Sự cố y tế nghiêm trọng đã xảy ra trên du thuyền MV Hondius (Hà Lan) trong hành trình từ Argentina đến Cape Verde, khiến 3 người tử vong và 3 người khác rơi vào tình trạng nguy kịch.
Ngay khi tình huống khẩn cấp xuất hiện ngoài khơi Cape Verde, Tổ chức Y tế Thế giới đã nhanh chóng can thiệp, xác nhận một ca dương tính với hantavirus và phối hợp triển khai sơ tán y tế khẩn cấp.
Hiện hantavirus được xem là nguyên nhân chính gây tử vong, trong khi các cơ quan chức năng đang khẩn trương kiểm soát nguy cơ lây lan trên tàu.
Các nghiên cứu cho thấy hantavirus đã tồn tại từ nhiều thế kỷ, với các đợt bùng phát từng ghi nhận tại châu Á và châu Âu. Ở Đông bán cầu, virus này thường gây sốt xuất huyết kèm suy thận; trong khi đến đầu những năm 1990, một chủng mới xuất hiện ở tây nam nước Mỹ đã gây ra bệnh hô hấp cấp tính nguy hiểm, nay được biết đến là hội chứng phổi do hantavirus.
Căn bệnh này từng gây chú ý khi bà Betsy Arakawa qua đời tại New Mexico sau khi nhiễm virus.
Hiện các cơ quan chức năng vẫn đang điều tra ổ dịch trên tàu, bao gồm xét nghiệm phòng thí nghiệm và phân tích dịch tễ. Đồng thời, việc giải trình tự virus cũng được triển khai nhằm xác định nguồn lây và đặc điểm của tác nhân gây bệnh.
Hantavirus chủ yếu lây sang người thông qua tiếp xúc với loài gặm nhấm như chuột, chuột cống hay chuột đồng, hoặc nước tiểu, nước bọt, phân của chúng, đặc biệt khi các chất này bị xáo trộn và phát tán trong không khí, làm tăng nguy cơ hít phải. Con người thường phơi nhiễm trong môi trường sinh sống như nhà ở, cabin hoặc nhà kho, nhất là khi dọn dẹp những không gian kín, kém thông gió hoặc khám phá khu vực có dấu hiệu chuột.
Theo WHO, dù hiếm gặp, hantavirus cũng có thể lây trực tiếp từ người sang người.
Nhiễm hantavirus có thể diễn tiến rất nhanh và đe dọa tính mạng. Giai đoạn đầu, bệnh thường khởi phát với các triệu chứng dễ nhầm lẫn với cúm như sốt, ớn lạnh, đau cơ và đau đầu. Theo Sonja Bartolome, việc phân biệt hantavirus với cúm ở thời điểm này là vô cùng khó khăn.
Các dấu hiệu của hội chứng phổi do hantavirus thường xuất hiện sau 1–8 tuần kể từ khi tiếp xúc với loài gặm nhấm nhiễm bệnh. Khi bệnh nặng lên, người bệnh có thể bị tức ngực, khó thở do phổi tích tụ dịch.
Virus này chủ yếu lây sang người qua việc tiếp xúc hoặc hít phải bụi chứa nước tiểu, nước bọt hay phân của chuột, chuột cống hoặc chuột đồng.
Ngoài thể bệnh về phổi, hantavirus còn gây ra sốt xuất huyết kèm hội chứng thận, thường xuất hiện sau 1–2 tuần phơi nhiễm. Theo CDC, tỷ lệ tử vong của hội chứng phổi khoảng 35%, trong khi thể sốt xuất huyết dao động từ 1% đến 15%, tùy theo chủng virus.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hoặc thuốc chữa khỏi hantavirus, song việc phát hiện sớm và chăm sóc y tế kịp thời có thể cải thiện đáng kể khả năng sống sót của người bệnh.
Dù đã được nghiên cứu trong nhiều năm, theo bác sĩ Michelle Harkins, vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải, bao gồm lý do vì sao bệnh có thể nhẹ ở một số người nhưng lại rất nghiêm trọng ở người khác, cũng như cơ chế hình thành kháng thể. Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục theo dõi bệnh nhân trong thời gian dài với kỳ vọng tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả.
