Những hộp cơm trắng được nấu sẵn, chia phần rồi xếp gọn trong tủ lạnh đang trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người bận rộn. Chỉ cần vài phút hâm nóng, họ đã có bữa ăn nhanh gọn, tiết kiệm thời gian.
Trên mạng xã hội, thói quen này còn được lan truyền như một cách ăn uống “lành mạnh”, hỗ trợ giảm cân nhờ quá trình hình thành tinh bột kháng khi cơm được làm lạnh.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cơm sau khi nấu chín và để nguội, đặc biệt khi được làm lạnh trong khoảng 8 đến 12 giờ, có thể hình thành một phần tinh bột kháng.
Đây là loại tinh bột không bị tiêu hóa ở ruột non mà đi xuống ruột già, trở thành nguồn thức ăn cho hệ vi sinh đường ruột. Nhờ đó, cơm để lạnh có thể giúp giảm chỉ số đường huyết so với cơm nóng, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và góp phần cải thiện sức khỏe tiêu hóa.
Tuy nhiên, BS Hoàng nhấn mạnh đây không phải là “thần dược” cho giảm cân hay kiểm soát đường huyết. Lợi ích chỉ có ý nghĩa khi người dùng ăn với lượng phù hợp, kết hợp chế độ ăn cân đối và bảo quản đúng cách.
Rủi ro lớn nhất không nằm ở việc cho cơm vào tủ lạnh, mà nằm ở quá trình xử lý trước và sau khi bảo quản.
Một trong những tác nhân đáng lo là vi khuẩn Bacillus cereus, thường tồn tại sẵn trong gạo. Khi cơm nấu xong bị để ở nhiệt độ phòng quá lâu, vi khuẩn này có thể phát triển và sinh độc tố. Đáng chú ý, độc tố này có khả năng chịu nhiệt, nên việc hâm nóng lại không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Ngoài ra, cơm để quá lâu dễ mất nước, khô cứng, khó tiêu, đặc biệt không phù hợp với người có hệ tiêu hóa kém, người già hoặc trẻ nhỏ.
Nhiều người lo ngại cơm để lạnh sẽ mất hết dinh dưỡng. Theo các chuyên gia, tủ lạnh không phải là nguyên nhân chính. Cơm trắng vốn không chứa nhiều vitamin C hay vitamin A, nên sự thay đổi ở hai nhóm này không đáng kể. Thành phần dễ bị ảnh hưởng hơn là vitamin nhóm B như B1, B2, B3.
Tuy nhiên, phần lớn hao hụt đã xảy ra trong quá trình nấu. Việc bảo quản lạnh chỉ làm giảm nhẹ. Ngược lại, hâm nóng nhiều lần mới là yếu tố khiến vitamin suy giảm rõ hơn. Vitamin B1 có thể giảm 10 đến 30% nếu cơm bị hâm đi hâm lại nhiều lần.
Chuyên gia khuyến cáo, người dân có thể nấu cơm trước và bảo quản trong tủ lạnh, nhưng cần tuân thủ nguyên tắc an toàn thực phẩm. Không để cơm ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ sau khi nấu. Tốt nhất, nên làm nguội nhanh và cho vào tủ lạnh trong vòng 1 giờ.
Cơm cần được đựng trong hộp kín hoặc túi zip, tránh để lẫn với thực phẩm sống. Nhiệt độ tủ lạnh nên duy trì dưới 5 độ C. Thời gian sử dụng phù hợp là trong vòng 24 đến 48 giờ, không nên kéo dài nhiều ngày.
Trước khi ăn, cơm cần được hâm nóng kỹ, đạt trên 75 độ C. Không nên hâm đi hâm lại nhiều lần. Nếu cơm có mùi chua, nhớt, đổi màu hoặc có dấu hiệu bất thường, cần bỏ ngay thay vì tiếc rẻ sử dụng.
Nhiều người khi thấy đường huyết cao thường mắc sai lầm là cắt bỏ hoàn toàn tinh bột như cơm, mì vì cho rằng đó là thủ phạm. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa giảm cân và chuyển hóa Hsiao Chieh-chien đã chứng minh điều ngược lại qua một ca lâm sàng, bệnh nhân giảm được 10 kg trong 4 tháng, thu nhỏ 10 cm vòng eo và đưa chỉ số đường huyết từ mức nguy hiểm về mức hoàn hảo chỉ trong 4 tháng mà vẫn ăn cơm trắng đều đặn.
