Tổng thống Trump chỉ trích các cuộc thăm dò về chiến tranh Iran là “giả mạo”, trong bối cảnh dư luận Mỹ được cho là ngày càng không hài lòng với xung đột, Đài CNN đưa tin ngày 5-5.
Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump phản đối kết quả cho rằng chỉ khoảng 32% người Mỹ ủng hộ cuộc chiến, khẳng định các khảo sát bị đặt câu hỏi thiên lệch.
“Họ làm khảo sát về cuộc chiến với Iran và nói chỉ có 32% người ủng hộ. Tôi không thích điều đó và tôi cũng không thích chiến tranh chút nào, nhưng chúng ta được trang bị tốt hơn và có quân đội mạnh nhất thế giới”, nhà lãnh đạo Mỹ giải thích.
Ông cho rằng thay vì hỏi người dân có ủng hộ chiến sự, hãy hỏi liệu họ có chấp nhận việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân hay không, nhưng vẫn nhấn mạnh rằng “các cuộc thăm dò là hoàn toàn giả”.
Tổng thống Mỹ cũng bác bỏ chỉ trích về tiến độ chấm dứt xung đột, cho rằng việc chiến tranh kéo dài vài tuần là điều không bất thường so với các cuộc chiến trước đây.
Cụ thể, trong khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố ngừng bắn trong hai ngày 8 và 9-5 nhằm kỷ niệm chiến thắng Thế chiến 2, Tổng thống Volodymyr Zelensky lại đề xuất lệnh ngừng bắn riêng bắt đầu sớm hơn, từ 12h đêm ngày 5-5 (giờ địa phương).
Bộ Quốc phòng Nga cho biết Matxcơva kỳ vọng Kiev tuân thủ thời gian ngừng bắn do Nga đưa ra, khẳng định sẽ đảm bảo an ninh cho các hoạt động kỷ niệm.
Cơ quan này cũng cảnh báo bất kỳ nỗ lực nào nhằm làm gián đoạn lễ kỷ niệm đều có thể dẫn đến “đòn đáp trả bằng tên lửa quy mô lớn” nhằm vào trung tâm Ukraine, đồng thời kêu gọi dân thường và nhân viên ngoại giao rời khỏi thành phố.
Về phía Ukraine, ông Zelensky cho biết Kiev hành động vì mục tiêu nhân đạo, nhấn mạnh “sinh mạng con người quan trọng hơn bất kỳ lễ kỷ niệm nào”.
Ông cũng chỉ trích đề xuất của Nga là “không nghiêm túc” và cho biết Ukraine sẽ “hành động tương xứng”.
Dữ liệu mới từ Cục Phân tích kinh tế (BEA) cho thấy vào cuối tháng 3-2026, nợ quốc gia của Mỹ tăng lên 31.270 tỉ USD, trong khi tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt 31.220 tỉ USD. Điều này đưa tỉ lệ nợ trên GDP vượt 100%, cao gấp khoảng 2 lần mức trung bình lịch sử.
Mỹ đã vượt qua một cột mốc mang tính biểu tượng: nợ quốc gia hiện lớn hơn GDP. Tuy nhiên, điều đáng lo không phải là mức tỉ lệ này mà là xu hướng.
Điều quan trọng là lý do khiến tỉ lệ nợ/GDP cao như vậy, triển vọng vay nợ trong tương lai và dự báo về tăng trưởng cũng như chi phí vay. Theo báo Axios, xét trên các yếu tố đó, triển vọng tài khóa của Mỹ đang đặc biệt u ám, theo những cách chưa được phản ánh đầy đủ trong các cuộc thảo luận chính trị hằng ngày.
Tỉ lệ nợ/GDP của Mỹ từng vượt 100% trong những ngày đầu của đại dịch COVID-19 khi hoạt động kinh tế sụp đổ. Tuy nhiên, trước đó, tỉ lệ này chưa từng vượt mức đó kể từ sau Thế chiến II.
