Theo Hãng tin Reuters, ngày 1-4, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nhắc lại yêu sách Ukraine rút quân khỏi phần Donetsk mà Nga chưa kiểm soát, nhấn mạnh đây là điều kiện để chấm dứt “giai đoạn nóng” của cuộc chiến.
Đáng chú ý, ông Peskov cho rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky “lẽ ra phải đưa ra quyết định khó khăn này từ hôm qua”.
Ông Peskov nói: “Ông Zelensky phải đưa ra quyết định rút quân đội Ukraine khỏi lãnh thổ Donbass ngay hôm nay… Điều này đã được nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Về lý thuyết, lẽ ra ông Zelensky đã phải đưa ra quyết định này từ hôm qua.
Như chúng tôi đã nói, ông ấy phải nhận lấy trách nhiệm và đưa ra quyết định khó khăn này. Điều đó có thể cứu mạng sống của rất nhiều người và quan trọng nhất là cho phép chấm dứt giai đoạn nóng của cuộc chiến này”.
Hôm 31-3, ông Zelensky cáo buộc phía Nga đã thông báo với Mỹ rằng sẽ đưa ra các điều kiện hòa bình khắt khe hơn nếu lực lượng Ukraine không rút khỏi Donbass trong vòng hai tháng.
Ông Zelensky nói Ukraine muốn giải pháp ngoại giao nhưng chỉ chấp nhận ngừng bắn theo đường chiến tuyến hiện tại, đồng thời bày tỏ hoài nghi về khả năng Nga có thể chiếm toàn bộ Donbass trong hai tháng trên. Tuy nhiên, chưa bên nào nói rõ mốc hai tháng khi nào kết thúc.
Cũng trong ngày 1-4, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng nước này đã kiểm soát hoàn toàn vùng Lugansk ở miền đông Ukraine.
Thông cáo của bộ này nêu: “Các đơn vị thuộc cụm quân Phía Tây đã hoàn tất giải phóng Cộng hòa nhân dân Lugansk”.
Lugansk thuộc vùng công nghiệp Donbass ở phía đông lãnh thổ Ukraine. Đây là một trong bốn vùng của Ukraine mà Nga tuyên bố sáp nhập hồi năm 2022, nhưng không được Kiev và phần lớn cộng đồng quốc tế công nhận.
Trên thực tế, hơn 99% diện tích Lugansk đã nằm dưới quyền kiểm soát của Nga từ lâu. Đầu tháng 7-2025, Matxcơva đã tuyên bố “hoàn thành giải phóng” vùng đất này. Tuy nhiên Ukraine được cho là vẫn kiểm soát một phần đất nhỏ còn lại.
Tuyên bố mới nhất của Bộ Quốc phòng Nga gợi ý việc quân đội nước này cũng đã giành được quyền kiểm soát phần đất còn lại trên.
Hiện Ukraine chưa phản hồi tuyên bố này.
Ngày 1-4, quân đội Estonia – một nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) – cho biết nhiều máy bay không người lái (drone) được cho là của Ukraine đã bay lạc vào không phận nước này, trong nỗ lực tấn công các mục tiêu quân sự Nga gần biên giới Estonia.
Người phát ngôn quân đội Estonia cho biết lực lượng tuần tra không phận Baltic của NATO đã phản ứng, nhưng không nêu rõ liệu có drone nào rơi trên lãnh thổ nước này hay không. Đài ERR của Estonia trước đó đưa tin đã tìm thấy mảnh vỡ drone.
Quân đội Estonia cảnh báo các sự cố tương tự “rất có khả năng tái diễn trong tương lai gần” và là “hệ quả trực tiếp từ cuộc chiến tranh toàn diện của Nga và Ukraine”.
Cùng ngày 1-4, cảnh sát Phần Lan thông báo drone Ukraine rơi trên lãnh thổ nước này hôm 1-4 có mang theo chất nổ. Cảnh sát Latvia cũng cho biết đã mở cuộc điều tra sau khi tìm thấy một số mảnh vỡ drone.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha khẳng định Kiev đang phối hợp với các nước Baltic và Phần Lan để ngăn ngừa sự cố, nhấn mạnh Ukraine “chưa bao giờ nhắm drone vào các nước này” và cho rằng các vụ xâm nhập là do “hành động có ý thức và có chủ đích của Nga”.
