Thị trường chứng khoán ngày 5-5 ghi nhận diễn biến tích cực khi VN-Index đóng cửa tại 1.874,85 điểm, tăng 20,79 điểm, tương ứng 1,12%.
Chỉ số VN30-Index cũng tăng 17,68 điểm lên 2.032,30 điểm, tương đương 0,88%. Ngược lại, HNX-Index giảm 2,62 điểm xuống 247,42 điểm (-1,05%), trong khi UPCoM-Index lùi 0,45 điểm còn 127,26 điểm (-0,35%).
Độ rộng thị trường nghiêng về phía tích cực với 237 mã tăng giá, 423 mã giảm giá và 859 mã đứng giá; trong đó có 24 mã tăng trần và 15 mã giảm sàn. Thanh khoản trên cả 3 sàn đạt hơn 24.120 tỉ đồng, tăng nhẹ khoảng 4% so với phiên trước.
Nổi bật trong phiên, cổ phiếu NVL của Novaland tiếp tục bị bán mạnh và giảm kịch sàn xuống 17.800 đồng/cổ phiếu. Khối lượng dư bán giá sàn lên tới hơn 44,6 triệu đơn vị, hoàn toàn không xuất hiện lực cầu đối ứng, đánh dấu phiên giảm sàn thứ hai liên tiếp của mã này.
Diễn biến trên cho thấy tâm lý thận trọng gia tăng sau giai đoạn tăng nóng trước đó, khi thị giá NVL đã gần như tăng gấp đôi chỉ trong chưa đầy hai tháng, thậm chí có thời điểm vượt mốc 20.000 đồng/cổ phiếu – vùng giá cao nhất trong khoảng ba năm trở lại đây.
Đáng chú ý, áp lực bán mạnh xuất hiện dù kết quả kinh doanh quý 1-2026 của Novaland ghi nhận sự cải thiện rõ rệt. Doanh thu thuần hợp nhất đạt 3.587 tỉ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 860 tỉ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ gần 480 tỉ đồng của cùng kỳ năm trước.
Tuy vậy, diễn biến tiêu cực của cổ phiếu phần nào phản ánh những lo ngại liên quan đến cấu trúc tài chính của doanh nghiệp.
Tính đến cuối quý 1-2026, tổng dư nợ vay và thuê tài chính của Novaland vào khoảng 68.900 tỉ đồng, tăng thêm 1.580 tỉ đồng so với đầu năm. Trong đó nợ ngắn hạn chiếm tỉ trọng lớn, gần 47% tổng dư nợ, tương ứng hơn 32.284 tỉ đồng, tạo áp lực thanh toán đáng kể trong vòng 12 tháng tới.
Về cơ cấu nguồn vốn, doanh nghiệp đang vay khoảng 29.900 tỉ đồng từ ngân hàng, 23.835 tỉ đồng từ kênh trái phiếu và hơn 15.000 tỉ đồng từ các cá nhân, bên thứ ba. Tỉ trọng lớn từ trái phiếu khiến Novaland chịu áp lực đáng kể trong bối cảnh thị trường vốn chưa hoàn toàn thuận lợi, đặc biệt khi nhiều khoản nợ đến kỳ đáo hạn.
Trái ngược với NVL, nhóm cổ phiếu họ GELEX giao dịch khởi sắc trước thông tin tăng vốn. GEX tăng 1,29%, trong khi GEE tăng kịch trần 6,91%. Đà tăng diễn ra trong bối cảnh ngày 6-5 là hạn chót đăng ký để cổ đông thực hiện quyền nhận cổ phiếu phát hành thêm, với kế hoạch nâng vốn điều lệ đáng kể tại cả Gelex và Gelex Electric.
Xét về mức độ tác động đến chỉ số, VIC tiếp tục là đầu tàu khi đóng góp tới 12,71 điểm cho VN-Index. Theo sau là VHM với 8,51 điểm, VPB đóng góp 1,83 điểm, BSR 1,68 điểm và VPL 1,10 điểm, qua đó tạo lực đẩy đáng kể giúp thị trường duy trì sắc xanh trong suốt phiên.