Theo Hãng tin Reuters ngày 5-5, Mật vụ Mỹ cho biết một người đàn ông có vũ trang đã nổ súng về phía lực lượng chức năng gần Nhà Trắng trước khi bị bắn bị thương, buộc khu vực này phải phong tỏa trong thời gian ngắn.
Theo Phó giám đốc Mật vụ Matthew Quinn, các đặc vụ tuần tra đã phát hiện một cá nhân “đáng ngờ” dường như mang theo súng tại vành đai bên ngoài khu phức hợp. Khi bị tiếp cận, người này bỏ chạy rồi quay lại nổ súng về phía Mật vụ Mỹ.
Lực lượng này sau đó bắn trả khiến nghi phạm bị thương và phải nhập viện.
Một thiếu niên đi đường trúng đạn do nghi phạm gây ra nhưng không nguy hiểm đến tính mạng. Giới chức cũng xác nhận đã thu giữ vũ khí từ đối tượng.
Ông Quinn cho biết đoàn xe của Phó tổng thống JD Vance đi qua khu vực không lâu trước đó, song chưa có dấu hiệu cho thấy nghi phạm nhắm vào đoàn xe. Tổng thống Trump cũng có mặt tại Nhà Trắng khi vụ việc xảy ra.
Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 4-5, trong khi chứng khoán toàn cầu đồng loạt giảm, sau khi Iran leo thang hoạt động quân sự tại eo biển Hormuz.
Dầu Brent tăng 5,8% lên 114,44 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI của Mỹ tăng 4,4% lên 106,42 USD/thùng.
Trên thị trường tài chính, chứng khoán Mỹ giảm diện rộng với Dow Jones mất 1,13%, S&P 500 giảm 0,41% và Nasdaq giảm 0,19%. Tại châu Âu, chỉ số STOXX 600 giảm 0,99%, trong khi lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 10 năm tăng 5 điểm cơ bản lên 3,08%.
Ít nhất hai người đã thiệt mạng và nhiều người khác bị thương sau khi một chiếc ô tô lao vào đám đông tại thành phố Leipzig, miền đông Đức, ngày 4-5.
Cảnh sát đã bắt giữ tài xế – một người đàn ông 33 tuổi mang quốc tịch Đức – và xác nhận không còn mối đe dọa tiếp diễn. Theo giới chức, nghi phạm có thể gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần và đã đầu hàng mà không chống cự.
Lực lượng chức năng đã triển khai chiến dịch quy mô lớn, phong tỏa nhiều tuyến đường quanh hiện trường.
Cơ quan công tố đã khởi tố vụ án với các cáo buộc giết người và giết người chưa đạt. Động cơ gây án hiện chưa được làm rõ.
Theo báo Times of Israel, phát biểu nhằm đáp trả những đe dọa từ Washington, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 5-4 khẳng định Trung Đông sẽ "bốc cháy" nếu Mỹ tiếp tục hành động theo định hướng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Trong thông điệp bằng tiếng Anh đăng tải trên mạng xã hội X, ông cáo buộc các bước đi "liều lĩnh" của Tổng thống Trump đang kéo nước Mỹ vào một "địa ngục sống" đối với từng gia đình, đồng thời cảnh báo toàn bộ khu vực sẽ phải hứng chịu hậu quả.
Phát biểu này được đưa ra ngay sau khi ông Trump tuyên bố Iran sẽ phải "sống trong địa ngục" nếu không mở lại eo biển Hormuz trước ngày 8-4, tuyến hàng hải chiến lược đang bị gián đoạn.
Ông Ghalibaf nhấn mạnh Washington "sẽ không đạt được gì thông qua các tội ác chiến tranh", trong bối cảnh Tổng thống Mỹ tiếp tục đe dọa tấn công các mục tiêu hạ tầng như nhà máy điện và cầu của Iran.
Bên cạnh đó, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng tuyên bố đang chuẩn bị cho một "trật tự mới tại vịnh Ba Tư" sau các cảnh báo từ Washington.
