Buổi sáng, anh Minh Cảnh, 42 tuổi, dắt xe ra khỏi nhà trên phố Lý Nam Đế, chuẩn bị cho một ngày chạy hàng thuê từ chợ Đồng Xuân tới các điểm bán lẻ rải rác quanh phố cổ. Khách của anh là tiểu thương bán hàng cho du khách lưu trú tại các phố Hàng Mã, Lương Văn Can, Hàng Gai, Hàng Buồm… Ngày ít anh chở 2-3 chuyến, ngày nhiều thì bận từ rạng sáng đến tối muộn.
Từ ngày 1/7, theo dự thảo đề án vùng phát thải thấp, xe máy xăng sẽ bị cấm lưu thông trong khung giờ cuối tuần tại 11 tuyến phố vùng lõi Hoàn Kiếm, tức bao gồm các tuyến phố anh Cảnh hay chạy qua. Vì thế, cả tuần nay chủ đề nóng trong gia đình anh và cả nhóm bạn xe ôm là làm gì trước lệnh cấm.
“Chắc chắn tôi sẽ mất khách, thu nhập giảm sút mà chưa biết xoay xở thế nào”, anh Cảnh nói. Anh đã tìm hiểu về xe điện chở hàng. Nhưng với thu nhập 9-10 triệu đồng mỗi tháng, sau khi trừ ăn uống, sinh hoạt và học phí của hai con đang học phổ thông, việc mua xe mới gần như ngoài tầm với.
Làm nghề chở khách du lịch, anh Mạnh Hùng, 43 tuổi, sống trên phố Hàng Buồm – một trong 11 tuyến phố nằm trong vùng lõi Hoàn Kiếm, chia sẻ nhà trên phố cổ là được cha mẹ để lại, chưa bao giờ nghĩ đến chuyện chuyển đi. Phố cổ vừa là nơi sinh sống, vừa là nơi mưu sinh của gia đình.
Hàng ngày anh chở khách du lịch quanh khu vực Hồ Gươm và phố cổ. Cuối tuần là cao điểm, khách vào đây ăn uống, mua sắm, xem nghệ thuật, thường đi loanh quanh cả buổi. “Đó là lúc tôi kiếm được nhiều nhất. Giờ đúng những ngày đó lại không được chạy xe vào thì khác gì mất trắng thu nhập”, anh bộc bạch.
Anh Hùng cũng tính đến việc đổi xe điện, nhưng thu nhập không cố định, mua xe 30-40 triệu đồng đồng nghĩa phải thắt lưng buộc bụng nhiều tháng. Anh cũng lo nhà nằm trong ngõ nhỏ, là lối đi chung có hàng chục hộ dân. Mấy chục xe điện để ngoài đường cắm sạc, dây điện chằng chịt, mưa xuống có thể chập cháy.
Mùa mưa, phố cổ có đoạn ngập. Theo anh, xe xăng dính nước còn có thể xử lý từng bộ phận; xe điện khi hệ thống điện bị ảnh hưởng là có thể hỏng cả dây chuyền, chi phí sửa chữa sẽ rất lớn.
Vì một thành phố không ô nhiễm, anh Hùng không phản đối chính sách vùng phát thải thấp, song cho rằng áp dụng thời điểm này chưa hợp lý. Anh mong chính quyền hiểu hoàn cảnh người dân, hỗ trợ chi phí chuyển đổi sang xe điện.
Cũng sinh sống ở vùng dự kiến cấm xe máy xăng, phố Lê Lai, phường Tràng Tiền, cách Hồ Gươm chỉ hai ngã tư, chị Lan Phương ủng hộ chính sách nhưng bắt đầu hình dung những bất tiện. Cuối tuần muốn ra ngoài chị phải đi bộ đến trạm xe công cộng. Người thân ghé thăm phải gửi xe ở xa rồi đi bộ vào.