Ở chiều ngược lại, áp lực kìm hãm đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong đó VCB lấy đi 1,40 điểm của chỉ số, GVR làm giảm 0,70 điểm, NVL giảm 0,57 điểm, ACB giảm 0,53 điểm và HPG lấy đi 0,48 điểm.
Diễn biến thị trường cho thấy nhóm bất động sản giữ vai trò dẫn dắt rõ nét. Bộ ba VIC, VHM và VRE lần lượt tăng 3,54%, 6,48% và 4,45%, trở thành lực kéo chính của VN-Index. Bên cạnh đó, nhóm dầu khí và năng lượng cũng giao dịch khởi sắc, nổi bật là BSR tăng 5,94%, PVT +6,74%, PVS +2,8%…
Ngược lại, nhóm ngân hàng và công ty chứng khoán chịu áp lực điều chỉnh khá rõ khi nhiều mã giảm sâu như SHB (-2,44%), ACB (-2,16%), VCB (-1,32%), SSI (-1,44%) và VCI (-2,1%), khiến đà tăng của chỉ số bị thu hẹp phần nào về cuối phiên.
Khối ngoại tiếp tục bán ròng hơn 994 tỉ đồng trên toàn thị trường, với giá trị mua vào khoảng 2.030 tỉ đồng và bán ra 3.024 tỉ đồng. Áp lực bán tập trung ở ACB với giá trị 426 tỉ đồng, tiếp đến là HPG (284 tỉ đồng) và FPT (133 tỉ đồng).
Ở chiều ngược lại, POW được mua ròng mạnh nhất với 142 tỉ đồng, theo sau là VHM (69 tỉ đồng) và PVT (68 tỉ đồng).
Không chỉ bị xử phạt hành chính, chủ nhà trọ còn buộc phải hoàn trả phần tiền thu vượt của người thuê.
Quy định mới được xem là động thái mạnh tay nhằm chấn chỉnh tình trạng thu tiền điện giá cao tại các khu nhà trọ vốn kéo dài nhiều năm qua.
Theo quyết định 1279 của Bộ Công Thương, giá bán lẻ điện sinh hoạt hiện dao động từ khoảng 1.984 đồng/kWh ở bậc thấp nhất đến khoảng 3.460 đồng/kWh ở bậc cao nhất, chưa bao gồm thuế VAT. Trong khi đó, theo khảo sát tại nhiều khu nhà trọ hiện nay ở TP.HCM, mức thu phổ biến vẫn là 3.500 - 5.000 đồng/kWh.
Khoảng chênh này khiến tiền điện trở thành gánh nặng lớn với người thuê trọ, đặc biệt là công nhân, lao động nhập cư hoặc gia đình có trẻ nhỏ phải sử dụng thiết bị điện thường xuyên. Không ít người dù biết bị thu cao nhưng vẫn chấp nhận vì ngại va chạm với chủ trọ hoặc khó tìm được chỗ ở khác phù hợp túi tiền.
Anh Nguyễn Văn Thứ (27 tuổi, quê Thái Bình cũ, nay là Hưng Yên), đang trọ tại phường Hà Đông, TP Hà Nội, cho hay ngoài tiền thuê phòng khoảng 2,5 triệu đồng/tháng, tiền nước 100.000 đồng/người, chủ cho thuê trọ đang thu 4.000 đồng/kWh điện. Người thuê trọ phải trả tiền điện nhiều ít tùy theo số công tơ hằng tháng.
Nghe tin chủ trọ không được thu chênh lệch tiền điện sinh hoạt hằng tháng, anh Thứ rất vui vì tiền điện hằng tháng sẽ giảm xuống đáng kể, giảm bớt gánh nặng cho người thuê.
Tuy nhiên, anh cho rằng "chủ trọ vẫn là người có quyền quyết định thu bao nhiêu" bởi nếu không thu được chênh lệch tiền điện chủ trọ sẽ tăng tiền nhà, tiền nước sinh hoạt hằng tháng. Như vậy chi phí không những không giảm mà có thể tăng lên!?
Ở chiều ngược lại, nhiều chủ nhà trọ cho rằng phần chênh lệch tiền điện lâu nay thực tế đang được dùng để bù cho nhiều chi phí vận hành khác.