Trong tuyên bố trên mạng xã hội, lực lượng này nhấn mạnh eo biển Hormuz sẽ "không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây", đặc biệt đối với Mỹ và Israel.
IRGC cho biết lực lượng hải quân đang hoàn tất công tác chuẩn bị tác chiến cho "kế hoạch tuyên bố" của giới chức Iran, hàm ý sẵn sàng triển khai các phương án nhằm thiết lập lại cục diện khu vực.
Ngoài ra, cựu ngoại trưởng Iran Javad Zarif ngày 6-4 cũng chỉ trích tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo Tehran sẽ đáp trả trước các hành động gây hấn.
"Iran sẽ tự vệ, nhưng hãy ghi nhớ cảnh báo này vì lợi ích của chính ông: hành động gây hấn này bắt đầu bằng một tội ác chiến tranh - nhắm mục tiêu và sát hại 170 học sinh", ông viết trên mạng xã hội X, đề cập đến vụ Mỹ - Israel tấn công trường học ở thành phố Minab, Iran ngày 28-2.
Ông cũng lên án những phát ngôn gần đây của ông Trump, cho rằng Tổng thống Mỹ đã "công khai đe dọa thực hiện thêm các tội ác chiến tranh", nhấn mạnh rằng bất kỳ sự tiếp tay nào cũng có thể dẫn đến "trách nhiệm hình sự quốc tế".
Theo Hãng tin AFP, ngày 4-5, giới chức Iran cho biết nước này đã hành quyết ba người với cáo buộc tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ diễn ra từ tháng 12-2025 đến tháng 1-2026.
Trong khoảng thời gian đó, Iran bùng nổ làn sóng biểu tình quy mô lớn, xuất phát từ những bất mãn về khủng hoảng kinh tế và lạm phát phi mã.
Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, Cộng hòa Hồi giáo đã đẩy mạnh việc bắt giữ và hành quyết những người liên quan.
Trang tin Mizan của Cơ quan tư pháp Iran cho biết: "Mehdi Rassouli và Mohammad Reza Miri, các điệp viên Mossad (Cơ quan tình báo Israel) liên quan đến các cuộc bạo loạn tháng 1 ở thành phố Mashhad (đông bắc Iran), chịu trách nhiệm gây leo thang bạo lực và làm chết một thành viên lực lượng an ninh, đã bị treo cổ".
Tòa án buộc tội hai người này "sử dụng bom xăng và vũ khí sắc nhọn, kích động người khác giết người, và trực tiếp tham gia vụ sát hại một nhân viên an ninh".
"Ebrahim Dolatabadi, một trong những kẻ chủ mưu gây ra các cuộc bạo loạn ở Mashhad khiến nhiều thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng, cũng đã bị treo cổ", Mizan cho biết thêm.
Cả ba bản án đã được thi hành.
Iran nhận định làn sóng biểu tình ban đầu diễn ra hòa bình trước khi biến thành "các cuộc bạo loạn do các thế lực nước ngoài kích động".
Chính quyền Iran xác nhận việc hơn 3.000 người thiệt mạng, nhưng cáo buộc Mỹ và Israel dàn dựng "các hành động khủng bố" châm ngòi bạo lực.
Theo Tổ chức Nhân quyền Iran có trụ sở tại Na Uy, Iran đã hành quyết ít nhất 1.500 người trong năm 2025.
Không quân Mỹ đã phê duyệt các yêu cầu đối với một mẫu máy bay mới nhằm thay thế UAV huyền thoại MQ-9A Reaper. Thông tin nói trên được Thiếu tướng Christopher J. Niemi, quyền lãnh đạo bộ phận phát triển tiên tiến của Không quân Mỹ, tiết lộ với các nghị sĩ, theo Aviation Week.
Tại các cuộc chiến ở Trung Đông hàng chục năm trước, dòng UAV này từng gây ra ám ảnh với các đối thủ của Mỹ. Tuy nhiên, trong xung đột với Iran gần đây, Mỹ đã ghi nhận những tổn thất đáng kể với dòng UAV đắt đỏ này.