Chị Phương dự định chuyển sang xe điện, nhưng cũng gặp phải rào cản như nhiều người dân vùng lõi Hoàn Kiếm là chi phí chuyển đổi cao, chính sách hỗ trợ chưa được công bố, trạm sạc công cộng, nơi đổi pin mới thấy vị trí dự kiến quy hoạch. Chị cũng lo độ bền của pin xe điện và quãng đường mỗi lần sạc…
“Có lẽ phải đợi đến khi chính thức áp dụng vùng phát thải thấp mới thấy hết những vấn đề người dân phải đối mặt”, chị nói.
Theo Tờ trình đề án vùng phát thải thấp của UBND TP Hà Nội, các đơn vị đã lấy ý kiến của tổ chức, cá nhân cư trú, làm việc tại vùng phát thải thấp và các đối tượng khác có liên quan bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến, hội thảo tham vấn. Kết quả trên 1.250 phiếu (1.010 phiếu hợp lệ) cho thấy người dân trong vùng vành đai 1 và lân cận vẫn phụ thuộc chủ yếu vào xe máy, ôtô sử dụng nhiên liệu hóa thạch, tỷ lệ sử dụng phương tiện điện và giao thông công cộng còn thấp.
Người dân ủng hộ việc chuyển đổi xanh với vận tải công cộng, nhưng thận trọng/ ít ủng hộ các biện pháp hạn chế, thu phí, cấm phương tiện cá nhân nếu phương án thay thế chưa đáp ứng.
Doanh nghiệp nhìn chung ủng hộ định hướng vùng phát thải thấp nhưng kiến nghị công bố sớm lộ trình và có cơ chế hỗ trợ (tín dụng ưu đãi, miễn/giảm phí – lệ phí, hạ tầng sạc) để giảm chi phí chuyển đổi và hạn chế gián đoạn hoạt động.
Kết quả khảo sát cho thấy việc triển khai vùng phát thải thấp cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp, song song với phát triển hạ tầng giao thông công cộng và các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, nhằm bảo đảm đồng thuận xã hội và giảm thiểu tác động đến đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp, tờ trình nêu.
Còn hai tháng nữa là tới ngày thí điểm vùng phát thải thấp, anh Cảnh, anh Hùng, chị Phương đang nóng lòng chờ đợi chính quyền công bố chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện cũng như mạng lưới trạm sạc cho xe điện.
Ngày 24.6, ông Nguyễn Văn Thắng, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai đã làm việc tại UBND phường Tân Phú và các xã lân cận để nắm tình hình, chỉ đạo xử lý ổ dịch tả heo châu Phi tại ấp Trà Cổ 11 (phường Tân Phú) và ngăn chặn dịch bệnh lây lan.
Trước đó, gần 2.000 con heo trong trang trại của bà Trương Thị Thảo (khu phố Trà Cổ 11) có dấu hiệu bị dịch tả heo châu Phi. Ngày 16.6, lực lượng chức năng kiểm tra thì phát hiện trại có 27 con chết, 355 con có dấu hiệu bệnh.
Căn cứ vào kết quả xét nghiệm mẫu bệnh phẩm của Trung tâm Chẩn đoán và xét nghiệm thú y Trung ương 2 cùng các triệu chứng bệnh, lực lượng chức năng xác định heo tại trại bị nhiễm dịch tả heo châu Phi.
Sau đó, lực lượng chức năng đã tiến hành tiêu hủy toàn bộ đàn heo theo quy định để ngăn ngừa dịch bệnh lây lan.
Tại buổi làm việc, sau khi nghe địa phương cùng các đơn viên liên quan báo cáo, ông Nguyễn Văn Thắng, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai nhận định tình hình dịch tả heo châu Phi thời gian tới tiếp tục diễn biến phức tạp.
Do đó, ông yêu cầu cần thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh, sát trùng bằng vôi bột, hóa chất chuồng nuôi và khu vực xung quanh tại trang trại vừa xảy ra dịch bệnh.
Nếu trên địa bàn thành phố phát sinh trang trại nào mà heo bị mắc bệnh thì buộc phải tiêu hủy, sau đó tiến hành sát trùng, vệ sinh, tiêu độc để tiêu diệt mầm bệnh, không để phát tán làm lây lan dịch bệnh.
Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai cũng yêu cầu các địa phương cần nâng cao hiệu quả công tác quản lý, kiểm soát hoạt động chăn nuôi, giết mổ, nhất là tình hình vận chuyển, buôn bán tự phát sản phẩm gia súc, gia cầm không rõ nguồn gốc, để kịp thời phát hiện, ngăn chặn dịch bệnh nếu có.
Đồng Nai là địa phương có tổng đàn heo lớn nhất nước, lâu nay được xem là thủ phủ chăn nuôi heo. Hiện tại, tổng đàn heo của Đồng Nai khoảng 3,9 triệu con.
"Tôi dự định mua nhà. Khi đi xem thực tế, thì thấy nhà chủ cũ xây nhà sai phép bằng cách xây lố ban công ra ngoài khỏi diện tích được công nhận sở hữu. Tôi muốn hỏi nếu mua căn nhà này, liệu sau này có bị cán bộ đến kiểm tra và xử lý không? Trường hợp nào thì được tiếp tục tồn tại phần xây sai phép này? Nếu không được tồn tại thì nhà nước xử phạt hành chính tôi hay chủ cũ và có bị buộc tháo dỡ?", bạn đọc Thảo Nhi đặt câu hỏi.
Luật sư Đào Nguyễn Mai Dung, Công ty luật TNHH HPL và cộng sự tư vấn:
Theo điều 4 và điều 16 Nghị định 16 năm 2022 của Chính phủ, cá nhân có hành vi xây dựng cơi nới, lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian đang được quản lý, sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác hoặc của khu vực công cộng, khu vực sử dụng chung sẽ bị phạt tiền từ 40 - 50 triệu đồng. Nếu tổ chức vi phạm sẽ bị phạt 80 - 100 triệu đồng. Ngoài ra, người xây dựng vi phạm sẽ bị buộc phá dỡ phần công trình xây dựng sai phép.
Đồng thời, điểm a khoản 5 điều 5 Nghị định 123 năm 2024 cũng quy định rõ: "Trường hợp vi phạm hành chính xảy ra trước khi chuyển quyền sử dụng đất thì bên chuyển quyền sử dụng đất bị xử phạt vi phạm hành chính và phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm do mình gây ra theo quy định".
Như vậy, nếu việc xây dựng ban công lấn ra ngoài phạm vi được cấp phép thì chủ sở hữu hay chủ đầu tư công trình thực hiện việc xây dựng sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính và có thể bị buộc tháo dỡ phần ban công xây sai phép.
Tuy nhiên, nếu bạn đã mua căn nhà, sau đó bị cơ quan nhà nước phát hiện vi phạm thì tình huống pháp lý sẽ phức tạp hơn. Cụ thể, về hành vi xây dựng trái phép, căn cứ điều 2 luật Xử lý vi phạm hành chính, chủ cũ vẫn là người phải chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm của mình nếu còn thời hiệu xử phạt.
Với tư cách là chủ sở hữu mới, bạn phải có trách nhiệm thực hiện các yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền nhằm xử lý phần công trình vi phạm, chẳng hạn thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép xây dựng nếu đủ điều kiện hoặc chấp hành quyết định khắc phục hậu quả.
Trường hợp trước khi chuyển nhượng, chủ cũ đã biết rõ công trình xây dựng sai phép nhưng cố tình che giấu thông tin, hoặc cung cấp thông tin không trung thực để bên mua giao kết hợp đồng thì bên mua có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định tại điều 419 và điều 444 bộ luật Dân sự.
Khoản bồi thường có thể bao gồm các chi phí hợp lý mà người mua phải bỏ ra để khắc phục tình trạng vi phạm, như chi phí điều chỉnh giấy phép xây dựng, chi phí tháo dỡ, sửa chữa hoặc các thiệt hại thực tế khác phát sinh từ việc công trình xây sai phép, nếu chứng minh được lỗi và thiệt hại theo quy định.