Ông Lê Quốc Tuấn, chủ dãy trọ 15 phòng trên đường Nguyễn Thị Tuôi (xã Vĩnh Lộc, TP.HCM), cho biết sẽ tuân thủ quy định mới nhưng thừa nhận việc cân đối tài chính sẽ khó khăn hơn rất nhiều.
Hiện cả dãy trọ ông Tuấn đang thu 4.000 đồng/kWh, tuy nhiên miễn phí nước cho người thuê. Phần chênh từ giá tiền điện được ông dùng cho việc đầu tư, cải tạo đường dây điện, đồng hồ điện, aptomat, bóng đèn hành lang, sửa chữa điện hư hỏng... bởi tất cả đều do chủ trọ tự bỏ.
Theo ông Tuấn, các dãy trọ công nhân thường sử dụng điện với cường độ cao nên hệ thống điện xuống cấp khá nhanh. Trong khi đó giá thuê phòng lại khó tăng mạnh vì cạnh tranh lớn và sợ mất khách.
"Người ngoài nhìn vào nghĩ chủ trọ lời từ tiền điện, nhưng thật ra nhiều khoản đang được bù qua đó. Nếu siết giá điện mà không có cơ chế tính các chi phí hợp lý thì chắc chắn sẽ phát sinh thêm khoản thu khác", ông nói.
Vì thế, khi phải thu phí giá điện theo đúng giá bán lẻ của điện lực, ông Tuấn cho rằng bắt buộc sẽ phải thu thêm phí tiền nước để bù đắp.
Còn bà Thảo My, chủ dãy trọ trên đường Trần Khắc Chân (phường Tân Định, TP.HCM), cho hay hiện đang thu 4.000 đồng/kWh điện, nhưng sẽ chấp hành ngay khi quy định có hiệu lực. Nhưng bà cũng cho biết phần chênh lệch hiện nay chủ yếu được dùng để chi trả điện khu vực dùng chung.
"Máy giặt, máy sấy, camera, điện hành lang, cổng điện, nhà xe... đều dùng điện nhưng không thể tách riêng từng phòng để tính. Nếu chỉ thu đúng giá điện trong phòng thì chủ trọ phải tự gánh toàn bộ phần này", bà My nói.
Theo bà, đa số khu trọ nhỏ hiện hoạt động theo mô hình hộ gia đình, không có bộ máy quản lý chuyên nghiệp như chung cư hay ký túc xá. Nhiều khoản chi phí đang được "gộp mềm" vào tiền điện thay vì tách riêng thành phí dịch vụ.
Còn bà Nguyễn Thị Thương, chủ khu chung cư mini tại phường Phú Diễn, TP Hà Nội, cho biết khu chung cư của bà đang thu tiền điện khoảng 4.500 đồng/kWh, nhưng sắp tới sẽ thu đúng theo giá bán lẻ điện sinh hoạt theo quy định của Nhà nước.
"Mức thu tiền điện sinh hoạt cố định ở mức cao hơn để bù đắp cho việc tính lũy tiến giá điện sinh hoạt theo quy định của Nhà nước. Ngoài ra, một phần chi phí để phục vụ cho việc quản lý vận hành chung cư, trong đó có tiền điện vận hành thang máy, rác sinh hoạt hằng tháng", bà Thương nói.
"Novaland đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử phát triển của mình, và đang bước vào một chu kỳ mới - thận trọng, tinh gọn, tập trung hiệu quả và phát triển bền vững hơn".
Hay "khủng hoảng giúp doanh nghiệp trưởng thành" là những gì mà Chủ tịch Novaland Bùi Thành Nhơn (Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va, mã chứng khoán NVL) gửi gắm trong báo cáo thường niên 2025 của doanh nghiệp mình.
Với các nhà đầu tư, đó không chỉ là một lời tổng kết nội bộ, mà phản ánh trạng thái chung của cả thị trường.
Sau giai đoạn khoảng 3 năm tái cấu trúc kéo dài, Novaland dự kiến trình đại hội đồng cổ đồng (dự kiến ngày 23-4 tới) mục tiêu năm 2026 đạt 22.715 tỉ đồng doanh thu và 1.852 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế, đánh dấu việc quay lại quỹ đạo có lãi sau nhiều biến động.
