Chia sẻ tại hội thảo chuyên đề “Cyber Insurance & AI Defense – Giải pháp bảo vệ trong kỷ nguyên số” do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) tổ chức, diễn ra ngày 5-5 tại Hà Nội, ông Yair Bar Touv – Thành viên hội đồng quản trị và Chủ tịch Ủy ban An ninh mạng tại Clal Insurance Enterprises Holdings – đánh giá AI đang làm thay đổi hoàn toàn “luật chơi”.
Không chỉ hỗ trợ phát hiện lỗ hổng mà còn có thể tự động viết mã tấn công trong thời gian thực, rút ngắn quá trình khai thác từ vài tuần còn vài phút.
Vị chuyên gia với 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ thông tin và an ninh mạng cũng tiết lộ sự xuất hiện của định nghĩa “Agentic AI” – các hệ thống có khả năng tự suy nghĩ, tự tìm kiếm và thực thi khiến nguy cơ tấn công gia tăng đáng kể.
Theo ông, ngay cả những người không có chuyên môn sâu cũng có thể lợi dụng công cụ này để tiến hành các cuộc tấn công.
Trong bối cảnh đó, ông nhấn mạnh doanh nghiệp không thể tiếp tục phụ thuộc vào các biện pháp bảo mật truyền thống. Thay vào đó cần ứng dụng AI trong phòng thủ, theo nguyên tắc “AI đấu với AI”.
Một vấn đề nổi lên hiện nay là an ninh ứng dụng, khi nhiều phần mềm được phát triển bằng công cụ no-code, low-code hoặc AI nhưng chưa được kiểm thử đầy đủ. Vì vậy kiểm thử liên tục bằng AI cần trở thành tiêu chuẩn thay cho cách làm định kỳ trước đây.
Từ góc độ quản trị, ông đề xuất ba ưu tiên lớn: đánh giá tổng thể hệ thống an ninh mạng bởi bên thứ ba; xây dựng kịch bản quản lý khủng hoảng, bao gồm cả năng lực đàm phán khi xảy ra sự cố; và triển khai kiểm thử liên tục để kịp thời phát hiện, xử lý lỗ hổng.
Ông Yair Bar Touv cũng lưu ý bảo hiểm an ninh mạng dù phát triển nhanh nhưng vẫn có những giới hạn nhất định, đặc biệt không bao gồm thiệt hại về uy tín – yếu tố có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự tồn tại của doanh nghiệp.
An ninh mạng hiện không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà đã trở thành trách nhiệm ở cấp hội đồng quản trị, thậm chí mang tính quốc gia.
Cùng quan điểm, ông Hà Quốc Nam – Trưởng Phòng Bảo hiểm tài chính Marsh Vietnam – cho biết rủi ro an ninh mạng đang gia tăng cả về tốc độ lẫn mức độ phức tạp do tác động của AI.
Thời gian để tin tặc phát hiện và khai thác lỗ hổng đã rút ngắn từ hàng trăm ngày xuống chỉ còn vài giờ, khiến doanh nghiệp ngày càng khó phòng vệ bằng cách làm cũ.
Theo ông Nam, bảo hiểm an ninh mạng tuy còn mới nhưng đang phát triển nhanh, với phạm vi bảo vệ ngày càng mở rộng. Không chỉ bồi thường thiệt hại, bảo hiểm còn hỗ trợ toàn bộ quá trình ứng phó sự cố, từ chi phí gián đoạn kinh doanh, thuê chuyên gia xử lý, khôi phục dữ liệu cho đến các vụ tấn công tống tiền – chiếm khoảng 70% sự cố thực tế.
Ngoài ra doanh nghiệp còn được bảo vệ trước các rủi ro pháp lý khi dữ liệu bị rò rỉ, đồng thời nhận được hỗ trợ từ các đơn vị chuyên sâu về kỹ thuật, pháp lý và truyền thông trong quá trình xử lý khủng hoảng.
Ông Nam cũng cho biết bảo hiểm an ninh mạng là sản phẩm “đang tiến hóa”, liên tục cập nhật theo các hình thức tấn công mới. Trong khi đó mức phí có xu hướng giảm, và điều kiện tham gia ngày càng thuận lợi hơn.
Từ các ý kiến tại hội thảo, có thể thấy an ninh mạng trong kỷ nguyên AI đang chuyển từ bài toán kỹ thuật sang bài toán quản trị rủi ro tổng thể.
Trong đó bảo hiểm không thay thế công nghệ, nhưng trở thành lớp bảo vệ bổ sung quan trọng, giúp doanh nghiệp tăng khả năng chống chịu và phục hồi sau các sự cố trên không gian số.
USB và thẻ nhớ là những thiết bị lưu trữ quen thuộc, thường được nhiều người sử dụng để sao chép tài liệu, hình ảnh hoặc cất giữ các tệp quan trọng. Sự nhỏ gọn và tiện lợi của chúng cũng khiến không ít người mặc nhiên xem đây là nơi lưu dữ liệu an toàn trong thời gian dài.
Tuy nhiên, trên thực tế, khả năng lưu trữ của USB và thẻ nhớ không bền vững như nhiều người vẫn nghĩ. Một số hiểu lầm phổ biến về tuổi thọ của các thiết bị này có thể khiến người dùng chủ quan, từ đó đối mặt nguy cơ hỏng dữ liệu hoặc mất file quan trọng.
Đây là thông tin không mới trong giới công nghệ, nhưng vẫn dễ bị bỏ qua trong thói quen sử dụng hằng ngày.
Video dưới đây sẽ nói rõ hơn về tuổi thọ thật sự của USB và thẻ nhớ, cũng như lý do vì sao nhiều người dùng dễ hiểu sai về khả năng lưu trữ lâu dài của chúng.