Theo quan điểm của các quan chức không quân, Mỹ cần tận dụng lợi thế của công nghệ hiện đại để cuối cùng tạo ra một giải pháp linh hoạt nhưng đơn giản, có thể sản xuất hàng loạt và rẻ hơn.
Việc phê duyệt các yêu cầu đối với UAV mới mở đường cho quá trình mua sắm một UAV hạng MALE (bay tầm trung, thời gian hoạt động dài) nhằm thay thế MQ-9 Reaper, loại UAV mà quá trình tham chiến cường độ cao gần đây chống Iran đã bộc lộ rõ điểm yếu lớn nhất.
Điểm yếu đó là chi phí. UAV trinh sát - tấn công này đã trở thành mục tiêu tương đối dễ bị bắn hạ đối với đối thủ có năng lực phòng không không quá vượt trội.
Dù MQ-9 thường được giao các nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao, đồng nghĩa tổn thất ở quy mô lớn phần nào đã được chấp nhận từ trước, nhưng việc mất nhiều UAV đắt đỏ như vậy được xem là không hợp lý trong chiến sự tương lai.
MQ-9 được huy động thực hiện nhiệm vụ thu thập tình báo lẫn tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Iran. Nó có thể hoạt động liên tục tại khu vực tác chiến trong 24 giờ mà không đặt phi công vào nguy hiểm. Nhưng loại máy bay này tương đối chậm và đã cho thấy mức độ dễ tổn thương trước các loại vũ khí phòng không của Iran.
Không quân Mỹ kết thúc năm tài khóa 2025 với 158 chiếc MQ-9 trong lực lượng thường trực và thêm 24 chiếc thuộc Không quân Vệ binh Quốc gia . Nhưng trong khoảng 18 tháng qua, nhiều chiếc MQ-9 đã bị bắn hạ bởi hỏa lực phòng không hoặc bị UAV tập kích làm hư hại khi đang đỗ dưới mặt đất. Ngoài ra, lực lượng Houthi hoạt động tại Yemen trước đó cũng đã phá hủy ít nhất 10 chiếc MQ-9 trong các chiến dịch khác.
Với giá thành 30 triệu USD mỗi chiếc, việc mất hàng chục UAV MQ-9 trong thời gian ngắn gây ra thiệt hại không nhỏ với Mỹ. Vì vậy, việc Mỹ muốn có UAV thay thế cho vũ khí này không phải là điều khó hiểu.
Mỹ đang đặt ra những yêu cầu cho UAV mới gồm tầm hoạt động khoảng 1.500km và thời gian bay liên tục 20 giờ. Con số này còn thấp hơn MQ-9A Block 5, phiên bản có thể hoạt động từ 26 tới hơn 40 giờ tùy cấu hình. Khi phát triển một giải pháp rẻ hơn, việc đánh đổi là khó tránh khỏi.
Không quân Mỹ muốn UAV mới rẻ hơn bao nhiêu hiện vẫn chưa được tiết lộ, cũng như phần lớn chi tiết khác của chương trình. Tuy nhiên, nhiều khả năng mẫu thay thế MQ-9 vẫn sẽ duy trì năng lực tấn công, đặc biệt khi Reaper gần đây đã được bổ sung khả năng mang tên lửa APKWS, tính năng rất phù hợp trong các cuộc xung đột hiện đại, nơi đối phương có thể phóng hàng trăm UAV tấn công tầm xa giá rẻ.
Điều này cho thấy một thực tế, dòng UAV MALE quá đắt tiền để sản xuất đại trà và quá dễ bị tổn thương để sử dụng thoải mái trên chiến trường. Đó là lý do vì sao sự thay đổi là cần thiết để phù hợp với hoạt động tác chiến hiện tại khi những UAV giá rẻ chỉ vài chục nghìn USD có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng lên tới hàng triệu USD. Bên cạnh đó, với những UAV giá rẻ, việc mất chúng trong các đòn tấn công là có thể chấp nhận được.
