Đông Nam Á sẽ tăng tốc phát triển điện hạt nhân

Sau khi giao tranh tái bùng phát trong tuần này, Tổng thống Mỹ Donald Trump gây bối rối khi tuyên bố ngừng bắn với Iran đã kết thúc, nhưng Washington vẫn đồng ý đàm phán.

Nguyên nhân chính khiến ngừng bắn rạn nứt trong tuần này là việc Mỹ tố Iran tiếp tục tấn công vào tàu thuyền ở Hormuz, vi phạm cam kết trong bản ghi nhớ thỏa thuận ngừng bắn, dẫn đến các đòn không kích trả đũa của Mỹ.

Theo các nhà phân tích, Trung Đông hiện đang ở trạng thái lưng chừng giữa chiến tranh và hòa bình do cách Washington và Tehran diễn giải khác nhau về bản ghi nhớ thỏa thuận hòa bình, đặc biệt là vấn đề quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

"Văn bản quá mơ hồ nên mỗi bên đều hiểu theo cách khác nhau. Hiện nay các cuộc đàm phán diễn ra trong lúc bom đạn vẫn rơi và mỗi bên đều tìm cách gây sức ép lên đối phương", ông Yoel Guzansky - người đứng đầu Trung tâm nghiên cứu vùng Vịnh (Viện Nghiên cứu An ninh quốc gia, Đại học Tel Aviv), nhận định với tờ Washington Post.

Ông cho rằng eo biển Hormuz hiện nay đã trở thành đòn bẩy lớn nhất của Iran trong cuộc chiến. Việc gián đoạn trên tuyến hàng hải này đã gây ra cú sốc giá dầu toàn cầu.

Nếu ở giai đoạn đầu xung đột, Mỹ và Israel tập trung vào các mục tiêu như thay đổi chế độ hay giải trừ hạt nhân Iran, thì nay trọng tâm gần như chỉ còn là eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.

Ông William Wechsler - giám đốc cấp cao Trung tâm Rafik Hariri và Chương trình Trung Đông thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, cho rằng các vụ tấn công tàu thuyền có thể là cách Iran từng bước leo thang căng thẳng để thiết lập một trạng thái "bình dường mới", dưới ngưỡng chiến tranh toàn diện.

Sau khi giành được mức độ kiểm soát nhất định đối với eo biển Hormuz, Tehran đang tìm cách tối đa hóa lợi thế chiến lược này.

Đánh giá của nhiều tờ báo Mỹ cho rằng tuyên bố của ông Trump là một cảnh báo nhằm gây sức ép buộc Iran phải nhượng bộ và chấp nhận những điều kiện của Mỹ.

Theo ông Guzansky, dù thường phát biểu cứng rắn và nắm trong tay sức mạnh quân sự, ông Trump không có ý định sa lầy vào một cuộc chiến kéo dài trong khu vực.

Trong khi đó Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei - người kế nhiệm sau khi cha ông, Đại giáo chủ Ali Khamenei, thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Israel - lại cần chứng tỏ sự cứng rắn với dư luận trong nước, khiến Tehran khó lòng chấp nhận nhượng bộ.

Đài CNN chỉ ra rằng việc thực sự chấm dứt ngừng bắn sẽ đặt Mỹ vào những lựa chọn khó khăn.

Một mặt Mỹ có thể quay lại chiến tranh toàn diện để gây thêm sức ép lên Iran.

Dù vậy ông Trump vẫn khẳng định không muốn một cuộc chiến kéo dài và nhiều lần cho rằng chiến dịch quân sự đã đạt mục tiêu làm suy yếu chương trình hạt nhân của Tehran, cho thấy ông muốn sớm khép lại xung đột.

Mặt khác, Washington cũng phải cân nhắc có tái áp đặt phong tỏa hải quân ở eo biển Hormuz hay không.

Washington xem đây là đòn bẩy gây áp lực nên kinh tế của Iran và có thể sẽ mạnh tay chặn tuyến hàng hải này nếu Tehran không cam kết tuân thủ của bản ghi nhớ thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu Mỹ sẽ tái áp dụng biện pháp này.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Phía cảnh sát Hawaii cho biết đã huy động một lực lượng đáng kể, bao gồm sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng cấp tiểu bang và liên bang, để truy tìm nghi phạm Jacob Baker (36 tuổi), sống tại Pahoa, Hawaii.

Theo giới hữu trách, nghi phạm "có súng và vô cùng nguy hiểm" và có liên quan đến cái chết của 3 người. Trong đó, một nạn nhân 69 tuổi được phát hiện tử vong trong tình trạng nửa chìm trong hồ. Thi thể một cụ già 79 tuổi được tìm thấy cách đó khoảng 120 – 150 m. Và nạn nhân còn lại, cũng 69 tuổi, được phát hiện cách đó khoảng 30 km.