Mặc dù việc bật máy điều hòa giúp mang lại sự thoải mái trong những ngày nắng nóng, nhưng nó cũng kéo theo chi phí điện năng đáng kể. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới từ Đại học Khoa học và Công nghệ King Abdullah (KAUST) ở Ả Rập Xê Út có thể thay đổi cách chúng ta làm mát trong tương lai.
Các nhà nghiên cứu đã phát triển hệ thống làm mát thụ động mang tên NESCOD (không cần điện và làm mát bền vững theo yêu cầu). Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Royal Society of Chemistry, hệ thống này hoạt động bằng cách hòa tan amoni nitrat trong nước, từ đó kích hoạt phản ứng thu nhiệt giúp hấp thụ nhiệt từ môi trường xung quanh và nhanh chóng làm giảm nhiệt độ. Sau khi quá trình làm mát hoàn tất, hệ thống có thể được tái nạp năng lượng bằng năng lượng mặt trời, cho phép muối kết tinh lại để sử dụng cho lần sau.
Điểm đặc biệt của NESCOD là khả năng lưu trữ năng lượng làm mát và sử dụng khi cần thiết, cho phép người dùng có không khí mát theo yêu cầu. Trong các thử nghiệm, hệ thống này đã đạt công suất làm mát lên đến 191W trên mỗi mét vuông dưới ánh nắng trực tiếp, cho thấy tiềm năng của năng lượng mặt trời trong việc làm mát mà không cần điện.
Mặc dù NESCOD là một giải pháp hứa hẹn, hiện tại nó vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và chưa được áp dụng rộng rãi. Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục cải thiện và mở rộng quy mô công nghệ để đưa vào thực tiễn.
Hiện nay, các hệ thống điều hòa không khí hiện đại, bao gồm cả hệ thống HVAC và máy điều hòa cửa sổ, đều dựa vào chu trình nén hơi để tạo ra không khí mát. Quá trình này yêu cầu điện năng liên tục và theo Bộ Năng lượng Mỹ, điều hòa không khí chiếm khoảng 12% lượng điện tiêu thụ của các hộ gia đình, góp phần làm tăng chi phí điện trong những ngày hè oi ả.
Với sự phát triển của công nghệ làm mát thụ động như NESCOD, hy vọng rằng trong tương lai, chúng ta sẽ có những giải pháp hiệu quả hơn, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường.
Nhiều người tin rằng hầu hết các ổ SSD chỉ có thể sử dụng trong vài năm, thường không quá mười năm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tuổi thọ của SSD phức tạp hơn nhiều.
Mỗi ổ SSD đều được xuất xưởng với thông số TBW, tức tổng dung lượng dữ liệu mà một ổ SSD được thiết kế để ghi trong suốt vòng đời bảo hành. Ví dụ, một ổ SSD có thông số TBW 300 TB nghĩa là người dùng có thể ghi khoảng 300 terabyte (TB) dữ liệu trong thời gian bảo hành.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là ổ SSD sẽ ngừng hoạt động ngay lập tức khi đạt đến giới hạn TBW. Các nhà sản xuất thường đưa ra con số TBW thấp hơn thực tế để giảm thiểu rủi ro và khuyến khích người dùng mua sản phẩm thay thế.
Trong thực tế, nhiều ổ SSD vượt xa mức TBW được ghi trên nhãn mà vẫn hoạt động tốt. Chẳng hạn, ổ SSD Samsung 990 Pro có thể ghi được hơn 22 PB dữ liệu, cao gần gấp 36 lần so với mức TBW 600 TB. Điều đó cho thấy rằng tuổi thọ của SSD không thể được xác định chỉ dựa vào thông số TBW.
Khi nói đến tuổi thọ ổ SSD, người dùng cần chú ý đến các chỉ số sức khỏe của ổ đĩa. Một ổ SSD có thể hiển thị sức khỏe tổng thể là 67%, nhưng điều đó không có nghĩa 33% sức khỏe đã mất đi. Thay vào đó nó vẫn hoạt động tốt nếu không có dấu hiệu cảnh báo nào từ các chỉ số SMART, chẳng hạn như số lượng phân vùng bị lỗi hay không thể sửa chữa. Theo các chuyên gia từ Kingston, khi tỷ lệ sức khỏe ổ SSD còn khoảng 30 - 40%, người dùng không cần quá lo lắng.
Điểm mấu chốt mà người dùng cần biết là các nhà cung cấp SSD hiển thị các thuộc tính SMART khác nhau hoặc điều chỉnh tỷ lệ chúng theo những cách khác nhau. Một số công cụ hiển thị SMART dựa trên cách diễn giải riêng của nhà cung cấp, trong khi những công cụ khác sử dụng các thuật toán phỏng đoán chung. Bên cạnh đó, không phải tất cả các công cụ đều hiểu chính xác các thuộc tính mới của NVMe.
Tuy nhiên, nếu ổ SSD bắt đầu có dấu hiệu chậm đột ngột, hoặc xuất hiện các chỉ số SMART đáng ngại, người dùng nên kiểm tra lại các bản sao lưu và lên kế hoạch thay thế. Nguyên tắc quan trọng nhất là luôn duy trì các bản sao lưu hoạt động, không chỉ vì SSD có thể hỏng mà vì mọi phương tiện lưu trữ đều có thể gặp sự cố.
Nhìn chung, tuổi thọ của SSD không chỉ phụ thuộc vào thông số TBW mà còn vào cách sử dụng và theo dõi tình trạng của ổ đĩa. Việc hiểu rõ về SSD sẽ giúp người dùng sử dụng hiệu quả và an toàn hơn.
