liên minh gồm nhiều nước châu Âu để mở lại eo biển Hormuz, vốn bị phong tỏa sau khi chiến sự Iran bùng phát, nhưng khẳng định điều này chỉ được thực hiện sau khi xung đột chấm dứt.
Ông Macron thêm rằng châu Âu đang phát triển kiến trúc an ninh của chính mình và sẽ không tham gia vào bất cứ chiến dịch quân sự nào để mở lại Hormuz trong một “khuôn khổ không rõ ràng”.
“Châu Âu đang tự định đoạt số phận của mình, tăng cường khả năng phòng thủ và chi tiêu an ninh, cũng như xây dựng các giải pháp chung”, Tổng thống Pháp cho hay.
Tuy nhiên, triển vọng về việc Mỹ – Iran cùng phối hợp để mở lại eo biển Hormuz đang trở nên xa vời. Ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Quốc hội Iran, đã cảnh báo sẽ coi bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm can thiệp vào eo biển Hormuz là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.
Chuyên gia Jennifer Parker tại Viện Lowy, Australia, nhận định rằng khi tiến hành chiến dịch “Dự án Tự do”, quân đội Mỹ sẽ tăng cường hiện diện quanh eo biển Hormuz để trấn an các tàu thương mại tìm cách đi qua đây, nhưng không tham gia hộ tống trực tiếp.
Điều đó có thể bao gồm một vài tàu chiến của hải quân Mỹ và một loạt máy bay bay được giao nhiệm vụ “phát hiện và tiêu diệt” bất kỳ tàu thuyền nào tìm cách tấn công tàu thương mại đi qua eo biển, chuyên gia Parker nói.
“Đây dường như là một chiến dịch không phải để hộ tống trực tiếp một hoặc một vài tàu, mà là nỗ lực thay đổi tình hình trong eo biển để các tàu cảm thấy an toàn khi di chuyển”, chuyên gia này nói.
Tuy nhiên, Mỹ chưa công bố các bước đi cụ thể để hướng dẫn tàu thương mại rời khỏi vịnh Ba Tư. Khoảng vài nghìn tàu mắc kẹt tại khu vực này do eo biển Hormuz bị phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát.
Washington và Tehran vẫn duy trì lệnh ngừng bắn, song triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa rõ ràng. Trong khoảng thời gian này, hai nước tiếp tục mâu thuẫn về vấn đề quanh eo biển Hormuz.
Kể từ khi xung đột nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia “thân thiện”, trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4.
Bộ trưởng Quốc phòng Latvia Andris Spruds từ chức vào ngày 10.5 sau khi 2 chiếc UAV của Ukraine rơi trúng bể chứa dầu tại quốc gia Baltic vào hôm 7.5, theo Reuters.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha xác nhận đó là UAV của Ukraine, và cho rằng những thiết bị này nhắm vào mục tiêu tại Nga nhưng bị hệ thống tác chiến điện tử của Moscow cố tình làm lạc hướng bay sang Latvia. Moscow chưa bình luận về cáo buộc này.
Lực lượng cứu hỏa cho biết vụ việc làm 4 bể chứa nhiên liệu hư hại nhưng không cho bể nào chứa sản phẩm xăng dầu vào lúc đó.
Thủ tướng Latvia Evika Silina ngày 10.5 đã yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng từ chức và phê bình lực lượng phòng không đã không phản ứng nhanh nhạy. Bà Silina bổ nhiệm đại tá lục quân Raivis Melnis làm Bộ trưởng Quốc phòng thay ông Spruds.
Latvia và nước láng giềng Lithuania hôm 7.5 kêu gọi NATO tăng cường phòng không tại khu vực sau sự cố UAV Ukraine.
Ngoại trưởng Ukraine Sybiha đã xin lỗi Latvia và Lithuania, Estonia cùng Phần Lan vì UAV Ukraine rơi xuống lãnh thổ của các nước này.
Ông cho hay các cơ quan chuyên trách của Ukraine đang phối hợp chặt chẽ để giảm thiểu nguy cơ tái diễn và cân nhắc cử chuyên gia sang giúp tăng cường an ninh không phận tại các quốc gia Baltic.
Phần Lan và các nước Baltic đã liên tục nhận báo cáo phát hiện UAV trong lãnh thổ trong vài tháng qua, theo TASS.
Moscow cáo buộc các thành viên NATO âm thầm cho phép Ukraine tấn công lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở năng lượng ở vùng Leningrad phía tây bắc. Tuy nhiên, từ cuối tháng 3, ngoại trưởng Latvia, Lithuania và Estonia đã ra tuyên bố chung để phủ nhận thông tin 3 nước này mở không phận cho Ukraine tấn công Nga.
Trong vài tuần qua, Estonia, Latvia, Lithuania và Phần Lan đã ghi nhận nhiều trường hợp UAV của Ukraine rơi xuống lãnh thổ của mình.
Đến ngày 10.5, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nói Ukraine không nên sử dụng không phận Estonia để tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào Nga.
"Chắc chắn cách dễ nhất để người Ukraine giữ UAV tránh xa lãnh thổ Estonia là kiểm soát tốt hơnhoạt động của UAV", ông Pevkur nói.
Đầu tuần trước, Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo cũng cho biết ông đã nói với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky rằng Helsinki coi việc UAV Ukraine xâm nhập không phận nước này là "không thể chấp nhận được".
Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS) hôm 28/6 cho biết nhiệt độ nguy hiểm đến mức kỷ lục sẽ lan rộng 2/3 diện tích nước Mỹ, tập trung ở khu vực miền trung và miền đông.