So với năm trước, doanh thu dự kiến tăng hơn 3 lần. Trong khi lợi nhuận gần như đi ngang được xem như một chi tiết cho thấy doanh nghiệp vẫn ưu tiên ổn định hơn là tăng trưởng nhanh.
Năm nay, Novaland xác định trọng tâm là ổn định dòng tiền thông qua đẩy mạnh bàn giao với sản lượng dự kiến bàn giao là hơn 2.600 sản phẩm, tiếp tục triển khai bán mới với sản lượng sẵn sàng bán là hơn 2.100 sản phẩm. Ngoài ra lũy kế đến năm 2030, tiềm năng dòng thu tại các dự án đang triển khai dự kiến đạt hơn 470 nghìn tỉ đồng.
Đại diện Novaland cho hay đến thời điểm hiện tại, hầu hết các công trình của Novaland đã khôi phục nhịp vận hành. Tính riêng các dự án đang triển khai, có hơn 6.000 sản phẩm đã bàn giao, hàng ngàn sản phẩm đã được cấp giấy chứng nhận, các dự án trọng điểm ở TP.HCM và Đồng Nai đã giải quyết xong pháp lý, tập trung tăng tốc thi công hoàn thiện.
Ở góc độ tài chính, cấu trúc nợ phải trả của Novaland đang dần thay đổi theo hướng tích cực, giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn. Tính đến hết năm 2025, tập đoàn đã giảm được khoảng 18% dư nợ trái phiếu phát hành riêng lẻ (so với cuối năm 2022), giảm hơn 3.324 tỉ đồng dư nợ thông qua phát hành cổ phiếu để hoán đổi nợ cho cổ đông và chuyển đổi một phần gói trái phiếu quốc tế.
Thêm nhiều gói vay mới đã được giải ngân, giúp bổ sung nguồn tài chính quan trọng để Novaland tăng tốc triển khai dự án. Cụ thể, tổng hạn mức tín dụng đã được cấp và dự kiến cấp thêm cho các dự án là gần 30.500 tỉ đồng và đang giải ngân theo tiến độ thi công.
Ở phía khác của thị trường, Công ty cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (mã chứng khoán PDR) lại đưa ra một thông điệp mang màu sắc chủ động hơn: "Mở khóa chu kỳ tăng trưởng mới". Đó cũng là thông điệp mà ban lãnh đạo Phát Đạt gửi đi tại Đại hội đồng cổ đông thương niên năm 2026 diễn ra trong ngày 16-4.
Kết quả kinh doanh năm 2025 của Phát Đạt ghi nhận sự cải thiện tích cực với tổng doanh thu đạt 1.964 tỉ đồng, lợi nhuận trước thuế 651 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 515 tỉ đồng, tăng 3,3 lần so với cùng kỳ.
Đồng thời các chỉ số tài chính cho thấy nền tảng tài chính được củng cố rõ rệt với tổng tài sản hợp nhất đạt trên 27.270 tỉ đồng, và vốn chủ sở hữu khoảng 12.424 tỉ đồng.
Theo kế hoạch trình đại hội cổ đông 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu 8.830 tỉ đồng doanh thu và 868 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 69% so với năm 2025.
Nguồn lực tăng trưởng không chỉ đến từ bán hàng, mà còn từ các thương vụ M&A. Riêng năm 2025, Phát Đạt đã thu về khoảng 1.535 tỉ đồng từ thoái vốn. Thương vụ hợp tác Mitsubishi Corporation tại dự án Thuận An 1 có tổng giá trị giao dịch M&A hơn 2.000 tỉ đồng, trong đó đã thu về 1.901 tỉ đồng
Năm 2026, Phát Đạt dự kiến triển khai bán hàng tại 6 dự án, với tổng doanh thu kỳ vọng khoảng 35.525 tỉ đồng trong các năm tới.
Có thể thấy một số dự án đáng chú ý gồm khu dân cư Bắc Hà Thanh (Quy Nhơn Iconic) quy mô 43,1ha, khu phức hợp Hàn River (Đà Nẵng), dự án Thuận An 1 (hợp tác Mitsubishi), dự án 239 Cách Mạng Tháng Tám (TP.HCM), tổng vốn đầu tư khoảng 5.500 tỉ đồng.