Phân tích về trường hợp này, bác sĩ Hsiao cho hay nữ bệnh nhân trên đã chọn cách loại bỏ đường tinh luyện và thực phẩm siêu chế biến, thay vào đó là thực phẩm tự nhiên. Cô sử dụng các nguồn tinh bột nguyên bản như cơm trắng làm nhiên liệu chất lượng cao cho cơ thể, kết hợp cùng các bài tập aerobic và tập luyện kháng lực (resistance training) theo nguyên tắc ăn nhiều hơn vào ngày tập luyện và giảm bớt vào ngày nghỉ.
Theo bác sĩ Hsiao, chìa khóa nằm ở phương pháp "xoay vòng tinh bột" (carbohydrate cycling), tức là điều chỉnh lượng ăn tùy theo mức độ vận động trong ngày. Khi tập luyện cường độ cao hoặc tập tạ, các khối cơ giống như một miếng bọt biển đang khô hạn và khát năng lượng.
Lúc này, lượng cơm trắng nạp vào sẽ được cơ bắp hấp thụ trực tiếp và chuyển hóa thành nguồn năng lượng mạnh mẽ, ngăn chặn tình trạng đường dư thừa trong máu gây ra các vấn đề sức khỏe, từ đó giúp ổn định đường huyết hiệu quả.
Ông cho hay cơ bắp chính là "cỗ máy" tiêu thụ đường lớn nhất của cơ thể. Khi khối lượng cơ bắp tăng lên, khả năng hấp thụ tinh bột của cơ thể cũng tự nhiên tăng theo, đồng thời độ nhạy insulin được cải thiện đáng kể. Nhờ áp dụng phương pháp này, nữ bệnh nhân không chỉ đạt được các chỉ số hình thể lý tưởng mà chỉ số đường huyết trung bình (HbA1c) cũng giảm từ 9,7% xuống còn 5,8%. Trước đây, cô không thể nhấc nổi đứa trẻ 18 kg nhưng giờ có thể vừa bế trẻ nặng 31 kg vừa đi bộ.
Thực tế, giới y khoa hiện đại ngày càng chú trọng hơn vào "chất lượng tinh bột". Thay vì cực đoan cắt giảm tinh bột về mức bằng không, bác sĩ khuyên quan tâm hơn đến nguồn gốc thực phẩm, ưu tiên các loại tinh bột tự nhiên và kết hợp với việc rèn luyện cơ bắp định kỳ. Cách làm này sẽ giúp cơ thể nâng cấp từ "chế độ tích trữ" sang "chế độ đốt cháy hiệu quả", giúp những người đang giảm cân không còn phải đối mặt với nỗi sợ hãi mỗi khi nhìn thấy bát cơm trắng.
Hôm 29/5, chính phủ Nhật Bản công bố dữ liệu tổng điều tra dân số năm 2025, cho thấy quy mô nhân khẩu học (gồm cả người nước ngoài) hiện ở mức 123.049.524 người. Mức giảm 2,5% này đánh dấu kỳ khảo sát định kỳ 5 năm lần thứ ba liên tiếp quốc gia này ghi nhận xu hướng thu hẹp người dân.
Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản chỉ ra nguyên nhân cốt lõi đến từ tình trạng già hóa sâu sắc và mức chênh lệch tăng trưởng tự nhiên. Dữ liệu thống kê tính đến tháng 10 năm ngoái cũng cho thấy tỷ lệ cư dân tập trung tại vùng đô thị Tokyo lần đầu chạm mức 30,1%. Xét theo địa giới hành chính, chỉ Tokyo và Okinawa duy trì đà tăng (lần lượt 1,4% và 0,1%), trong khi 45 tỉnh thành còn lại, kể cả các vùng ven thủ đô như Chiba, Saitama và Kanagawa, đều đi xuống.
Chánh văn phòng Nội các Minoru Kihara đánh giá tốc độ suy giảm người dân đang ngày càng trầm trọng. Ông khẳng định chính phủ sẽ thúc đẩy toàn diện các biện pháp để duy trì nền kinh tế và bảo tồn cộng đồng địa phương. Người phát ngôn này cũng nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc giãn dân và chuyển dịch doanh nghiệp về các tỉnh nhằm khắc phục tình trạng quá tải cho Tokyo.