“Vẫn còn rất nhiều điều bí ẩn,” bà nói, đồng thời nhấn mạnh rằng yếu tố tiếp xúc với loài gặm nhấm đóng vai trò then chốt trong nguy cơ lây nhiễm.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo biện pháp hiệu quả nhất để phòng tránh hantavirus là hạn chế tiếp xúc với loài gặm nhấm và chất thải của chúng. Khi dọn dẹp khu vực có nguy cơ, cần sử dụng găng tay bảo hộ và dung dịch tẩy rửa có chứa clo.
Đáng lưu ý, các chuyên gia cảnh báo không nên quét hoặc hút bụi phân chuột, vì hành động này có thể khiến virus phát tán vào không khí, làm tăng nguy cơ hít phải và lây nhiễm.
Nhìn lại lịch sử, hantavirus từng gây ám ảnh cho hơn 3.000 binh sĩ Liên Hợp Quốc trong Chiến tranh Triều Tiên. Mãi đến năm 1978, các nhà khoa học mới lần đầu phân lập được chủng Hantaan tại Hàn Quốc, mở ra bước ngoặt trong việc giải mã nguyên nhân các đợt bùng phát trước đó.
Đến năm 1993, một ổ dịch hô hấp nghiêm trọng tại Mỹ được xác định do chủng Sin Nombre – một trong những biến thể nguy hiểm nhất của hantavirus. Chỉ hai năm sau, các ca hội chứng phổi do hantavirus (HPS) đầu tiên cũng được ghi nhận tại Argentina, cho thấy phạm vi lây lan ngày càng mở rộng.
Gần đây, cái chết của bà Betsy Arakawa tại New Mexico vào năm 2025 sau khi tiếp xúc với phân chuột một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về mối nguy âm thầm từ loại virus này.
Dù rất hiếm khi lây trực tiếp từ người sang người, hantavirus vẫn xuất hiện rải rác trên toàn cầu, đặc biệt ở châu Á, châu Âu và Tây Nam Mỹ—những khu vực có nhiều loài gặm nhấm mang mầm bệnh. Sự cố trên du thuyền MV Hondius cũng cho thấy nguy cơ tiềm ẩn từ chuột trên các phương tiện di chuyển đường dài.
Trong bối cảnh du lịch quốc tế sôi động, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo cần kiểm tra kỹ nơi lưu trú, bịt kín các khe hở, sử dụng khẩu trang N95 và chất khử trùng khi dọn dẹp khu vực có dấu hiệu chuột. Quan trọng nhất vẫn là tránh tiếp xúc với chất thải của loài gặm nhấm, trong không gian kín hoặc kém thông gió.
Ngày 17-4, Công an TP Hà Nội đã đưa ra khuyến cáo phòng ngừa nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân từ dịch vụ chụp ảnh tự động - photobooth.
Theo công an, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều tiện ích công nghệ phục vụ đời sống dân sinh ngày càng trở nên phổ biến. Trong đó dịch vụ photobooth kết hợp mã QR đang phát triển nhanh tại các đô thị lớn, đặc biệt ở trung tâm thương mại, sự kiện, lễ hội và các không gian công cộng.
Chỉ với vài thao tác đơn giản, người dùng có thể chụp ảnh, nhận ảnh in tại chỗ, tải ảnh số về điện thoại thông qua quét mã QR.
Tuy nhiên công an cho hay bên cạnh sự tiện lợi, loại hình dịch vụ này cũng tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân nếu hệ thống không bảo đảm an toàn thông tin.
Theo cảnh báo từ cộng đồng an ninh mạng, nhiều hệ thống photobooth hiện tồn tại lỗ hổng bảo mật, khiến hình ảnh cá nhân có thể bị truy cập trái phép, thậm chí trở thành dữ liệu công khai trên Internet mà người dùng không hay biết.
Điều này không chỉ xâm phạm quyền riêng tư mà còn có thể bị lợi dụng phục vụ các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
Qua thực tế hoạt động của các trạm photobooth trên địa bàn Hà Nội đang đứng trước nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân thông qua mã QR.
Hiện nay photobooth chủ yếu vận hành theo cơ chế sau khi chụp ảnh, hệ thống sẽ lưu dữ liệu trên máy chủ và cung cấp cho người dùng một đường dẫn truy cập thông qua mã QR.
Khi quét mã, người dùng được dẫn tới trang chứa ảnh để tải xuống hoặc chia sẻ.
Song theo phân tích của các chuyên gia, nhiều hệ thống đang sử dụng cơ chế tạo đường dẫn đơn giản, dựa trên các mã định danh có tính tuần tự hoặc dễ suy đoán.