Các sự cố trên xảy ra trong bối cảnh Ukraine tăng cường tấn công hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ của Nga, trong đó có nhiều mục tiêu nằm gần biên giới giữ Nga và các nước NATO.
Đáng chú ý, đây không phải lần đầu drone Ukraine xâm phạm không phận các nước NATO. Hồi tuần trước, cả ba nước Baltic là Estonia, Latvia, Lithuania cùng Phần Lan đều thông báo phát hiện drone Ukraine trên lãnh thổ.
Bộ trưởng quốc phòng ba nước Baltic đã ra tuyên bố chung kêu gọi NATO khẩn cấp tăng cường năng lực phát hiện và đánh chặn drone.
Hiện chưa rõ nguyên nhân số drone này “bay lạc” vào các nước NATO như thế nào. Phía Nga cho rằng các nước trên đã cho Ukraine “mượn đường” để drone bay vào và thực hiện các cuộc tấn công chống lại Matxcơva.
Ngược lại, phía các nước NATO và Kiev lại cáo buộc Nga áp chế điện tử, khiến các drone này bay ngược vào lãnh thổ NATO.
Ngoài ra, các nước này cũng nêu giả thuyết Kiev tiến hành các phi vụ tấn công tầm xa lên đến trên 1.000km, khiến sai số trên hệ thống định vị của các drone tăng đáng kể.
Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel ngày 8/4 cho biết nghi phạm rò rỉ thông tin cho báo chí là một cựu nhân viên Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc nhiệm Mỹ (SOCOM), từng hỗ trợ các lực lượng chiến đấu cấp cao nhất của quân đội. Tuy nhiên, FBI không công bố danh tính nghi phạm.
Tiêm kích đa năng F-15E của Mỹ bị bắn rơi ở Iran hôm 3/4, nhưng Bộ Quốc phòng Mỹ khi đó không công bố thông tin. NY Times và hàng loạt hãng tin khác ngay sau đó dẫn lời "quan chức Mỹ giấu tên" đăng tải thông tin này, cho biết một phi công đã được giải cứu, nhưng người còn lại đang mất tích trên lãnh thổ Iran.
Trong hơn hai ngày, chính phủ Mỹ liên tục từ chối xác nhận vụ tiêm kích F-15E bị bắn rơi, cũng như thông tin về một phi công mất tích, bất chấp hàng loạt bản tin từ truyền thông Mỹ cũng như Iran.
Trong họp báo ở Nhà Trắng hôm 6/4, Tổng thống Trump cho biết chính phủ đang ráo riết truy tìm nghi phạm làm lộ tin F-15 bị bắn rơi, đồng thời gây sức ép lên cơ quan báo chí được cho là bên đầu tiên đăng thông tin, cảnh báo khả năng phạt tù phóng viên với lý do đe dọa đến an ninh quốc gia.
Ông Trump cho rằng vụ rò rỉ đã đẩy phi công và lực lượng ứng cứu vào tình thế nguy hiểm. "Khi thông tin bị lộ, lập tức cả Iran đều biết có một phi công đang ở đâu đó trên lãnh thổ của họ. Chiến dịch trở nên phức tạp hơn nhiều", ông Trump nói, cho biết Iran đã "treo thưởng rất lớn" cho người bắt được phi công gặp nạn.
Chiến dịch giải cứu phi công F-15 là một trong những chiến dịch tìm kiếm cứu nạn táo bạo và tốn kém nhất lịch sử quân đội Mỹ, với hàng trăm binh sĩ, lính đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay tham gia. Khi tiến hành, quân đội Mỹ đã ném bom dữ dội vào khu vực để ngăn lực lượng Iran tiếp cận dãy núi ở Isfahan, nơi phi công đang ẩn nấp.
Sau khi giải cứu được phi công, họ rút về sân bay dã chiến để rời Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt và phá hủy những chiếc máy bay gặp sự cố.
Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu, nhưng lực lượng hứng chịu nhiều tổn thất về khí tài.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Giám đốc FBI cũng đăng thông điệp cảnh báo những hành động rò rỉ thông tin trong tương lai. "Hãy coi đây như một thông điệp tới những người có thể làm lộ thông tin: Chúng tôi đang điều tra, và sẽ bắt các người. FBI sẽ không dung thứ cho những kẻ tìm cách phản bội đất nước và đẩy người Mỹ vào hiểm cảnh", ông Patel viết trên X.
"Các chuyên gia thuộc Tập đoàn Máy bay Thống nhất (UAC) đã bắt đầu hoạt động thử nghiệm bay với tiêm kích tàng hình hai chỗ ngồi Su-57D. Chuyến bay thử đầu tiên, do phi công thử nghiệm Sergei Bogdan điều khiển, đã hoàn thành và đáp ứng các mục tiêu đề ra theo kế hoạch ", UAC cho biết hôm nay.
Video được công bố cho thấy nguyên mẫu Su-57D mang số hiệu 055 Xanh trong quá trình chuẩn bị, cất cánh và hạ cánh dưới sự giám sát của một máy bay Su-57. Cánh đuôi đứng có hình ảnh phiên bản Su-57 hai chỗ ngồi, kèm biểu tượng nhiều máy bay không người lái chiến đấu (UCAV) như S-70 Okhotnik và tên lửa hành trình.
"Ngoài các đặc tính chiến đấu độc đáo, Su-57D còn có thể đóng vai trò máy bay huấn luyện chiến đấu và chỉ huy tác chiến", Phó thủ tướng Nga Denis Manturov nhận xét.
Vadim Badeha, giám đốc điều hành UAC, cho biết hãng đang tiếp tục cải tiến và mở rộng chức năng trên Su-57. Ông bày tỏ tin tưởng biến thể hai chỗ ngồi sẽ "đóng góp đáng kể cho thành công của Su57 trên thị trường xuất khẩu".
Thông tin được công bố vài ngày sau khi xuất hiện hình ảnh chiếc Su-57D chạy thử tốc độ cao trên mặt đất. Đồ họa thiết kế Su-57D từng được truyền thông Nga công bố hồi năm 2023, nhưng đây là lần đầu xuất hiện hình ảnh máy bay thực tế.
Su-57D là tiêm kích thế hệ 5 thứ hai trên thế giới có phiên bản hai chỗ ngồi. Mẫu máy bay đầu tiên là J-20S của Trung Quốc, lần đầu xuất hiện trong ảnh chụp hồi năm 2021.
Thomas Newdick, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định mẫu tiêm kích này thể hiện nỗ lực của Sukhoi nhằm biến Su-57 thành phương tiện chỉ huy và kiểm soát, tham gia phối hợp giữa phi cơ có người lái và UCAV trong tương lai.
"Bổ sung thành viên thứ hai có thể giảm đáng kể khối lượng công việc cho phi công trong nhiệm vụ cường độ cao, liên quan đến điều khiển đội hình UAV, tác chiến điện tử và hiệp đồng tấn công. Phi công thứ hai có thể sẽ điều khiển đội hình phi cơ S-70 Okhotnik mà Nga từng thử nghiệm với Su-57 một chỗ ngồi", Newdick cho biết.
Theo Newdick, vị trí buồng sau trên Su-57D sẽ buộc nhà sản xuất chỉnh sửa khoang chứa thiết bị điện tử hàng không, hệ thống nhiệm vụ và thùng dầu trong thân. Thay đổi về hình dáng bên ngoài cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tàng hình và hiệu suất hoạt động của máy bay.
Tuy nhiên, nhà sản xuất dường như chấp nhận đánh đổi những điều này để nâng cao hiệu quả tác chiến của máy bay.
Su-57 là tiêm kích thế hệ 5 đầu tiên của Nga, được thiết kế để cạnh tranh với dòng F-22, F-35 Mỹ và J-20 Trung Quốc. Su-57 được phủ vật liệu hấp thụ sóng radar và có thiết kế tối ưu cho khả năng tàng hình trước thiết bị trinh sát điện tử. Mỗi phi cơ mang được tổng cộng 6 vũ khí trong thân, bao gồm 4 quả ở hai khoang bụng và hai tên lửa ở hai khoang bên hông.