Tại các khu vực bao gồm Ohio, một phần của Bắc Carolina và Washington D.C., nhiệt độ và độ ẩm cao sẽ đặc biệt nguy hiểm đối với những người có vấn đề về hô hấp và người cao tuổi.
Theo NWS, với sự kết hợp của độ ẩm cao, nhiệt có thể đạt 38-43 độ C. Phần lớn miền trung và miền đông nước Mỹ đang ở trong tình trạng nguy cơ nắng nóng từ trung bình đến nghiêm trọng, có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe đối với những người không được bổ sung nước hoặc làm mát, NWS lưu ý.
Một số khu vực của Iowa, Missouri và Kansas cũng đang ở trong tình trạng cảnh báo nắng nóng cực độ. Vòm nhiệt là nguyên nhân gây ra đợt nắng nóng này. Đây là hiện tượng xảy ra khi một khối không khí rất nóng đứng yên trên một khu vực và bị mắc kẹt dưới một "cái nắp" phía trên bề mặt Trái đất.
Nhưng nhiệt độ cao không phải là mối lo ngại duy nhất, nhà dự báo thời tiết Bryan Putnam của NWS cho biết.
"Nhiệt độ thực tế dao động từ 32 đến gần 40 độ C rõ ràng là rất nóng. Tuy nhiên, khi kết hợp với độ ẩm cao, chỉ số cảm nhận nhiệt sẽ tăng mạnh lên trên 40 độ C, và đây mới là mức nhiệt cơ thể thực sự cảm thấy", ông Putnam nói.
Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS) cảnh báo nguy cơ nắng nóng cực đoan tại khu vực bờ Tây sẽ còn tiếp diễn sau ngày quốc khánh 4/7. Ban ngày, chỉ số cảm nhận nhiệt có thể lên tới 38-40 độ C, trong khi ban đêm trời vẫn oi bức.
Ông Putnam nói rằng những người tụ tập ngoài trời trong dịp cuối tuần ngày 4/7, bao gồm cả việc xem pháo hoa vào ban đêm, nên thận trọng.
Ngày 28/6, Cơ quan quản lý khẩn cấp bang Missouri khuyến cáo người dân nên "chủ động lên kế hoạch và hạn chế tối đa việc ở ngoài trời trong thời gian dài". Cơ quan này cũng nhấn mạnh cần "sơ cứu ngay lập tức" nếu phát hiện bất kỳ ai có dấu hiệu sốc nhiệt hoặc kiệt sức do nắng nóng.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, các bệnh lý thường gặp do nắng nóng bao gồm kiệt sức, phát ban và sốc nhiệt. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, đau đầu, lú lẫn hoặc chóng mặt.
Theo Đài WCNC, nghi phạm Cole Allen, 31, đến từ bang California (Mỹ) đã bị bắt giữ sau khi bị cáo buộc lao qua các Mật vụ Mỹ tại một khách sạn ở Washington vào tối 25-4 - nơi đang diễn ra dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng với sự tham dự của Tổng thống Donald Trump.
Bộ Tư pháp Mỹ đã truy tố nghi phạm Allen với bốn tội danh: âm mưu ám sát tổng thống Mỹ, vận chuyển súng đạn xuyên bang với ý định thực hiện trọng tội, nổ súng trong một vụ phạm tội bạo lực và tấn công nhân viên thực thi pháp luật liên bang bằng vũ khí chết người.
Các công tố viên cáo buộc Allen đã dùng súng bắn một Mật vụ Mỹ, tuy nhiên người này mặc áo chống đạn nên đã tránh được thương tích nghiêm trọng.
Xuất hiện trong phiên điều trần ngắn tại tòa án liên bang ở Washington ngày 11-5, nghi phạm Allen mặc bộ áo tù màu cam, bị còng tay, xích chân và không đưa ra tuyên bố gì. Luật sư của ông thay mặt đưa ra lời biện hộ không nhận tội.
Phiên tòa này là một trong những bước đầu tiên của quá trình xét xử hình sự.
Thẩm phán liên bang Trevor McFadden phụ trách vụ án này và sẽ xác định lịch trình cho các giai đoạn tiếp theo của vụ án. Vụ án được cho sẽ kéo dài nhiều tháng trước khi bồi thẩm đoàn được thành lập để xét xử.
Những thông tin về nghi phạm Allen cho thấy ông là một gia sư và nhà phát triển trò chơi điện tử. Ông có quan điểm phản đối các chính sách của chính quyền Trump.
Giới chức cho biết Allen đã lên kế hoạch cho vụ tấn công và tự chụp một bức ảnh bản thân trong phòng khách sạn chỉ vài phút trước khi hành động. Bức ảnh cho thấy ông ta đeo túi đựng đạn, bao súng đeo vai và một con dao có bọc vỏ.
Trong tin nhắn gửi người thân vài phút trước vụ tấn công, Allen tự gọi mình là "sát thủ liên bang thân thiện" và chỉ trích các hành động gần đây của chính phủ Mỹ, song không nhắc tên trực tiếp Tổng thống Trump, theo các bản sao mà Hãng tin AP nắm được.
Luật sư của ông Allen khẳng định thân chủ của mình được xem là vô tội cho đến khi bị chứng minh có tội.
Luật sư này cũng đang tìm cách loại một số quan chức cấp cao Bộ Tư pháp khỏi vụ án, với lý do họ có quan hệ thân thiết với ông Trump và có mặt tại hiện trường.