Nếu không có biện pháp xác thực quyền truy cập, người khác có thể thay đổi mã trong đường dẫn để truy cập dữ liệu của người dùng.
"Đây là dạng lỗ hổng bảo mật điển hình, tiềm ẩn nguy cơ làm lộ ảnh cá nhân, ảnh gia đình, ảnh trẻ em hoặc các dữ liệu nhạy cảm mà chủ sở hữu không hề hay biết", Công an TP Hà Nội thông tin.
Đáng chú ý, công an cho biết lỗ hổng này không đòi hỏi thủ đoạn kỹ thuật quá phức tạp. Nếu hệ thống không kiểm soát truy cập chặt chẽ, kẻ xấu có thể lợi dụng để thu thập dữ liệu với số lượng lớn thông qua các công cụ tự động.
Trong bối cảnh công nghệ AI và nhận diện khuôn mặt phát triển nhanh, dữ liệu hình ảnh bị lộ có thể bị khai thác để giả mạo danh tính, tạo hồ sơ giả, phục vụ hành vi lừa đảo, sử dụng cho các mục đích trái phép khác trên không gian mạng.
Từ tình hình trên, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người dân không chia sẻ công khai đường link ảnh photobooth trên mạng xã hội hoặc gửi cho nhiều người khi chưa kiểm soát được phạm vi truy cập.
Các đường dẫn này có thể bị truy cập tự do nếu hệ thống không có cơ chế bảo mật phù hợp.
Không mặc định các thiết bị công nghệ đặt tại nơi công cộng đều an toàn. Người dân cần chú ý đến mức độ bảo mật của hệ thống trước khi sử dụng, nhất là với các thiết bị không có thông tin rõ ràng về đơn vị vận hành.
Nên tải hình ảnh về thiết bị cá nhân và chủ động xóa dữ liệu khỏi hệ thống nếu có thể. Việc này giúp giảm nguy cơ dữ liệu bị lưu trữ lâu dài trên các máy chủ không bảo đảm an toàn.
Không sử dụng các trạm photobooth không rõ nguồn gốc, không có thông tin về đơn vị quản lý, vận hành. Những thiết bị đặt tại nơi công cộng nhưng thiếu quản lý chặt chẽ có thể tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm thông tin cá nhân.
Cần cảnh giác cao độ với các mã QR lạ hoặc không rõ nguồn gốc. Các mã QR này có thể dẫn tới đường link độc hại, trang web giả mạo hoặc bị lợi dụng để thu thập thông tin, dữ liệu của người dùng.
Vào ngày 14/5, một người dùng đã đăng tải bức ảnh về một con cá bống vàng lên mạng xã hội Facebook kèm theo chú thích: "Cá bống vàng mang lại sự giàu có".
Được biết, người đăng bài trên facebook là ông Suwat, 39 tuổi, tại phường Mab Pong, huyện Phan Thong, tỉnh Chonburi, Thái Lan.
Suwat tiết lộ rằng anh đã bắt được con cá bống vàng này từ một cái ao và mang nó về. Khi về đến nhà, Suwat thả nó vào một chậu nước và con cá chuyển sang màu vàng óng ánh, khác hẳn với những con cá khác anh bắt cùng có màu nâu đen.
Khi cân thử, con cá bống nặng 500 gram. Sau đó, Suwat tách nó ra, thả vào một bể kính rồi đăng ảnh lên Facebook.
Sau khi đăng lên mạng xã hội, có người liên hệ với Suwat và đề nghị mua với giá 10.000 baht (8,1 triệu đồng).
"Tôi chưa bán nó vì tôi tin rằng nó sẽ mang lại may mắn cho tôi. Con cá bống vàng này tôi sẽ giữ nó và nuôi cho đến khi nó chết", Suwat nói.
Một trường hợp đau lòng xảy ra ở Trung Quốc gần đây được chia sẻ lại thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Người đàn ông 29 tuổi tại Trung Quốc được đưa vào phòng cấp cứu trong tình trạng ngừng tim, tím tái và bất tỉnh sau khi đột ngột ngã quỵ tại nhà.
Bác sĩ tiếp nhận bệnh nhân cho biết vợ của người đàn ông xấu số nói trên kể rằng trong khoảng một năm trở lại đây, chồng thường xuyên thức khuya vì công việc. Có những ngày anh ngủ lúc 2-3h sáng, thậm chí tình trạng này lặp lại gần như cả tuần. Gia đình nhiều lần khuyên ngăn, nhưng anh cho rằng mình còn trẻ, vẫn chịu được áp lực.