Tập đoàn Sukhoi bắt đầu phát triển phiên bản nâng cấp Su-57M sau khi Bộ Quốc phòng Nga ký hợp đồng mua 76 tiêm kích Su-57 vào tháng 10/2018. Nguyên mẫu T-50M bay thử nghiệm vào giữa năm 2022, nhưng chưa rõ thời điểm bắt đầu sản xuất hàng loạt.
Algeria là khách hàng nước ngoài đầu tiên đặt mua Su-57 với phi đội gồm 12 chiếc. Ít nhất hai tiêm kích trong số này đã được bàn giao và bay thử.
Một quan chức Mỹ hôm 1/5 nói với hãng thông tấn AFP rằng tàu sân bay USS Gerald R. Ford của nước này đã rời khỏi Trung Đông và hiện ở khu vực do Bộ tư lệnh lực lượng Mỹ tại châu Âu (EUCOM) phụ trách.
Khu vực thuộc trách nhiệm của EUCOM trải dài khắp châu Âu, vùng Kavkaz, Iceland và Nga, bao gồm 50 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Quan chức Mỹ cho biết hải quân nước này hiện còn 20 tàu ở Trung Đông, trong đó có hai tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush.
Thông tin xuất hiện sau khi báo Washington Post ngày 29/4 dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết chiến hạm Ford sẽ bắt đầu hành trình về nước trong vài ngày tiếp theo. Một người nói rằng chiến hạm này dự kiến cập cảng tại bang Virginia vào giữa tháng 5.
Bộ tư lệnh Trung Đông (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.
Tàu sân bay Ford đã ở trên biển trong hơn 10 tháng và từng tham gia các hoạt động của Mỹ ở biển Caribe, nơi lực lượng nước này tập kích xuồng nghi chở ma túy, chặn tàu chở dầu nằm trong danh sách trừng phạt và mở cuộc đột kích nhằm bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Chiến hạm sau đó được triển khai tới Trung Đông để hỗ trợ chiến dịch tấn công Iran. Hôm 12/3, hỏa hoạn bùng phát tại phòng giặt là trên tàu sân bay Ford khiến hai thủy thủ bị thương và khoảng 100 chiếc giường bị hư hại nghiêm trọng, theo quân đội Mỹ.
Chiến hạm này cũng được cho là đã gặp phải những vấn đề lớn về hệ thống nhà vệ sinh khi ở trên biển. Theo truyền thông Mỹ, nhà vệ sinh thường xuyên bị tắc và các thủy thủ phải xếp hàng dài để chờ đến lượt sử dụng.
Nhóm tác chiến tàu sân bay Ford rời căn cứ Norfolk ở bang Virginia từ cuối tháng 6/2025. Đây là đợt triển khai dài nhất của một tàu sân bay Mỹ trong nhiều thập kỷ.
Chuẩn đô đốc về hưu Mỹ Mark Montgomery từng cho biết trang thiết bị trên tàu sẽ bắt đầu hỏng hóc sau khoảng 8 tháng không được về cảng bảo dưỡng và sửa chữa.
Theo Washington Post, làm nhiệm vụ trên biển quá lâu không chỉ ảnh hưởng đến khả năng hoạt động trong tương lai của chính chiếc Ford, mà còn tác động đến mức độ sẵn sàng của những tàu chiến khác bởi các nhà máy của Mỹ có năng lực giới hạn.
USS Gerald R. Ford là siêu tàu sân bay của Mỹ, cũng là chiến hạm đắt nhất trong lịch sử hải quân nước này với mức giá bàn giao gần 13 tỷ USD. Tàu có thể chở 75 máy bay các loại, gồm tiêm kích F/A-18E/F, phi cơ tác chiến điện tử EA-18G, máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-2D, cùng nhiều loại trực thăng tuần tra và săn ngầm.
Nhóm chiến hạm hộ tống gồm các tàu khu trục USS Winston S. Churchill, USS Bainbridge, USS Mahan và USS Forrest Sherman, cùng ít nhất một tàu ngầm hạt nhân tấn công. Mỗi tàu có thể mang được hàng chục tên lửa các loại, được trang bị hệ thống cảm biến cho phép giám sát vùng trời và vùng biển rộng lớn xung quanh.