Không phải mọi trường hợp xây dựng sai phép đều bị áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ. Căn cứ khoản 1 điều 84 Nghị định 16 năm 2022, đối với công trình xây dựng không phép nhưng đáp ứng đủ 6 điều kiện thì người xây dựng sẽ không bị buộc tháo dỡ.
Thứ nhất, hành vi vi phạm xảy ra từ ngày 4.1.2008 và đã kết thúc trước ngày 15.1.2018 nhưng sau ngày 15.1.2018 mới được người có thẩm quyền phát hiện hoặc phát hiện trước ngày 15.1.2018 và đã có một trong các văn bản sau đây: biên bản vi phạm hành chính, quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Thứ năm, xây dựng trên đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp.
Thứ sáu, nay phù hợp với quy hoạch xây dựng được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Trong trường hợp đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên, chủ sở hữu sẽ không bị buộc phá dỡ công trình, nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ nộp phạt (nếu có).
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trường hợp chủ cũ xây ban công lấn ra ngoài phạm vi được cấp phép hoặc vi phạm chỉ giới xây dựng thì không thuộc trường hợp được tiếp tục tồn tại theo khoản 1 điều 84 Nghị định số 16 năm 2022. Do đó, phần ban công có khả năng cao sẽ bị buộc tháo dỡ.
Vì vậy, trước khi nhận chuyển nhượng, bạn cần kiểm tra kỹ hồ sơ pháp lý và hiện trạng công trình để hạn chế tối đa các rủi ro phát sinh sau này.
Chiều 4.6, tại họp báo kinh tế - xã hội do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cùng Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM tổ chức, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM đã thông tin về tiến độ dự án nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Duy Trinh. Tuyến đường này được xem là "điểm nghẽn" giao thông kéo dài nhiều năm ở khu vực phía đông thành phố.
Theo đại diện Sở Xây dựng, đường Nguyễn Duy Trinh là một trong những trục giao thông quan trọng kết nối khu vực cảng Cát Lái với các tuyến giao thông đối ngoại của TP.HCM. Hiện nay, lưu lượng phương tiện lưu thông trên tuyến đường này rất lớn, đặc biệt là xe container, xe tải nặng phục vụ hoạt động logistics của cảng Cát Lái.
Tình trạng quá tải khiến tuyến đường thường xuyên xảy ra ùn tắc, nhất là vào giờ cao điểm. Đây cũng là tuyến đường nhiều lần được người dân phản ánh vì mặt đường hẹp, lượng xe container dày đặc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Trước thực trạng trên, UBND TP.HCM đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM triển khai dự án nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Duy Trinh theo quy hoạch đã được phê duyệt.
Theo kế hoạch, dự án dự kiến được phê duyệt trong năm 2026 và hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2028.
Đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, các cơ quan liên quan đang phối hợp thực hiện các thủ tục theo quy định nhằm bảo đảm tiến độ triển khai dự án.
Đại diện Sở Xây dựng TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư trong suốt quá trình thực hiện nhằm sớm hoàn thiện tuyến đường, nâng cao năng lực khai thác và góp phần giảm ùn tắc giao thông tại khu vực cửa ngõ phía đông thành phố.
Trước đó, Thanh Niên từng ghi nhận nhiều đoạn trên đường Nguyễn Duy Trinh chỉ rộng khoảng 7 m nhưng mỗi ngày phải gánh lượng lớn xe container ra vào cảng Cát Lái. Không ít người dân sống dọc tuyến đường cho biết họ luôn thấp thỏm khi lưu thông vì xe tải nặng và container nối đuôi nhau chạy sát nhà dân.
Nhiều hộ dân cũng bày tỏ kỳ vọng việc mở rộng tuyến đường sẽ giúp giảm áp lực giao thông, hạn chế nguy cơ tai nạn và cải thiện đáng kể điều kiện đi lại sau nhiều năm phải sống chung với cảnh kẹt xe, khói bụi và tiếng ồn.