Điều đáng nói vào đêm xảy ra sự việc đau lòng, người đàn ông đi ngủ khoảng 1h sáng như thường lệ. Chưa đầy 30 phút sau, anh xuất hiện cơn đau ngực dữ dội, khó thở rồi nhanh chóng mất ý thức. Khi nhân viên y tế đến nơi, tim bệnh nhân đã ngừng đập. Sau hơn 40 phút cấp cứu tích cực, bệnh nhân không qua khỏi, theo Toutiao.
Đi ngủ sau nửa đêm là thói quen phổ biến của nhiều người hiện nay nhưng lại tiềm ẩn vô số tác hại cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Các chuyên gia cho biết vấn đề nguy hiểm không nằm ở việc ngủ muộn một vài lần, mà là tình trạng thiếu ngủ kéo dài, rối loạn đồng hồ sinh học diễn ra liên tục.
Thức khuya là thói quen phổ biến của nhiều người. Nguyên nhân có thể do công việc, giải trí hay đơn giản là lựa chọn cá nhân. Tuy nhiên, không phải ai cũng nhận thức được đầy đủ tác hại tiềm tàng của thức khuya với sức khỏe tổng thể.
- Xáo trộn nhịp sinh học: Thức khuya kéo dài sẽ làm xáo trộn nhịp sinh học, dễ gây mất ngủ và tăng nguy cơ mắc một số bệnh như đau tim, suy tim và đột quỵ, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
- Nguy cơ mắc bệnh tim: Các nghiên cứu từ lâu đã phát hiện thức khuya liên tục và thiếu ngủ có thể tác động tiêu cực đến nhiều khía cạnh đời sống. Về mặt thể chất, nó có thể dẫn đến tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim và bệnh tiểu đường. Thiếu ngủ cũng có thể làm suy yếu hệ miễn dịch và khiến cơ thể dễ mắc bệnh. Hơn nữa, thức khuya dễ dẫn đến thiếu ngủ, gây buồn ngủ vào ban ngày, khiến cơ thể mệt mỏi và khó tập trung. Tất cả đều ảnh hưởng đến hiệu suất công việc và các mối quan hệ cá nhân.
- Ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc: Thiếu ngủ cũng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc. Thiếu ngủ mạn tính có thể làm tăng nguy cơ phát triển các vấn đề tâm lý tâm thần như trầm cảm, lo âu hay rối loạn tâm trạng.
- Dễ mệt mỏi: Một tác hại ít người biết khác của thiếu ngủ là dễ gây chóng mặt. Vì khi chúng ta thiếu ngủ, hệ tiền đình sẽ trở nên mệt mỏi, từ đó khiến cơ thể cảm thấy choáng váng, thiếu ổn định và có cảm giác chóng mặt.
- Mất cân bằng các loại hoóc môn: Không những vậy, thiếu ngủ mạn tính còn gây mất nước bằng cách làm mất cân bằng các loại hoóc môn giúp điều chỉnh lượng nước. Mất nước nhẹ cũng có thể gây ra các triệu chứng hạ huyết áp thế đứng, chẳng hạn như yếu, chóng mặt và mệt mỏi. Ngoài ra, thiếu ngủ làm tăng tình trạng kháng insulin, có thể dẫn đến tăng lượng đường trong máu. Biến động đường huyết trong máu cũng gây chóng mặt.
Để giảm thiểu tác hại tiềm tàng của việc thức khuya và thiếu ngủ, mọi người cần ưu tiên ngủ đủ giấc. Nếu không có việc cần thiết thì không nên thức khuya. Trong trường hợp buộc phải thức khuya, chẳng hạn vì công việc, thì những ngày sau hãy thiết lập lại thói quen ngủ. Mọi người cần tạo một lịch trình giấc ngủ nhất quán, tức mỗi ngày đều ngủ và thức dậy cùng một khung giờ nhất định, theo Verywell Health.
Theo khuyến nghị y khoa, phần lớn người trưởng thành nên ngủ từ 7-9 giờ mỗi đêm. Tuy nhiên, ngoài thời lượng ngủ, tính đều đặn của giờ ngủ cũng rất quan trọng. Việc thường xuyên thay đổi giờ đi ngủ khiến đồng hồ sinh học rối loạn, ảnh hưởng xấu đến tim mạch và chuyển hóa.