Song song đó, doanh nghiệp tiếp tục tăng vốn, dự kiến chào bán gần 200 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu để bổ sung nguồn lực.
Điểm đáng chú ý: dù nói về tăng trưởng, Phát Đạt không còn mở rộng dàn trải, mà tập trung vào một số dự án trọng điểm và hợp tác chiến lược.
Theo Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), một cuộc diễn tập ứng phó sự cố có quy mô lớn chưa từng có vừa được tổ chức ngày 16-4. Cuộc diễn tập lần đầu tiên có sự tham gia của cả ba cấp điều độ, thay vì chỉ một cấp trước đây.
Việc tổ chức diễn tập được thực hiện trong bối cảnh việc cung ứng điện mùa khô gặp nhiều thách thức: nhu cầu điện được dự báo sẽ tăng cao cùng những yếu tố bất thường do thời tiết nắng nóng sẽ diễn ra vào các tháng cao điểm mùa khô.
Tình huống được tổ chức diễn tập là giả định sự cố đường dây 220kV Nha Trang - Krông Buk xảy ra vào thời điểm phụ tải cao. Bên cạnh đó đường dây 220kV Nha Trang - Vân Phong đang cắt điện dài ngày để chuyển đấu nối.
Đây là khu vực có tỉ lệ nguồn năng lượng tái tạo đấu nối lớn, đòi hỏi công tác xử lý nhanh chóng và chính xác để tránh sự cố lan rộng.
Tình huống diễn tập còn tích hợp yếu tố bất thường như cháy rừng ảnh hưởng hành lang tuyến, qua đó nâng cao khả năng ứng phó với các sự cố kết hợp, phức tạp trong thực tế.
Sự cố đường dây diễn ra gây nên quá tải nghiêm trọng, gây mất trục truyền tải, dồn tải và tạo nên nguy cơ domino.
Hiệu ứng domino gây hậu quả làm lan rộng sự cố, nếu không xử lý ngay sẽ xảy ra mất nhiều nguồn điện khu vực nam miền Trung và dẫn đến mất tải diện rộng.
Trực tiếp chỉ đạo công tác diễn tập, ông Nguyễn Quốc Trung - Phó tổng giám đốc NSMO kiêm Giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Trung (CSO) - cho hay việc diễn tập xử lý sự cố hệ thống điện được thực hiện trên ứng dụng mô phỏng đào tạo điều độ viên OpenOTS.
Đây là lần đầu tiên huy động cả ba cấp độ điều độ hệ thống điện tham gia, đã đưa ra các kịch bản ứng phó với các tình huống phức tạp, góp phần nâng cao năng lực xử lý trước các sự cố và khả năng phối hợp giữa các đơn vị.
Với mục tiêu là nhằm dập quá tải ngay, tránh lan truyền sự cố, sau khi nhận diện sự cố, các đơn vị đã hạ tải khẩn cấp ngay để cứu hệ thống, bao gồm việc giảm khoảng 240 MW nguồn, chủ yếu là điện mặt trời, cũng như phối hợp với các đơn vị điều độ miền và điện lực địa phương giảm thêm 10-16 MW.
Cùng đó, các đơn vị điều độ hệ thống thực hiện tái cấu trúc lưới, điều chỉnh lưới để sau khi ổn định sẽ huy động lại nguồn đã cắt. Việc này nhằm chuyển trạng thái hệ thống từ "cứu nguy" sang "tối ưu vận hành". Sau đó, các đơn vị vận hành sẽ cô lập và sửa chữa khu vực gặp sự cố.
Đối với khu vực gặp tình huống bất thường là cháy rừng gần đường dây 220kV Quảng Ngãi - Phù Mỹ có nguy cơ gây khói, nhiệt, phóng điện và các sự cố tiếp theo, MSNO sẽ chủ động giảm lượng công suất nhất định và theo dõi thêm tình huống, sẵn sàng cắt khẩn cấp. Việc này nhằm kiểm tra năng lực xử lý đa sự cố chồng lấn.
Sau khi các sự cố được khôi phục, điều độ hệ thống sẽ đóng lại các đường dây, khôi phục lưới về trạng thái ban đầu và huy động nguồn đầy đủ phục vụ cho toàn hệ thống.