Kết quả điều tra ban đầu cho thấy nạn nhân thứ nhất tử vong do bị siết cổ, nạn nhân thứ ba thiệt mạng vì bị tác động bằng một vật sắc nhọn. Chưa rõ nguyên nhân tử vong của nạn nhân còn lại.

Những vụ sát hại liên tiếp xảy ra trong vòng 2 ngày tại một khu vực hẻo lánh, chủ yếu là vùng nông thôn của đảo Big Island.

Trong thông báo mới nhất, phía cảnh sát cho biết nghi phạm bị bắt giữ mà không có sự cố gì, nhưng không cho biết thêm chi tiết.

Cảnh sát vẫn chưa xác định động cơ gây án, nhưng tự tin rằng nghi phạm Baker có liên quan trong cả 3 vụ sát hại trên.

Theo hồ sơ tòa án, nghi phạm trên vào đầu tháng này đã bị 2 phụ nữ cáo buộc có hành vi đe dọa và quấy rối.

Các cơ quan liên bang tham gia truy tìm nghi phạm gồm Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa (HSI) và phía Cảnh sát Tư pháp Liên bang Mỹ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Công ty điện lực Tokyo (TEPCO), đơn vị vận hành nhà máy, tổ máy số 6 của Kashiwazaki-Kariwa đã trở lại hoạt động thương mại từ ngày 16.4, có thể cung cấp điện cho khoảng 450.000 hộ gia đình. Đây là bước đi mới nhất trong nỗ lực của Nhật Bản nhằm khôi phục ngành năng lượng hạt nhân và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, theo Channel NewsAsia ngày 21.5.

Khu phức hợp Kashiwazaki-Kariwa nằm trải dài qua thành phố Kashiwazaki và làng Kariwa thuộc tỉnh Niigata (Nhật Bản). Với 7 lò phản ứng và tổng công suất thiết kế 8.212 MW, đây là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới về công suất tiềm năng.

Kashiwazaki-Kariwa bắt đầu vận hành từ năm 1985. Tuy nhiên, sau trận động đất và sóng thần năm 2011 gây ra thảm họa tại nhà máy Fukushima, toàn bộ các lò phản ứng hạt nhân tại Nhật Bản đã bị đình chỉ. Đây là tai nạn hạt nhân nghiêm trọng nhất thế giới kể từ thảm họa Chernobyl.

"Chúng tôi đã trải qua thảm họa hạt nhân Fukushima 15 năm trước. Đó là trải nghiệm vô cùng khó khăn. Tôi đã học được rất nhiều điều và cũng có rất nhiều điều hối tiếc", ông Takeyuki Inagaki, Giám đốc nhà máy Kashiwazaki-Kariwa, nói.

Tổ máy số 6 của Kashiwazaki-Kariwa từng được khởi động lại lần đầu vào tháng 1, sau thời gian dài ngừng vận hành từ năm 2012. Tuy nhiên, quá trình này bị gián đoạn sau khi chuông báo động vang lên vì sự cố liên quan thanh điều khiển. Đến tháng 3, một cảnh báo khác xuất hiện do hư hỏng trong mạch điện khi bật nguồn, buộc TEPCO tạm dừng lò phản ứng để sửa chữa.

Hoạt động thương mại của tổ máy số 6 cuối cùng được nối lại trong tháng 4. Theo ông Inagaki, kể từ đó chưa phát hiện sự cố lớn nào.

TEPCO cho biết nhà máy thường xuyên tổ chức diễn tập các "tình huống nghiêm trọng" nhằm tăng khả năng phối hợp và phản ứng khẩn cấp. Từ năm 2011, TEPCO đã đầu tư gần 1.200 tỉ yen, tương đương khoảng 7,4 tỉ USD, để nâng cấp an toàn tại Kashiwazaki-Kariwa. Các biện pháp bao gồm hồ chứa nước ngọt phục vụ làm mát lò phản ứng trong tình huống khẩn cấp và hệ thống điện dự phòng.

Một lò phản ứng khác tại nhà máy Kashiwazaki-Kariwa - tổ máy số 7 - cũng đã được phê duyệt để khởi động lại. Sau khi công tác cải tạo hoàn tất vào tháng 8.2029, Kashiwazaki-Kariwa dự kiến có thể cung cấp điện cho gấp đôi số hộ gia đình hiện nay.

Hiện tại, việc đào tạo nhân viên giàu kinh nghiệm tại nhà máy vẫn là một thách thức. "Một nửa số người làm việc tại tổ máy số 6 chưa từng làm việc tại một nhà máy đang vận hành. Chúng tôi đã cử họ đến để trải nghiệm việc vận hành các nhà máy điện hạt nhân", ông Inagaki cho biết.

Tin Gốc: Thanh Niên