Theo ước tính của Liên Hợp Quốc năm 2025, Nhật Bản hiện đứng thứ 12 thế giới về số lượng người dân, chiếm 1,5% toàn cầu. Trong nhóm 20 nước đông dân nhất, Nhật Bản có tốc độ thu hẹp quy mô nhanh nhất, xếp trên Trung Quốc, Nga và Thái Lan về đà đi xuống trong giai đoạn 2020-2025.
"Chuyển đổi số trong y tế không chỉ là tin học hóa thủ tục hành chính mà phải đi vào 'lõi' của hệ thống khám chữa bệnh, từ quản trị bệnh viện, hồ sơ sức khỏe điện tử đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ điều trị và chăm sóc người dân", Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn nói tại lễ công bố hợp tác ngày 19/5 tại Hà Nội. Sự kiện là một trong những bước cụ thể hóa chủ trương hợp tác toàn diện giữa hai nước trong bối cảnh vừa diễn ra chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản.
Theo Thứ trưởng, ngành y tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, hướng tới hệ thống y tế thông minh hơn, kết nối hơn và lấy người dân làm trung tâm. Trong đó, dữ liệu y tế, hồ sơ bệnh án điện tử, quản trị bệnh viện bằng dữ liệu và AI hỗ trợ quyết định lâm sàng sẽ đóng vai trò nền tảng. Vì vậy, sự kết hợp giữa công nghệ, quản trị và y học sẽ giúp chăm sóc sức khỏe người dân hiệu quả, toàn diện và bền vững.
Trong khuôn khổ hợp tác, FPT và các công ty liên kết được phép sử dụng thương hiệu Tokushukai trong hoạt động chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Hai bên đồng thời sẽ phát triển các giải pháp công nghệ thông tin hiện đại cho lĩnh vực y tế tại Việt Nam và Nhật Bản.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, cho hay là tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam, FPT đã chuyển đổi số và chuyển đổi AI cho nhiều tổ chức, doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực trên phạm vi toàn cầu, trong đó có lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe. FPT hướng tới xây dựng hệ sinh thái y tế số toàn diện, cung cấp dịch vụ nhanh chóng thuận tiện đến các cơ quan quản lý, các cơ sở khám chữa bệnh, công ty dược phẩm, nhà thuốc và người dân.
Trong hành trình 20 năm đồng hành cùng ngành y tế, hệ sinh thái y tế số của FPT đang vận hành tại hơn 300 bệnh viện và cơ sở y tế trên toàn quốc. FPT là đối tác chiến lược của các tập đoàn y tế hàng đầu tại Mỹ, Nhật Bản và châu Âu.
"Công nghệ phải phục vụ hạnh phúc của con người, trong đó, sức khỏe là nền tảng quan trọng nhất. Chúng tôi mong muốn ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, để có thể chăm sóc sức khỏe cho từng cá nhân một cách tốt hơn", ông Bình nói.
Còn ông Higashiue Shinichi, Chủ tịch Tập đoàn Y tế Tokushukai - hệ thống y tế tư nhân lớn nhất Nhật Bản, cho hay hiện tập đoàn hiện vận hành khoảng 92 bệnh viện cùng hàng trăm cơ sở y tế trên toàn Nhật Bản, cung cấp dịch vụ y tế toàn diện, từ khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, đến viện dưỡng lão, hợp tác quốc tế với các trường đại học, bệnh viện, đào tạo nhân lực y tế... Vì vậy, với hệ sinh thái của mình, ông mong muốn đóng góp vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe, mang đến những dịch vụ tốt nhất cho người dân Việt Nam.
Việt Nam, Nhật Bản thời gian qua đã tăng cường hợp tác toàn diện trên nhiều lĩnh vực chiến lược như an ninh quốc phòng, kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo.
Các chuyên gia đánh giá hợp tác y tế cũng là một trong những điểm sáng trong quan hệ hai nước, thể hiện qua chương trình hợp tác trong lĩnh vực y tế dự phòng, số hóa y tế, chăm sóc người cao tuổi, hướng tới một hệ thống y tế hiệu quả và bền vững hơn.
